UTVRĐIVANJE OPOREZIVE DOBITI I PORESKE OBAVEZE STALNE POSLOVNE JEDINICE NEREZIDENTNOG OBVEZNIKA

Članom 3. Zakona o porezu na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 25/2001… i 112/2015 – u daljem tekstu: Zakon) propisano je da je nerezident Republike obveznik poreza na dobit, za dobit ostvarenu poslovanjem svoje stalne poslovne jedinice na teritoriji Republike Srbije, odnosno to je pravno lice koje je osnovano i ima sedište stvarne uprave i kontrole van Republike Srbije.

U zavisnosti od toga da li se ovaj poreski obveznik opredelio da vodi poslovne knjige ili ne, imamo:

1) obveznika koji VODI POSLOVNE KNJIGE u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo (ogranak i drugi organizacioni delovi nerezidentnog obveznika koji obavljaju delatnost na teritoriji Republike) – koji oporezivu dobit utvrđuje u skladu sa Zakonom i podnosi poreski bilans (Obrazac PB 1) i poresku prijavu (Obrascu PDP);

2) obveznika koji NE VODI POSLOVNE KNJIGE u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo, ali u stalnoj poslovnoj jedinici vodi evidenciju kojom se obuhvataju svi podaci o prihodima i rashodima, kao i drugi podaci od značaja za utvrđivanje dobiti koju ta poslovna jedinica ostvaruje poslovanjem na teritoriji Republike, i to iskazuje u poreskom bilansu (Obrazac PBPJ) i poreskoj prijavi (Obrazac PDP).

Poreski bilans i poresku prijavu za 2016. godinu stalna poslovna jedinica nerezidentnog obveznika dostavlja nadležnom poreskom organu elektronskim putem do 29. juna 2017. godine.

1. Poreski bilans – PB 1 stalne poslovne jedinice – ogranka

Ogranak je organizacioni deo privrednog društva koji nema svojstvo pravnog lica, ima mesto poslovanja i zastupnike, a poslove sa trećim licima obavlja u ime i za račun privrednog društva. Ogranak stranog pravnog lica takođe ima obavezu da se registruje u skladu sa Zakonom o registraciji privrednih subjekata, pa samim tim ima i obavezu podnošenja finansijskih izveštaja.

Ogranak stranog pravnog lica podnosi poreski bilans, kao i pravna lica rezidenti Republike – obveznici poreza na dobit, što znači da ga podnose u skladu sa:

– Pravilnikom o sadržaju poreskog bilansa i drugim pitanjima od značaja za način utvrđivanja poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 20/2014, 41/2015 i 101/2016), kojim je propisan Obrazac PB 1 – Poreski bilans, i

– Pravilnikom o sadržaju poreske prijave za obračun poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 30/2015 i 101/2016), kojim je propisana poreska prijava – Obrazac PDP.

Pravilnikom o izmenama i dopunama Pravilnika o sadržaju poreskog bilansa i drugim pitanjima od značaja za način utvrđivanja poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, broj 101/2016) propisan je novi Obrazac PB 1, dok je Pravilnikom o izmenama Pravilnika o sadržaju poreske prijave za obračun poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, broj 101/2016) propisan novi Obrazac PDP.

2. Poreski bilans poslovne jedinice – sastavljanje Obrasca PBPJ

Stalna poslovna jedinica nerezidentnog obveznika koja obavlja delatnost na teritoriji Srbije, a koja ne vodi poslovne knjige u skladu sa propisima iz oblasti računovodstva, poreski bilans sastavlja na obrascu PBPJ, a poresku prijavu na Obrascu PDP, i to u skladu sa:

– Pravilnikom o načinu iskazivanja prihoda i rashoda radi utvrđivanja dobiti koju stalna poslovna jedinica nerezidentnog obveznika ostvari na teritoriji Republike Srbije („Sl. glasnik RS”, broj 41/2015);

– Pravilnikom o sadržaju poreske prijave za obračun poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 30/2015 i 101/2016);

– Pravilnikom o transfernim cenama i metodama koje se po principu „van dohvata ruke” primenjuju kod utvrđivanja cene transakcija među povezanim licima („Sl. glasnik RS”, br. 61/2013 i 8/2014).

Način utvrđivanja dobiti za ove obveznike regulisan je Pravilnikom o načinu iskazivanja prihoda i rashoda radi utvrđivanja dobiti koju stalna poslovna jedinica nerezidentnog obveznika ostvari na teritoriji Republike Srbije, kojim je i propisan Obrazac PBPJ. Pošto NE VODE poslovne knjige u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo, dužni su da u stalnoj poslovnoj jedinici vode evidenciju koja obuhvata sve podatke o prihodima i rashodima, kao i druge podatke od značaja za utvrđivanje dobiti koju ta poslovna jedinica ostvaruje poslovanjem na teritoriji Republike Srbije.

Oporeziva dobit – osnovica poreza na dobit stalne poslovne jedinice obračunava se tako što se u Obrascu PBPJ iskazuju odgovarajući prihodi i rashodi za period za koji se sastavlja poreski bilans, a koji se dobijaju iz urednih i verodostojnih isprava o poslovnim promenama, kao i na osnovu evidencija, specifikacija i izveštaja.

To znači da se poreski bilans na obrascu PBPJ za 2016. godinu sastavlja na sledeći način:

• pod rednim brojem 1 – unosi se iznos prihoda ostvarenih poslovanjem stalne poslovne jedinice na teritoriji Republike Srbije;
• pod rednim brojem 2 – unosi se iznos doznačenih sredstava koja stalna poslovna jedinica dobija od centrale nerezidentnog obveznika u čijem je sastavu;
• pod rednim brojem 3 – unosi se iznos rashoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim cenama koje je stalna poslovna jedinica dužna da prikaže na osnovu člana 60. stav 10. Zakona, a u skladu sa članom 59. i članom 60. stav 1. Zakona;
• pod rednim brojem 4 – unosi se iznos rashoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim cenama za koje se, saglasno Pravilniku o transfernim cenama, podnosi izveštaj u skraćenom obliku;
• pod rednim brojem 5 – unosi se iznos prihoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim cenama koje je stalna poslovna jedinica dužna da prikaže na osnovu člana 60. stav 10. Zakona, a u skladu sa članom 59. i članom 60. stav 1. Zakona;
• pod rednim brojem 6 – unosi se iznos prihoda utvrđenih po osnovu transakcija po transfernim cenama za koje se, saglasno Pravilniku o transfernim cenama, podnosi izveštaj u skraćenom obliku;
• pod rednim brojem 7 – unosi se zbir konačnih korekcija transfernih cena, koji se utvrđuje u zaključku dokumentacije o transfernim cenama na način propisan odredbom člana 31. Pravilnika o transfernim cenama;
• pod rednim brojem 8 – unosi se iznos ukupnih prihoda stalne poslovne jedinice, dobijen sabiranjem rednih brojeva 1, 2 i 7;
• pod rednim brojem 9 – unosi se iznos zarade zaposlenih u stalnoj poslovnoj jedinici;
• pod rednim brojem 10 – unosi se iznos rashoda po osnovu zakupa poslovnog prostora, struje, vode, telefona i drugih rashoda po osnovu zakupa poslovnog prostora;
• pod rednim brojem 11 – unosi se iznos rashoda po osnovu ostalih dokumentovanih troškova koji su nastali u svrhu obavljanja poslovnih aktivnosti stalne poslovne jedinice, a koji u skladu sa Zakonom mogu biti priznati;
• pod rednim brojem 12 – unosi se iznos rashoda po osnovu kamata i pripadajućih troškova za zajam odobren stalnoj poslovnoj jedinici od njene nerezidentne centrale, koji se ne priznaju u poreskom bilansu u skladu sa članom 20. stav 1. Zakona;
• pod rednim brojem 13 – unosi se iznos rashoda po osnovu naknada za autorska i srodna prava i prava industrijske svojine, koje stalna poslovna jedinica isplaćuje svojoj nerezidentnoj centrali, a koji se ne priznaju u poreskom bilansu u skladu sa članom 20. stav 2. Zakona;
• pod rednim brojem 14 – unosi se iznos ukupnih rashoda stalne poslovne jedinice koji se priznaju u poreskom bilansu, dobijeni odgovarajućim računskim putem;
• pod rednim brojem 15 – unosi se iznos gubitka koji predstavlja negativnu razliku iznosa sa red. br. 8 i 14;
• pod rednim brojem 16 – unosi se iznos dobiti koji predstavlja pozitivnu razliku iznosa sa red. br. 8 i 14.

Uz Obrazac PBPJ dostavljaju se evidencije, specifikacije, izveštaji, kao i drugi podaci koji su od značaja za utvrđivanje dobiti stalne poslovne jedinice, ostvarene poslovanjem na teritoriji Republike Srbije.

2.1. Sastavljanje i podnošenje poreske prijave – Obrasca PDP

Stalna poslovna jedinica utvrđuje konačnu poresku obavezu za 2016. godinu i akontaciju za 2017. godinu na Obrascu PDP – Poreska prijava za akontaciono – konačno utvrđivanje poreza na dobit pravnih lica, koja se popunjava i podnosi elektronskim putem preko elektronskog servisa Poreske uprave.

U obrazac PDP se unose podaci iz odgovarajućih obrazaca koji su propisani Pravilnikom o sadržaju poreskog bilansa i drugim pitanjima od značaja za način utvrđivanja poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 20/2014, 41/2015 i 101/2016 – u daljem tekstu: Pravilnik o poreskom bilansu), zatim Pravilnikom o načinu iskazivanja prihoda i rashoda radi utvrđivanja dobiti koju stalna poslovna jedinica nerezidentnog obveznika ostvari na teritoriji Republike Srbije („Sl. glasnik RS”, broj 41/2015 – u daljem tekstu: Pravilnik o poreskom bilansu za SPJ) i Pravilnikom o načinu razvrstavanja stalnih sredstava po grupama i načinu utvrđivanja amortizacije za poreske svrhe („Sl. glasnik RS”, br. 116/2004 i 99/2010). Svi obrasci se podnose elektronskim putem, OSIM dokumentacije propisane Pravilnikom o transfernim cenama i druge dokumentacije koja se, u skladu sa Zakonom odnosno drugim propisom, podnosi uz prijavu u papirnoj formi.

U Obrazac PDP, DEO 1. PODACI O PRIJAVI, unose se:

– vrsta prijave (oznaka vrste i osnov);

– poreski period (periodu za koji se podnosi poreska prijava);

– izmena prijave/akontacije i identifikacioni broj prijave;

– osnov i broj rešenja.

Za utvrđivanje obaveze za porez na dobit za 2016. godinu, pod rednim brojem 1.1 Vrsta prijave – unosi se oznaka vrste prijave, i to:

– Red. brojevi 1.4 Osnov rešenja i 1.5 Broj rešenja u ovom slučaju se ne popunjavaju.

DEO 2, PODACI O OBVEZNIKU, unose se osnovni podaci o obvezniku prema rubrikama u Obrascu, pri čemu:

– pod rednim brojem 2.2 Tip obveznika – unosi se oznaka tipa obveznika u zavisnosti od poreskog bilansa koji podnosi kao prilog uz prijavu, i to:

DEO 3, PODACI O DELATNOSTI, unosi se:

– pod rednim brojem 3.1 Pretežna delatnost upisana u Registar Agencije za privredne registre – šifra pretežne delatnosti;

– pod rednim brojem 3.2 Delatnost na osnovu koje je u obračunskom periodu ostvareno najveće učešće u ukupnom prihodu – šifra delatnosti na osnovu koje je u obračunskom periodu ostvareno najveće učešće u ukupnom prihodu.

DEO 4. Podaci o proceni poslovnog rezultata i utvrđivanje visine akontacije – ne popunjava se.

DEO 5. PODACI OD ZNAČAJA ZA UTVRĐIVANJE PORESKE OBAVEZE – unose se podaci koji su od značaja za utvrđivanje konačne poreske obaveze za period za koji se podnosi prijava obveznik tip 2 (za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi Obrazac PB 1) i obveznika tip 3 (za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi Obrazac PBPJ), i to:

– pod rednim brojem 5.1 Poreska osnovica – podatak o poreskoj osnovici sa rednog broja 65 Obrasca PB 1, odnosno dobiti sa rednog broja 16 Obrasca PBPJ;

– pod rednim brojem 5.2 Poreska stopa – stopa poreza na dobit propisana ZPDPL-om (15%);

– pod rednim brojem 5.3 Obračunati porez – iznos obračunatog poreza koji se utvrđuje kao proizvod iznosa sa rednog broja 5.1 i poreske stope sa rednog broja 5.2;

– polje pod red. br. 5.4 se ne popunjava.

– pod rednim brojem 5.5 Obračunati porez po umanjenju – iznos obračunatog poreza sa rednog broja 5.3;

– polje pod red. br. 5.6 se ne popunjava;

– pod rednim brojem 5.7 Poreska obaveza za period – iznos poreske obaveze za poreski period sa rednog broja 5.5;

– pod rednim brojem 5.8 Uplaćene akontacije poreza – iznos uplaćenih akontacija za poreski period;

– pod rednim brojem 5.9 Iznos za uplatu/preplata – iznos poreza za uplatu kao pozitivna razlika iznosa sa rednog broja 5.7 i iznosa sa rednog broja 5.8, odnosno iznos preplate kao negativna razlika iznosa sa rednog broja 5.7 i iznosa sa rednog broja 5.8 koja se upisuje sa predznakom „minus”;

– pod rednim brojem 5.9a Iznos obračunate kamate – iznos obračunate kamate u slučaju: kada obveznik ne podnese prijavu u zakonom propisanom roku; kada podnese izmenjenu prijavu u skladu sa članom 40. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji; kada se podnosi prijava po nalogu kontrole, odnosno izmenjena prijava po nalogu kontrole.

DEO 5A Podaci od značaja za utvrđivanje poreske obaveze za nedobitne organizacije – ne popunjava se.

DEO 6. PODACI OD ZNAČAJA ZA UTVRĐIVANJE VISINE AKONTACIJE – unose se podaci koji su od značaja za utvrđivanje mesečne akontacije poreza na dobit za naredni poreski period obveznika tip 2 (za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi Obrazac PB 1) i obveznik tip 3 (za stalnu poslovnu jedinicu koja podnosi Obrazac PBPJ), i to:

– pod rednim brojem 6.1 Ostatak dobiti – iznos ostatka dobiti sa rednog broja 58. Obrasca PB 1, odnosno dobiti sa rednog broja 16. Obrasca PBPJ;

– pod rednim brojem 6.2 Poreska stopa – stopa poreza na dobit propisana Zakonom;

– pod rednim brojem 6.3 Obračunati porez – iznos obračunatog poreza koji se utvrđuje kao proizvod iznosa sa rednog broja 6.1 i poreske stope sa rednog broja 6.2;

– polja pod red. br. 6.4 se ne popunjavaju;

– pod rednim brojem 6.5 Ukupan iznos akontacije – ukupan iznos akontacija u poreskom periodu sa rednog broja 6.3;

– pod rednim brojem 6.6 Mesečni iznos akontacije – mesečni iznos akontacije koji se utvrđuje kao količnik ukupnog iznosa akontacije sa rednog broja 6.5 i broja meseci poreskog perioda za koji se podnosi poreska prijava.

DEO 7. Podaci o poreskom konsolidovanju; Deo 8. Podaci o likvidaciji; Deo 9. Podaci o stečaju; Deo 10. Podaci o statusnim promenama – ne popunjavaju se.

DEO 11. Napomena poreskog obveznika/punomoćnika/zastupnika – unosi se napomena obveznika vezana za podnošenje prijave, kao i podaci o punomoćniku/zastupniku stalne poslovne jedinice nerezidentnog obveznika (PIB/JMBG, naziv/ime, prezime, adresa, elektronska adresa).

Prijava se smatra podnetom kada Poreska uprava potvrdi formalnu ispravnost i matematičku tačnost iskazanih podataka, dodeli broj prijave, broj odobrenja za plaćanje ukupnog iznosa obaveze po tom osnovu i u elektronskom obliku dostavi te informacije podnosiocu prijave.

VAŽNO:

• Akontacija poreza na dobit za 2017. godinu plaća se s pozivom na broj odobrenja za plaćanje (BOP) koji su obveznici dobili prilikom slanja poreske prijave i poreskog bilansa za 2015. godinu;
• Obveznik koji ima obavezu da uplati razliku poreza na dobit za 2016. godinu, istu uplaćuje sa pozivom na broj odobrenja za plaćanje (BOP) sa kojim je uplaćivao i akontacije za 2016, a koji je dobio prilikom slanja poreske prijave i poreskog bilansa za 2014. godinu;

Kod slanja poreske prijave i poreskog bilansa za 2016. godinu,  obveznik će dobiti broj odobrenja za plaćanje (BOP) koji će mu predstavljati poziv na broj prilikom plaćanja akontacija i poreske obaveze za 2018. godinu.