Poseban postupak oporezivanja turističkih usluga, vođenje evidencije i iskazivanje podataka u obrascu POPDV

Za ovu turističku sezonu turističke agencije „u hodu” moraju da se preorijentišu na vođenje PDV evidencije i iskazivanje podataka u Obrascu POPDV, s obzirom na to da su, kao obveznici PDV-a, dužne da, počev od poreske obaveze za jul mesec (kod mesečnih obveznika), odnosno za period jul–septembar (kod tromesečnih obveznika), postupaju u skladu sa Pravilnikom o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u i o obliku i sadržini Pregleda obračuna PDV-a („Sl. glasnik RS”, br. 90/2017 i 119/2017 – u daljem tekstu: Pravilnik o evidenciji), čija primena počinje 1. jula 2018. godine.

Poslovanje turističkih agencija regulisano je Zakonom o obligacionim odnosima („Sl. list SFRJ”, br. 29/1978, 39/1985, 45/1989 – odluka USJ i 57/1989, „Sl. list SRJ”, br. 31/1993 i „Sl. list SCG”, br. 1/2003 – Ustavna povelja – u daljem tekstu: ZOO) i Zakonom o turizmu („Sl. glasnik RS”, br. 36/2009, 88/2010, 99/2011 – dr. zakon, 93/2012 i 84/2015 – u daljem tekstu: ZOT). Poreski aspekt prometa turističkih usluga regulisan je Zakonom o porezu na dodatu vrednost (u daljem tekstu: Zakon o PDV-u) i podzakonskim aktima donetim u skladu sa njim.

Od načina pružanja turističkih usluga zavisi i način vođenja evidencije PDV-a i iskazivanja podataka u Obrascu POPDV, odnosno način oporezivanja turističkih usluga, tako da će u nastavku uslediti više detalja po tom pitanju.

Turističke agencije koje primenjuju poseban postupak oporezivanja PDV-om

Turističke agencije koje su se evidentirale u sistemu PDV-a prilikom oporezivanja turističkih usluga koje pružaju mogu da primenjuju odredbe člana 35. Zakona o PDV-u, kojima je definisan poseban postupak oporezivanja, samo ukoliko turističke usluge pružaju u svoje ime i za svoj račun. U zavisnosti od načina pružanja turističkih usluga razlikuju se dva oblika pružanja turističkih usluga, odnosno oporezivanje tih usluga, po odredbama člana 35. Zakona o PDV-u, u celini ili delimično.

Turističke agencije koje putnicima pružaju turističke usluge i u odnosu na njih istupaju u svoje ime, pri čemu za realizaciju putovanja koriste prethodne turističke usluge, pružaju putnicima jedinstvenu turističku uslugu jer za realizaciju svojih turističkih aranžmana obavezno koriste dobra i usluge drugih obveznika koje turisti neposredno koriste (prevoz, smeštaj, ishrana, posete muzejima, kulturnim spomenicima i drugim znamenitostima, koje se posebno naplaćuju, angažovanje lokalnih turističkih vodiča i slične prethodne turističke usluge). Ove agencije svoje usluge u celini oporezuju na način propisan članom 35. Zakona o PDV-u. Pošto su u posebnom režimu oporezivanja, za pravilan obračun i plaćanje PDV-a bitno je da se utvrdi: mesto i vreme pružanja jedinstvene turističke usluge, poreska osnovica, način izdavanja računa, pravo na odbitak prethodnog poreza i način vođenja evidencije i iskazivanja podataka u obrascu POPDV.

Mesto pružanja jedinstvene turističke usluge

Prema odredbi člana 35. stav 3. Zakona o PDV-u, mesto prometa jedinstvene turističke usluge jeste mesto u kojem pružalac usluga ima sedište ili stalnu poslovnu jedinicu ako se promet usluga vrši iz stalne poslovne jedinice koja se ne nalazi u mestu u kojem pružalac usluga ima sedište. Ovakva odredba znači da nije bitno da li se usluga pruža poreskom obvezniku ili ne, imajući u vidu da i fizičko lice koje koristi turističku uslugu može da bude obveznik PDV-a. Praktično, ako je sedište agencije ili poslovne jedinice u Srbiji, ove usluge se oporezuju u Srbiji, ali ako agencija ima poslovnu jedinicu u inostranstvu, mesto oporezivanja nije u Srbiji. Prema tome, oporezivanju po odredbama člana 35. Zakona o PDV-u podležu navedene usluge kada je sedište agencije ili njene poslovne jedinice u Srbiji, nezavisno od toga od koga obveznik prima prethodne turističke usluge – od lica koje nije obveznik PDV-a ili od lica koje je iz inostranstva.

Primeri:

(1) Turistička agencija koja ima sedište u Beogradu organizuje turističko putovanje u Austriju za grupu fizičkih lica. Prevoz se obavlja kroz Srbiji i Austriju (pruža ih drugo lice agenciji), a usluge smeštaja, ishrane, izleta i sl. realizuju se u Austriji. Pošto jedinstvena turistička usluga obuhvata sve usluge koje agencija realizuje koristeći dobra i usluge drugih obveznika koje turisti neposredno koriste, mesto pružanja usluga je Srbija (tu je sedište agencije), pa će ona obračunati i platiti PDV.

(2) Turistička agencija koja ima poslovnu jedinicu na Kosovu i Metohiji, za grupu fizičkih lica organizuje turističko putovanje u Suboticu. Mesto oporezivanja nije Srbija, već AP Kosovo i Metohija, jer je tamo sedište poslovne jedinice koja pruža uslugu, pri čemu se moraju imati u vidu odredbe člana 61. Zakona o PDV-u i Uredbe o izvršavanju Zakona o porezu na dodatu vrednost na teritoriji Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija za vreme važenja Rezolucije Saveta bezbednosti OUN broj 1244 („Sl. glasnik RS”, broj 111/13 i 30/2018).

(3) Strana turistička agencija ima poslovnu jedinicu u Novom Sadu i organizuje turističko putovanje u Nemačku. Prevoz se obavlja kroz Srbiju i van nje, a usluge smeštaja, ishrane, posete izložbi i sl. u Nemačkoj. Prema odredbi člana 35. stav 3. Zakona o PDV-u, mesto pružanja jedinstvene turističke usluge je Srbija (mesto sedišta poslovne jedinice).

Vreme prometa jedinstvene turističke usluge i nastanak poreske obaveze

Vreme prometa jedinstvene turističke usluge utvrđuje se u skladu sa odredbama člana 15. Zakona o PDV-u, odnosno usluga se smatra pruženom onog dana kada je završeno pojedinačno pružanje usluge (stav 1. tačka 1) ovog člana) ili kada je prestao pravni osnov pružanja usluge – u slučaju pružanja vremenski ograničenih ili neograničenih usluga (tačka 2).

Prilikom pružanja jedinstvene turističke usluge ne može da se govori o delimično pruženoj usluzi, jer ne postoji mogućnost izdvajanja ekonomski deljivih celina na koje bi postojala obaveza obračuna PDV-a po okončanju pružanja tog dela usluge.

Prema tome, jedinstvena turistička usluga pružena je onda kada je završeno pojedinačno pružanje celokupne usluge.

Shodno odredbama člana 16. stav 1. t. 1) i 2) Zakona o PDV-u, poreska obaveza nastaje onog dana kada se najranije izvrši jedna od sledećih radnji:

1) promet dobara i usluga;

2) naplata odnosno plaćanje, ako je naknada ili deo naknade naplaćen odnosno plaćen u novcu pre prometa dobara i usluga.

Jedinstvena turistička usluga pružena je okončanjem pružanja usluge, a u slučaju uplate avansa od strane primaoca usluge, poreska obaveza je nastala u poreskom periodu u kom je avans uplaćen agenciji.

Poreska osnovica i PDV obaveza za jedinstvenu turističku uslugu

Poreska osnovica za jedinstvenu turističku uslugu utvrđuje se u skladu sa članom 35. stav 4. Zakona o PDV-u, tj. nju čini razlika između ukupne naknade koju plaća putnik i stvarnih troškova koje turistička agencija plaća za prethodne turističke usluge, uz odbitak PDV-a sadržanog u toj razlici.

Prilikom utvrđivanja poreske osnovice i PDV obaveze, ukupnu naknadu koju naplaćuje od korisnika usluge agencija umanjuje za stvarne troškove koje je platila po računima za prethodne turističke usluge, pri čemu ne koristi prethodni PDV kao odbitni, ako je iskazan na tim računima. Na utvrđenu razliku između cene aranžmana (ukupne naknade za jedinstvenu turističku uslugu) i troškova plaćenih po osnovu prethodnih turističkih usluga primenjuje se preračunata stopa PDV-a (16,666%) i utvrđuje PDV sadržan u toj razlici. Po odbitku tog poreza, na utvrđeni iznos, koji je u stvari poreska osnovica za jedinstvenu turističku uslugu, primenjuje se propisana stopa PDV-a (20%) i utvrđuje iznos poreza koji je i obaveza za plaćanje.

Primer 1: Obračun PDV-a po članu 35. Zakona

Red. br.	OPIS	Iznos*
1.	Cena turističkog aranžmana	48.000,00
2.	Prethodne turističke usluge – trošak agencije (prevoz, smeštaj, izlet…)	26.000,00
3.	Razlika (bruto 1 – 2)	22.000,00
4.	PDV koji je sadržan u razlici (22.000 x 16.6667%)	3.667,00

* Iznosi su zaokruživani radi lakšeg prikaza u POPDV

U toku jednog poreskog perioda turistička agencija može da, shodno stavu 6. člana 35. Zakona, utvrđuje poresku osnovicu za:

– grupu jedinstvenih turističkih usluga ili

– sve jedinstvene turističke usluge pružene u tom poreskom periodu.

To znači da može da utvrdi poresku obavezu za svaki aranžman posebno ili za sve aranžmane u jednom poreskom periodu. Takođe treba imati u vidu i to da se, u zavisnosti od toga da li je ugovorena naknada u stranoj valuti ili je izvršeno avansno plaćanje,  utvrđuje i poreska osnovica, i to konkretno:

1) Poreska osnovica kada je naknada ugovorena u stranoj valuti jer se često ukupna naknada za turistički aranžman ugovara u stranoj valuti. Poreska obaveza se utvrđuje na već objašnjen način u datom primeru 1), s tim što se vrednost turističkog aranžmana (jedinstvene turističke usluge), kao i vrednost prethodnih turističkih usluga izraženih u stranoj valuti, preračunavaju na dinarsku protivvrednost uz primenu ugovorenog kursa.

2) Poreska osnovica i obaveze prilikom avansne naplate jer je uobičajeno u turizmu da se unapred plaća deo ili ukupna vrednost aranžmana, što predstavlja još jednu specifičnost prilikom utvrđivanja poreske osnovice. U skladu sa članom 16. Zakona o PDV-u, turistička agencija je, kao obveznik PDV-a, dužna da na primljene avanse u toku poreskog perioda, iako nije pružena usluga u tom poreskom periodu, obračuna i plati PDV, nezavisno od toga da li ima ili nema podatak o prethodnim uslugama.

Poreska osnovica i obaveza za PDV prilikom avansnih naplata utvrđuje se na sledeći način:

– prvo se utvrđuje procenat učešća troškova za prethodne turističke usluge u ukupnoj ceni određenog aranžmana, koji se potom primenjuje na iznos primljenog avansa tako da se dobija iznos prethodnih turističkih usluga u primljenom avansu, nakon čega se utvrđuje:

– poreska osnovica kao razlika između primljenog avansa i iznosa prethodnih turističkih usluga.

Primer 2: Utvrđivanje osnovice i PDV obaveze prilikom avansnih naplata

Red. br.	OPIS	Iznos
1.	Cena turističkog aranžmana	48.000,00
2.	Prethodne turističke usluge – trošak agencije	26.000,00
3.	Procenat učešća prethodnih turističkih usluga u ukupnoj ceni aranžmana (26.000 : 48.000) x 100	54,166%
4.	Primljen avans	18.000,00
5.	Vrednost prethodnih turističkih usluga u avansu (18.000 x 54,166%)	9.750,00
6.	Razlika (bruto 4 – 5)	8.250,00
7.	PDV koji je sadržan u razlici (8.250,00 x 16.6667%)	1.375,00

 

U poreskom periodu u kome dođe do realizacije turističke usluge za koju je primljen avans i obračunat i plaćen PDV, agencija utvrđuje konačnu poresku obavezu kao razliku između PDV-a utvrđenog u avansnom obračunu i PDV-a utvrđenog u konačnom obračunu, kako je prikazano u narednom primeru:

Primer 2a: Utvrđivanje konačne PDV obaveze

Red. br.	OPIS	Iznos
1.	Cena turističkog aranžmana – ukupno	48.000,00
1a	Primljen avans	18.000,00
1b	Ukupna naknada umanjena za avans (1 – 1a)	30.000,00
2.	Prethodne turističke usluge – trošak agencije	26.000,00
3.	Obračunat PDV za ceo aranžman (podatak iz tabele 1, red. br. 6)	3.667,00
4.	Obračunat PDV na avans (8.250 x 16.6667%) – podatak iz tabele 2, red. br. 7	1.375,00
5.	PDV za plaćanje po konačnom obračunu (3.667 – 1.375)	2.292,00

Poreska evidencija i iskazivanje podataka u Obrascu POPDV i PPPDV

Prema odredbama člana 46. stav 1. Zakona o PDV-u, obveznik je dužan da, radi pravilnog obračunavanja i plaćanja PDV-a, vodi evidenciju koja obezbeđuje vršenje kontrole, kao i da za svaki poreski period sačini Pregled obračuna PDV-a. Stavom 2. propisano je da ministar bliže uređuje oblik, sadržinu i način vođenja evidencije, kao i oblik i sadržinu Pregleda obračuna PDV-a, na osnovu čega je donet Pravilnik o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u i o obliku i sadržini Pregleda obračuna PDV-a („Sl. glasnik RS”, broj 90/2017 i 119/2017 – u daljem tekstu: Pravilnik o evidenciji), čija primena počinje od 1. jula 2018. godine.

Članom 50a Zakona o PDV-u propisano je da je obveznik PDV-a dužan da, uz periodičnu poresku prijavu (mesečno ili tromesečno), podnese i Obrazac POPDV – Pregled obračuna PDV-a za poreski period od _____ do _____ 20__ . godine, koji je propisan Pravilnikom o evidenciji. U slučaju da ga ne podnese, smatraće se da nije podneo ni poresku prijavu. Na sajtu Poreske uprave objavljeno je i Korisničko uputstvo za iskazivanje podataka u Pregledu obračuna PDV-a – Obrascu POPDV, kojim se bliže pojašnjava način iskazivanja podataka u Obrascu POPDV.

Članom 2. Pravilnika o evidenciji propisano je da je obveznik PDV-a dužan da u evidenciji iz stava 1. obezbedi podatke o prometu dobara i usluga, računima, odnosno drugim dokumentima koji služe kao računi u skladu sa Zakonom, kao i druge podatke od značaja za pravilno obračunavanje i plaćanje PDV-a, a podacima se smatraju podaci o:

1) broju i datumu izdavanja računa;

2) broju i datumu izdavanja primljenog računa;

3) iznosu naknade, osnovice, odnosno vrednosti dobara i usluga, po vrstama prometa;

4) nastanku obaveze obračunavanja PDV-a, poreskoj stopi i obračunatom PDV-u;

5) iznosu PDV-a koji može da se odbije kao prethodni porez;

6) iznosu PDV-a koji ne može da se odbije kao prethodni porez;

7) poreskoj obavezi;

8) drugi podaci od značaja za pravilno obračunavanje i plaćanje PDV-a.

Prema odredbama člana 9. Pravilnika o evidenciji, evidencija koja se odnosi na poseban postupak oporezivanja turističkih agencija, u skladu sa članom 35. Zakona, sadrži najmanje sledeće podatke:

1) iznos ukupne naknade koju plaća putnik, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te naknade;

2) iznos stvarnih troškova koji obveznik plaća za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova;

3) poresku osnovicu;

4) obračunati PDV.

Ako je za ovaj promet naplaćena naknada ili deo naknade pre izvršenog prometa, evidencija sadrži i podatke o tom iznosu naknade.

Dobra evidencija je preduslov za pravilno popunjavanje Pregleda obračuna PDV-a, pa je sadržaj Pregleda obračuna PDV-a u celini oslonjen na sadržinu evidencija o PDV-u, jer se u isti unose podaci iz evidencija zbirno za poreski period po svakoj poziciji. Kada su u pitanju agencije koje primenjuju član 35. Zakona, to su podaci koji se i iskazuju, u skladu sa članom 32. Pravilnika o evidenciji, u delu 4.1. Obrasca POPDV, odnosno:

a) U polju 4.1.1. Obrasca POPDV agencija iskazuje:

– iznos naknade koju putnici plaćaju za turističku uslugu,

– iznos plaćenog avansa za turističku uslugu,

– naknadno smanjenje naknade,

– naknadno povećanje naknade.

Kada je iznos na ovom polju negativan, agencija iskazuje „0”.

b) U polju 4.1.2. Obrasca POPDV agencija iskazuje:

– iznos stvarnih troškova po primljenim računima lica koja su pružila prethodne turističke usluge, koje putnici neposredno koriste, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova, pri čemu se, kada iznos stvarnih troškova nije poznat na dan nastanka poreske obaveze, unosi procenjeni iznos, koji se kasnije koriguje po dobijanju dokumentacije,

– naknadno povećanje osnovice i

– naknadno smanjenje osnovice.

v) U polju 4.1.3. Obrasca POPDV agencija iskazuje:

– razliku iznosa na poljima 4.1.1. i 4.1.2. (razlika između iznosa naknade koju plaćaju putnici i iznosa stvarnih troškova za prethodne turističke usluge), odnosno to je podatak o poreskoj osnovici.

g) U polju 4.1.3. Obrasca POPDV agencija iskazuje:

– podatak o obračunatom PDV-u u skladu sa članom 35. Zakona.

Napominje se da u delu 4.1. Obrasca POPDV podatke ne unose:

– turističke agencije koje kompletan turistički aranžman realizuju sopstvenim sredstvima (npr. imaju svoj prevoz, smeštaj, svoje zaposlene vodiče…);

– turističke agencije – posrednici u realizaciji turističkih usluga.

Turističke agencije koje deo aranžmana realizuju sopstvenim kapacitetima, a deo na osnovu turističkih usluga koje primaju od drugih lica – ovde prikazuju samo onaj deo koji se oporezuje primenom člana 35. Zakona.

Primeri iskazivanja podataka u POPDV

Za podatke koji su ovde prikazani uzeti su iznosi iz prethodno datih tabela 1), 2) i 2a). Treba napomenuti i da je obaveza za PDV sadržana u ukupnoj ceni aranžmana, pa se iznos PDV-a utvrđuje preračunatom stopom.

Primer 1: Ukupna naknada za pruženu jedinstvenu turističku uslugu

Turistička agencija za 3 osobe realizuje dvodnevni izlet u V. banju. Aranžman od 2 dana obuhvata prevoz, smeštaj i ishranu u ukupnom iznosu od 48.000 din. (po osobi 16.000). Sve usluge realizuje preko drugih lica, od kojih je dobila račune u ukupnom iznosu od 26.000 din., i to za:

– smeštaj i ishranu (od hotela) u iznosu od 22.600 din. i za prevoz (od prevoznika) u iznosu od 3.400 din.

Na osnovu evidencije treba da se unese:

– u polje 4.1.1. – iznos od 48.000;

– u polje 4.1.2. – iznos od 26.000 (22.600 + 3.400);

– u polje 4.1.3. – razlika, tj. (48.000 – 26.000 = 22.000);

– u polje 4.1.4. – iznos obračunatog PDV-a – 3.667.

4. POSEBAN POSTUPAK OPOREZIVANJA
4.1 Turističke agencije		Utvrđivanje osnovice	PDV
4.1.1.	Naknada koju plaćaju putnici, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te naknade	48.000
4.1.2.	Stvarni troškovi za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova	26.000
4.1.3.	Razlika (4.1.1. – 4.1.2.)	22.000
4.1.4.	Obračunati PDV		3.667

 

Primer 2: Naplaćen avans za jedinstvenu turističku uslugu

Turistička agencija za 3 osobe realizuje dvodnevni izlet u V. banju. Aranžman od 2 dana obuhvata prevoz, smeštaj i ishranu u ukupnom iznosu od 48.000 din. (po osobi 16.000). Sve usluge realizovaće se preko drugih lica, od kojih agencija nije dobila račune, ali zna da će ukupni trošak biti 26.000 dinara. U slučaju kada primi avans, a ne zna iznos stvarnih troškova, agencija unosi podatak o procenjenim troškovima.

Putovanje se realizuje u septembru 2018, ali putnici uplaćuju deo avansno u avgustu, u iznosu od 18.000 din. Agencija je mesečni poreski obveznik.

Na osnovu evidencije, a po podacima iz tabele 2) treba da se unese:

– u polje 4.1.1. – iznos od 18.000;

– u polje 4.1.2. – iznos od 9.750 (podatak utvrđen na osnovu procenta učešća prethodnih turističkih usluga u ukupnoj ceni aranžmana (26.000 : 48.000) x 100 = 54,166%, a procenat je primenjen na primljeni avans);

– u polje 4.1.3 – razlika, tj. 8.250 (18.000 – 9.750);

– u polje 4.1.4. – PDV od 1.376 (8.250 h 16,6667%).

4. POSEBAN POSTUPAK OPOREZIVANJA
4.1 Turističke agencije		Utvrđivanje osnovice	PDV
4.1.1.	Naknada koju plaćaju putnici, uključujući avanse i povećanje odnosno smanjenje te naknade	18.000
4.1.2.	Stvarni troškovi za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova	9.750
4.1.3.	Razlika (4.1.1. – 4.1.2.)	8.250
4.1.4.	Obračunati PDV		1.375

 

Primer 3: Realizovana je jedinstvena turistička usluga za koju je bio naplaćen deo avansno. Pošto je u septembru mesecu agencija realizovala putovanje za koje su u avgustu putnici platili avansni deo, a ostatak duga od 30.000 din. u septembru, u deo 4.1. POPDV na osnovu evidencije, a po podacima iz tabele 1) i 2), treba da se unesu podaci na sledeći način:

– u polje 4.1.1. – iznos od 30.000 (ukupna naknada umanjena za avans na koji je plaćen PDV (48.000 – 18.000);

– u polje 4.1.2. – iznos od 16.250 (podatak utvrđen primenom procenata učešća prethodnih turističkih usluga u ceni aranžmana – 54,166%);

– u polje 4.1.3. – razlika, tj. 13.750 (30.000 – 16.250);

– u polje 4.1.4. – PDV od 2.292 (16.250 h 16,6667%).

4. POSEBAN POSTUPAK OPOREZIVANJA
4.1 Turističke agencije		Utvrđivanje osnovice	PDV
4.1.1.	Naknada koju plaćaju putnici, uključujući avanse i povećanje odnosno smanjenje te naknade	30.000
4.1.2.	Stvarni troškovi za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova	16.250
4.1.3.	Razlika (4.1.1. – 4.1.2.)	13.750
4.1.4.	Obračunati PDV		2.292

Napomena: Sabiranjem iznosa PDV-a od 2.292 po konačnoj uplati i iznosa PDV-a po uplaćenom avansu od 1.375, dobija se iznos PDV-a za ceo aranžman od 3.667 dinara, kako je i prikazano u tabeli 1.

Turističke agencije koje delimično postupaju u skladu sa članom 35. Zakona o PDV-u

Turističke agencije koje prilikom pružanja turističke usluge, pored jedinstvene turističke usluge, koriste i sopstvena sredstva (npr. svoj prevoz, sopstveni smeštaj i dr.), kombinuju dva načina realizacije turističkog putovanja, zbog čega imaju i drugačiji postupak utvrđivanja poreske obaveze u odnosu na prethodno objašnjeni način. Poseban postupak oporezivanja, po odredbama člana 35. Zakona o PDV-u, primenjuje se samo za jedinstvenu turističku uslugu u kojoj turistička agencija – obveznik PDV-a koristi prethodne turističke usluge na objašnjeni način.

Za drugi deo usluga, koje pružaju sopstvenim sredstvima (npr. prevoz, hotel i sl.), agencije primenjuju redovan režim oporezivanja u skladu sa Zakonom o PDV-u.

Primer:

Turistička agencija „Zora” iz Kragujevca organizuje turističko putovanje na Borsko jezero za grupu od 20 turista u trajanju od 6 dana na bazi punog pansiona, gde paket-aranžman podrazumeva i prevoz autobusima auto-prevoznika iz Čačka, smeštaj u sopstvenom hotelu, kupovinu ulaznica za zajedničku večeru u nacionalnom restoranu i ulaznica za muzičko veče. Poreska osnovica za ovaj aranžman utvrđuje se na sledeći način:

Tabela 3 – Postupak utvrđivanja poreske osnovice i PDV-a za dati primer:

Red. br.	OPIS	Iznos
1.	Cena turističkog paket-aranžmana jeste 38.500 po osobi – ukupno za grupu od 20 turista	770.000
2.	Prethodne turističke usluge trošak agencije (prevoz, večera, muzičko veče) – ukupno	145.600
2a	prevoz autobusom po računu auto-prevoznika	19.600
2b	zajednička večera u nacionalnom restoranu – ulaznice	100.900
2v	ulaznice za muzičko veče	25.100
3.	Smeštaj i ishrana u hotelu „Sunce” u vlasništvu agencije	392.000
3a	za uslugu noćenja	140.000
3b	za usluge ishrane	252.000
4.	UKUPNI troškovi agencije za ceo paket-aranžman (red. br. 2 + 3)	537.600
5.	Procenat učešća prethodnih turističkih usluga u ukupnim troškovima (145.600 : 537.600) x 100	27,083%
6.	Naknada za jedinstvenu turističku uslugu (deo cene aranžmana) (770.000 x  27,083%)	208.539
7.	Naknada za sopstvenu direktnu uslugu, sa PDV-om (770.000 – 208.539), od čega: – za smeštaj – noćenje – za ishranu	561.461   200.526 360.935
8.	Razlika u kojoj je sadržan PDV za jedinstvenu turističku uslugu (utvrđena vrednost jedinstvene turističke usluge umanjuje se za stvarne troškove za prethodne turističke usluge (208.539 – 145.600))	62.939
9.	PDV sadržan u razlici (62.939 x 16.6667%)	10.490
10.	PDV za uslugu noćenja u hotelu „Sunce” (182.296 h 10%)	18.230
11.	PDV za ishranu u hotelu (300.779 x 20%)	60.156
12.	UKUPNA OBAVEZA ZA PDV AGENCIJE (red. br. 9 + 10 + 11)	88.876

 

Zakonom, a ni podzakonskim aktom ovakav postupak utvrđivanja poreske osnovice i obaveze nije propisan. Međutim, ovo je jedino ispravan način utvrđivanja poreske obaveze kada je u pitanju kombinovani način pružanja turističke usluge. Ovakav postupak primenjuju i organi kontrole u skladu sa internim uputstvom za primenu PDV-a.

Iskazivanje podataka u POPDV

Za podatke koji su ovde prikazani uzeti su iznosi iz prethodno datih tabela 1) i 3). Na osnovu evidencije o oporezivom prometu dobara i usluga koji vrši obveznik PDV-a i obračunatom PDV-u agencija unosi podatke u Obrazac POPDV, u deo 3, za promet vezan za smeštaj i ishranu u svom hotelu. Takođe, na osnovu evidencije o posebnom režimu oporezivanja u delu 4.1. Obrasca POPDV iskazuje naknadu i PDV obavezu utvrđenu u skladu sa članom 35. Zakona o PDV-u, na sledeći način:

a) U polje 3.2. Obrasca POPDV:

– za opštu stopu:

• osnovica – 300.779,
• PDV – 60.156;

– za posebnu stopu:

• osnovica – 182.296,
• PDV – 18.230.

b) U polje 3.8. Obrasca POPDV:

– za opštu stopu:

• osnovica – 300.779,
• PDV – 60.156;

– za posebnu stopu:

• osnovica – 182.296,
• PDV – 18.230.

v) U polje 3.10. Obrasca POPDV:

– za opštu stopu:

• PDV – 60.156;

– za posebnu stopu:

• PDV – 18.230.

3. OPOREZIVI PROMET DOBARA I USLUGA KOJI VRŠI OBVEZNIK PDV-A I OBRAČUNATI PDV		Opšta stopa		Posebna stopa
		osnovica	PDV	osnovica	PDV
3.1.	Prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenih građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet
3.2.	Promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 3.1.	300.779	60.156	182.296	18.230
3.3.	Prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik
3.4.	Promet za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik, osim iz tačke 3.3.
3.5.	Povećanje osnovice, odnosno PDV-a
3.6.	Smanjenje osnovice, odnosno PDV-a
3.7.	Promet dobara i usluga bez naknade
3.8.	UKUPNA OSNOVICA i OBRAČUNATI PDV     za promet dobara i usluga (3.1. + 3.2. + 3.3. + 3.4. + 3.5. + 3.6. + 3.7.) – automatski se popunjava	300.779	60.156	182.296	18.230
3.9.	Naknada ili deo naknade koji je naplaćen pre izvršenog prometa i PDV obračunat po tom osnovu (avans)
3.10.	Ukupno obračunati PDV (3.1. + 3.9.)		60.156		18.230

 

g) U deo 4.1. Obrasca POPDV unosi se:

– u polje 4.1.1. – iznos od 208.539 – podatak sa red. br. 6 tabele 3;

– u polje 4.1.2. – iznos od 145.600 – podatak sa red. br. 2 tabele 3;

– u polje 4.1.3. – razlika od 62.939;

– u polje 4.1.4. – PDV od 10.490 (62.939 h 16,6667%).

4. POSEBAN POSTUPAK OPOREZIVANJA
4.1 Turističke agencije		Utvrđivanje osnovice	PDV
4.1.1.	Naknada koju plaćaju putnici, uključujući avanse i povećanje odnosno smanjenje te naknade	208.539
4.1.2.	Stvarni troškovi za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova	145.600
4.1.3.	Razlika (4.1.1. – 4.1.2.)	62.939
4.1.4.	Obračunati PDV		10.490

Na kraju se ukupan promet dobara i usluga i ukupno obračunati PDV evidentira u delu 5. Obrasca POPDV na sledeći način:

d) U deo 5. Obrasca POPDV automatski se generiše:

– u polju 5.1. – iznos od 509.318 – ukupan oporezivi promet po opštoj stopi;

– u polju 5.2. – iznos od 70.646 – ukupno obračunati PDV po opštoj stopi;

– u polju 5.4. – iznos od 182.296 – ukupan oporezivi promet po posebnoj stopi;

– u polju 5.5. – iznos od 18.230 – ukupno obračunati PDV po posebnoj stopi;

– u polju 5.6. – iznos od 691.614 – ukupan promet dobara i usluga; i

– u polju 5.7. – iznos od 88.876 – ukupno obračunati PDV.

5. UKUPAN PROMET DOBARA I USLUGA I UKUPNO OBRAČUNATI PDV		IZNOS
5.1.	Ukupan oporezivi promet dobara i usluga po opštoj stopi PDV-a (3.8. + 4.1.1. + 4.2.1.) – automatski se unosi podatak	509.318
5.2.	Ukupno obračunati PDV po opštoj stopi PDV-a (3.10. + 3a.9. + 4.1.4. + 4.2.4.) – automatski se unosi podatak	70.646
5.3.	Ukupno obračunati PDV po opštoj stopi PDV-a, uvećan za iznos za koji ne može da se umanji prethodni porez iz tačke 8e.6 (5.2. + (8e.6 u apsolutnom iznosu) – automatski se unosi podatak Ovo polje ostaje nepopunjeno sve dok se ne popuni polje 8e.6	70.646
5.4.	Ukupan oporezivi promet dobara i usluga po posebnoj stopi PDV-a (3.8. + 4.2.1.) – automatski se unosi podatak	182.296
5.5.	Ukupno obračunati PDV po posebnoj stopi PDV-a (3.10. + 3a.9. + 4.2.4.) – automatski se unosi podatak PDV-a	18.230
5.6.	Ukupan promet dobara i usluga (1.5. + 2.5. + 5.1. + 5.4.) – automatski se unosi podatak	691.614
5.7.	Ukupno obračunati PDV (5.3. + 5.5.) – automatski se unosi podatak	88.876