Odgovori na dileme koje se javljaju prilikom iskazivanja podataka u obrascu POPDV

Poreska prijava – obrazac PPPDV za jul 2018. godine kod obveznika koji imaju mesečni poreski period automatski će se popunjavati na e-portalu PU, na osnovu podataka koji budu iskazani u obrascu POPDV, koji se takođe podnosi uz poresku prijavu. Za tromesečne obveznike ova novina važi za POPDV i PPPDV za period od 1. 7. do 30. 9. 2018. godine.

Kao što je poznato, primena sastavljanja i podnošenja obrasca POPDV počinje od 1. jula 2018. g., tako da od ovog datuma svi obveznici PDV-a moraju da iskažu podatke u obrascu POPDV, u skladu sa Zakonom o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 84/2004… i 30/2018 – u daljem tekstu: Zakon) i Pravilnikom o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u i o obliku i sadržini Pregleda obračuna PDV-a („Sl. glasnik RS”, br. 90/2017, 119/2017 i 48/2018 – u daljem tekstu: Pravilnik o POPDV).

U komentaru Izmena Pravilnika o POPDV („Sl. glasnik RS”, br. 48/2018), koji je dat u ovom broju časopisa, obrađene su bitne izmene i dopune vezane za iskazivanje podataka u obrascu POPDV, uz posebnu napomenu da je članom 23. propisano da u periodu od 1. jula 2018. godine, zaključno sa 30. junom 2019. godine, u postupcima provere pravilnosti iskazivanja podataka u obrascu POPDV – Pregled obračuna PDV-a – za poreski period od ______ do ______ 20__. godine, nadležni poreski organ neće uzimati u obzir pogrešno iskazane podatke koji ne utiču na iznos poreske obaveze.

Radi što pravilnijeg postupanja obveznika PDV-a prilikom iskazivanja podataka u obrascu POPDV (o čemu je detaljno pisano u dosadašnjim brojevima ovog časopisa u 2018. godini), u nastavku teksta će se kroz odgovore na dileme ukazivati na neke nedoumice koje su se javile kod poreskih obveznika, ali i na karakteristične slučajeve koji nisu razrađeni do kraja u postojećem Korisničkom uputstvu za iskazivanje podataka u Pregledu obračuna PDV-a – obrascu POPDV (u daljem tekstu: Korisničko uputstvo), koje je dala Poreska uprava, na čijem se sajtu i nalazi. Važno je napomenuti i da u vreme predaje ovog teksta nije objavljena izmena Korisničkog uputstva, koja se očekuje prvenstveno zbog izmene Pravilnika.

Odgovori na dileme

1. Obveznik PDV-a stranom licu vrši promet dobara koja se unose u slobodnu zonu, pri čemu kupac ima zaključen ugovor sa korisnikom slobodne zone – obveznikom PDV-a da ta dobra ugradi u dobra namenjena otpremanju u inostranstvo. Koji su uslovi za poresko oslobođenje i gde se iskazuje podatak o tom prometu u POPDV?

Odgovor: Članom 24. stav 1. t. 5a) Zakona o PDV-u propisano je poresko oslobođenje (isto je propisano Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 30/2018)). Način ostvarivanja poreskog oslobođenja propisan je Pravilnikom o izmenama i dopunama Pravilnika o načinu i postupku ostvarivanja poreskih oslobođenja kod PDV-a sa pravom na odbitak prethodnog poreza („Sl. glasnik RS”, br. 48/2018), o čemu je detaljnije bilo reči u ovo broju časopisa, u tekstu „Izmene podzakonskih akata kojima se bliže uređuje primena PDV-a”.

Članom 8a Pravilnika propisani su uslovi za ovo poresko oslobođenje, odnosno propisano je da obveznik koji vrši promet mora da ima:

1) dokument stranog lica kojim se potvrđuje da strano lice ima zaključen ugovor sa obveznikom PDV-a – korisnikom slobodne zone da će dobra koja strano lice nabavlja obveznik PDV-a – korisnik slobodne zone ugraditi u dobra namenjena otpremanju u inostranstvo;

2) dokument obveznika PDV-a – korisnika slobodne zone kojim se potvrđuje da sa stranim licem – primaocem dobara ima zaključen ugovor da će dobra koja strano lice nabavlja ugraditi u dobra namenjena otpremanju u inostranstvo;

3) račun izdat u skladu sa Zakonom, overen od strane nadležnog carinskog organa, odnosno overenu kopiju dokumenta kojim se dokazuje da su dobra uneta u slobodnu zonu u skladu sa carinskim propisima.

Što se tiče načina iskazivanja ovog prometa u obrascu POPDV, pošto deo 1. obrasca POPDV sadrži podatke o prometu dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje sa pravom na odbitak prethodnog poreza po članu 24. Zakona, to znači da u polju 1.3. POPDV treba da se iskazuju podaci o iznosu naknade za promet dobara koja se unose u slobodnu zonu i promet dobara i usluga u slobodnoj zoni iz člana 24. stav 1. t. 5) i 5a) Zakona, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade.

Način evidentiranja storniranih računa

2. Zbog greške u računu ili zbog toga što je račun za promet koji vrši obveznik PDV-a upućen na pogrešnu adresu ili u pogrešnu firmu, isti mora da se stornira. Da li se unosi taj podatak i ako se unosi, na koje polje POPDV se to iskazuje?

Odgovor: Storniranje računa iskazuje se u POPDV. Deo 3. obrasca POPDV sadrži podatke o oporezivom prometu dobara i usluga koji vrši obveznik PDV-a i o obračunatom PDV-u.

Na polju 3.6. iskazuju se podaci o iznosu smanjenja osnovice, odnosno PDV-a za izvršeni promet. Kada je u pitanju storno račun, cela osnovica i ceo iznos PDV-a sa računa jeste iznos za koji se umanjuje osnovica, odnosno PDV. S tim u vezi, ako račun koji se stornira glasi na obveznika PDV-a, ne sme se vršiti smanjenje PDV obaveze (osnovica može) dok se od tog obveznika ne dobije podatak da je izvršio ispravku odbitka ili da po tom računu nije koristio PDV.

Podaci u ovom polju Obrasca POPDV iskazuju se isključivo sa predznakom „minus”.

3. Na kojim se poljima POPDV iskazuje izvoz dobara koja se nalaze na carinskom skladištu i gde se iskazuje promet dobara koja su u postupku carinskog skladištenja?

Odgovor: U delu 1, na polju 1.1. obrasca POPDV iskazuju se podaci o prometu dobara koja se otpremaju u inostranstvo, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet. Za ovaj promet je propisano poresko oslobođenje članom 24. stav 1. t. 2) i 3) Zakona. To znači da se podatak o izvozu dobara sa carinskog skladišta iskazuje na ovom polju.

Kada je u pitanju promet dobara koja su u postupku carinskog skladištenja, isti je takođe oslobođen PDV-a u skladu sa članom 24. stav 1. tačka 6) Zakona, uz ispunjenje uslova propisanih za poresko oslobođenje. U poreskom periodu kada su ispunjeni pomenuti uslovi iznos naknade o ostvarenom prometu iskazuje se na polju 1.4. – Promet dobara i usluga, osim iz t. od 1.1. do 1.3., uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – obrasca POPDV.

4. Kako se u POPDV evidentira podatak o primljenom avansu ako je on primljen pre 1. jula 2018, a promet je izvršen nakon 1. jula 2018. g.? Na koji način treba uneti osnovicu i PDV nakon prometa za koji je plaćen avans, odnosno da li treba uneti celokupnu osnovicu, a PDV u iznosu razlike?

Odgovor: U pitanju je promet dobara za koji je poreski dužnik isporučilac dobara, pa u poreskom periodu kada je izvršen promet dobara ili usluga u polje 3.2. – Promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 3.1. – treba uneti podatak o osnovici za taj promet i to u punom iznosu. Međutim, obračunati PDV iskazuje se samo u iznosu razlike između ukupno obračunatog PDV-a za izvršen promet dobara i usluga i PDV-a koji je bio obračunat na primljeni avans pre stupanja u primenu iskazivanja podataka u POPDV.

5. Ako je izvoz dobara izvršen u julu 2018, a potvrda da su dobra istupila iz Srbije dobijena u drugom poreskom periodu koji sledi nakon ovog, tj. u avgustu i to posle roka predaje poreske prijave i POPDV za jul, šta se iskazuje u POPDV za jul, a šta za avgust 2018. godine? Kako treba postupiti ako se potvrda o istupu dobije npr. tek u septembru?

Odgovor: Pre pojašnjenja ove dileme napominje se da je upravo ovo precizirano u Pravilniku o izmenama i dopunama Pravilnika o poreskim oslobođenjima… , koji je obrađen u ovom broju časopisa.

Prema ulovima za poresko oslobođenje prometa dobara izvršenog u skladu sa članom 24. stav 1. t. 2) i 3) Zakona za dobra koja se šalju ili otpremaju u inostranstvo, obveznik treba da poseduje:

–  izvoznu deklaraciju koja sadrži potvrdu da su dobra istupila sa teritorije Republike Srbije (u daljem tekstu: izvozna deklaracija), odnosno

– overenu kopiju izvozne deklaracije o izvršenom izvozu dobara, izdatu u skladu sa carinskim propisima.

Prema tome, u slučaju kada je izvozno carinjenje izvršeno u julu 2018. g., a istup dobara potvrđen od strane nadležnog carinskog organa u poreskom periodu koji sledi nakon tog poreskog perioda, tj. u avgustu pre ili nakon (nije od značaja) podnošenja poreske prijave za jul, iznos naknade za taj promet ne iskazuje se ni u jednom polju obrasca POPDV za poreski period u kojem je izvršeno izvozno carinjenje. U tom slučaju izvoz se iskazuje u POPDV za avgust mesec, na polju 1.1. – Promet dobara koja se otpremaju u inostranstvo, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet, odnosno u poreskom periodu u kojem je potvrđen istup dobara.

Ako je izvozno carinjenje izvršeno u julu, a istup dobara nije potvrđen od strane nadležnog carinskog organa u avgustu kao poreskom periodu koji sledi nakon julskog poreskog perioda, obveznik je dužan da podnese izmenjenu poresku prijavu za jul (mesec u kojem je izvršeno izvozno carinjenje dobara) i da iskaže podatke o tom prometu u polju 3.2. – Promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 3.1. obrasca POPDV – iznos osnovice i iznos obračunatog PDV-a.

U poreskom periodu u kom je nadležni carinski organ potvrdio istup dobara (npr. septembar) iskazuje se naknada za taj promet u polju 1.1. – Promet dobara koja se otpremaju u inostranstvo, dok se u polju 3.6. – Smanjenje osnovice, odnosno PDV-a – iskazuje smanjenje iznosa osnovice i iznosa obračunatog PDV-a.

6. U Korisničkom uputstvu je navedeno da obveznik koji vrši naplatu u ime i za račun drugog lica podatak o toj naplati ne iskazuje u POPDV. Da li taj podatak iskazuje obveznik PDV-a koji dobije račun za nabavljena dobra ili usluge, gde postoji i deo koji se odnosi na takvu naplatu, odnosno na plaćanje za usluge koje mu je pružilo drugo lice. Ako se unosi, na kom polju se taj iznos iskazuje?

Odgovor: Pošto su ovakvi računi uobičajeni kada su u pitanju usluge koje pruža Telekom Srbija, jer npr. u ime i za račun Parking servisa naplaćuje uslugu parkiranja, to je najbolji primer za pojašnjenje ovog slučaja. S tim u vezi, kada obveznik PDV-a dobije račun od obveznika PDV-a koji je na računu, pored svoje usluge, iskazao i naknadu za uslugu koju je pružilo drugo lice koju naplaćuje u ime i za račun tog drugog lica (u okviru usluga za telefon naplaćena je i usluga parkiranja), u Obrascu POPDV treba iskazati podatak o toj nabavci, a u kojim poljima – zavisi od toga da li su ta dobra i usluge (koje se naplaćuju u ime i za račun – parkiranje) nabavljeni od obveznika PDV-a ili lica koje nije obveznik PDV-a, domaćeg ili stranog lica. Ako je lice koje vrši promet tih dobara ili usluga (parkiranja) obveznik PDV-a, podatak o ukupnom iznosu naknade za taj promet iskazuje se u polju 8a.2. – Dobra i usluge, osim dobara iz tačke 8a.1., u polju u koje se unose osnovice za PDV.

Ukoliko se vrši naplata prometa dobara ili usluga u ime i za račun lica koje nije obveznik PDV-a, podatak o iznosu koji se naplaćuje iskazuje se na polju 8d.2. POPDV.

7. Kada obveznik PDV-a izdaje avansno-konačni račun, gde se iskazuje taj podatak?

Odgovor: Iznos sa avansno-konačnog računa treba iskazati na polju 3.2. – Promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 3.1. obrasca POPDV.

8. Kada se vrši otpremanje dobara iz carinskog skladišta na teritoriju Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija, gde treba iskazati iznos tog prometa?

Odgovor: Podaci o otpremanju dobara na teritoriju APKiM iz carinskog skladišta iskazuju se na polju 1.2. – Promet dobara koja se otpremaju na teritoriju Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet.

9. Da li se u POPDV unose podaci o naknadama koje obveznik PDV-a isplaćuje fizičkim licima po osnovu raznih ugovora za obavljanje nekog posla (npr. privremeni i povremeni, ugovor o delu i sl.)?

Odgovor: Kada obveznik PDV-a angažuje fizička lica po nekom ugovor za obavljanje nekog posla, u pitanju je nabavka usluga, pa se i taj iznos mora iskazati u obrascu POPDV, i to na polju 8d.2. – Dobra i usluge nabavljeni u Republici od lica sa teritorije Republike koja nisu obveznici PDV-a, kao i povećanje odnosno smanjenje naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade. Smatra se da se unosi bruto iznos jer je bruto prihod fizičkog lica.

10. Obveznici koji otkupljuju poljoprivredne proizvode od nosilaca ili članova poljoprivrednog gazdinstva koje nije u sistemu PDV-a, često avansno plaćaju budući otkup poljoprivrednih proizvoda. Da li se tako plaćeni avans iskazuje u POPDV?

Odgovor: Plaćeni avansi za nabavku bilo kojih dobara ili usluga, pa i poljoprivrednih proizvoda od lica koja nisu obveznici PDV-a, odnosno od PG, ne iskazuju se u obrascu POPDV.

11. Kada se vrši izvoz dobara bez naknade, da li se iskazuje mogući iznos takvog izvoza?

Odgovor: Izvoz bez naknade bi bio predmet oporezivanja PDV-om ukoliko ne bi bili ispunjeni uslovi za poresko oslobođenje. Shodno tome, podaci o izvozu dobara bez naknade unose se u POPDV, u polje 1.6. – Promet dobara i usluga bez naknade, i to u poreskom periodu u kome su ispunjeni uslovi za poresko oslobođenje.

12. Za promet dobara i usluga u građevinarstvu, u smislu člana 10. stav 2. tačka 3) Zakona, uobičajeno je avansno plaćanje, pri čemu je platac avansa i poreski dužnik. U kom poreskom periodu je obveznik dužan da unosi podatak o plaćenom avansu i obračunatom PDV-u na isti?

Odgovor: Obveznik koji je primalac dobara i usluga iz oblasti građevinarstva i koji je po tom osnovu poreski dužnik, osnovicu na koju je obračunao PDV iskazuje u polju 8b.7. – Naknada ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans). Podatak o obračunatom PDV-u na dati avans iskazuje se u polju 3a.8. – PDV po osnovu naknade ili dela naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans), a ukoliko ima pravo na odbitak PDV-a uz ispunjenje uslova iz člana 28. stav 5. Zakona o PDV-u, iskazuje ga i u polju 8e.2. – Ukupno obračunati PDV za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara, odnosno usluga, koji može da se odbije kao prethodni porez (3a.9. umanjen za iznos PDV-a koji ne može da se odbije kao prethodni porez).

13. Kada za uvoz dobara dođe do povećanja osnovice i PDV-a, gde se iskazuje to povećanje?

Odgovor: Podatak o povećanju osnovice za uvoz dobara iskazuje se na polju 6.2.2. – Povećanje osnovice, a podatak o povećanom PDV-u iskazuje se na polju 6.4. – Ukupno plaćen PDV pri uvozu dobara, uključujući i PDV plaćen po osnovu povećanja osnovice za uvoz dobara, koji može da se odbije kao prethodni porez.

14. Promet dobara i usluga izvršen van Republike iskazuje se u delu 11. POPDV. Ako se ovaj promet izvrši bez naknade, da li se i tada iskazuje u ovom delu?

Odgovor: Da, navedeni podatak se iskazuje na polju 11.1. – Promet dobara i usluga izvršen van Republike, sa ili bez naknade. To je inače i propisano poslednjom izmenom Pravilnika o evidenciji.