POKRIĆE GUBITKA PO GODIŠNJEM RAČUNU ZA 2016. GODINU

Pokriće gubitka za različite pravne forme privrednih društava regulisano je Zakonom o privrednim društvima („Sl. glasnik RS”, br. 36/2011 i 99/2011, 83/2014 – dr. zakon i 5/2015, dalje: Zakon) i osnivačkim aktima društava.

Pokriće gubitka za 2016. i ranije godine kod akcionarskih društava i kod društava sa ograničenom odgovornošću vrši se prvenstveno iz neraspoređene dobiti i to po usvajanju finansijskih izveštaja za poslovnu godinu. Pokriće gubitka može se sprovesti i na teret rezervi formiranih za te namene i smanjenjem osnovnog kapitala pod uslovima propisanim Zakonom. Odluku o pokriću gubitka donosi Skupština društva. Članovi Društva učestvuju u pokriću gubitka društva srazmerno svojim udelima u društvu, ako osnivačkim aktom nije drugačije određeno.

U skladu sa članom 321. Zakona, smanjenje osnovnog kapitala akcionarskog društva radi pokrića gubitka može se vršiti samo ako društvo ne raspolaže neraspoređenom dobiti i rezervama koje se mogu koristiti za te namene i u iznosu koji ne može biti veći od iznosa gubitaka koji se pokrivaju. Odluka o smanjenju osnovnog kapitala radi pokrića gubitka prijavljuje se radi registracije i objavljivanja u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija privrednih subjekata.

Ni Zakonom ni propisima iz oblasti računovodstva nije propisan rok u kome je privredno društvo dužno da izvrši pokriće gubitka, što upućuje da isti može ostati nepokriven nezavisno od toga da li društvo ima ili ne sredstva za njegovo pokriće. Međutim, imajući u vidu odredbe člana 305. Zakona po kojima se neraspoređena dobit i rezerve društva mogu pretvoriti u osnovni kapital samo ako društvo nije iskazalo gubitak u finansijskim izveštajima na osnovu kojih se donosi odluka o povećanju osnovnog kapitala, znači da se na posredan način govori o vremenu pokrića gubitka jer ukoliko društvo ima nameru da poveća osnovni kapital ili rezerve, a ima iskazan gubitak, mora prvo pokriti taj gubitak. Takođe, posredno na vreme pokrića gubitka upućuju i odredbe člana 270. Zakona kojima se uređuje redosled raspodele dobiti koji je striktno propisan, pa je prva tačka u tom redosledu pokriće gubitka iz ranijih godina. I ovim članom se na posredan način upućuje na to da ukoliko društvo želi da povećava rezerve ili kapital ili isplati dividende, to ne može učiniti pre nego što pokrije gubitak ranijih godina.

Računovodstveni aspekt pokrića gubitka ranijih godina

U skladu sa  Pravilnikom o Kontnom okviru i sadržini računa u Kontnom okviru za privredna društva, zadruge i preduzetnike („Sl. glasnik RS”, br. 95/2014 – dalje: Pravilnik), na računima grupe 35 iskazuje se gubitak ranijih godina i gubitak tekuće godine, u okviru sledećih osnovnih računa:

• 350 – Gubitak ranijih godina;
• 351 – Gubitak tekuće godine.

Na računima grupe 35 gubitak se iskazuje samo do visine ukupnog kapitala. Gubitak iznad visine kapitala iskazuje se na računu 290.

U računovodstvenom smislu, gubitak predstavlja umanjenje odnosno ispravku vrednosti osnovnog kapitala.

Prema Pravilniku, pokriće gubitka vrši se na teret računa 340 – Neraspoređeni dobitak ranijih godina, i računa grupe 32 i 33, u skladu sa zakonom i opštim ili drugim aktom pravnog lica odnosno preduzetnika.

Društvo s ograničenom odgovornošću usvojilo je finansijski izveštaj za 2016. godinu sa izveštajem revizora. Na istoj sednici doneta je i Odluka o pokriću gubitka 2015. godine u iznosu od 500.000 dinara, na sledeći način:

– na teret raspoložive neraspoređene dobiti 200.000 dinara;

– na teret rezervi formiranih za ove namene u skladu sa osnivačkim aktom 50.000 dinara;

– na teret osnovnog kapitala 250.000 dinara.

Odluka o smanjenju osnovnog kapitala radi pokrića gubitka registrovana je u nadležnom registru Agencije za privredne registre.

Akcionarsko društvo usvojilo je finansijski izveštaj za 2016. godinu sa izveštajem revizora. Na istoj sednici doneta je i Odluka o pokriću gubitka u iznosu od 1.500.000 dinara, na  teret neraspoređene dobiti.

Takođe, treba imati u vidu da je članom 178. Zakona predviđena mogućnost unošenja dodatnih uplata u društvo. Dodatnim uplatama se ne povećava osnovni kapital društva i one mogu biti samo u novcu.

U pogledu vraćanja dodatnih uplata, članom 180. Zakona propisuje se da se dodatne uplate mogu vratiti članovima samo ako nisu neophodne za pokriće gubitaka društva ili za namirenje poverilaca društva. U skladu sa navedenim proizlazi da skupština društva može da donese odluku da se dodatne uplate iskoriste za pokriće nepokrivenog gubitka društva.

Jednočlano društvo s ograničenom odgovornošću usvojilo je finansijski izveštaj za 2016. godinu i doneta je Odluka da se gubitak ranijih godina u iznosu od 600.000 dinara pokrije na sledeći način:

– iz celokupne raspoložive neraspoređene dobiti u iznosu od 420.000 dinara;

– dodatnom uplatom osnivača radi pokrića gubitka u iznosu od 180.000 dinara. Osnivač je uplatio navedeni iznos.

Izvršena je uplata osnivača na tekući račun radi pokrića gubitka ranijih godina u iznosu od 180.000 dinara.