UTVRĐIVANJE I EVIDENTIRANJE KORISNIKA JAVNIH SREDSTAVA I OTVARANJE I UKIDANJE PODRAČUNA

– Utvrđivanje spiska korisnika javnih sredstava na kraju budžetske 2016. godine

Uvod

Korisnici javnih sredstava svoje poslovanje obavljaju preko podračuna na kojima se vode sredstva za redovno poslovanje, podračuna na kojima se vode sopstveni prihodi i sredstva iz drugih izvora, pri čemu:

1) na podračunima za redovno poslovanje vode se novčana sredstva u skladu sa budžetom Republike Srbije;

2) na podračunima sopstvenih prihoda i drugih sredstava vode se sredstva korisnika budžeta Republike Srbije, koja se ostvaruju u skladu sa zakonom.

Novčana sredstva sa podračuna za redovno poslovanje ne mogu se prenositi na podračune sopstvenih prihoda i podračune drugih sredstava korisnika budžeta.

U skladu sa Pravilnikom o načinu utvrđivanja i evidentiranja korisnika javnih sredstava i o uslovima i načinu za otvaranje i ukidanje podračuna kod Uprave za trezor („Sl. glasnik RS“, br. 113/2013, 8/2014 i 24/2016 godine, u daljem tekstu: Pravilnik), propisuje se način utvrđivanja i evidentiranja korisnika javnih sredstava, koji su uključeni i koji nisu uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora, i vođenja evidencije pravnih lica korisnika budžetskih sredstava, koje vodi Ministarstvo finansija – Uprava za trezor (u daljem tekstu: Uprava), kao i uslovi i način za otvaranje i ukidanje podračuna konsolidovanog računa trezora kod Uprave. Na osnovu podataka iz ove evidencije utvrđuje se spisak korisnika javnih sredstava, koji posebnim aktom donosi ministar nadležan za poslove finansija.

U skladu sa stavom 1. član 8. Zakona o budžetskom sistemu („Sl. glasnik RS“, broj 54/2009, 73/2010, 101/2010, 101/2011, 93/2012, 62/2013, 63/2013 – ispravka, 108/2013, 142/2014, 68/2015 – drugi zakoni i 103/2015), ministar posebnim aktom, na osnovu predloga Uprave za trezor, utvrđuje spisak korisnika javnih sredstava u okviru kojeg su posebno evidentirani direktni i indirektni korisnici sredstava budžeta Republike Srbije, odnosno budžeta lokalne vlasti, korisnici sredstava organizacija za obavezno socijalno osiguranje, javne agencije, organizacije na koje se primenjuju propisi o javnim agencijama ili su kontrolisane od strane države, kao i drugi korisnici javnih sredstava koji su uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora, na osnovu podataka Agencije za privredne registre, odnosno odgovarajućeg registra, kao i korisnici javnih sredstava koji nisu uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora a pripadaju javnom sektoru. U skladu sa članom 8. stav 4. Zakona o budžetskom sistemu, republički organ nadležan za poslove statistike, u saradnji sa Ministarstvom finansija, do 31. decembra 2016. godine utvrđuje spisak budžetskih i vanbudžetskih korisnika javnih sredstava koji pripadaju sektoru opšteg nivoa države, i čiji će se podaci koristiti za potrebe statističkog izveštavanja o fiskalnoj poziciji države u 2017. godini.

Spisak korisnika javnih sredstava utvrđuje se na osnovu međunarodno priznatih standarda.

Posebno treba naglasiti da Ministarstvo finansija dostavlja direktnim korisnicima budžeta Republike (ministarstvima) spisak korisnika iz njihove nadležnosti na potvrdu, sa stanjem na dan 31. 12. 2016. godine, sve u cilju zakonitog i namenskog trošenja sredstava koja su planirana u budžetu za 2017. godinu. Po dobijenim povratnim podacima, Ministarstvo finansija objedinjava podatke i dostavlja ih republičkom organu nadležnom za poslove statistike. Spisak korisnika javnih sredstava se objavljuje na dan 31. 12. tekuće godine, u „Službenom glasniku Republike Srbije“.

1. KORISNICI JAVNIH SREDSTAVA

U skladu sa odredbama člana 2. stav 1. Pravilnika utvrđuju se korisnici javnih sredstava i tip (oznaka tipa) za potrebe praćenja i sagledavanja namenskog korišćenja sredstava, prema sledećem:

1. Korisnici javnih sredstava koji pripadaju javnom sektoru i uključeni su u konsolidovani račun trezora Republike Srbije, odnosno lokalne vlasti su:

1.1. Direktni i indirektni korisnici budžetskih sredstava Republike Srbije, odnosno lokalne vlasti:

– direktni korisnici budžetskih sredstava su organi i organizacije Republike Srbije, odnosno organi i službe lokalne vlasti – tip korisnika javnih sredstava – 1;

– indirektni korisnici budžetskih sredstava su: pravosudni organi, budžetski fondovi, mesne zajednice, javna preduzeća, ustanove osnovane od strane Republike Srbije, odnosno lokalne vlasti nad kojima osnivač preko direktnih korisnika budžetskih sredstava vrši zakonom utvrđena prava u pogledu finansiranja – tip korisnika javnih sredstava – 2.

1.2. Korisnici sredstava organizacija za obavezno socijalno osiguranje koji pripadaju javnom sektoru i uključeni su u konsolidovan račun trezora Republike Srbije, i to:

– Republički fond za zdravstveno osiguranje,

– Republički fond za penzijsko i invalidsko osiguranje,

– Nacionalna služba za zapošljavanje,

– Fond za socijalno osiguranje vojnih osiguranika.

1.3. Drugi korisnici javnih sredstava čiji je osnivač Republika Srbija, koji pripadaju javnom sektoru i uključeni su u konsolidovani račun trezora Republike Srbije. To su subjekti koji ne pripadaju direktnim ili indirektnim korisnicima budžetskih sredstava, čiji je osnivač Republika Srbija, i koji obavljaju razvojne, stručne ili regulatorne poslove od opšteg interesa – tip korisnika javnih sredstava – 6.

2) Ostali korisnici javnih sredstava koji pripadaju javnom sektoru, a koji nisu uključeni u konsolidovani račun trezora Republike Srbije, odnosno trezora lokalne vlasti, su: javna preduzeća osnovana od strane Republike Srbije odnosno lokalne vlasti, i pravna lica osnovana od strane preduzeća koja se primarno bave komercijalnim aktivnostima, kao i pravna lica nad kojima Republika Srbija odnosno lokalna vlast ima direktnu ili indirektnu kontrolu nad više od 50% kapitala ili 50% glasova u organu upravljanja – tip korisnika javnih sredstava – 7.

Pored navedenih tipova korisnika javnih sredstava (1, 2, 6, 7), za potrebe praćenja i sagledavanja korišćenja budžetskih sredstava kao i drugih javnih sredstava, koriste se i sledeće oznake tipa korisnika javnih sredstava:  

– Sredstva budžeta koja se opredeljuju nosiocima budžeta: Republici Srbiji, autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave – tip korisnika javnih sredstava – 0;

– Organizacione jedinice direktnog korisnika budžetskih sredstava Republike Srbije kojima je prenet deo nadležnosti i ovlašćenja, obavljaju poslove u ime i za račun direktnog korisnika budžetskih sredstava Republike Srbije i vode se u javnom registru kod nadležnog državnog organa pod istim matičnim brojem i PIB-om kao i direktni korisnik budžetskih sredstava u čijem su sastavu – tip korisnika javnih sredstava – 4; – Namena sredstava direktnih korisnika budžetskih sredstava zbirno označava sredstva budžeta utvrđena zakonom o budžetu Republike Srbije, odnosno odlukom o budžetu organa lokalne vlasti, u okviru aproprijacije direktnog korisnika budžetskih sredstava, za finansiranje indirektnih korisnika budžetskih sredstava po vrstama korisnika, i dodeljuje se isključivo na zahtev direktnog korisnika budžetskih sredstava u slučaju kada vrši finansiranje jednog ili više indirektnih korisnika budžetskih sredstava, u istoj nameni odnosno oblasti javne potrošnje – tip korisnika javnih sredstava – 5.

– Posebni korisnici javnih sredstava su pravna lica i drugi subjekti (društva kapitala, privredna društva, udruženja, fondacije i zadužbine, preduzetnici, crkve i verske zajednice, političke stranke, zadruge i dr.) koji ne pripadaju javnom sektoru a kojima se vrši prenos sredstava iz budžeta na poseban namenski račun kod Uprave za trezor (u daljem tekstu: Ostali – posebni korisnici javnih sredstava) – tip korisnika javnih sredstava – 8.

2. UTVRĐIVANJE I UPIS U EVIDENCIJU KORISNIKA JAVNIH SREDSTAVA

2.1. Utvrđivanje korisnika javnih sredstava

U skladu sa članom 3. Pravilnika, elementi za utvrđivanje i evidentiranje korisnika javnih sredstava u Evidenciji korisnika javnih sredstava su:

– jedinstveni broj korisnika javnih sredstava kod Uprave (JB KJS);

– nadležni trezor za korisnika javnih sredstava;

– matični broj korisnika javnih sredstava;

– poreski identifikacioni broj korisnika javnih sredstava (PIB);

– naziv korisnika javnih sredstava;

– mesto i poštanski broj mesta sedišta korisnika javnih sredstava;

– adresa korisnika javnih sredstava;

– nadležna organizaciona jedinica Uprave;

– opština na čijoj teritoriji je sedište korisnika javnih sredstava;

– registrovana pretežna delatnost korisnika javnih sredstava kod nadležnog državnog organa;

– tip korisnika javnih sredstava (u daljem tekstu: tip KJS);

– organizacioni i podorganizacioni tip korisnika javnih sredstava, na osnovu podataka iz obaveštenja o razvrstavanju iz Republičkog zavoda za statistiku – „oblik organizovanja i šifra“ – ili iz rešenja Agencije za privredne registre ;

– grupa i podgrupa korisnika javnih sredstava kojoj pripada;

– aktivnost – status korisnika javnih sredstava;

– funkcionalna klasifikacija korisnika javnih sredstava (korisnika javnih sredstava koji su uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora);

– jedinstveni broj nadležnog direktnog korisnika budžetskih sredstva (JB DBK);

– jedinstveni broj namene sredstava direktnog korisnika budžetskih sredstava (JB namene);

– vrsta kontnog plana koji korisnik javnih sredstava primenjuje u vođenju poslovnih knjiga i kod finansijskog izveštavanja (za budžetski sistem, za privredna društva, zadruge, druga pravna lica i preduzetnike, za banke i druge finansijske organizacije i ostalo);

– datum unosa, datum ispravke podataka i datum brisanja korisnika javnih sredstava iz Evidencije korisnika javnih sredstava.

2.2. Upis u evidenciju korisnika javnih sredstava

Evidencija korisnika javnih sredstava vodi se kao elektronska baza podataka.

U skladu sa članom 4. Pravilnika, korisnici javnih sredstava koji pripadaju javnom sektoru, kao i pravni subjekti koji ne pripadaju javnom sektoru a kojima se vrši prenos sredstava iz budžeta, upisuju se u Evidenciju korisnika javnih sredstava.

Upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava vrši se na osnovu zahteva za upis.

Zahtev za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava podnosi se na sledećim obrascima, i to:

1. Obrazac ZU-1 – Zahtev korisnika javnih sredstava koji pripada javnom sektoru za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava;
2. Obrazac ZU-2 – Zahtev direktnog korisnika budžetskih sredstava za upis namene u Evidenciju korisnika javnih sredstava;
3. Obrazac ZU-3 – Zahtev Ostalih – posebnih korisnika javnih sredstava za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava.

Upis korisnika javnih sredstava koji pripadaju javnom sektoru – tip KJS-0, 1, 2, 4, 6 i 7, vrši se na osnovu zahteva korisnika javnih sredstava koji pripada javnom sektoru za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava, koji potpisuju i overavaju korisnik javnih sredstava, podnosilac zahteva i nadležni državni organ – nadležni direktni korisnik budžetskih sredstava.

Upis za tip KJS-5 vrši se na osnovu zahteva direktnog korisnika budžetskih sredstava za upis namene u Evidenciju korisnika javnih sredstava, koji potpisuje i overava nadležni državni organ – nadležni direktni korisnik budžetskih sredstava.

Direktni korisnik budžetskih sredstava, tip KJS-1, utvrđuje se zakonom ili drugim propisom odnosno odlukom nadležnog organa lokalne vlasti.

Direktni korisnik budžetskih sredstava, u čijoj je nadležnosti korisnik javnih sredstava, određuje tip KJS-0, 2, 4, 5, 6 ili 7, saglasno zakonu kojim se uređuje budžetski sistem. Kod upisa korisnika javnih sredstava – tip KJS-0, 2, 4, 5, 6 i 7 – opredeljuje se trezor nadležnog direktnog korisnika budžetskih sredstava (trezor Republike Srbije ili trezor lokalne vlasti).

Upis korisnika javnih sredstava koji NISU uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora i koji ne pripadaju javnom sektoru – Ostalih posebnih korisnika javnih sredstava – tip KJS-8, vrši se na osnovu zahteva za upis Ostalih posebnih korisnika javnih sredstava (OPKJS) u Evidenciju korisnika javnih sredstava.

Navedenom tipu KJS-8 – Ostalih posebnih korisnika, pripadaju pravna lica i drugi subjekti (društva kapitala, privredna društva, razna udruženja, fondacije i zadužbine, političke stranke, zadruge i drugo) koji pripadaju javnom sektoru a finansiraju se iz budžeta, a moraju i da otvore poseban namenski račun kod Uprave za trezor radi kontrole namenskog trošenja sredstava. Zahtev za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava Ostalih posebnih korisnika javnih sredstava – tip KJS-8, overava i potpisuje korisnik javnih sredstava – podnosilac zahteva.

2.3. Dostavljanje dokumentacije za upis 

Navedenu dokumentaciju za upis korisnik javnih sredstava dostavlja nadležnoj organizacionoj jedinici Uprave – filijali, prema sedištu korisnika javnih sredstava, koja na osnovu podataka iz zahteva za upis i priložene kompletne dokumentacije popunjava interni obrazac Uprave za upis i dodelu JB KJS i dostavlja isti Upravi – Centrala Beograd, elektronskim putem.

Direktni korisnik sredstava budžeta Republike Srbije zahtev za upis dostavlja Upravi – Centrala Beograd, koja vrši upis svih korisnika javnih sredstava u Evidenciju korisnika javnih sredstava i dodeljuje JB KJS korisniku javnih sredstava.

Dva ili više organa organizacije ili službe Republike Srbije, ili lokalne vlasti, ne mogu imati isti jedinstveni broj korisnika javnih sredstava (JB KJS).

2.4. Brisanje iz evidencije korisnika javnih sredstava

U skladu sa članom 9. Pravilnika definisano je brisanje korisnika javnih sredstava iz Evidencije korisnika javnih sredstava, koje vrši Uprava u skladu sa zakonom i drugim propisima a na osnovu zahteva korisnika javnih sredstava.

Zahtev za brisanje korisnika javnih sredstava iz Evidencije korisnika javnih sredstava podnosi se na sledećim obrascima:

1. Obrazac ZB-1 – Zahtev korisnika javnih sredstava koji pripada javnom sektoru za brisanje iz Evidencije korisnika javnih sredstava;
2. Obrazac ZB-2 – Zahtev direktnog korisnika budžetskih sredstava za brisanje namene iz Evidencije korisnika javnih sredstava;
3. Obrazac ZB-3 – Zahtev Ostalih posebnih korisnika javnih sredstava za brisanje namene iz Evidencije korisnika javnih sredstava.

Uprava će izvršiti brisanje korisnika javnih sredstava iz Evidencije korisnika javnih sredstava ako je prethodno ukinut podračun u okviru konsolidovanog računa trezora Republike Srbije, odnosno trezora lokalne vlasti.

3. OTVARANJE PODRAČUNA KORISNIKA JAVNIH SREDSTAVA

Funkcionisanje korisnika javnih sredstava odvija se preko podračuna u okviru pripadajućeg konsolidovanog računa trezora koji se vodi kod Uprave.

Konsolidovani (objedinjeni ) račun trezora je račun koji omogućava uvid u namensko trošenje sredstava korisnika javnih sredstava preko uspostavljenih kontrolnih mehanizama, u zavisnosti od nivoa vlasti kome pripadaju. Konsolidovan račun trezora prati se prema sledećem:

– sistem konsolidovanog računa trezora je objedinjeni račun dinarskih i deviznih sredstava konsolidovanog računa trezora Republike Srbije i trezora lokalne vlasti, preko koga se vrši plaćanje između korisnika budžetskih sredstava, sredstava organizacija za obavezno socijalno osiguranje i drugih korisnika javnih sredstava koji su uključeni u konsolidovani račun trezora, s jedne strane, i subjekata koji nisu obuhvaćeni sistemom konsolidovanog računa trezora, s druge strane, na kom se obračunavaju međubankarska plaćanja, i vodi se kod Narodne banke Srbije;

– konsolidovani račun trezora Republike Srbije je objedinjeni račun dinarskih i deviznih sredstava budžeta Republike Srbije, korisnika sredstava organizacija za obavezno socijalno osiguranje i drugih korisnika javnih sredstava koji su uključeni u konsolidovani račun trezora, koji se otvara Republici Srbiji a vodi se u Upravi za trezor;  

– konsolidovani račun trezora lokalne vlasti je objedinjeni račun dinarskih i deviznih sredstava pripadjućih korisnika sredstava lokalne vlasti i drugih korisnika javnih sredstava koji su uključeni u konsolidovan račun trezora lokalne vlasti, a koji se otvara lokalnoj vlasti i vodi se u Upravi za trezor.

U skladu sa članom 11. i 12. Pravilnika, podračun korisnika javnih sredstava otvara se u okviru pripadajućeg konsolidovanog računa trezora, a vodi se u Upravi (u daljem tekstu: podračun). Uslov za otvaranje podračuna korisnicima sredstava kod Uprave je sledeći:

1) korisnik javnih sredstava je prethodno izvršio upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava;

2) korisnik javnih sredstava popunjava nalog za otvaranje podračuna koji izdaje ministar nadležan za poslove finansija, odnosno lokalni organ uprave nadležan za poslove finansija.

Posebno treba naglasiti da se, u skladu sa članom 12. stav 2. Pravilnika, korisnicima javnih sredstava – tip KJS-5, ne otvaraju podračuni dinarskih i deviznih sredstava u okviru konsolidovanog računa trezora Republike Srbije, odnosno trezora lokalne vlasti, jer isti nose oznaku trezora direktnog korisnika budžetskih sredstava u čijoj je nadležnosti namena sredstava.

U skladu sa članom 13. stav 1. Pravilnika korisnicima javnih sredstava koji pripadaju javnom sektoru i odgovarajućem tipu KJS-0, 1, 2, 4, 6 i 7, koji su upisani u Evidenciju korisnika javnih sredstava sa pripadajućim trezorom Republike Srbije, Uprava otvara podračun na osnovu naloga koji izdaje ministar nadležan za poslove finansija, odnosno lice koje on ovlasti. Korisnicima javnih sredstava koji su upisani u Evidenciju korisnika javnih sredstava sa pripadajućim trezorom lokalne vlasti, Uprava otvara podračun na osnovu naloga koji izdaje lokalni organ uprave nadležan za poslove finansija, odnosno lice koje on ovlasti.

Nalog za otvaranje podračuna dostavlja se nadležnoj organizacionoj jedinici Uprave – filijali, prema sedištu korisnika javnih sredstava.

Korisnik javnih sredstava na pisani zahtev može da zatraži, nakon otvaranja podračuna u organizacionoj jedinici Uprave prema svom sedištu, da u drugoj organizacionoj jedinici Uprave koristi sredstva sa novootvorenog podračuna, a na osnovu dostavljene dokumentacije: kartona deponovanih potpisa lica ovlašćenih za potpisivanje naloga radi raspolaganja sredstvima sa podračuna, i overenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje, datih na propisanom obrascu.

Nalog za otvaranje podračuna korisnika javnih sredstava izdaje se na sledećim obrascima, i to:

1) Obrazac NO-1 – Nalog za otvaranje dinarskog podračuna korisnika javnih sredstava kod Uprave za trezor;

2) Obrazac NO-2 – Nalog za otvaranje deviznog podračuna korisnika javnih sredstava kod Uprave za trezor; i

3) Obrazac NO-3 – Nalog za otvaranje dinarskog posebnog namenskog podračuna kod Uprave.

Pored naloga za otvaranje podračuna i dokumentacije koja je potrebna za upis, korisnik javnih sredstava dostavlja i sledeću dokumentaciju:

– karton deponovanih potpisa lica koja su ovlašćena za potpisivanje naloga radi raspolaganja sredstvima sa podračuna;

– poziv na zakon, odnosno drugi propis kojim je uređeno da se sredstva vode na posebnom podračunu;

– potvrdu iz poreske evidencije nadležnog poreskog organa koja sadrži poreski identifikacioni broj (PIB) korisnika javnih sredstava;

– akt o imenovanju lica ovlašćenog za zastupanje;

– potvrdu kojom se potvrđuje izuzimanje podračuna iz prinudne naplate.

4. UKIDANJE PODRAČUNA KORISNIKA JAVNIH SREDSTAVA

U skladu sa članom 16. Pravilnika, ukidanje podračuna vrši se na osnovu naloga ministra nadležnog za poslove finansija, odnosno lokalnog organa uprave nadležnog za poslove finansija ili lica koje on ovlasti. Nalog za ukidanje podračuna izdaje se na sledećim obrascima, i to:

1) Obrazac NU-1 – Nalog za ukidanje dinarskog podračuna konsolidovanog računa kod Uprave za trezor ;

2) Obrazac NU-2 – Nalog za ukidanje deviznog podračuna korisnika javnih sredstava kod Uprave za trezor;

3) Obrazac NU-3 – Nalog za ukidanje dinarskog posebnog namenskog podračuna kod Uprave za trezor;

Uprava ukida podračune korisnicima javnih sredstava u sledećim situacijama:

– na osnovu zakona,

– zbog brisanja korisnika javnih sredstava iz Evidencije korisnika javnih sredstava,

– zbog stečaja i likvidacije,

– zbog nastalih statusnih promena,

– ukoliko nije bilo prometa na računu više od dve godine.

Uprava vodi u elektronskom obliku evidenciju podračuna korisnika javnih sredstava koji su uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora i korisnika javnih sredstava koji nisu uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora, kao i ostalih korisnika javnih sredstava.