DONET JE NOV PRAVILNIK O OBLIKU, SADRŽINI I NAČINU VOĐENJA EVIDENCIJE O PDV-u I O OBLIKU I SADRŽINI PREGLEDA OBRAČUNA PDV-a

Pravilnik o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u i o obliku i sadržini Pregleda obračuna PDV-a objavljen je u „Službenom glasniku RS”, broj 90/2017 – u daljem tekstu: Pravilnik). Vođenje evidencije PDV-a u skladu sa ovim pravilnikom, kao i podnošenje Pregleda obračuna PDV-a uz PP PDV prijavu, počinje od 1. januara 2018. godine. Danom početka njegove primene prestaju da važe:

– Pravilnik o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u („Sl. glasnik RS”, broj 120/12) i

– Pravilnik o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u i o obliku i sadržini Pregleda obračuna PDV-a („Sl. glasnik RS”, br. 80/16 i 109/16).

Novi Pravilnik ne uređuje sam oblik (izgled) vođenja evidencije o PDV-u, već definiše sadržinu evidencije, pa obveznici PDV-a imaju mogućnost da sami programski odrede oblik vođenja evidencije, s tim da ona mora da obezbedi vršenje kontrole pravilnog obračunavanja i plaćanja PDV-a, odnosno sačinjavanja Pregleda obračuna PDV-a. Što se tiče Pregleda obračuna PDV-a, Pravilnikom je propisan oblik i sadržina.

A. KOMENTAR PRAVILNIKA

Kako smo pomenuli, članom 46. Zakona o PDV-u propisana je obaveza dostavljanja PREGLEDA obračuna PDV-a uz svaku poresku prijavu. Pošto se PPPDV dostavlja u elektronskom obliku, neophodno je bilo da se omogući i dostavljanje Pregleda na isti način, pa je Pravilnikom bliže uređen oblik, sadržina i način vođenja evidencije o PDV-u, kao i oblik i sadržina Pregleda obračuna PDV-a. Da bi poreski obveznici mogli ažurno i lako da vode evidenciju o PDV-u na osnovu koje će se sastavljati Pregled, neophodno je da do kraja ove godine programska rešenja prilagode zahtevima iz Pravilnika.

Pravilnik se sastoji iz dva dela:

1) Prvi deo uređuje sadržinu evidencije o PDV-u, koja ima:

–  opštu evidenciju – vode je svi obveznici PDV-a;

– posebne evidencije – pri čemu će obveznik obezbediti odgovarajuću evidenciju u zavisnosti od prometa dobara i usluga koji obavlja, kao i od toga da li PDV plaća po opštem sistemu ili po sistemu naplate.

– Drugi deo uređuje oblik i sadržinu Pregleda obračuna PDV-a, koji će se podnositi uz PP PDV.

Dakle, Pravilnik bliže uređuje:

– sadržinu i način vođenja evidencije o PDV-u, koja obezbeđuje vršenje kontrole pravilnog obračunavanja i plaćanja PDV-a, i

– oblik i sadržinu Pregleda obračuna PDV-a – pa je propisan Obrazac POPDV – Pregled obračuna PDV-a za poreski period od ____ do ______ 20__. godine,

koji se podnosi uz poresku prijavu u elektronskoj formi, počev od podnošenja poreske prijave za prvi poreski period 2018. godine (mesečni obveznici prvi pregled podnose uz PP PDV za januar – do 15. februara 2018; tromesečni obveznici uz PP PDV za prvi kvartal – do 15. aprila 2018. godine).

Poreski dužnici koji nisu obveznici PDV-a, ne sastavljaju i ne podnose ovaj pregled (član 25. Pravilnika).

1.1. Sadržina i način vođenja evidencije o PDV-u

Ovde su iz drugog dela pravilnika koji definiše način vođenja pregleda obračuna PDV-a navedeni neki delovi koji omogućavaju bolje sagledavanja svih podataka koji moraju da se nađu u evidenciji, jer je obaveza obveznika PDV-a da, shodno članu 2. Pravilnika, vode evidenciju na način koji omogućava kontrolu obračunavanja i plaćanja PDV-a u svakom poreskom periodu. U pomenutoj evidenciji oni moraju da obezbede podatke o prometu dobara i usluga, računima, odnosno drugim dokumentima koja služe kao računi u skladu sa Zakonom, kao i drugim podacima od značaja za pravilno obračunavanje i plaćanje PDV-a, odnosno treba da obezbede podatke o:

1) broju i datumu izdavanja računa;

2) broju i datumu izdavanja primljenog računa;

3) iznosu naknade, osnovice, odnosno vrednosti dobara i usluga, po vrstama prometa,

a stavom 4. istog člana propisano je da su to sledeće vrste prometa:

– promet za koji je propisano poresko oslobođenje, sa pravom na odbitak prethodnog poreza,

– promet za koji je propisano poresko oslobođenje, bez prava na odbitak prethodnog poreza,

– promet koji se oporezuje po opštoj stopi PDV-a,

– promet koji se oporezuje po posebnoj stopi PDV-a,

– promet koji ne podleže PDV-u u skladu sa članom 6. Zakona i

– promet izvršen van Republike (promet dobara i usluga čije je mesto prometa van R. Srbije, u skladu čl. 11. i 12. Zakona);

4) nastanku obaveze obračunavanja PDV-a, poreskoj stopi i obračunatom PDV-u;

5) iznosu PDV-a koji se može odbiti kao prethodni porez;

6) iznosu PDV-a koji se ne može odbiti kao prethodni porez;

7) poreskoj obavezi;

8) kao i druge podatke od značaja za pravilno obračunavanje i plaćanje PDV-a.

Važno je to da podatke navedene pod tač. od 1) do 8) obveznik mora obezbediti za svaku evidenciju koja je propisana Pravilnikom. Podaci o prometu dobara i usluga odnose se na promet dobara i usluga koji se vrši uz naknadu (što znači da ovi podaci ne obuhvataju promet bez naknade iz čl. 4. stav 4. i čl. 5. stav 4. Zakona), osim ako Pravilnikom nije drukčije uređeno.

1.1.1. Opšta evidencija

Ova evidencija obuhvata vođenje podataka iz člana 2. Pravilnika, koji se odnose na određene vrste prometa, odnosno vode se za:

1. Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, sa pravom na odbitak prethodnog poreza

Prema odredbama člana 5. Pravilnika, ova evidencija obuhvata sledeće podatke:

1) O prometu dobara koja se otpremaju u inostranstvo, iz člana 24. stav 1. tač. 2) i 3) Zakona, uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. To je promet dobara koja obveznik ili treće lice, po njegovom nalogu, šalje ili otprema u inostranstvo i promet dobara koja inostrani primalac ili treće lice, po njegovom nalogu, šalje ili otprema u inostranstvo.

2) O prometu dobara koja se otpremaju na teritoriju APKiM u skladu sa Uredbom o izvršavanju Zakona o porezu na dodatu vrednost na teritoriji Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija za vreme važenja Rezolucije Saveta bezbednosti OUN broj 1244 („Sl. glasnik RS”, broj 111/13 – u daljem tekstu: Uredba), uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet.

3) O prometu dobara koja se unose u slobodnu zonu i prometu dobara i usluga u slobodnoj zoni iz člana 24. stav 1. tačka 5) Zakona, izuzev prevoznih i drugih usluga pruženih korisnicima slobodne zone, koje su neposredno povezane sa unosom dobara u slobodnu zonu. Ovde se iskazuju i podaci o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. U pitanju je unos dobara u slobodnu zonu i promet dobara i usluga u slobodnoj zoni, za koje bi obveznik – korisnik slobodne zone imao pravo na odbitak prethodnog poreza kada bi ta dobra ili usluge nabavljao za potrebe obavljanja delatnosti van slobodne zone.

4) O prometu dobara i usluga iz člana 24. Zakona, osim iz tač. od 1) do 3) ovog člana, uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. Ovde se evidentiraju podaci o ostalom prometu iz člana 24. Zakona, osim o prometu za koji se evidencija vodi u okviru prethodno navedenih tač. 1) i 3) ovog člana Pravilnika, a evidentira se i promet prevoznih i drugih usluga korisnicima slobodnih zona, koje su neposredno povezane sa unosom dobara u slobodnu zonu iz člana 24. stav 1. tačka 5) Zakona.

5) O prometu dobara i usluga bez naknade, pri čemu obuhvata evidenciju o bilo kom prometu dobara i usluga iz člana 24. Zakona, koji je obveznik PDV-a izvršio bez naknade.

6) O naknadi ili delu naknade koja je naplaćena pre izvršenog prometa (avans), pri čemu bi to bila evidencija o primljenim avansima za promet dobara i usluga definisan članom 24. Zakona.

2. Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, bez prava na odbitak prethodnog poreza

Prema odredbama člana 6. Pravilnika, ova evidencija obuhvata sledeće podatke:

1) O prometu novca i kapitala iz člana 25. stav 1. Zakona, uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. U pitanju je promet u poslovanju i posredovanju u poslovanju zakonskim sredstvima plaćanja, osim papirnog i kovanog novca koji se ne koriste kao zakonsko sredstvo plaćanja ili imaju numizmatičku vrednost.

2) O prometu zemljišta i davanja u zakup zemljišta iz člana 25. stav 2. tačka 2) Zakona, uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. Zemljištem se smatra poljoprivredno, šumsko, građevinsko, izgrađeno ili neizgrađeno zemljište.

3) O prometu objekata, ekonomski deljivih celina u okviru objekata i vlasničkih udela na tim dobrima, iz člana 25. stav 2. tačka 3) Zakona, uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. Objektima i ekonomski deljivim celinama u okviru objekata smatraju se dobra utvrđena Pravilnikom o utvrđivanju pojedinih dobara i usluga iz člana 25. Zakona o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 120/12 i 86/15).

4) O prometu dobara i usluga iz člana 25. Zakona, osim iz tač. od 1) do 3) ovog stava, uključujući i podatke o povećanju odnosno smanjenju naknade za taj promet. Ovde se evidentiraju podaci o ostalom prometu iz člana 25. Zakona, osim o prometu za koji se evidencija vodi u okviru prethodno navedenih tač. od 1) do 3) ovog člana Pravilnika.

5) O prometu dobara i usluga bez naknade, pri čemu obuhvata evidenciju o bilo kom prometu dobara i usluga iz člana 25. Zakona, koji je obveznik PDV-a izvršio bez naknade.

6) O naknadi ili delu naknade naplaćenom pre izvršenog prometa (avans), pri čemu je to evidencija o primljenim avansima za promet dobara i usluga definisan članom 25. Zakona.

3. Oporezivi promet dobara i usluga i obračunat PDV

Odredbama člana 7. Pravilnika propisano je da ova evidencija obuhvata sledeće podatke:

1) O prvom prenosu prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenih građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet.

2) O prometu za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 1) ovog člana. To znači da se ovde, između ostalih, iskazuju i podaci po osnovu izdatog računa za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona (usluge prenosa, ustupanja i davanja na korišćenje autorskih i srodnih prava, patenata, licenci, zaštitnih znakova, kao i drugih prava intelektualne svojine pre nastanka prometa usluge), ako je po osnovu tog računa nastala poreska obaveza u smislu člana 16. tačka 2a) Zakona.

3) O prenosu prava raspolaganja na građevinskim objektima za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik. U pitanju je promet iz člana 10. stav 2. tačka 2) Zakona, zatim iz člana 10. stav 2. tačka 5) podtačka (1) Zakona, kao i za promet iz člana 10. stav 2. tačka 5) podtačka (3) Zakona.

4) O prometu za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik, osim iz tačke 3) ovog člana. Ovde se unosi promet koji je u Zakonu definisan članom 10. stav 2. tač. 1), 3) i 4) i tačkom 5) podtačke (2) i (3).

5) O povećanju osnovice, odnosno PDV-a.

6) O smanjenju osnovice, odnosno PDV-a – uz napomenu da se ovde unose podaci i o smanjenju iznosa osnovice, odnosno PDV-a po osnovu storniranja računa za promet dobara i usluga (prema podatku iz Pregleda).

7) O prometu dobara i usluga bez naknade.

8) O naknadi ili delu naknade koji je naplaćen pre izvršenog prometa i o PDV po tom osnovu (avans).

Naglašava se da ovaj deo evidencije vode obveznici za SVOJE izvršene promete dobara i usluga koji su navedeni u tač. od 1) do 8).

4. Obračunati PDV za promet drugog lica

Za razliku od prethodne evidencije, ovu evidenciju obveznik PDV-a vodi kada, kao poreski dužnik, obračunava PDV za promet koji mu je izvršilo drugo lice. Dakle, u skladu sa članom 8. Pravilnika, ova evidencija obuhvata sledeće podatke:

1) O interno obračunatom PDV-u za prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara. U pitanju je PDV koji obračunava primalac dobara kao poreski dužnik, u skladu sa članom 10. stav 2. tačka 2) i tačka 5) podtačke (1) i (3) Zakona.

2) O interno obračunatom PDV-u za promet dobara i usluga koji u Republici vrši strano lice koje nije obveznik PDV-a, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara i usluga. To je PDV koji obračunava obveznik PDV-a kao poreski dužnik, u skladu sa članom 10. stav 1. tačka 3) ZPDV-a. Ova evidencija obuhvata i podatak o obračunatom PDV-u na osnovu izdatog računa od strane stranog pravnog lica koje nije obveznik PDV-a, a za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona, u slučaju kada je po osnovu tog računa nastala poreska obaveza, prvo je izdat račun.

3) O interno obračunatom PDV-u za promet dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara i usluga, osim iz tač. 1) i 2) ovog člana, uključujući i PDV obračunat u skladu sa članom 10. stav 3. Zakona. I ovde je to PDV koji obračunava poreski dužnik u skladu sa:

– članom 10. stav 2. tač. 1), 3), 4) i 5) podtačke (1), (2) i (3), kao i tačka 6) Zakona, kao i u skladu sa

– članom 10. stav 3. Zakona – promet dobara i usluga koji strano lice u Republici vrši licu koje nije obveznik PDV-a, osim licu iz člana 9. stav 1. Zakona, a naknadu za taj promet u ime i za račun stranog lica naplaćuje obveznik PDV-a.

4) O povećanju obračunatog PDV-a, pri čemu je to PDV koji poreski dužnik obračunava za primljena dobra i usluge ukoliko je naknadno povećana naknada za izvršen promet.

5) O smanjenju obračunatog PDV-a, pri čemu se radi o iznosu PDV-a za koji će poreski dužnik smanjiti interno obračunat PDV za primljena dobra i usluge ako se naknadno smanji naknada za izvršen promet.

6) O PDV-u za promet dobara i usluga bez naknade, pri čemu obuhvata evidenciju o obračunatom PDV-u za promet iz člana 8. stav 1. tač. od 1) do 3) Pravilnika, koji je izvršen bez naknade, a za koji je poreski dužnik primalac dobara ili usluga (npr. strano lice koje nije obveznik PDV-a izvršilo je promet bez naknade obvezniku PDV-a. Obveznik je dužan da interno obračuna PDV u skladu sa članom 18. Zakona).

7) O PDV-u po osnovu naknade ili dela naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans). Poreski dužnici koji imaju i evidenciju, u skladu sa članom 8. Pravilnika, dužni su da na date avanse za nabavku dobara i usluga obračunaju PDV ukoliko u istom poreskom periodu nije izvršena nabavka dobara i usluga za koju su izvršili plaćanje unapred.

5. Uvoz dobara stavljenih u slobodan promet u skladu sa carinskim propisima

Članom 10. Pravilnika o evidencija propisano je da se ovde moraju naći podaci o:

1) vrednosti dobara stavljenih u slobodan promet, u skladu sa carinskim propisima, za čiji je uvoz propisano poresko oslobođenje, uključujući i povećanje odnosno smanjenje vrednosti tih dobara;

2) uvozu dobara stavljenih u slobodan promet, u skladu sa carinskim propisima, na koji se plaća PDV, i to sa sledećim podacima o:

(1) osnovici za obračunavanje PDV-a za uvoz dobara,

(2) povećanju osnovice za uvoz dobara,

(3) smanjenju osnovice za uvoz dobara;

3) ukupnom PDV-u plaćenom pri uvozu dobara, koji se može odbiti kao prethodni porez.

Pošto je ovo evidencija o uvozu dobara koja se, u skladu sa carinskim propisima, stavljaju u slobodan promet (sa poreskim oslobođenjem ili bez), biće pojašnjeno šta se, shodno Carinskom zakonu, smatra „stavljanje u slobodan promet”.

Stavljanje robe u slobodan promet podrazumeva u stvari redovan uvoz robe. Ovo razdvajanje stavljanja robe u slobodan promet od ostalih posebnih carinskih postupaka (tranzit, carinsko skladištenje, aktivno oplemenjivanje uz primenu sistema odlaganja, pasivno oplemenjivanje, prerada pod carinskom kontrolom, privremeni uvoz) bitno je upravo sa stanovišta PDV-a, posebno u pogledu primene poreskih oslobođenja. Naime, prilikom stavljanja robe u slobodan promet (prilikom redovnog uvoza) oslobođenje od plaćanja PDV-a propisano je članom 26. Zakona, kao i za uvoz po osnovu međunarodnih ugovora u kojima je precizirano da se iz sredstava koja su predmet tih ugovora neće plaćati porezi i slične dažbine. Kada su u pitanju posebni carinski postupci, poresko oslobođenje je pravilo, shodno članu 24. Zakona.

6. Nabavka dobara i usluga od poljoprivrednika

Prema članu 11. Pravilnika, evidencija iz člana 4. stav 1. tačka 7) Pravilnika odnosi se na nabavku dobara i usluga od poljoprivrednika iz člana 34. Zakona, i treba da sadrži podatke o:

1) vrednosti primljenih dobara i usluga, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te vrednosti,

2) vrednosti plaćenih dobara i usluga,

3) plaćenoj PDV nadoknadi,

4) plaćenoj PDV nadoknadi koja se može odbiti kao prethodni porez.

7. Nabavka dobara i usluga, osim nabavke dobara i usluga od poljoprivrednika

Ovaj deo opšte evidencije je najobimniji, odnosno sadrži najviše podataka, s obzirom na to da obuhvata sve ostalo što nije navedeno u prethodnih 7 tačaka, pa se, prema odredbama člana 12. Pravilnika, evidencija iz člana 4. stav 1. tačka 8) ovog pravilnika, odnosi na nabavku dobara i usluga, osim nabavke dobara i usluga od poljoprivrednika, i sadrži sledeće podatke:

1) O nabavci dobara i usluga u Republici od obveznika PDV-a – promet za koji je poreski dužnik isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga, i to za:

(1) prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenih građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima;

(2) dobra i usluge, osim za dobra iz podtačke (1) ove tačke, pri čemu ova podtačka (2), prema odredbi člana 36. Pravilnika, obuhvata nabavke svih dobara i usluga od obveznika PDV-a za koje je obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga dužan da obračuna PDV, osim prometa iz podtačke (1), a uz to je i napomenuto da se ovde iskazuju i podaci o nabavkama po osnovu izdatog računa za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona, koje još nisu pružene (prenos, ustupanje i davanje na korišćenje autorskih i srodnih prava, patenata, licenci, zaštitnih znakova, kao i drugih prava intelektualne svojine), shodno članu 16. tačka 2a) Zakona;

(3) dobra i usluge bez naknade;

(4) izmenu osnovice za nabavljena dobra i usluge i ispravku odbitka prethodnog poreza po osnovu izmene osnovice – povećanje;

(5) izmenu osnovice za nabavljena dobra i usluge i ispravku odbitka prethodnog poreza po osnovu izmene osnovice – smanjenje;

(6) naknadu ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa i PDV po tom osnovu (avans).

2) O nabavci dobara i usluga u Republici od obveznika PDV-a – promet za koji je poreski dužnik primalac dobara odnosno usluga, i to za:

(1) prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, odnosno u pitanju je prenos po članu 10. stav 2. tačka 2) i tačka 5) podtačke (1) i (3) Zakona;

(2) dobra i usluge, osim za dobra iz podtačke (1) ove tačke, što znači da se vode podaci o nabavkama izvršenim po članu 10. stav 2. tač. 1), 3), 4) i 5) podtačke (2) i (3) Zakona;

(3) dobra i usluge bez naknade;

(4) izmenu osnovice za nabavljena dobra i usluge – povećanje;

(5) izmenu osnovice za nabavljena dobra i usluge – smanjenje;

(6) naknadu ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans).

3) O nabavci dobara i usluga u Republici od obveznika PDV-a, osim po osnovu prometa za koji postoji obaveza obračunavanja PDV-a iz tač. 1) i 2) ovog stava, i to za:

(1) prenos celokupne, odnosno dela imovine u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona, sa ili bez naknade ili kao ulog, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj prenos;

(2) dobra i usluge uz naknadu, osim iz podtačke (1), uključujući i povećanje odnosno smanjenje te naknade – nabavka dobara i usluga za koje je propisano poresko oslobođenje u skladu sa čl. 24. i 25. Zakona;

(3) dobra i usluge bez naknade, osim iz podtačke (1) ove tačke.

4) O nabavci dobara i usluga u Republici od stranih lica koja nisu obveznici PDV-a – promet za koji postoji obaveza obračunavanja PDV-a, i to za:

(1) dobra i usluge – nabavka dobara i usluga koje obveznik PDV-a u Republici nabavlja od stranog lica koje nije obveznik PDV-a, a za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a u skladu sa članom 10. stav 1. tačka 3) Zakona, pri čemu ova evidencija obuhvata i nabavku usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona od stranog lica koje je izdalo račun pre izvršenog prometa;

(2) dobra i usluge bez naknade;

(3) izmenu osnovice – povećanje osnovice za nabavljena dobra i usluge;

(4) izmenu osnovice – smanjenje osnovice za nabavljena dobra i usluge;

(5) naknadu ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans).

5) O nabavci dobara i usluga, osim iz tač. od 1) do 4) ovog stava, i to za:

(1) dobra i usluge nabavljene u Republici od stranih lica koja nisu obveznici PDV-a – promet za koji ne postoji obaveza obračunavanja PDV-a, kao i podaci o povećanju odnosno smanjenju naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade – odnosi se na nabavku dobara i usluga za koje je propisano poresko oslobođenje u skladu sa čl. 24. i 25. Zakona;

(2) dobra i usluge nabavljene u Republici od lica sa teritorije Republike koja nisu obveznici PDV-a, kao i o povećanju odnosno smanjenju naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade;

(3) dobra i usluge nabavljene van Republike, kao i o povećanju odnosno smanjenju naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade. Prema članu 36. stav 6. tačka 3) Pravilnika, ovde se vodi evidencija o nabavci dobara i usluga čije je mesto prometa van Republike, u skladu sa čl. 11. i 12. Zakona, nezavisno od toga da li je ta nabavka izvršena od stranih lica ili lica sa teritorije Republike, obveznika PDV-a ili lica koja nisu obveznici PDV-a, pravnih ili fizičkih lica, uključujući i preduzetnike, i da li je uvećana za iznos povećanja, odnosno umanjena za iznos smanjenja te naknade, uključujući i vrednost dobara i usluga nabavljenih bez naknade. Ova evidencija obuhvata i podatak o nabavci dobara koja su uvezena, a koja nisu stavljena u slobodan promet u skladu sa carinskim propisima (posebni carinski postupci).

Dodajmo još i da se dobrima odnosno uslugama:

– nabavljenim u Republici, iz člana 12. stava 1. tač. od 1) do 4) i tačka 5) podtač. (1) i (2) Pravilnika, smatraju dobra odnosno usluge čije je mesto prometa u Republici, u skladu sa čl. 11. i 12. Zakona, i

– nabavljenim van Republike, iz člana 12. stava 1. tačka 5) podtačka (3) Pravilnika, smatraju dobra odnosno usluge čije je mesto prometa van Republike, u skladu sa čl. 11. i 12. Zakona.

8. Promet dobara i usluga izvršen van Republike i drugi promet koji ne podleže PDV-u

Prema članu 13. Pravilnika, za promet dobara i usluga izvršen van Republike i drugi promet koji ne podleže PDV-u, evidencija sadrži podatke o:

1) prometu dobara i usluga izvršenom van Republike – promet čije je mesto prometa u skladu sa čl. 11. i 12. Zakona van Republike;

2) prenosu celokupne, odnosno dela imovine, sa ili bez naknade ili kao ulog, u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona;

3) prometu dobara i usluga iz člana 6. Zakona, osim iz tačke 2) ovog člana, odnosno o:

– zameni dobara u garantnom roku,

– besplatnom davanju poslovnih uzoraka u uobičajenim količinama za tu namenu kupcima ili potencijalnim kupcima, odnosno trećim licima za potrebe analize na osnovu akta nadležnog organa,

– davanju reklamnog materijala i drugih poklona manje vrednosti, ako se daju povremeno različitim licima;

4) naknadi, odnosno delu naknade naplaćenom pre izvršenog prometa, odnosno prenosa iz tač. od 1) do 3) ovog člana.

Dakle, kao što se vidi iz opisa analitike svake evidencije po vrstama prometa, uočljivo je da se svaka grupa podataka propisana odredbama čl. 5–13. Pravilnika – grana, tj. pojedini podaci se posebno iskazuju, tako da se svi ostali podaci o toj vrsti prometa iskazuju zbirno. U slučaju da evidencija nema analitiku podataka u okviru svake grupe, biće nemoguće da se sačini pregled obračuna PDV-a.

1.1.2. Posebne evidencije

Posebne evidencije, u skladu sa članom 14. Pravilnika, obuhvataju evidentiranje podataka od strane obveznika PDV-a, i to o:

– određenim prometima koje je izvršio, odnosno koji su mu izvršeni;

– momentu prve upotrebe opreme i objekata za vršenje delatnosti, odnosno završetku ulaganja u objekte za vršenje delatnosti;

– ispravci odbitka prethodnog poreza, odnosno naknadnom sticanju prava na odbitak prethodnog poreza za opremu i objekte za vršenje delatnosti, odnosno ulaganja u objekte za vršenje delatnosti;

– sticanju prava na odbitak prethodnog poreza po osnovu evidentiranja za obavezu plaćanja PDV-a i

– primeni sistema naplate.

Opremom za obavljanje delatnosti, u smislu Pravilnika, smatraju se dobra iz člana 2. stav 1. Pravilnika o utvrđivanju opreme i objekata za vršenje delatnosti i ulaganja u objekte, načinu sprovođenja ispravke odbitka prethodnog poreza i načinu utvrđivanja dela prethodnog poreza za koji naknadno može da se ostvari pravo na odbitak, za opremu i objekte za vršenje delatnosti i ulaganja u objekte („Sl. glasnik RS”, broj 120/2012 – u daljem tekstu: Pravilnik o opremi i objektima). Opremom za vršenje delatnosti smatra se dobro pojedinačne vrednosti najmanje 500.000 dinara, bez PDV-a, koje ima karakter opreme, čiji je vek upotrebe duži od jedne godine, a koje se koristi ili će se koristiti za vršenje delatnosti (član 2. stav 1. Pravilnika o opremi i objektima). Objektima za vršenje delatnosti smatraju se dobra definisana članom 2. stav 2. Pravilnika o opremi i objektima, odnosno to su objekti iz člana 25. stav 2. tačka 3) Zakona, kao i ekonomski deljive celine u okviru tih objekata, pri čemu se koriste ili će se koristiti za vršenje delatnosti.

Ulaganjima u objekte smatraju se ulaganja u sopstvene ili tuđe objekte koji se koriste za obavljanje delatnosti, a koja podrazumevaju izvođenje, odnosno finansiranje građevinskih, zanatskih i drugih radova u cilju poboljšanja uslova korišćenja objekta u toku eksploatacije (zamena krova, uvođenje, odnosno zamena instalacija i dr.), osim ulaganja koja se odnose na redovno održavanje objekata (popravka krova, krečenje, farbanje, zamena obloga, zamena sanitarija, radijatora i sl.), kako je definisano članom 2. stav 3. Pravilnika o opremi i objektima.

U nastavku sledi pregled (opis) podataka za svaki promet dobara i usluga za koji je propisana obaveza vođenja posebne evidencije.

1. Posebna evidencija o prometu dobara i usluga licima iz člana 24. stav 1. tačka 16) Zakona

Obveznik PDV-a koji vrši promet dobara i usluga licima iz člana 24. stav 1. tačka 16) Zakona, a koji je za taj promet poreski dužnik, dužan je da vodi posebnu evidenciju o ovom prometu, koja, prema odredbama člana 15. Pravilnika, sadrži najmanje sledeće podatke:

1) naziv, adresu i PIB diplomatskog ili konzularnog predstavništva, odnosno međunarodne organizacije;

2) ime i prezime lica iz člana 24. stav 1. tačka 16) podtač. (3) i (4) Zakona;

3) broj i datum primljenog naloga za nabavku dobara i usluga, bez PDV-a;

4) iznos naknade za isporučena dobra, odnosno pružene usluge.

Navedeni podaci se odnose na promet dobara i usluga namenjenih za: službene potrebe diplomatskih i konzularnih predstavništava; službene potrebe međunarodnih organizacija, ako je to predviđeno međunarodnim ugovorom; lične potrebe stranog osoblja diplomatskih i konzularnih predstavništava, uključujući i članove njihovih porodica; lične potrebe stranog osoblja međunarodnih organizacija, uključujući članove njihovih porodica, ako je to predviđeno međunarodnim ugovorom.

2. Posebna evidencija o prometu dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tačka 16a) Zakona

Obveznik PDV-a koji je poreski dužnik za promet dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tačka 16a) Zakona (radi se o prometu dobara i usluga koji se vrši u skladu sa ugovorima o donaciji zaključenim sa državnom zajednicom Srbija i Crna Gora, odnosno Republikom, ako je tim ugovorom predviđeno da se iz dobijenih novčanih sredstava neće plaćati troškovi poreza u delu koji se finansira dobijenim novčanim sredstvima, osim ako ratifikovanim međunarodnim ugovorom nije drukčije predviđeno), dužan je da vodi posebnu evidenciju o ovom prometu, koja, shodno članu 16. Pravilnika, sadrži najmanje sledeće podatke:

1) naziv, adresu i PIB lica kome je izvršen promet dobara i usluga, odnosno lica koje je izvršilo promet dobara i usluga;

2) naziv, broj i datum ugovora o donaciji;

3) broj i datum potvrde o poreskom oslobođenju za donacije;

4) broj i datum računa o avansnim sredstvima, odnosno izvršenom prometu;

5) iznos avansnih sredstava, odnosno naknade za isporučena dobra ili pružene usluge.

3. Posebna evidencija o prometu dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tačka 16b) Zakona

Obveznik PDV-a koji je poreski dužnik za promet dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tačka 16b) Zakona (za promet dobara i usluga koji se vrši u skladu sa ugovorima o kreditu, odnosno zajmu, zaključenim između državne zajednice Srbija i Crna Gora, odnosno Republike i međunarodne finansijske organizacije, odnosno druge države, kao i između treće strane i međunarodne finansijske organizacije, odnosno druge države, u kojem se Republika Srbija pojavljuje kao garant, odnosno kontragarant u delu koji se finansira dobijenim novčanim sredstvima, ako je tim ugovorima predviđeno da se iz dobijenih novčanih sredstava neće plaćati troškovi poreza), dužan je da vodi posebnu evidenciju o ovom prometu, koja, prema članu 17. Pravilnika, treba da sadrži najmanje sledeće podatke:

1) naziv, adresu i PIB lica kome je izvršen promet dobara i usluga, odnosno lica koje je izvršilo promet dobara i usluga;

2) naziv, broj i datum ugovora o kreditu, odnosno zajmu;

3) broj i datum potvrde o poreskom oslobođenju za kredit, odnosno zajam;

4) broj i datum računa o avansnim sredstvima, odnosno izvršenom prometu;

5) iznos avansnih sredstava, odnosno naknade za isporučena dobra ili pružene usluge.

4. Posebna evidencija o prometu dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tačka 16v) Zakona

Obveznik PDV-a koji je poreski dužnik za promet dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tačka 16v) Zakona (za promet dobara i usluga koji se vrši na osnovu međunarodnih ugovora, ako je tim ugovorima predviđeno poresko oslobođenje, osim međunarodnih ugovora iz člana 24. stav 1. tač. 16a) i 16b) Zakona), dužan je da vodi posebnu evidenciju o ovom prometu, koja, u skladu sa članom 18. Pravilnika, treba da sadrži najmanje sledeće podatke:

1) naziv, adresu i PIB lica kome je izvršen promet dobara i usluga, odnosno lica koje je izvršilo promet dobara i usluga;

2) naziv, broj i datum međunarodnog ugovora;

3) broj i datum potvrde o poreskom oslobođenju za međunarodni ugovor;

4) broj i datum računa o avansnim sredstvima, odnosno izvršenom prometu;

5) iznos avansnih sredstava, odnosno naknade za isporučena dobra ili pružene usluge.

5. Posebna evidencija o nabavci sekundarnih sirovina, odnosno usluga neposredno povezanih sa njima, u Republici, od lica koje nije evidentirano za obavezu plaćanja PDV-a

Obveznik PDV-a kome je izvršen promet sekundarnih sirovina, odnosno usluga neposredno povezanih sa tim dobrima, u Republici, od lica koje nije evidentirano za obavezu plaćanja PDV-a, vodi posebnu evidenciju o tom licu i prometu dobara i usluga koji mu je to lice izvršilo, koja, u skladu sa članom 19. Pravilnika, sadrži najmanje sledeće podatke:

1) naziv, odnosno ime i prezime, adresu i PIB isporučioca sekundarnih sirovina, odnosno pružaoca usluga neposredno povezanih sa tim dobrima;

2) datum prometa i vrednost isporučenih sekundarnih sirovina, odnosno usluga neposredno povezanih sa tim dobrima.

Pravilnikom o utvrđivanju sekundarnih sirovina i usluga koje su neposredno povezane sa sekundarnim sirovinama, u smislu Zakona o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RSˮ, br. 107/12 i 74/13), utvrđeno je šta se smatra sekundarnim sirovinama i uslugama neposredno povezanim sa tim dobrima. Ova evidencija je bitna zbog obaveze koju obveznici PDV-a imaju shodno članu 51a stav 2. i 3. Zakona.

6. Posebna evidencija o nabavci poljoprivrednih i šumskih proizvoda i poljoprivrednih usluga u Republici od poljoprivrednika koji nije evidentiran za obavezu plaćanja PDV-a

U članu 20. Pravilnika propisano je da obveznik PDV-a kome je izvršen promet poljoprivrednih i šumskih proizvoda i poljoprivrednih usluga u Republici od poljoprivrednika koji nije evidentiran za obavezu plaćanja PDV-a, vodi posebnu evidenciju o tom poljoprivredniku i prometu dobara i usluga koji mu je on izvršio, a koja sadrži najmanje sledeće podatke:

1) ime i prezime, adresu i PIB poljoprivrednika;

2) datum prometa i vrednost isporučenih poljoprivrednih i šumskih proizvoda, odnosno poljoprivrednih usluga;

3) datum plaćanja i vrednost plaćenih poljoprivrednih i šumskih proizvoda, odnosno poljoprivrednih usluga;

4) datum plaćanja i iznos PDV nadoknade plaćene poljoprivredniku.

Ova evidencija je neophodna ne samo zbog pravilnog obračuna PDV nadoknade već i zbog obaveze koju obveznici PDV-a imaju shodno članu 51a stav 2. i 3. Zakona.

7. Posebna evidencija o nabavci opreme i objekata za vršenje delatnosti, odnosno o ulaganjima u objekte za vršenje delatnosti, za koje obveznik PDV-a ima pravo na odbitak prethodnog poreza

Obveznik PDV-a koji ima pravo na odbitak prethodnog poreza po osnovu nabavke opreme i objekata za vršenje delatnosti, odnosno ulaganja u objekte za vršenje delatnosti, dužan je da, shodno članu 21. stav 1. Pravilnika, u posebnoj evidenciji obezbedi podatke o momentu:

– prve upotrebe opreme i objekata za vršenje delatnosti, odnosno

– završetka ulaganja u objekte za vršenje delatnosti.

Ukoliko obveznik iz prethodne tačke ima obavezu da, u skladu sa članom 32. Zakona,  izvrši ispravku odbitka prethodnog poreza za opremu, objekte, odnosno ulaganja u objekte za vršenje delatnosti, u evidenciji mora da obezbedi podatke o:

– momentu prve upotrebe opreme i objekata za vršenje delatnosti, odnosno momentu završetka ulaganja u objekte za vršenje delatnosti,

– momentu prestanka ispunjenosti uslova za ostvarivanje prava na odbitak prethodnog poreza za opremu, objekte, odnosno ulaganja u objekte za vršenje delatnosti,

– utvrđivanju ispravke odbitka prethodnog poreza i

– iznosu te ispravke.

8. Posebna evidencija o nabavci opreme i objekata za vršenje delatnosti, odnosno ulaganja u objekte za vršenje delatnosti, za koje obveznik PDV-a naknadno stiče pravo na odbitak prethodnog poreza

Obveznik PDV-a koji, u skladu sa članom 32a Zakona, naknadno stiče pravo na odbitak prethodnog poreza za opremu, objekte, odnosno ulaganja u objekte za vršenje delatnosti, dužan je da u posebnoj evidenciji, u skladu sa članom 22. Pravilnika, obezbedi podatke o:

– momentu prve upotrebe opreme i objekata, odnosno završetka ulaganja u objekte za vršenje delatnosti,

– momentu naknadnog sticanja prava na odbitak prethodnog poreza,

– utvrđivanju iznosa prethodnog poreza za koji naknadno stiče pravo na odbitak i

– iznosu prethodnog poreza.

9. Posebna evidencija obveznika PDV-a koji stiče pravo na odbitak prethodnog poreza u skladu sa članom 32b Zakona

Obveznik PDV-a koji stiče pravo na odbitak prethodnog poreza u skladu sa članom 32b Zakona (sticanje prava na odbitak PDV-a prilikom evidentiranja za obavezu plaćanja PDV-a), dužan je da, u skladu sa članom 23. Pravilnika, vodi evidenciju o prometu dobara o kojima je iskazao podatke u popisnoj listi, odnosno o prometu dobara proizvedenih ili sastavljenih od tih dobara, kao i o iznosu PDV-a koji ima pravo da odbije kao prethodni porez po osnovu prometa tih dobara, pri čemu pomenuta evidencija naročito sadrži podatke o:

1) nazivu, vrsti i količini dobara;

2) datumu prometa dobara;

3) izdatim računima za promet dobara;

4) iznosu poreske osnovice;

5) iznosu obračunatog PDV-a;

6) iznosu PDV-a koji ima pravo da odbije kao prethodni porez po osnovu prometa dobara iz člana 23. stav 1. Pravilnika.

10. Posebna evidencija obveznika PDV-a koji primenjuje sistem naplate u skladu sa članom 36a Zakona

Obveznik PDV-a koji primenjuje sistem naplate u skladu sa članom 36a Zakona, u skladu sa članom 23. Pravilnika, odvojeno treba da vodi evidenciju za:

a) promete dobara i usluga kod kojih primenjuje sistem naplate, a koja treba da sadrži podatke o:

– datumu prometa za koji obveznik PDV-a primenjuje sistem naplate;

– momentu naplaćenog potraživanja;

– iznosu naplaćenog potraživanja;

– prometu na koji se odnosi naplaćeno potraživanje;

– prometu za koji nije naplaćeno potraživanje u roku od šest meseci od dana izvršenog prometa;

– momentu nastanka obaveze po osnovu PDV-a za promet iz tačke 5) ovog stava;

– momentu plaćanja obaveze;

– iznosu plaćene obaveze;

– prometu na koji se odnosi plaćena obaveza;

– povezanim licima u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica.

b) promet za koji ne primenjuje sitem naplate – ova evidencija je ista kao i za ostale obveznike PDV-a, tj. zavisi od delatnosti koju obavlja.

Kada prestaje da primenjuje sistem naplate, obveznik je dužan da u evidenciji obezbedi podatke o:

1) prometu na koji se odnosi potraživanje koje nije naplaćeno u periodu primene sistema naplate;

2) obračunatom PDV-u koji se odnosi na potraživanje koje nije naplaćeno u periodu primene sistema naplate;

3) prometu koji mu je izvršen u periodu u kojem je primenjivao sistem naplate, a za koji nije platio obavezu;

4) iznosu PDV-a koji mu je obračunat za promet tačke 3) – promet koji mu je izvršen u periodu u kojem je primenjivao sistem naplate, a za koji nije platio obavezu.

Ovim se završavaju posebne evidencije, pri čemu je pravilno vođenje opšte i posebnih evidencija osnov za ispravno sastavljanje Pregleda obračuna PDV-a, pa u nastavku sledi pojašnjenje vezano za unošenje podataka u Pregled obračuna PDV-a.

Na kraju opisa podataka o posebnoj evidenciji (čl. 14–24. Pravilnika) uočava se da nema ništa značajnijeg u odnosu na prethodnu verziju pravilnika. Novina je da se o opremi i objektima za vršenje delatnosti, odnosno o ulaganju u te objekte, ovde vode podaci u posebnoj evidenciji, a ne u opštoj, kao i to što se evidencija o prometu iz čl. 35. i 36. Zakona, vodi u opštoj evidenciji.

B. OBLIK I SADRŽINA PREGLEDA OBRAČUNA PDV-a

Članom 50a Zakona propisano je da je obveznik PDV-a dužan da, uz periodičnu poresku prijavu (mesečno ili tromesečno), podnese i Pregled obračuna PDV-a (Obrazac PO PDV – Pregled obračuna PDV-a za poreski period od _____ do _____ 20__. godine. U slučaju da obveznik ne podnese navedeni pregled, smatraće se da nije podneo ni poresku prijavu. Ko ne podnosi Pregled obračuna PDV-a – propisano je članom 25. stav 5. Pravilnika o evidenciji, odnosno ne podnosi ga poreski dužnik koji nije obveznik PDV-a.

Poreski dužnik koji nije obveznik PDV-a, jeste:

– primalac dobara i usluga, čiji promet vrši strano lice koje nije obveznik PDV-a u Republici Srbiji, odnosno

– lice iz člana 9. stav 1. Zakona, koje nije obveznik PDV-a za izvršeni promet dobara i usluga iz oblasti građevinarstva.

Prema članu 26. i 27. Pravilnika o evidenciji, Obrazac POPDV sadrži podatke o:

1) podnosiocu (podaci o nazivu, odnosno imenu i prezimenu i PIB-u podnosioca Obrasca POPDV);

2) prometu dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, sa pravom na odbitak prethodnog poreza;

3) prometu dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, bez prava na odbitak prethodnog poreza;

4) oporezivom prometu dobara i usluga koji vrši obveznik PDV-a i obračunatom PDV-u;

5) obračunatom PDV-u za promet drugog lica;

6) posebnim postupcima oporezivanja turističkih agencija i polovnih dobara, umetničkih dela, kolekcionarskih dobara i antikviteta;

7) ukupnom prometu dobara i usluga i ukupno obračunatom PDV-u;

8) uvozu dobara stavljenih u slobodan promet u skladu sa carinskim propisima;

9) nabavci dobara i usluga od poljoprivrednika;

10) nabavci dobara i usluga, osim nabavke dobara i usluga od poljoprivrednika;

11) PDV-u za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez i ispravci odbitka prethodnog poreza;

12) ukupnoj vrednosti svih nabavljenih dobara i usluga, uključujući i uvoz dobara stavljenih u slobodan promet;

13) PDV-u koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez;

14) poreskoj obavezi;

15) prometu dobara i usluga izvršenom van Republike i drugom prometu koji ne podleže PDV-u.

Sadržaj Pregleda je u celini oslonjen na sadržinu evidencija o PDV-u, jer se u isti  unose podaci iz evidencija zbirno za poreski period po svakoj poziciji, a to su podaci o iznosu naknade, osnovice za PDV, odnosno vrednosti dobara i usluga, sve po vrstama prometa, kao i podaci o poreskoj obavezi i iznosu prethodnog poreza.

2.1. Deo 1. Obrasca POPDV – Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, sa pravom na odbitak prethodnog poreza

Prema odredbama člana 28. Pravilnika, u delu 1. Obrasca POPDV – Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, sa pravom na odbitak prethodnog poreza – iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 1.1 – Promet dobara koja se otpremaju u inostranstvo, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara koja se otpremaju u inostranstvo iz člana 24. stav 1. tač. 2) i 3) Zakona, uvećane za iznos povećanja, odnosno umanjene za iznos smanjenja te naknade. To su podaci o iznosu naknade za:

–  promet dobara koja obveznik ili treće lice, po njegovom nalogu, šalje ili otprema u inostranstvo;

– promet dobara koja inostrani primalac ili treće lice, po njegovom nalogu, šalje ili otprema u inostranstvo.

2) U polje 1.2 – Promet dobara koja se otpremaju na teritoriju Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara koja se otpremaju na teritoriju APKiM, u skladu sa Uredbom, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade.

3) U polje 1.3 – Promet dobara koja se unose u slobodnu zonu i promet dobara i usluga u slobodnoj zoni, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara koja se unose u slobodnu zonu i za promet dobara i usluga u slobodnoj zoni iz člana 24. stav 1. tačka 5) Zakona, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade.

Podaci se odnose na naknadu za:

– unos dobara u slobodnu zonu;

– prevozne i druge usluge korisnicima slobodnih zona koje su neposredno povezane sa tim unosom i

– promet dobara i usluga u slobodnoj zoni za koje bi obveznik – korisnik slobodne zone imao pravo na odbitak prethodnog poreza kada bi ta dobra ili usluge nabavljao za potrebe obavljanja delatnosti van slobodne zone.

4) U polje 1.4 – Promet dobara i usluga, osim iz tač. od 1.1 do 1.3, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga iz člana 24. Zakona, osim iz tač. od 1) do 3) ovog člana, uvećane za iznos povećanja, odnosno umanjene za iznos smanjenja te naknade, a to su podaci o iznosu naknade za:

– prevozne i ostale usluge koje su povezane sa uvozom dobara, ako je vrednost tih usluga sadržana u osnovici iz člana 19. stav 2. Zakona (član 24. stav 1. tačka 1) Zakona);

– promet dobara koja inostrani primalac otprema u prtljagu koji nosi sa sobom u inostranstvo, ako se dobra otpremaju pre isteka tri kalendarska meseca po isporuci tih dobara i ako je ukupna vrednost isporučenih dobara veća od 150 EUR u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije, uključujući PDV (član 24. stav 1. tačka 4) Zakona);

– promet dobara koja su u postupku carinskog skladištenja (član 24. stav 1. tačka 6) Zakona);

– otpremanje dobara u slobodne carinske prodavnice otvorene na vazduhoplovnim pristaništima koja su otvorena za međunarodni saobraćaj, na kojima je organizovana pasoška i carinska kontrola radi prodaje putnicima, u skladu sa carinskim propisima, kao i isporuka dobara iz slobodnih carinskih prodavnica (član 24. stav 1. tačka 6a) Zakona);

– usluge radova na pokretnim dobrima nabavljenim od strane inostranog primaoca usluge u Republici ili koja su uvezena radi oplemenjivanja, opravke ili ugradnje, a koja posle oplemenjivanja, opravke ili ugradnje isporučilac usluge, inostrani primalac ili treće lice, po njihovom nalogu, prevozi ili otprema u inostranstvo (član 24. stav 1. tačka 7) Zakona);

– prevozne i ostale usluge koje su u vezi sa izvozom, tranzitom ili privremenim uvozom dobara, osim usluga koje su oslobođene PDV-a, bez prava na poreski odbitak u skladu sa ovim zakonom (član 24. stav 1. tačka 8) Zakona);

– usluge međunarodnog prevoza lica u vazdušnom saobraćaju, s tim što za nerezidentno vazduhoplovno preduzeće poresko oslobođenje važi samo u slučaju uzajamnosti (član 24. stav 1. tačka 9) Zakona);

– isporuke letilica, servisiranje, popravke, održavanje, čarterisanje i iznajmljivanje letilica, koje se pretežno koriste uz naknadu u međunarodnom vazdušnom saobraćaju, kao i isporuke, iznajmljivanje, popravke i održavanje dobara namenjenih opremanju tih letilica i promet dobara i usluga namenjenih neposrednim potrebama ovih letilica (član 24. stav 1. tač. 10) i 11) Zakona);

– usluge međunarodnog prevoza lica brodovima u rečnom saobraćaju, s tim što za nerezidentno preduzeće koje vrši međunarodni prevoz lica brodovima u rečnom saobraćaju, poresko oslobođenje važi samo u slučaju uzajamnosti (član 24. stav 1. tačka 12) Zakona);

– isporuke brodova, servisiranje, popravke, održavanje i iznajmljivanje brodova, koji se pretežno koriste uz naknadu u međunarodnom rečnom saobraćaju, kao i isporuke, iznajmljivanje, popravke i održavanje dobara namenjenih opremanju tih brodova i promet dobara i usluga namenjenih neposrednim potrebama ovih brodova (član 24. stav 1. tač. 13) i 14) Zakona);

– isporuke zlata Narodnoj banci Srbije (član 24. stav 1. tačka 15) Zakona);

– isporuke dobara i usluga namenjenih za: službene potrebe diplomatskih i konzularnih predstavništava; službene potrebe međunarodnih organizacija, ako je to predviđeno međunarodnim ugovorom; lične potrebe stranog osoblja diplomatskih i konzularnih predstavništava, uključujući i članove njihovih porodica; lične potrebe stranog osoblja međunarodnih organizacija, uključujući članove njihovih porodica, ako je to predviđeno međunarodnim ugovorom (član 24. stav 1. tačka 16) Zakona);

– promet dobara i usluga koji se vrši u skladu sa ugovorima o donaciji zaključenim sa državnom zajednicom Srbija i Crna Gora, odnosno Republikom, ako je tim ugovorom predviđeno da se iz dobijenih novčanih sredstava neće plaćati troškovi poreza u delu koji se finansira dobijenim novčanim sredstvima, osim ako ratifikovanim međunarodnim ugovorom nije drukčije predviđeno (član 24. stav 1. tačka 16a) Zakona);

– promet dobara i usluga koji se vrši u skladu sa ugovorima o kreditu, odnosno zajmu, zaključenim između državne zajednice Srbija i Crna Gora, odnosno Republike i međunarodne finansijske organizacije, odnosno druge države, kao i između treće strane i međunarodne finansijske organizacije, odnosno druge države, u kojem se Republika Srbija pojavljuje kao garant, odnosno kontragarant u delu koji se finansira dobijenim novčanim sredstvima, ako je tim ugovorima predviđeno da se iz dobijenih novčanih sredstava neće plaćati troškovi poreza (član 24. stav 1. tačka 16b) Zakona);

– promet dobara i usluga koji se vrši na osnovu međunarodnih ugovora, ako je tim ugovorima predviđeno poresko oslobođenje, osim međunarodnih ugovora iz prethodne dve alineje (član 24. stav 1. tačka 16v) Zakona);

– usluge posredovanja koje se odnose na promet dobara i usluga iz člana 24. stav 1. tač. 1)–16) Zakona (član 24. stav 1. tačka 17) Zakona).

5) U polje 1.5 – Ukupan promet (1.1 + 1.2 + 1.3 + 1.4) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu naknade za promet iz tač. 1)–4) ovog člana.

6) U polje 1.6 – Promet dobara i usluga bez naknade – unosi se podatak o vrednosti prometa dobara i usluga koji se vrši bez naknade.

7) U polje 1.7 – Naknada ili deo naknade naplaćen pre izvršenog prometa (avans) – unosi se podatak o iznosu naplaćenog avansa za promet iz tač. 1)–4) ovog stava, za koji su ispunjeni uslovi za ostvarivanje poreskog oslobođenja.

2.2. Deo 2. Obrasca POPDV – Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, bez prava na odbitak prethodnog poreza

U delu 2. Obrasca POPDV – Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, bez prava na odbitak prethodnog poreza, a prema članu 29. Pravilnika, iskazuju se podaci o prometu izvršenom u skladu sa članom 25. Zakona, odnosno:

1) U polje 2.1 – Promet novca i kapitala, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga u okviru prometa novca i kapitala iz člana 25. stav 1. Zakona, uvećane za iznos povećanja, odnosno umanjene za iznos smanjenja te naknade, a to su podaci o iznosu naknade za:

– poslovanje i posredovanje u poslovanju zakonskim sredstvima plaćanja, osim papirnog i kovanog novca koji se ne koristi kao zakonsko sredstvo plaćanja ili ima numizmatičku vrednost (član 25. stav 1. tačka 1) Zakona);

– poslovanje i posredovanje u poslovanju akcijama, udelima u društvima i udruženjima, obveznicama i drugim hartijama od vrednosti, osim poslovanja koje se odnosi na čuvanje i upravljanje hartijama od vrednosti (član 25. stav 1. tačka 2) Zakona);

– kreditne poslove, uključujući posredovanje, kao i novčane pozajmice (član 25. stav 1. tačka 3) Zakona);

– preuzimanje obaveza, garancija i drugih sredstava obezbeđenja, uključujući i posredovanje (član 25. stav 1. tačka 4) Zakona);

– poslovanje i posredovanje u poslovanju depozitima, tekućim i žiro računima, nalozima za plaćanje, kao i platnim prometom i doznakama (član 25. stav 1. tačka 5) Zakona);

– poslovanje i posredovanje u poslovanju novčanim potraživanjima, čekovima, menicama i drugim sličnim hartijama od vrednosti, osim naplate potraživanja za druga lica (član 25. stav 1. tačka 6) Zakona);

– poslovanje društava za upravljanje investicionim fondovima, u skladu sa propisima kojima se uređuju investicioni fondovi (član 25. stav 1. tačka 7) Zakona);

– poslovanje društava za upravljanje dobrovoljnim penzijskim fondovima, u skladu sa propisima kojima se uređuju dobrovoljni penzijski fondovi i penzijski planovi (član 25. stav 1. tačka 8) Zakona).

2) U polje 2.2 – Promet zemljišta i davanje u zakup zemljišta, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet zemljišta iz člana 25. stav 2. tačka 2) Zakona (promet zemljišta – poljoprivrednog, šumskog, građevinskog, izgrađenog ili neizgrađenog, kao i davanje u zakup tog zemljišta), koji se vrši kao poseban promet, odnosno koji se vrši kao promet uz koji se vrši sporedan promet dobara ili usluga, uključujući i podatak o iznosu naknade za davanje u zakup zemljišta, uvećane za iznos povećanja, odnosno umanjene za iznos smanjenja naknade za izvršen promet. Ovde se ne unosi podatak o prometu zemljišta koje se smatra sporednim prometom uz promet objekata, u skladu sa Zakonom (jer je taj promet predmet oporezivanja).

3) U polje 2.3 – Promet objekata, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet građevinskih objekata, ekonomski deljivih celina u okviru građevinskih objekata i vlasničkih udela na tim dobrima iz člana 25. stav 2. tačka 3) Zakona, uvećane za iznos povećanja, odnosno umanjene za iznos smanjenja te naknade. Podaci se odnose na iznos naknade za:

– promet objekata, osim prvog prenosa prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata;

– prvi prenos vlasničkog udela na novoizgrađenim građevinskim objektima ili ekonomski deljivim celinama u okviru tih objekata, kao i

– promet objekata i ekonomski deljivih celina u okviru tih objekata, uključujući i vlasničke udele na tim dobrima, u slučaju kada je ugovorom na osnovu kojeg se vrši promet tih dobara, zaključenim između obveznika PDV-a, predviđeno da će se na taj promet obračunati PDV, pod uslovom da sticalac u potpunosti može da odbije obračunati PDV kao prethodni porez.

4) U polje 2.4 – Promet dobara i usluga, osim iz tač. od 2.1 do 2.3, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga iz člana 25. Zakona, osim iz tač. 1)–3), uvećane za iznos povećanja, odnosno umanjene za iznos smanjenja te naknade, a to su podaci o iznosu naknade za:

– usluge osiguranja i reosiguranja, uključujući prateće usluge posrednika i agenta (zastupnika) u osiguranju (član 25. stav 2. tačka 1) Zakona);

– promet dobara i usluga za koje pri nabavci obveznik nije imao pravo na odbitak prethodnog poreza (član 25. stav 2. tačka 3a) Zakona);

– promet dobara za koja je u prethodnoj fazi prometa postojala obaveza plaćanja poreza u skladu sa zakonom kojim se uređuju porezi na imovinu (član 25. stav 2. tačka 3b) Zakona);

– usluge zakupa stanova, ako se koriste za stambene potrebe (član 25. stav 2. tačka 4) Zakona);

– promet udela, hartija od vrednosti, poštanskih vrednosnica, taksenih i drugih važećih vrednosnica, po njihovoj utisnutoj vrednosti u Republici, osim vlasničkih udela iz člana 4. ZPDV-a (član 25. stav 2. tačka 5) Zakona);

– promet poštanskih usluga od strane javnog preduzeća, kao i sa njima povezanih isporuka dobara (član 25. stav 2. tačka 6) Zakona);

– promet usluga koje pružaju zdravstvene ustanove u skladu sa propisima koji regulišu zdravstvenu zaštitu, uključujući i smeštaj, negu i ishranu bolesnika u tim ustanovama, osim apoteka i apotekarskih ustanova (član 25. stav 2. tačka 7) Zakona);

– promet usluga koje pružaju lekari, stomatolozi ili druga lica u skladu sa propisima koji regulišu zdravstvenu zaštitu (član 25. stav 2. tačka 8) Zakona);

– promet usluga i isporuke zubne protetike u okviru delatnosti zubnog tehničara, kao i isporuke zubne protetike od strane stomatologa (član 25. stav 2. tačka 9) Zakona);

– promet ljudskih organa, tkiva, telesnih tečnosti i ćelija, krvi i majčinog mleka (član 25. stav 2. tačka 10) Zakona);

– promet usluga socijalnog staranja i zaštite, dečje zaštite i zaštite mladih, usluga ustanova socijalne zaštite, kao i sa njima neposredno povezanog prometa dobara i usluga od strane lica registrovanih za obavljanje tih delatnosti (član 25. stav 2. tačka 11) Zakona);

– promet usluga smeštaja i ishrane učenika i studenata u školskim i studentskim domovima ili sličnim ustanovama, kao i sa njima neposredno povezan promet dobara i usluga (član 25. stav 2. tačka 12) Zakona);

– promet usluga obrazovanja (predškolsko, osnovno, srednje, više i visoko) i profesionalne prekvalifikacije, kao i sa njima neposredno povezan promet dobara i usluga od strane lica registrovanih za obavljanje tih delatnosti, ako se ove delatnosti obavljaju u skladu sa propisima koji uređuju tu oblast (član 25. stav 2. tačka 13) Zakona);

– promet usluga iz oblasti kulture i sa njima neposredno povezan promet dobara i usluga od strane lica čija delatnost nije usmerena ka ostvarivanju dobiti, a koja su registrovana za tu delatnost (član 25. stav 2. tačka 14) Zakona);

– promet usluga iz oblasti nauke i sa njima neposredno povezan promet dobara i usluga od strane lica čija delatnost nije usmerena ka ostvarivanju dobiti, a koja su registrovana za tu delatnost (član 25. stav 2. tačka 15) Zakona);

– promet usluga verskog karaktera od strane registrovanih crkava i verskih zajednica i sa njima neposredno povezan promet dobara i usluga (član 25. stav 2. tačka 16) Zakona);

– promet usluga javnog radiodifuznog servisa, osim usluga komercijalnog karaktera (član 25. stav 2. tačka 17) Zakona);

– promet usluga priređivanja igara na sreću (član 25. stav 2. tačka 18) Zakona);

– promet usluga iz oblasti sporta i fizičkog vaspitanja licima koja se bave sportom i fizičkim vaspitanjem, od strane lica čija delatnost nije usmerena ka ostvarivanju dobiti, a koja su registrovana za tu delatnost (član 25. stav 2. tačka 19) Zakona).

5) U polje 2.5 – Ukupan promet (2.1 + 2.2 + 2.3 + 2.4) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu naknade za promet iz tač. 1)–4) ovog člana.

6) U polje 2.6 – Promet dobara i usluga bez naknade – unosi se podatak o vrednosti prometa dobara i usluga koji se vrši bez naknade.

7) U polje 2.7 – Naknada ili deo naknade naplaćen pre izvršenog prometa (avans) – unosi se podatak o iznosu naplaćenog avansa za promet iz tač. 1)–4) ovog člana.

2.3. Deo 3. Obrasca POPDV – Oporezivi promet dobara i usluga koji vrši obveznik PDV-a i obračunati PDV

Prema odredbama člana 30. Pravilnika o evidenciji, u delu 3. Obrasca POPDV iskazuju se podaci o:

– oporezivom prometu dobara i usluga koji vrši obveznik PDV-a koji sačinjava Pregled obračuna PDV-a, i o

– obračunatom PDV-u, i to na sledeći način:

1) U polje 3.1 – Prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet – unose se podaci o iznosu osnovice i obračunatom PDV-u za prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenih građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet. Ovde se NE unose podaci o prvom prenosu prava raspolaganja na hipotekovanim nepokretnostima prilikom realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka i prvom prenosu prava raspolaganja na predmetnim dobrima nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom, izvršen drugom obvezniku PDV-a.

2) U polje 3.2 – Promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 3.1 – unose se podaci o iznosu osnovice i obračunatom PDV-u za promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet, osim iz tačke 1) ovog stava. Ovde podatak o osnovici i obračunatom PDV-u unosi i obveznik PDV-a koji je izdao račun za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona, ako je po osnovu tog računa nastala poreska obaveza u smislu člana 16. tačka 2a) Zakona (pre nastanka prometa usluge).

3) U polje 3.3 – Prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik – unosi se podatak o iznosu osnovice za prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, u slučaju kada je ugovorom na osnovu kojeg se vrši promet tih dobara, zaključenim između obveznika PDV-a, predviđeno da će se na taj promet obračunati PDV, pod uslovom da sticalac u potpunosti može da odbije obračunati PDV kao prethodni porez. Ovde se, takođe, unosi i podatak o iznosu osnovice za prenos prava raspolaganja na hipotekovanim nepokretnostima prilikom realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka i prenos prava raspolaganja na predmetnim dobrima nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom, izvršen drugom obvezniku PDV-a.

4) U polje 3.4 – Promet za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik, osim iz tačke 3.3 – unosi se podatak o iznosu osnovice za promet za koji obveznik PDV-a koji vrši taj promet nije poreski dužnik, osim iz tačke 3) ovog stava, i to za:

– promet sekundarnih sirovina i usluga koje su neposredno povezane sa tim dobrima;

– promet dobara i usluga iz oblasti građevinarstva;

– promet električne energije i prirodnog gasa koji se isporučuju preko prenosne, transportne i distributivne mreže licu koje je ta dobra nabavilo radi dalje prodaje;

– promet predmeta založnog prava prilikom realizacije ugovora o zalozi u skladu sa zakonom kojim se uređuje založno pravo na pokretnim stvarima i

– promet dobara (pokretnih stvari) i usluga nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom, izvršen drugom obvezniku PDV-a.

5) U polje 3.5 – Povećanje osnovice, odnosno PDV-a – unose se podaci o iznosu:

(1) za koji je povećana osnovica, odnosno za koji je povećan PDV po osnovu izmene osnovice ili po drugom osnovu – ako je obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga poreski dužnik za promet prilikom kojeg dolazi do povećanja osnovice, odnosno PDV-a;

(2) za koji je povećana osnovica – ako obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga nije poreski dužnik za promet prilikom kojeg dolazi do povećanja osnovice.

6) U polje 3.6 – Smanjenje osnovice, odnosno PDV-a – unose se podaci o iznosu:

(1) za koji je smanjena osnovica, odnosno za koji je smanjen PDV po osnovu izmene osnovice ili po drugom osnovu – ako je obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga poreski dužnik za promet prilikom kojeg dolazi do smanjenja osnovice, odnosno PDV-a, a uz to se ovde unose i podaci o smanjenju iznosa osnovice, odnosno PDV-a po osnovu storniranja računa za promet dobara i usluga;

(2) za koji je smanjena osnovica – ako obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga nije poreski dužnik za promet prilikom kojeg dolazi do smanjenja osnovice, a uz to se ovde unose i podaci o smanjenju iznosa osnovice po osnovu storniranja računa za promet dobara i usluga.

7) U polje 3.7 – Promet dobara i usluga bez naknade – unose se podaci o iznosu:

(1) osnovice i obračunatom PDV-u za promet dobara i usluga bez naknade – ako je obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga poreski dužnik za taj promet;

(2) osnovice – ako obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga nije poreski dužnik za taj promet.

8) U polje 3.8 – Ukupna osnovica i obračunati PDV za promet dobara i usluga (3.1 + 3.2 + 3.3 + 3.4 + 3.5 + 3.6 + 3.7) – automatski se unose podaci o ukupnom iznosu osnovice za promet dobara i usluga i o iznosu obračunatog PDV-a iz tač. 1)–7) ovog stava.

9) U polje 3.9 – Naknada ili deo naknade koji je naplaćen pre izvršenog prometa i PDV obračunat po tom osnovu (avans) – unose se podaci o iznosu:

(1) naplaćenog avansa za promet dobara i usluga za koji je obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga poreski dužnik, a posebno podatak o delu tog iznosa koji se odnosi na osnovicu i delu koji se odnosi na obračunati PDV;

(2) naplaćenog avansa za promet dobara i usluga za koji obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga nije poreski dužnik, u ukupnom iznosu u delu osnovice.

10) U polje 3.10 – Ukupno obračunati PDV (3.8 + 3.9) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu obračunatog PDV-a.

Iznos PDV-a obračunat za promet dobara i usluga iz člana 30. stav 1. tač. 1) i 2) Pravilnika (prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet; ostali promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet), umanjuje se za iznos PDV-a obračunatog po osnovu naplaćenog avansa za taj promet, ako je po osnovu naplaćenog avansa nastala poreska obaveza u poreskom periodu različitom od poreskog perioda u kojem je izvršen promet dobara i usluga.

2.4. Deo 3a Obrasca POPDV – Obračunati PDV za promet drugog lica

U delu 3a Obrasca POPDV – Obračunati PDV za promet drugog lica – u skladu sa članom 31. Pravilnika o evidenciji, iskazuju se podaci o obračunatom PDV-u za promet drugog lica, i to na sledeći način:

1) U polje 3a.1 – PDV za prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara – unosi se podatak o iznosu PDV-a obračunatom za prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, u slučaju kada je ugovorom na osnovu kojeg se vrši promet tih dobara, zaključenim između obveznika PDV-a, predviđeno da će se na taj promet obračunati PDV, pod uslovom da sticalac obračunati PDV u potpunosti može da odbije kao prethodni porez. Isto se čini i za prenos prava raspolaganja na hipotekovanim nepokretnostima prilikom realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka, kao i za prenos prava raspolaganja na predmetnim dobrima nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom, izvršen drugom obvezniku PDV-a.

2) U polje 3a.2 – PDV za promet dobara i usluga koji u Republici vrši strano lice koje nije obveznik PDV-a, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara i usluga – unosi se podatak o iznosu PDV-a obračunatom za promet dobara i usluga koji u Republici vrši strano lice koje nije obveznik PDV-a, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara i usluga, uključujući i podatak o iznosu obračunatog PDV-a po osnovu izdatog računa za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona, ako je po osnovu tog računa nastala poreska obaveza u smislu člana 16. tačka 2a) Zakona – pre nastanka prometa usluge.

3) U polje 3a.3 – PDV za promet dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara i usluga, osim iz tačaka 3a.1 i 3a.2, uključujući i PDV obračunat u skladu sa članom 10. stav 3. Zakona – unosi se podatak o iznosu PDV-a obračunatom za promet dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara i usluga, osim iz tač. 1) i 2) ovog stava, uključujući i PDV obračunat u skladu sa članom 10. stav 3. Zakona, i to za:

– promet sekundarnih sirovina i usluga koje su neposredno povezane sa tim dobrima;

– promet dobara i usluga iz oblasti građevinarstva;

– promet električne energije i prirodnog gasa koji se isporučuju preko prenosne, transportne i distributivne mreže licu koje je ta dobra nabavilo radi dalje prodaje;

– promet predmeta založnog prava prilikom realizacije ugovora o zalozi u skladu sa zakonom kojim se uređuje založno pravo na pokretnim stvarima i

– promet dobara (pokretnih stvari) i usluga nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku u skladu sa zakonom,

izvršen drugom obvezniku PDV-a, kao i

– po osnovu prestanka uslova za neobračunavanje PDV-a u slučaju prenosa celokupne ili dela imovine, sa ili bez naknade ili kao ulog, u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona,

– uključujući i PDV obračunat za promet koji u Republici vrši strano lice koje nije obveznik PDV-a licu koje nije obveznik PDV-a, osim licu iz člana 9. stav 1. Zakona, a naknadu za taj promet u ime i za račun stranog lica naplaćuje obveznik PDV-a.

4) U polje 3a.4 – Povećanje obračunatog PDV-a – unose se podaci o iznosu za koji je povećan obračunati PDV zbog izmene osnovice ili po drugom osnovu.

5) U polje 3a.5 – Smanjenje obračunatog PDV-a – unose se podaci o iznosu za koji je smanjen obračunati PDV zbog izmene osnovice ili po drugom osnovu.

6) U polje 3a.6 – PDV za promet dobara i usluga bez naknade – unose se podaci o iznosu PDV-a obračunatom za promet dobara i usluga bez naknade.

7) U polje 3a.7 – Ukupno obračunati PDV za promet dobara i usluga (3a.1 + 3a.2 + 3a.3 + 3a.4 + 3a.5 + 3a.6) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu obračunatog PDV-a za promet dobara i usluga iz tač. 1)–6) ovog stava.

8) U polje 3a.8 – PDV po osnovu naknade ili dela naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans) – unosi se podatak o iznosu PDV-a obračunatom po osnovu plaćenog avansa.

9) U polje 3a.9 – Ukupno obračunati PDV (3a.7 + 3a.8) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu obračunatog PDV-a.

Iznos PDV-a obračunat za promet dobara i usluga iz člana 31. stav 1. tač. od 1) do 3) Pravilnika, umanjuje se za iznos PDV-a obračunat po osnovu plaćenog avansa za taj promet, ako je po osnovu plaćenog avansa nastala poreska obaveza u poreskom periodu različitom od poreskog perioda u kojem je izvršen promet dobara i usluga.

2.5. Deo 4. Obrasca POPDV – Posebni postupci oporezivanja

U delu 4. Obrasca POPDV – Posebni postupci oporezivanja – prema članu 32. Pravilnika, iskazuju se podaci o posebnim postupcima oporezivanja turističkih agencija, ali i polovnih dobara, umetničkih dela, kolekcionarskih dobara i antikviteta, pa su razdvojeni u dva dela:

U delu 4.1 – Turističke agencije – iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 4.1.1 – Naknada koju plaćaju putnici, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te naknade – unosi se podatak o iznosu naknade koju plaćaju putnici, uključujući i naknadu ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade.

2) U polje 4.1.2 – Stvarni troškovi za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova – unosi se podatak o iznosu stvarnih troškova za prethodne turističke usluge, odnosno o procenjenom iznosu stvarnih troškova za prethodne turističke usluge, ako iznos stvarnih troškova nije poznat na dan nastanka poreske obaveze, u skladu sa Zakonom, pri čemu je uvećan za iznos povećanja, odnosno umanjen za iznos smanjenja tih troškova.

3) U polje 4.1.3 – Razlika (4.1.1 – 4.1.2) – unosi se podatak o razlici između iznosa naknade koju plaćaju putnici i iznosa stvarnih troškova za prethodne turističke usluge.

4) U polje 4.1.4 – Obračunati PDV – unosi se podatak o iznosu obračunatog PDV-a po osnovu razlike iz tačke 3) ovog stava.

U delu 4.2 – Polovna dobra, umetnička dela, kolekcionarska dobra i antikviteti – iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 4.2.1 – Prodajna cena dobara, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te cene – unosi se podatak o iznosu prodajne cene dobara, uključujući i naknadu ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te cene.

2) U polje 4.2.2 – Nabavna cena dobara, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te cene – unosi se podatak o iznosu nabavne cene dobara, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te cene.

3) U polje 4.2.3 – Razlika (4.2.1 – 4.2.2) – unosi se podatak o razlici između iznosa prodajne i iznosa nabavne cene dobara.

4) U polje 4.2.4 – Obračunati PDV – unosi se podatak o iznosu obračunatog PDV-a po osnovu razlike iz tačke 3) ovog stava.

Ako je za promet iz člana 32. st. 1. i 2. Pravilnika, naplaćena naknada ili deo naknade pre izvršenog prometa, podaci iz stava 2. tačka 2) – Stvarni troškovi za prethodne turističke usluge, uključujući i povećanje odnosno smanjenje tih troškova i stava 3. tačka 2) – Nabavna cena dobara, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te cene – iskazuju se u iznosu srazmernom iznosu naplaćene naknade.

2.6. Deo 5. Obrasca POPDV – Ukupan promet dobara i usluga i ukupno obračunati PDV

Prema odredbama člana 33. Pravilnika, u delu 5. Obrasca POPDV – Ukupan promet dobara i usluga i ukupno obračunati PDV – podaci se iskazuju na sledeći način:

1) U polje 5.1 – Ukupan oporezivi promet dobara i usluga po opštoj stopi PDV-a (3.8 + 4.1.1 + 4.2.1) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu osnovice za oporezivi promet dobara i usluga po opštoj stopi PDV-a.

2) U polje 5.2 – Ukupno obračunati PDV po opštoj stopi PDV-a (3.10 + 3a.9 + 4.1.4 + 4.2.4) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu obračunatog PDV-a po opštoj stopi PDV-a.

3) U polje 5.3 – Ukupno obračunati PDV po opštoj stopi PDV-a, uvećan za iznos za koji se ne može umanjiti prethodni porez iz tačke 8e.6 (5.2 + (8e.6 u apsolutnom iznosu)) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu obračunatog PDV-a po opštoj stopi PDV-a, uvećanom za iznos za koji se ne može umanjiti prethodni porez.

4) U polje 5.4 – Ukupan oporezivi promet dobara i usluga po posebnoj stopi PDV-a (3.8 + 4.2.1) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu osnovice za oporezivi promet dobara i usluga po posebnoj stopi PDV-a.

5) U polje 5.5 – Ukupno obračunati PDV po posebnoj stopi PDV-a (3.10 + 3a.9 + 4.2.4) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu obračunatog PDV-a po posebnoj stopi PDV-a.

6) U polje 5.6 – Ukupan promet dobara i usluga (1.5 + 2.5 + 5.1 + 5.4) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu naknade, odnosno osnovice za promet dobara i usluga.

7) U polje 5.7 – Ukupno obračunati PDV (5.3 + 5.5) – automatski se unosi podatak o ukupno obračunatom PDV-u.

2.7. Deo 6. Obrasca POPDV – Uvoz dobara stavljenih u slobodan promet u skladu sa carinskim propisima

U skladu sa članom 34. Pravilnika, u delu 6. Obrasca POPDV iskazuju se podaci o uvozu dobara stavljenih u slobodan promet, u skladu sa carinskim propisima, i to:

U delu 6.1 – Vrednost dobara za čiji je uvoz propisano poresko oslobođenje, uključujući i povećanje odnosno smanjenje vrednosti tih dobara – unosi se podatak o vrednosti dobara za čiji je uvoz propisano poresko oslobođenje, utvrđenoj u skladu sa carinskim propisima, uvećanoj za iznos povećanja, odnosno umanjenoj za iznos smanjenja te vrednosti.

U delu 6.2 – Uvoz dobara na koji se plaća PDV – iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 6.2.1 – Osnovica za uvoz dobara – unose se podaci o iznosu osnovice za obračunavanje PDV-a za uvoz dobara.

2) U polje 6.2.2 – Povećanje osnovice za uvoz dobara – unose se podaci o iznosu za koji je povećana osnovica za obračunavanje PDV-a pri uvozu dobara.

3) U polje 6.2.3 – Smanjenje osnovice za uvoz dobara – unose se podaci o iznosu za koji je smanjena osnovica za obračunavanje PDV-a pri uvozu dobara.

4) U delu 6.3 – Ukupna vrednost, odnosno osnovica za uvoz dobara (6.1 + 6.2.1 + 6.2.2 + 6.2.3) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupne vrednosti, odnosno osnovice za uvoz dobara.

5) U delu 6.4 – Ukupan PDV plaćen pri uvozu dobara, koji se može odbiti kao prethodni porez – unosi se podatak o iznosu ukupno plaćenog PDV-a pri uvozu dobara, koji se može odbiti kao prethodni porez.

Podaci o prometu dobara koja se dopremaju sa teritorije APKiM na teritoriju Republike van APKiM u skladu sa Uredbom, stavljenih u slobodan promet u skladu sa carinskim propisima, iskazuju se u delu 6. Obrasca POPDV, shodno članu 34. st. 2. i 3. Pravilnika.

2.8. Deo 7. Obrasca POPDV – Nabavka dobara i usluga od poljoprivrednika

Prema odredbama člana 35. Pravilnika o evidenciji, u delu 7. Obrasca POPDV – Nabavka dobara i usluga od poljoprivrednika – iskazuju se podaci o nabavci dobara i usluga od poljoprivrednika, i to:

1) U polje 7.1 – Vrednost primljenih dobara i usluga, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te vrednosti – unosi se podatak o vrednosti primljenih dobara i usluga od poljoprivrednika, uvećanoj za iznos povećanja, odnosno umanjenoj za iznos smanjenja te vrednosti.

2) U polje 7.2 – Vrednost plaćenih dobara i usluga – unosi se podatak o vrednosti plaćenih dobara i usluga poljoprivredniku.

3) U polje 7.3 – Plaćena PDV nadoknada – unosi se podatak o iznosu plaćene PDV nadoknade poljoprivredniku.

4) U polje 7.4 – Plaćena PDV nadoknada koja se može odbiti kao prethodni porez – unosi se podatak o iznosu PDV nadoknade plaćene poljoprivredniku, koja se može odbiti kao prethodni porez.

2.9. Deo 8. Obrasca POPDV – Nabavka dobara i usluga, osim nabavke dobara i usluga od poljoprivrednika

U delu 8. Obrasca POPDV – Nabavka dobara i usluga, osim nabavke dobara i usluga od poljoprivrednika – prema članu 36. Pravilnika, iskazuju se podaci o nabavkama dobara i usluga (izuzev nabavke od poljoprivrednika) na sledeći način:

– U delu 8a – Nabavka dobara i usluga u Republici od obveznika PDV-a – promet za koji je poreski dužnik isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga – iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 8a.1 – Prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima – unose se podaci o iznosu osnovice i obračunatom PDV-u za prvi prenos prava raspolaganja na novoizgrađenim građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru novoizgrađenih građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a koji vrši taj promet. Ovde se ne unose podaci o prvom prenosu prava raspolaganja na hipotekovanim nepokretnostima prilikom realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka, kao ni o prvom prenosu prava raspolaganja na predmetnim dobrima nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku, u skladu sa zakonom, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara.

2) U polje 8a.2 – Dobra i usluge, osim dobara iz tač. 8a.1 – unose se podaci o iznosu osnovice i iznosu obračunatog PDV-a za promet dobara i usluga, osim za promet dobara iz tačke 1) ovog stava, uključujući i podatke o iznosu osnovice i iznosu obračunatog PDV-a po osnovu izdatog računa za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona, ako je po osnovu tog računa nastala poreska obaveza u smislu člana 16. tačka 2a) Zakona (izdavanje računa za navedene usluge pre nastanka njihovog prometa).

3) U polje 8a.3 – Dobra i usluge bez naknade – unose se podaci o iznosu osnovice i iznosu obračunatog PDV za promet dobara i usluga bez naknade;

4) U polje 8a.4 – Izmena osnovice za nabavljena dobra i usluge i ispravka odbitka prethodnog poreza po osnovu izmene osnovice – povećanje – unosi se podatak o iznosu za koji je povećana osnovica za nabavljena dobra i usluge i o iznosu za koji je povećan prethodni porez po osnovu povećanja osnovice.

5) U polje 8a.5 – Izmena osnovice za nabavljena dobra i usluge i ispravka odbitka prethodnog poreza po osnovu izmene osnovice – smanjenje – unosi se podatak o iznosu za koji je smanjena osnovica za nabavljena dobra i usluge i o iznosu za koji je smanjen prethodni porez po osnovu smanjenja osnovice.

6) U polje 8a.6 – Ukupna osnovica za nabavljena dobra i usluge (8a.1 + 8a.2 + 8a.3 + 8a.4 + 8a.5) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupne osnovice za nabavljena dobra i usluge.

7) U polje 8a.7 – Naknada ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa i PDV-a obračunat po tom osnovu (avans) – unosi se podatak o iznosu plaćenog avansa, a posebno podatak o delu tog iznosa koji se odnosi na osnovicu i delu koji se odnosi na obračunati PDV.

8) U polje 8a.8 – Ukupno obračunati PDV od strane obveznika PDV-a – prethodnog učesnika u prometu (8a.1 + 8a.2 + 8a.3 + 8a.4 + 8a.5 + 8a.7) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupno obračunatog PDV-a od strane obveznika PDV-a – prethodnog učesnika u prometu.

– U delu 8b – Nabavka dobara i usluga u Republici od obveznika PDV-a – promet za koji je poreski dužnik primalac dobara odnosno usluga – podaci se iskazuju na sledeći način:

1) U polje 8b.1 – Prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima – unosi se podatak o iznosu osnovice za prenos prava raspolaganja na građevinskim objektima, ekonomski deljivim celinama u okviru građevinskih objekata i vlasničkim udelima na tim dobrima, u slučaju kada je ugovorom na osnovu kojeg se vrši promet tih dobara, zaključenim između obveznika PDV-a, predviđeno da će se na taj promet obračunati PDV, pod uslovom da obračunati PDV sticalac u potpunosti može da odbije kao prethodni porez. Isti podatak se unosi i za prenos prava raspolaganja na hipotekovanim nepokretnostima prilikom realizacije hipoteke u skladu sa zakonom kojim se uređuje hipoteka, kao i za prenos prava raspolaganja na predmetnim dobrima nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku, u skladu sa zakonom, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara.

2) U polje 8b.2 – Dobra i usluge, osim dobara iz tačke 8b.1 – unose se podaci o iznosu osnovice za promet dobara i usluga, osim za promet dobara iz tačke 1) ovog stava, i to: za promet sekundarnih sirovina i usluga koje su neposredno povezane sa tim dobrima; promet dobara i usluga iz oblasti građevinarstva; promet električne energije i prirodnog gasa koji se isporučuju preko prenosne, transportne i distributivne mreže licu koje je ta dobra nabavilo radi dalje prodaje; promet predmeta založnog prava prilikom realizacije ugovora o zalozi u skladu sa zakonom kojim se uređuje založno pravo na pokretnim stvarima i promet dobara (pokretnih stvari) i usluga nad kojima se sprovodi izvršenje u izvršnom postupku, u skladu sa zakonom, za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara odnosno usluga.

3) U polje 8b.3 – Dobra i usluge bez naknade – unose se podaci o iznosu osnovice za promet dobara i usluga bez naknade.

4) U polje 8b.4 – Izmena osnovice za nabavljena dobra i usluge – povećanje – unosi se podatak o iznosu za koji je povećana osnovica za nabavljena dobra i usluge.

5) U polje 8b.5 – Izmena osnovice za nabavljena dobra i usluge – smanjenje – unosi se podatak o iznosu za koji je smanjena osnovica za nabavljena dobra i usluge.

6) U polje 8b.6 – Ukupna osnovica za nabavljena dobra i usluge (8b.1 + 8b.2 + 8b.3 + 8b.4 + 8b.5) – automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu osnovice za nabavljena dobra i usluge.

7) U polje 8b.7 – Naknada ili deo naknade koji je plaćen pre izvršenog prometa (avans) – unosi se podatak o iznosu plaćenog avansa.

– U delu 8v – Nabavka dobara i usluga u Republici od obveznika PDV-a, osim po osnovu prometa za koji postoji obaveza obračunavanja PDV-a iz tač. 8a i 8b, podaci se iskazuju na sledeći način:

1) U polje 8v.1 – Prenos celokupne, odnosno dela imovine stečene u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona, sa ili bez naknade ili kao ulog, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj prenos – unosi se podatak o iznosu naknade, odnosno vrednosti prenosa celokupne odnosno dela imovine stečene u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona, sa ili bez naknade ili kao ulog, uvećanom za iznos povećanja naknade, odnosno umanjenom za iznos smanjenja naknade za taj prenos.

2) U polje 8v.2 – Dobra i usluge uz naknadu, osim iz tačke 8v.1, uključujući i povećanje odnosno smanjenje te naknade – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga uz naknadu, osim iz tačke 8v.1, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade (npr. podaci o iznosu naknade za nabavku dobara i usluga za koje je propisano poresko oslobođenje u skladu sa čl. 24. i 25. Zakona).

3) U polje 8v.3 – Dobra i usluge bez naknade, osim iz tačke 8v.1 – unosi se podatak o iznosu vrednosti prometa dobara i usluga bez naknade, osim iz tačke 1) ovog stava.

4) U polje 8v.4 – Ukupna naknada, odnosno vrednost nabavljenih dobara i usluga (8v.1 + 8v.2 + 8v.3) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupne naknade, odnosno vrednosti nabavljenih dobara i usluga.

– U delu 8g – Nabavka dobara i usluga u Republici od stranih lica koja nisu obveznici PDV-a – promet za koji postoji obaveza obračunavanja PDV-a – iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 8g.1 – Dobra i usluge – unose se podaci o iznosu osnovice za promet nabavljenih dobara i usluga, uključujući i podatak o iznosu osnovice po osnovu izdatog računa za usluge iz člana 5. stav 3. tačka 1) Zakona, ako je po osnovu tog računa nastala poreska obaveza u smislu člana 16. tačka 2a) Zakona (ovo je slučaj izdavanja računa za prenos, ustupanje i davanje na korišćenje autorskih i srodnih prava, patenata, licenci, zaštitnih znakova, kao i drugih prava intelektualne svojine pre nastanka prometa usluge).

2) U polje 8g.2 – Dobra i usluge bez naknade – unose se podaci o iznosu osnovice za promet nabavljenih dobara i usluga bez naknade.

3) U polje 8g.3 – Izmena osnovice – povećanje – unose se podaci o iznosu za koji je povećana osnovica za nabavljena dobra i usluge.

4) U polje 8g.4 – Izmena osnovice – smanjenje – unose se podaci o iznosu za koji je smanjena osnovica za nabavljena dobra i usluge.

5) U polje 8g.5 – Ukupna osnovica za nabavljena dobra i usluge (8g.1 + 8g.2 + 8g.3 + 8g.4) – automatski se unose podaci o iznosu ukupne osnovice za nabavljena dobra i usluge.

6) U polje 8g.6 – Naknada ili deo naknade plaćen pre izvršenog prometa (avans) – unosi se podatak o iznosu plaćenog avansa.

– U delu 8d – Nabavka dobara i usluga, osim iz tač. od 8a do 8g, iskazuju se sledeći podaci:

1) U polje 8d.1 – Dobra i usluge nabavljeni u Republici od stranih lica koja nisu obveznici PDV-a – promet za koji ne postoji obaveza obračunavanja PDV-a, kao i povećanje odnosno smanjenje naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga nabavljenih u Republici od stranih lica koja nisu obveznici PDV-a, po osnovu prometa za koji ne postoji obaveza obračunavanja PDV-a, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade, uključujući i vrednost dobara i usluga nabavljenih bez naknade (npr. iznos naknade za nabavku dobara i usluga u skladu sa čl. 24. i 25. Zakona).

2) U polje 8d.2 – Dobra i usluge nabavljeni u Republici od lica sa teritorije Republike koja nisu obveznici PDV-a, kao i povećanje odnosno smanjenje naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga nabavljenih u Republici od lica sa teritorije Republike koja nisu obveznici PDV-a, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade, uključujući i vrednost dobara i usluga nabavljenih bez naknade.

3) U polje 8d.3 – Dobra i usluge nabavljeni van Republike, kao i povećanje odnosno smanjenje naknade za ta dobra i usluge, uključujući i nabavku bez naknade – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga nabavljenih van Republike, nezavisno od toga da li je ta nabavka izvršena od stranih lica ili lica sa teritorije Republike, obveznika PDV-a ili lica koja nisu obveznici PDV-a, pravnih ili fizičkih lica, uključujući i preduzetnike, uvećanom za iznos povećanja, odnosno umanjenom za iznos smanjenja te naknade, uključujući i vrednost dobara i usluga nabavljenih bez naknade. Ovde se unosi i podatak o nabavci dobara koja su uvezena, a koja nisu stavljena u slobodan promet u skladu sa carinskim propisima (dobra koja su u posebnim carinskim postupcima).

– U delu 8đ – Ukupna osnovica, naknada, odnosno vrednost nabavljenih dobara i usluga (8a.6 + 8b.6 + 8v.4 + 8g.5 + 8d.1 + 8d.2 + 8d.3) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupne naknade, odnosno vrednosti nabavljenih dobara i usluga.

2.9a Deo 8e. Obrasca POPDV – PDV za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez i ispravke odbitka prethodnog poreza

U delu 8e. Obrasca POPDV – PDV za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez i ispravke odbitka prethodnog poreza – u skladu sa članom 37. Pravilnika, iskazuju se podaci o iznosu PDV-a za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez i ispravkama odbitka prethodnog poreza, i to:

1) U polje 8e.1 – Ukupno obračunati PDV za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga, koji se može odbiti kao prethodni porez (8a.8 umanjen za iznos PDV-a koji se ne može odbiti kao prethodni porez) – unosi se podatak o iznosu ukupno obračunatog PDV-a za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga, koji se može odbiti kao prethodni porez (razlika između iznosa ukupno obračunatog PDV-a za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – isporučilac dobara, odnosno pružalac usluga i iznosa PDV-a koji se ne može odbiti kao prethodni porez).

2) U polje 8e.2 – Ukupno obračunati PDV za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara odnosno usluga, koji se može odbiti kao prethodni porez (3a.9 umanjen za iznos PDV-a koji se ne može odbiti kao prethodni porez) – unosi se podatak o iznosu ukupno obračunatog PDV-a za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara odnosno usluga, koji se može odbiti kao prethodni porez (razlika između iznosa ukupno obračunatog PDV-a za promet nabavljenih dobara i usluga za koji je poreski dužnik obveznik PDV-a – primalac dobara odnosno usluga i iznosa PDV-a koji se ne može odbiti kao prethodni porez).

3) U polje 8e.3 – Ispravka odbitka – povećanje prethodnog poreza, osim po osnovu izmene osnovice za promet dobara i usluga i po osnovu uvoza dobara – unosi se podatak o iznosu za koji je povećan odbitak prethodnog poreza po bilo kom osnovu u skladu sa Zakonom, osim po osnovu izmene osnovice za promet dobara i usluga i po osnovu PDV-a plaćenog pri uvozu dobara (npr. po osnovu naknadnog sticanja prava na odbitak prethodnog poreza u skladu sa članom 32a Zakona).

4) U polje 8e.4 – Ispravka odbitka – smanjenje prethodnog poreza, osim po osnovu izmene osnovice za promet dobara i usluga – unosi se podatak o iznosu za koji je smanjen odbitak prethodnog poreza po bilo kom osnovu u skladu sa Zakonom, osim po osnovu izmene osnovice za promet dobara i usluga (npr. po osnovu ispravke odbitka prethodnog poreza, u skladu sa članom 32. Zakona, na osnovu odluke carinskog organa).

5) U polje 8e.5 – Ukupno obračunati PDV za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez (8e.1 + 8e.2 + 8e.3 + 8e.4) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupno obračunatog PDV-a za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez.

6) U polje 8e.6 – Ukupno obračunati PDV za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez, uvećan za iznos za koji se ne može umanjiti obračunati PDV (8e.5 + (5.2 + 5.5 u apsolutnom iznosu)) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupno obračunatog PDV-a za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez, uvećanog za iznos za koji se ne može umanjiti obračunati PDV.

2.10. Deo 9. Obrasca POPDV – Ukupna vrednost nabavljenih dobara i usluga, uključujući i uvoz dobara stavljenih u slobodan promet

Prema odredbi člana 38. Pravilnika, u delu 9. Obrasca POPDV – Ukupna vrednost nabavljenih dobara i usluga, uključujući i uvoz dobara stavljenih u slobodan promet (6.3 + 7.1 + 8đ) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupne vrednosti nabavljenih dobara i usluga, uključujući i vrednost uvezenih dobara stavljenih u slobodan promet.

2.11. Deo 9a. Obrasca POPDV – PDV koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez

U delu 9a. Obrasca POPDV – PDV koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez – iskazuje se sledeće:

1) U polje 9a.1 – PDV plaćen pri uvozu dobara – unosi se podatak o iznosu PDV-a plaćenog pri uvozu dobara, koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez.

2) U polje 9a.2 – PDV nadoknada plaćena poljoprivredniku – unosi se podatak o iznosu PDV nadoknade plaćene poljoprivredniku, koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez.

3) U polje 9a.3 – PDV po osnovu nabavki dobara i usluga, osim iz tač. 9a.1 i 9a.2 – unosi se podatak o iznosu PDV-a obračunatom za promet dobara i usluga, koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez, osim iz tač. 1) i 2) ovog stava.

4) U polje 9a.4 – Ukupan PDV koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez (9a.1 + 9a.2 + 9a.3) – automatski se unosi podatak o iznosu ukupnog PDV-a, koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez.

2.12. Deo 10. Obrasca POPDV – Poreska obaveza

U delu 10. Obrasca POPDV – Poreska obaveza (5.7 – 9a.4) – automatski se iskazuje podatak o poreskoj obavezi za poreski period (razlika između iznosa ukupno obračunatog PDV-a i iznosa ukupnog PDV-a, koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez) – član 40. Pravilnika o evidenciji.

2.13. Deo 11. Obrasca POPDV – Promet dobara i usluga izvršen van Republike i drugi promet koji ne podleže PDV-u

Prema odredbama člana 41. Pravilnika, u delu 11. Obrasca POPDV – Promet dobara i usluga izvršen van Republike i drugi promet koji ne podleže PDV-u – iskazuju se podaci o tom prometu na sledeći način:

1) U polje 11.1 – Promet dobara i usluga izvršen van Republike – unosi se podatak o iznosu naknade za promet dobara i usluga koji je izvršen van Republike.

2) U polje 11.2 – Prenos celokupne, odnosno dela imovine u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona – unosi se podatak o iznosu naknade, odnosno vrednosti prenosa celokupne, odnosno dela imovine u skladu sa članom 6. stav 1. tačka 1) Zakona.

3) U polje 11.3 – Promet dobara i usluga iz člana 6. Zakona, osim tačke 11.2 – unosi se podatak o iznosu naknade, odnosno vrednosti prometa dobara i usluga iz člana 6. Zakona, osim tačke 2) ovog stava, tj. unosi se iznos naknade za:

– zamenu dobara u garantnom roku;

– besplatno davanje poslovnih uzoraka u uobičajenim količinama za tu namenu kupcima ili potencijalnim kupcima, odnosno trećim licima za potrebe analize na osnovu akta nadležnog organa;

– davanje reklamnog materijala i drugih poklona manje vrednosti, ako se daju povremeno različitim licima.

Ako je pre izvršenog prometa dobara i usluga, odnosno prenosa celokupne ili dela imovine iz člana 41. stav 1. Pravilnika, naplaćena naknada, odnosno deo naknade, u polja 11.1–11.3 unose se podaci o iznosu naplaćene naknade, odnosno dela naknade.

Ovi podaci se ne unose u PPPDV, s obzirom na to da nisu od značaja za visinu poreske obaveze.

Na osnovu datih komentara mogu se dati i neka upućujuća zapažanja:

1) U Pregledu obračuna u okviru svake celine ima i podataka o nekim specifičnim prometima, dok se svi ostali podaci u vezi sa tom celinom daju na poziciji ostalo, kao što je i u evidencije dato. Na primer, u 2. delu Pregleda – Promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje, bez prava na odbitak prethodnog poreza – izvršenom u skladu sa članom 25. Zakona, posebno se iskazuju tri vrste prometa, i to: promet novca i kapitala, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet; promet zemljišta i davanje u zakup zemljišta, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet; kao i promet objekata, uključujući i povećanje odnosno smanjenje naknade za taj promet. Za sve ostale slučajeve prometa iz člana 25. Zakona, dato je jedno polje u Pregledu (2.4).

2) Shodno članu 42. Pravilnika, podaci o povećanju i smanjenju naknade ili osnovice, kao i o povećanju odnosno smanjenju obračunatog PDV-a, iskazuju se zajedno sa podacima o tom prometu koji je izvršen u bilo kom poreskom periodu.

3) Iako pregled sa svim navedenim pozicijama u okviru 13. celina izleda glomazno, potrebno je skrenuti pažnju na to da poreski obveznici u odgovarajućem poreskom periodu za koji sastavljaju Pregled obračuna PDV-a, isti popunjavaju samo onim podacima za koje u evidenciji o PDV-u imaju iskazane podatke.

4) U polja u koja se podaci upisuju automatski u skladu sa Pravilnikom (zbirne pozicije), prilikom podnošenja pregleda obveznik PDV-a ne unosi podatke. To je ukupno 25. pozicija, odnosno u pitanju su sledeće pozicije: 1.5, 2.5, 3.8, 3.10, 3a.7, 3a.9; zatim sve pozicije u delu 5 – Ukupan promet dobara i usluga i ukupno obračunati PDV; kao i pozicija 6.3; potom 8a.6, 8a.8, 8b.6, 8v.4, 8g.5, 8đ, 8e.5, 8e.6; kao i 9, 9a.4 i 10.

5) Jasno je da se na osnovu iskazanih podataka na Obrascu POPDV jednostavno mogu utvrditi korelacije za popunjavanje Obrasca PPPDV, što je dato u primeru na Obrascu PPPDV na kraju teksta, ali važno je napomenuti i to koji se podaci ne iskazuju u PPPDV, a nalaze se u Obrascu POPDV:

– Podaci dati u delu 11. Obrasca POPDV – promet dobara i usluga izvršen van Republike i drugi promet koji ne podleže PDV-u – ne iskazuju se u poreskoj prijavi PDV jer ne utiču direktno na obračun PDV-a za poreski period;

– Podaci o primljenim i datim avansima;

– Podaci o prometu bez naknade, koji nije oporeziv PDV.

Posebni članovi Pravilnika o evidenciji propisuju:

1) Članom 42. Pravilnika propisano je da se podaci o izmeni iznosa osnovice odnosno naknade i iznosa PDV-a po osnovu izmene osnovice za promet dobara i usluga, unose u odgovarajuća polja Obrasca POPDV u kojima se iskazuju podaci o izmeni iznosa osnovice odnosno naknade i iznosa PDV-a, u skladu sa Pravilnikom, nezavisno od toga u kojem je poreskom periodu izvršen promet dobara i usluga.

2) Članom 43. Pravilnika o evidenciji propisano je da, ako za promet dobara i usluga bez naknade prethodni učesnik u prometu nije izdao račun, odnosno drugi dokument koji služi kao račun, a za koji postoji obaveza iskazivanja podataka u Obrascu POPDV, u skladu sa ovim pravilnikom, podaci o iznosu osnovice, odnosno vrednosti dobara i usluga, utvrđuju se procenom tih iznosa, shodno članu 18. st. 1–3. Zakona.

3) Članom 44. Pravilnika propisano je da obveznik PDV-a koji primenjuje sistem naplate u skladu sa članom 36a Zakona, unosi podatke u Obrazac POPDV primenjujući pravila o nastanku poreske obaveze i prava na odbitak prethodnog poreza, u skladu sa tim članom.

4) U Obrazac POPDV podaci se unose upisivanjem iznosa u odgovarajuća polja, u dinarima, bez decimala. Ovi podaci mogu biti i sa predznakom „minus”.

5) U Obrascu POPDV podaci se ne unose u osenčena polja.

UMESTO ZAKLJUČKA

Vođenje evidencije je obaveza od početka primene Zakona o PDV-u, pa to nije novina, kao što nije novina ni obaveza sastavljanja Pregleda obračuna PDV-a, jer je ona takođe bila ustanovljena Zakonom od samog početka. Međutim, do primene novog pravilnika Pregled se sastavljao u sklopu evidencije koja se vodila u skladu sa Pravilnikom o obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije o PDV-u („Sl. glasnik RS”, broj 120/2012) i NIJE se dostavljao poreskom organu uz poresku prijavu, ali je morao da postoji kod obveznika PDV-a, što se u praksi uglavnom nije dešavalo! Iz tih razloga će ovaj Pregled obračuna PDV-a za većinu biti prava novina, kao što je to i obaveza dostavljanja poreskom organu uz svaki obrazac PPPDV.

Što se tiče same evidencije (opšte i posebne), ona jeste detaljnija u odnosu na prvobitni način vođenja (mislimo na Pravilnik iz 2012. godine) i koncipirana je na drugačiji način, pa se može reći da je u tom smislu novina, ali ni sada nije definisan njen izgled (nema posebnih obrazaca), tako da obveznici PDV-a imaju slobodu da je organizuju (softverski ili ručno) onako kako njima najviše odgovara, a shodno delatnosti koju obavljaju. Razlika je u tome što se do sada ta evidencija kod većine obveznika svodila na knjigu ulaznih i knjigu izlaznih računa, koje su obuhvatale sve bitne podatke za iskazivanje podataka u PPPDV, uz vođenje podataka o datim i primljenim avansima i posebnih podataka za posebne postupke oporezivanja (čl. 34, 35. i 36. Zakona, kao i za plaćanje poreske obaveze po naplaćenom potraživanju u skladu sa članom 36a Zakona).

Svaka novina je teška i na početku će biti problema dok se svi obveznici ne uhodaju, ali ova evidencija je transparentnija, što bi i za obveznike i za poresku kontrolu trebalo da bude lakše za praćenje, a i trebalo bi da smanji rizik od grešaka u utvrđivanju poreske obaveze.

Trenutna nepovoljnost nove evidencije je u činjenici da će poreski obveznici svakako imati novi trošak, kako zbog neophodnosti prilagođavanja programskih rešenja tako i zbog eventualne potrebe za edukacijom samih obveznika, mada je tu najbitnije pravilno uraditi softverska rešenja, a da bi ona bila dobra, programerima se moraju dati precizna uputstva o potrebama obveznika PDV-a u relizaciji evidencije i sastavljanju Pregleda obračuna PDV-a.

***************************

Poreska prijava POREZA NA DODATU VREDNOST                                          OBRAZAC PPPDV

Tabelarno prikazano

	Iznos naknade bez PDV-a	PDV (u dinarima, bez decimala)
III PROMET DOBARA I USLUGA
1.    Promet dobara i usluga koji je oslobođen PDV-a, sa pravom na odbitak prethodnog poreza	001              podatak sa polja 1.5 POPDV – deo 1. Ukupan promet (1.1 + 1.2 + 1.3 + 1.4), automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu naknade za promet iz tač. 1)-4) člana 28. Pravilnika
2.    Promet dobara i usluga koji je oslobođen PDV-a, bez prava na odbitak prethodnog poreza	002              podatak sa polja 2.5 POPDV – deo 2. Ukupan promet (2.1 + 2.2 + 2.3 + 2.4), automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu naknade za promet iz tač. 1)–4) člana 29. Pravilnika
3.    Promet dobara i usluga po opštoj stopi	003               podatak sa polja 5.1 POPDV – deo 5. Ukupan oporezivi promet dobara i usluga po opštoj stopi (3.8 + 4.1.1 + 4.2.1), automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu osnovice za oporeziv promet po opštoj stopi – član 33. st. 1. tač. 1) Pravilnika	103           podatak sa polja 5.3 POPDV – deo 5. Ukupan obračunati PDV po opštoj stopi PDV-a, uvećan za iznos za koji se ne može umanjiti prethodni porez iz tačke 8e.6 (5.2 + (8e.6 u apsolut. iznosu), automatski se unosi podatak – član 33. st. 1. tač. 3) Pravilnika
4.    Promet dobara i usluga po posebnoj stopi	004               podatak sa polja 5.4 POPDV – deo 5. Ukupan oporezivi promet dobara i usluga po posebnoj stopi (3.8 + 4.2.1), automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu osnovice za oporeziv promet po posebnoj stopi – član 33. st. 1. tač. 4) Pravilnika	104      podatak sa polja 5.5 POPDV – deo 5. Ukupan obračunati PDV po posebnoj stopi PDV-a (3.10 + 3a.9 + 4.2.4), automatski se unosi podatak – član 33. st. 1. tač. 5) Pravilnika
5.    ZBIR (1 + 2 + 3 + 4)	005               podatak sa polja 5.6 POPDV – deo 5. Ukupan promet dobara i usluga (1.5 + 2.5 + 5.1 + 5.4), automatski se unosi podatak o ukupnom iznosu naknade, tj. osnovice za promet – član 33. st. 1. tač. 6) Pravilnika	105      podatak sa polja 5.7 POPDV – deo 5. Ukupno obračunat PDV (5.3 + 5.5), automatski se unosi podatak o ukupno obračunatom PDV-u – član 33. st. 1. tač. 7) Pravilnika
IV  PRETHODNI POREZ
6.    Prethodni porez plaćen prilikom uvoza	006               podatak sa polja 6.3 POPDV – deo 6. Ukupna vrednost, odnosno osnovica za uvoz dobara (6.1 + 6.2.1 + 6.2.2 + 6.2.3), automatski se unosi podatak o iznosu ukupne vrednosti, odnosno osnovice za uvoz dobara – član 34. st. 1. tač. 4) Pravilnika	106           podatak sa polja 6.4 POPDV – deo 6. Unosi se podatak o iznosu ukupno plaćenog PDV-a pri uvozu dobara, koji se može odbiti kao prethodni porez – član 34. st. 3. tač. 5) Pravilnika
7.    PDV nadoknada plaćena poljoprivredniku	007               podatak sa polja 7.1 POPDV – deo 7. Unosi se podatak o vrednosti prim-ljenih dobara i usluga od poljopri-vrednika, uvećanoj za iznos pove-ćanja, odnosno umanjenoj za iznos smanjenja te vrednosti – član 35. st. 1. tač. 1) Pravilnika	107           podatak sa polja 7.4 POPDV – deo 7. Unosi se podatak o iznosu PDV nadoknade plaćene poljoprivredniku, koja se može odbiti kao prethodni porez – član 35. st. 1. tač. 4) Pravilnika
8.    Prethodni porez, osim prethodnog poreza sa red. br. 6. i 7.	008               podatak sa polja 8đ POPDV – deo 8 – deo 8đ Ukupna osnovica, naknada, odnosno vrednost nabavljenih dobara i usluga (8a.6 + 8b.6 + 8v.4 + 8g.5 + 8d.1 + 8d.2 + 8d.3), automatski se unosi podatak o iznosu ukupne naknade, odnosno vrednosti nabavljenih dobara i usluga – član 35. st. 7.  Pravilnika	108           podatak sa polja 8e.6 POPDV – deo 8e Ukupno obračunati PDV za promet dobara i usluga koji se može odbiti kao prethodni porez, uvećan za iznos za koji se ne može umanjiti obračunati PDV (8e.5 + (5.2 + 5.5 u apsolut. iznosu)), automatski se unosi podatak – član 37. st. 1. tač. 6) Pravilnika
9.    ZBIR (6 + 7 + 8)	009               podatak sa polja 9 POPDV – deo 9. Ukupna vrednost nabavljenih dobara i usluga, uključujući i uvoz dobara stavljenih u slobodan promet (6.3 + 7.1 + 8đ), automatski se unosi podatak – člana 38. st. 1. Pravilnika	109           podatak sa polja 9a.4 POPDV – deo 9a. Ukupan PDV koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez (9a.1 + 9a.2 + 9a.3), automatski se unosi podatak – član 39. st. 1. tač. 4) Pravilnika
V   PORESKA OBAVEZA
10.    Promet dobara i usluga		110           podatak sa polja 10. POPDV – deo 10. Poreska obaveza (5.7 – 9a.4), automatski se iskazuje podatak o poreskoj obavezi za poreski period (razlika između iznosa ukupno obračunatog PDV-a i iznosa ukupnog PDV-a, koji se u poreskoj prijavi iskazuje kao prethodni porez) – član 40. st. 1. Pravilnika