Istekom kalendarske godine, a u skladu sa Zakonom o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 84/2004, 86/2004, 61/2005, 61/2007, 93/2012, 108/2013, 68/2014 – dr. zakon, 142/2014, 83/2015, 108/2016 i 30/2018 – u daljem tekstu: Zakon), obveznici PDV-a dužni su da u obrascu POPDV, odnosno PPPDV za poslednji poreski period 2018. godine iskažu ispravku srazmernog odbitka prethodnog poreza, utvrde PDV obavezu na nedozvoljeni rashod i manjak i da obaveste nadležni poreski organ o prihodima lica, u skladu sa članom 51a. Zakona.
U ovom tekstu data su potrebna objašnjenja navedenih obaveza obveznika, osim za utvrđivanje nedozvoljenog rashoda i manjka, za koje je u ovom broju dat poseban članak.
Skip to PDF contentJANUAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 93
POREZI
ISPRAVKA SRAZMERNOG PORESKOG
ODBITKA
Odredbom člana 30. stav 6. Zakona propisa-
no je da je obveznik PDV-a dužan da u posled-
njem poreskom periodu, odnosno u poslednjem
poreskom periodu kalendarske godine izvrši
ispravku srazmernog poreskog odbitka prime-
nom procenta srazmernog poreskog odbitka na
iznos prethodnog poreza iz svih poreskih peri-
oda u kalendarskoj godini (perioda u kojima je
utvrđivao srazmerni odbitak PDV-a).
Poslednji poreski period podrazumeva po-
reski period u kome je obveznik prestao da
posluje ili u kome je prestao da bude PDV ob-
veznik zbog izlaska iz sistema PDV-a, a kada
je u pitanju poslednji poreski period kalen-
darske godine, to je za mesečne obveznike de-
cembar, a za tromesečne – poslednji kvartal
2018. godine.
Prema navedenoj zakonskoj odredbi, obve-
znici PDV-a koji su tokom godine primenjivali
srazmerni odbitak PDV-a (u jednom ili u više
poreskih perioda) dužni su da, pri utvrđivanju
poreske obaveze za poslednji poreski period
kalendarske godine, izvrše ispravku srazmer-
nog poreskog odbitka.
Način utvrđivanja ispravke srazmernog pore-
skog odbitka propisan je čl. 4. i 5. Pravilnika o
načinu utvrđivanja i ispravke srazmernog pore-
skog odbitka („Sl. glasnik RS”, br. 122/2012 – u da-
ljem tekstu: Pravilnik o srazmernom odbitku),
odnosno ispravka se vrši primenom procenta
srazmernog poreskog odbitka na ukupan iznos
prethodnog PDV-a u svim poreskim periodima
kalendarske godine, koji se prvo umanjuje za iz-
nos PDV-a:
● koji obveznik nema pravo da odbije kao pret-
hodni porez u smislu člana 29. stav 1. ZPDV-a i
● za iznos koji je utvrđen u skladu sa članom 30.
stav 1. ZPDV-a, i to u tim poreskim periodima.
Dakle, prilikom utvrđivanja poreske obave-
ze za poslednji poreski period 2018. godine, ob-
veznik PDV-a koji je tokom godine imao i promet
dobara i usluga bez prava na odbitak prethodnog
PDV-a, utvrdiće prethodni porez koji može da
odbije u poslednjem poreskom periodu, odnosno
u poslednjem poreskom periodu kalendarske go-
dine (mesečni ili tromesečni poreski period),
što znači da mora da utvrdi iznos srazmernog
poreskog odbitka ukoliko je u tom poreskom pe-
riodu imao promet koji zahteva utvrđivanje i
srazmernog poreskog odbitka.
Ukoliko je imao takav promet, procenat sra-
zmernog odbitka koji primenjuje za ispravku
srazmernog poreskog odbitka jednak je procentu
Ljiljana Simić
Obaveze obveznika PDV-a na kraju
2018. godine
Istekom kalendarske godine, a u skladu sa Zakonom o porezu na dodatu
vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 84/2004, 86/2004, 61/2005, 61/2007, 93/2012,
108/2013, 68/2014 – dr. zakon, 142/2014, 83/2015, 108/2016 i 30/2018 – u
daljem tekstu: Zakon), obveznici PDV-a dužni su da u obrascu POPDV,
odnosno PPPDV za poslednji poreski period 2018. godine iskažu ispravku
srazmernog odbitka prethodnog poreza, utvrde PDV obavezu na nedozvoljeni
rashod i manjak i da obaveste nadležni poreski organ o prihodima lica, u
skladu sa članom 51a. Zakona.
U ovom tekstu data su potrebna objašnjenja navedenih obaveza obveznika,
osim za utvrđivanje nedozvoljenog rashoda i manjka, za koje je u ovom broju
dat poseban članak.
94 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
dobijenom u poslednjem poreskom periodu (jer
se i on utvrđuje na osnovu kumulativnih podata-
ka od 1. 1. do isteka poslednjeg poreskog perioda,
odnosno poslednjeg poreskog perioda kalendar-
ske godine, konkretno do 31. 12. 2018. godine).
Utvrđivanje srazmernog odbitka prethod-
nog poreza obveznik PDV-a sprovodi u skladu
sa odredbama člana 30. st. od 2. do 6. Zakona i u
skladu sa Pravilnikom o srazmernom odbitku.
Srazmerni deo prethodnog poreza treba da od-
govara učešću prometa dobara i usluga sa pra-
vom na odbitak prethodnog poreza u koji nije
uključen PDV, u ukupnom prometu u koji nije
uključen PDV.
Članom 30. stav 3. Zakona propisano je da se
srazmerni poreski odbitak utvrđuje primenom
procenta srazmernog poreskog odbitka na iznos
prethodnog poreza u poreskom periodu, umanje-
nog za:
1) iznose koji su opredeljeni prema ekonom-
skoj pripadnosti na deo koji ima pravo da od-
bije i na deo koji nema pravo da odbije, kao i za
2) iznos prethodnog poreza za koji obveznik
nema pravo na odbitak u smislu člana 29. stav 1.
Zakona (po osnovu: nabavke, proizvodnje i uvoza
putničkih automobila, motocikala, motocika-
la sa bočnim sedištem, tricikala, četvoroci-
kala, jahti, čamaca i vazduhoplova, objekata za
smeštaj tih dobara, rezervnih delova, goriva i
potrošnog materijala za njihove potrebe, iznaj-
mljivanja, održavanja, popravki i drugih usluga
koje su povezane sa korišćenjem ovih prevoznih
sredstava, kao i dobara i usluga koji su povezani
sa korišćenjem objekata za smeštaj tih dobara;
izdataka za reprezentaciju; izdataka za ishra-
nu i prevoz zaposlenih, odnosno drugih radno
angažovanih lica za dolazak na posao, odnosno
odlazak s posla).
Članom 2. Pravilnika o srazmernom odbitku
propisano je da se srazmerni poreski odbitak
utvrđuje primenom procenta srazmernog pore-
skog odbitka na iznos PDV-a koji čini zbir iz-
nosa PDV-a obračunatog od strane prethodnog
učesnika u prometu i iznosa PDV-a plaćenog pri
uvozu (ukupan prethodni porez) u poreskom pe-
riodu, umanjenog za iznos prethodnog poreza
iz člana 30. stav 1. Zakona, tj. umanjenog za PDV
razgraničen po ekonomskoj pripadnosti, kao i za
iznos prethodnog poreza za koji obveznik nema
pravo na odbitak u smislu člana 29. stav 1. Zako-
na u tom poreskom periodu.
Procenat srazmernog odbitka obveznik PDV-a
utvrđuje stavljanjem u odnos:
● iznosa naknade za promet dobara i uslu-
ga sa pravom na odbitak prethodnog poreza,
izvršen na teritoriji Republike Srbije i u
inostranstvu (promet sa pravom na odbitak
prethodnog poreza) i
● iznosa naknade za ukupan promet dobara i
usluga sa i bez prava na odbitak prethodnog po-
reza, izvršen na teritoriji Republike Srbije i
u inostranstvu (ukupan promet),
od 1. januara tekuće godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi poreska prijava
(član 2. stav 2. Pravilnika), a naknade ne sadr-
že PDV.
Formula za utvrđivanje procenta srazmernog
poreskog odbitka data je u Pravilniku i glasi:
Procenat
srazmernog
poreskog
odbitka
=
Iznos naknade za promet sa
pravom na odbitak prethodnog
poreza izvršen od 1. januara
tekuće godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi
poreska prijava x 100
Iznos naknade za ukupan promet
izvršen od 1. januara tekuće
godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi
poreska prijava
NE uračunava se u ukupan promet za izračuna-
vanje procenta srazmernog odbitka:
● promet opreme i objekata za vršenje de-
latnosti u skladu sa članom 30. stav 5. Zako-
na,
● promet dobara i usluga iz člana 6. Zakona,
u skladu sa članom 2. stav 5. Pravilnika (pro-
met dobara i usluga koji se ne smatra predme-
tom oporezivanja PDV-om u smislu Zakona).
Kada je u pitanju obveznik koji je u toku godine
otpočeo PDV aktivnost (postao obveznik PDV-a),
procenat srazmernog poreskog odbitka utvrđu-
je uzimajući u obzir iznos naknade za promet sa
pravom na odbitak prethodnog poreza i iznos
naknade za ukupan promet od dana početka oba-
vljanja PDV aktivnosti u tekućoj godini do iste-
ka poreskog perioda za koji se podnosi poreska
prijava (član 2. stav 6. Pravilnika).
Ako je u pitanju obveznik PDV-a koji primenju-
je sistem naplate propisan članom 36a Zakona,
on utvrđuje iznos prometa iz stava 2. ovog člana
(iznosa naknade za promet sa pravom na odbitak
prethodnog poreza i iznosa ukupnog prometa
od 1. januara tekuće godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi poreska prijava),
JANUAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 95
POREZI
nezavisno od toga kada za taj promet nastaje oba-
veza po osnovu PDV-a.
Iznos srazmernog poreskog odbitka, shodno
članu 3. Pravilnika o srazmernom odbitku, ob-
veznik utvrđuje primenom procenta srazmernog
odbitka na iznos PDV-a koji je u poslednjem pore-
skom periodu utvrđen na način iz člana 2. stav 1.
ovog pravilnika, odnosno procenat srazmernog
poreskog odbitka primenjuje se na iznos ukup-
nog prethodnog PDV-a, umanjenog za prethodni
PDV, razvrstan prema ekonomskoj pripadnosti
u skladu sa stavom 1. člana 30. Zakona, i za iznos
prethodnog poreza koji obveznik nema pravo da
koristi jer se radi o nabavkama iz člana 29. Za-
kona.
Srazmerni poreski odbitak obveznik može
da utvrdi primenom formule:
IZNOS
srazmernog
poreskog
odbitka
=
[ Iznos ukupnog
prethodnog poreza –
(iznos preth. poreza iz
člana 30. stav 1. ZPDV-a
+ iznos preth. poreza
iz člana 29. stav 1.
ZPDV-a) ] x
Procenat
srazmernog
odbitka
Utvrđeni iznos ispravke srazmernog pore-
skog odbitka, može da bude veći ili manji od
zbira iznosa srazmernog poreskog odbitka
utvrđenog po poreskim periodima tokom kalen-
darske godine (u kojima je obveznik utvrđivao
srazmerni odbitak), pa ako je:
1) veći – tada se iznos prethodnog poreza u po-
slednjem poreskom periodu
uvećava za iznos te razlike;
2) manji – onda se iznos prethodnog poreza u po-
slednjem poreskom periodu
umanjuje za iznos te razlike.
Iznos prethodnog poreza utvrđenog na opisa-
ni način iskazuje se u obrascu POPDV, odakle se
prenosi i u PPPDV, koji se podnose za poslednji
poreski period 2018. godine, tako što se iznos
prethodnog poreza:
● POVEĆAVA u polju 8e.3 POPDV – ako je dobi-
jena ispravka veća od zbira iznosa srazmernog
odbitka utvrđenog tokom godine ili
● SMANJUJE u polju 8e.4 POPDV – kada je dobije-
na ispravka manja od navedenog zbira.
Primer: Ispravka srazmernog poreskog
odbitka
Mesečni obveznik PDV-a za decembar 2018.
godine (kao poslednji poreski period) utvrdio
je procenat srazmernog odbitka od 86,40% na
osnovu sledećih podataka:
Red. br. OPIS Iznos
1. Ukupna naknada ostvarena za promet od 1. 1. do 31. 12. 2018. godine (bez prometa opreme i
objekata i bez PDV-a) iznosi:
25.000.000
1a
Ukupna naknada ostvarena je za:
promet sa pravom na odbitak prethodnog poreza u iznosu od:
promet oslobođen PDV-a, bez prava na odbitak (čl. 25) u iznosu od:
21.600.000
3.400.000
2. Procenat srazmernog odbitka (21.600.000 : 3.400.000) x 100 = 86,40%
3. Ukupna PDV obaveza koja je utvrđena za decembar 2018. g. 650.000
3a Utvrđeni prethodni PDV koji može da odbije, uključujući i deo koji se odnosi na utvrđeni
srazmerni odbitak za decembar, iznosi: 350.000
4. Ukupan prethodni PDV od 1. 1. do 31. 12. 2018. g. iznosi: 2.500.000
4a Kroz poresku evidenciju za 2018. g. PDV iz t. 4. podeljen je prema ekonomskoj pripadnosti,
u skladu sa članom 30. stav 1. Zakona, a za deo prethodnog PDV-a obveznik nije mogao da
izvrši podelu prema ekonomskoj pripadnosti, pa je na kraju poslednjeg poreskog perioda
2018. g. evidentirao:
PDV koji je mogao da odbije u celosti – od
PDV koji nije imao pravo da odbije – od
PDV za nabavku dobara i usluga po čl. 29. st. 1. t. 2) ZPDV-a – od
PDV koji nije mogao ekonomski da se opredeli – od
1.500.000
600.000
150.000
250.000
5. Ukupan zbir srazmernog poreskog odbitka za 2018. g. (od 1. 1. do 31. 12. 2018) iznosi: 234.750
96 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
DOSTAVLJANJE OBAVEŠTENJA
PORESKOM ORGANU O LICIMA KOJA
NISU U SISTEMU PDV-A, OD KOJIH
JE VRŠEN OTKUP SEKUNDARNIH
SIROVINA I POLJOPRIVREDNIH
I ŠUMSKIH PROIZVODA I
POLJOPRIVREDNIH USLUGA
Uz poresku prijavu za poslednji poreski peri-
od kalendarske godine, odnosno poslednji pore-
ski period, obveznik PDV-a dužan je da, shodno
odredbama člana 51a Zakona o porezu na dodatu
vrednost, dostavi nadležnom poreskom organu
obaveštenje o:
1) licu koje nije evidentirano za obavezu pla-
ćanja PDV-a u skladu sa ovim zakonom, a koje mu
je od 1. januara do isteka poslednjeg poreskog pe-
rioda kalendarske godine, odnosno poslednjeg
poreskog perioda u Republici izvršilo promet
sekundarnih sirovina i usluga koje su neposred-
no povezane sa tim dobrima, kao i o iznosu tog
prometa;
2) poljoprivredniku koji nije evidentiran
za obavezu plaćanja PDV-a u skladu sa ovim za-
konom, a koji mu je od 1. januara do isteka po-
slednjeg poreskog perioda kalendarske godine,
odnosno poslednjeg poreskog perioda izvršio
promet poljoprivrednih i šumskih proizvoda
i poljoprivrednih usluga, kao i o iznosu tog
prometa.
Prema navedenom, obveznici PDV-a koji su
tokom 2018. godine imali nabavke sekundarnih
sirovina i usluga koje su neposredno povezane
sa tim dobrima od lica koja nisu PDV obvezni-
ci, odnosno nabavke poljoprivrednih i šumskih
proizvoda i poljoprivrednih usluga od poljo-
privrednika koji nisu u sistemu PDV-a, dužni
su da, uz poresku prijavu za poslednji poreski
period 2018. godine, dostave i navedena oba-
veštenja sa potrebnim podacima, odnosno ovo
obaveštenje treba da sadrži najmanje sledeće
podatke:
● naziv, odnosno ime i prezime lica odnosno
poljoprivrednika,
● vadresu i PIB lica odnosno poljoprivredni-
ka i
● iznos izvršenog prometa, bez pripadajućih
obaveza.
Kada je u pitanju nabavka sekundarnih siro-
vina i usluga koje su neposredno povezane sa
tim dobrima od lica koja nisu PDV obveznici,
onda može da se radi o nabavci od pravnih lica,
preduzetnika ili pak fizičkih lica (koja nisu u
sistemu PDV-a).
Pod nabavkom poljoprivrednih i šumskih
proizvoda i poljoprivrednih usluga od poljo-
privrednika podrazumeva se nabavka od lica
koja su definisana članom 34. Zakona.
Red. br. OPIS Iznos
ISPRAVKA SRAZMERNOG ODBITKA
6. Od ukupnog PDV-a za 2018. g. od
oduzima se (za celu 2018. g.):
PDV koji je mogao da se odbije u celosti – od
PDV koji nije mogao da se odbije uopšte – od
PDV za nabavku po čl. 29. st. 1. t. 2) Zakona – od
– i ostaje PDV koji nije mogao ekonomski da se opredeli – od
na koji se primenjuje procenat srazmernog odbitka utvrđen za 2018. g. – od
2.500.000
1.500.000
600.000
150.000
250.000
86,40%
7. Ispravka srazmernog poreskog odbitka iznosi (250.000 x 86,40%) = 216.000
7a Iznos ispravke srazmernog poreskog odbitka od 216.000:
MANJI je od zbira iznosa srazmernog poreskog odbitka utvrđenog u toku kalendarske 2018.
godine (t. 5), tj. od:
pa obveznik utvrđenu poresku obavezu za decembar 2018. (red. br. 3) od:
NE može da umanji za utvrđen odbitak za 12. 2018. (red. br. 3a) od ——-
već pravo na umanjenje SMANJUJE i za razliku od (234.750 – 216.000) =
234.750
650.000
350.000
18.750
8. Ukupno pravo na odbitak nakon ove ispravke iznosi 197.250
9. Poreska obaveza za decembar 2018. g. (650.000 – 197.250) iznosi = 424.750
10. U POPDV za decembar mesec 2018. iskazuje smanjenje prava na odbitak:
u polju 8e.4
18.750
JANUAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 97
POREZI
Podatak o visini izvršenog prometa, bez
pripadajućih obaveza, podrazumeva ukupan
promet (nabavka tokom 2018. godine), bez pla-
ćenih poreskih obaveza (PDV nadoknade poljo-
privrednicima ili poreske obaveze plaćene
fizičkom licu prilikom otkupa sekundarnih
sirovina, koje se utvrđuju u skladu sa Zakonom o
porezu na dohodak građana).
Ovde treba napomenuti da obaveza dostavlja-
nja ovih podataka nije vezana samo za kraj godi-
ne, već i za slučaj kada je obvezniku tokom godine
nastao poslednji poreski period (npr. u slučaju
likvidacije ili zbog brisanja obveznika iz si-
stema PDV-a). U ovom slučaju obveznik obave-
štenje dostavlja uz poresku prijavu za poslednji
poreski period, za promet izvršen od 1. januara
do kraja tog poreskog perioda.
Način dostavljanja navedenih obaveštenja:
● u papirnom obliku nadležnoj filijali
Poreske uprave u mestu u kom obveznik PDV-a
ima sedište.
Naime, s obzirom na to da u korisničkoj apli-
kaciji na portalu Poreske uprave, preko koje se
dostavljaju PPPDV i POPDV, nije data mogućnost
za unos podataka iz ovih obaveštenja ili pak da
se ista „prikače” uz prijavu, jedino je moguće da
se dostave poštom ili lično. Ukoliko se dogo-
di da se do 15. januara 2019. godine u navedenoj
aplikaciji omogući dostavljanje obaveštenja
elektronskim putem, to će se lako uočiti.
PROMENA PORESKOG PERIODA
Poreski period za koji se obračunava PDV,
predaje poreska prijava i plaća PDV, prema
odredbama člana 48. Zakona o PDV-u, jeste:
● kalendarski mesec za obveznika koji je u
prethodnih 12 meseci ostvario ukupan promet
veći od 50.000.000 dinara, kao i za obveznika
iz člana 36a Zakona (obveznik koji PDV plaća
po naplaćenoj realizaciji), a u slučaju kada ovaj
obveznik ostvari ukupan promet u prethodnih
12 meseci manji od 50.000.000 dinara, poreski
period mu je kalendarsko tromesečje, ali počev
od meseca po isteku kalendarskog tromesečja;
● kalendarsko tromesečje za obveznika koji
je u prethodnih 12 meseci ostvario ukupan pro-
met manji od 50.000.000 dinara, osim za obve-
znika iz člana 36a ovog zakona, a ukoliko ovaj
obveznik tokom kalendarskog tromesečja ostva-
ri ukupan promet u prethodnih 12 meseci veći od
50.000.000 dinara, poreski period je kalendar-
ski mesec počev od meseca po isteku kalendar-
skog tromesečja.
Mogućnost promene tromesečnog
poreskog perioda u mesečni
Zahtev za promenu poreskog perioda u
kalendarski mesec treba da se podnese
do 15. januara 2019. godine.
Prema odredbi člana 48. stav 5. Zakona, ob-
veznik PDV-a koji ima tromesečni poreski pe-
riod ima mogućnost da, iako ne ispunjava uslov
po visini prometa, zahteva promenu poreskog
perioda u mesečni. S tim u vezi, obveznik nadle-
žnom poreskom organu treba da podnese zahtev
za promenu poreskog perioda u kalendarski me-
sec najkasnije do 15. januara tekuće kalendarske
godine, što znači da treba da ga podnese do 15.
januara 2019. godine.
Na osnovu odobrenja nadležnog poreskog or-
gana ovaj obveznik je dužan da bude mesečni po-
reski obveznik najmanje 12 meseci.
Dakle, ukoliko obveznik dobije odobrenje da
u 2019. godini bude mesečni poreski obveznik,
pri čemu tokom te godine ne pređe ukupan pro-
met veći od 50.000.000 dinara (u prethodnih 12
meseci), a želi da i u narednoj 2020. godini ima
mesečni poreski period, imaće obavezu da po-
novo, najkasnije do 15. januara 2019. g., podnese
nov zahtev.
Ovde treba napomenuti da, ako obveznik koji
ima tromesečni poreski period u kalendar-
skom tromesečju ostvari ukupan promet veći od
50.000.000,00 dinara, onda prelazi na mesečni
poreski period i to počev od meseca po isteku
kalendarskog tromesečja u kome je prešao uku-
pan promet veći od 50.000.000,00 dinara.
Zahtev za zadržavanje mesečnog
poreskog perioda obveznika PDV-a
kome, istekom 2018, ističu 2 godine od
otpočinjanja PDV aktivnosti
Obveznici koji su prvi put započeli PDV ak-
tivnost tokom 2017. godine, do isteka 2018. go-
dine imaju mesečni poreski period u skladu sa
članom 48. sata 7. Zakona. Ukoliko žele da za-
drže mesečni poreski period i nakon isteka
98 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
2018. godine, a nisu ostvarili promet veći od
50.000.000 dinara, treba da podnesu zahtev na-
dležnom poreskom organu do 15. januara 2019.
godine.
BRISANJE OBVEZNIKA IZ SISTEMA
PDV-A
Za brisanje iz PDV evidencije potrebno je
da obveznik PDV-a nadležnom poreskom
organu podnese zahtev na propisanom
obrascu ZPPDV. Ovaj obrazac sadrži
podatak o datumu prestanka obavljanja PDV
aktivnosti, npr. 1. 1. 2019. godine. Zahtev za
brisanje obveznik podnosi u kalendarskom
mesecu u kojem je prestao da obavlja PDV
aktivnost.
Na dan podnošenja zahteva za brisanje
obveznik podnosi i poresku prijavu PPPDV
i POPDV.
Prema odredbama člana 33. Zakona, tzv. mali
obveznici imaju mogućnost da se dobrovoljno
prijave u sistem PDV-a bilo kada u toku godine,
s tim što moraju da ostanu evidentirani za PDV
obavezu najmanje dve godine.
Malim obveznikom smatra se lice koje vrši
promet dobara i usluga na teritoriji Republike
i/ili u inostranstvu, a čiji ukupan promet doba-
ra i usluga u prethodnih 12 meseci nije veći od
8.000.000 dinara, odnosno koje pri otpočinjanju
obavljanja delatnosti procenjuje da u narednih
12 meseci neće ostvariti ukupan promet veći od
8.000.000 dinara. Pošto ovi obveznici mogu
bilo kada u toku godine da podnesu evidencio-
nu prijavu (obrazac EPPDV) u kojoj navode datum
otpočinjanja PDV aktivnosti, od tog datuma sti-
ču sva prava i obaveze kao i ostali obveznici
PDV-a.
Ako se radi o obveznicima koji su se eviden-
tirali u sistemu PDV-a od 1. 1. 2017. godine, is-
tekom 2018. godine imaju mogućnost da se brišu
iz PDV sistema, pod uslovom da u međuvremenu,
u prethodnih 12 meseci nisu ostvarili ukupan
promet veći od 8.000.000 dinara.
Obveznik koji je podneo zahtev za brisanje
iz PDV evidencije, dužan je da na dan prestanka
PDV aktivnosti:
1) izvrši popis dobara, uključujući opremu,
objekte za vršenje delatnosti i ulaganja u objek-
te, kao i datih avansa po osnovu kojih je imao
pravo na odbitak prethodnog poreza, u skladu
sa ovim zakonom, a zatim i da o tome sačini po-
pisnu listu;
2) izvrši ispravku odbitka prethodnog pore-
za za opremu, objekte i ulaganja u objekte, u skla-
du sa ovim zakonom;
3) utvrdi iznos prethodnog poreza za dobra,
osim dobara iz tačke 2) ovog stava;
4) utvrdi iznos prethodnog poreza za date
avanse.
Iznos ispravljenog odbitka prethodnog po-
reza i iznos prethodnog poreza iz stava 1. t. 2)
i 3) ovog člana obveznik iskazuje kao dugovani
PDV u POPDV, u polju 8e.4, odnosno u PPPDV koju
podnosi na dan podnošenja zahteva za brisanje,
a uz nju dostavlja popisne liste čiji je sadržaj
propisan članom 9. Pravilnika o obliku i sadr-
žini prijave za evidentiranje obveznika PDV-a,
postupku evidentiranja i brisanja iz evidenci-
je i o obliku i sadržini poreske prijave PDV-a
(„Sl. glasnik RS”, br. 123/2012, 115/2013, 66/2014 i
86/2015 i 11/2016).
REALIZOVANJE PRAVA NA POVRAĆAJ
PRETHODNOG PDV-A PRE NASTUPANJA
ZASTARE PRAVA
Obveznici PDV-a koji su ostvarili pravo
na odbitak prethodnog PDV-a, a nisu
ga iskoristili, to treba da realizuju
podnošenjem zahteva do 31. 12. 2018. godine.
Prema odredbi člana 28. stav 6. Zakona, ste-
čeno pravo na odbitak prethodnog poreza obve-
znik PDV-a može da ostvari u roku od pet godina
od isteka godine u kojoj je stekao ovo pravo.
Od 1. januara 2019. godine obveznici PDV-a
gube pravo na prethodni porez za nabavke do-
bara i usluga izvršene zaključno sa 31. 12. 2013.
godine, ako do kraja 2018. godine ne obezbede
uslove za korišćenje tog prava (npr. nemaju
validnu dokumentaciju) ili ako iz bilo kojih
razloga nisu iskoristili svoje pravo, a imaju
ispunjene uslove. PS
POREZI
ISPRAVKA SRAZMERNOG PORESKOG
ODBITKA
Odredbom člana 30. stav 6. Zakona propisa-
no je da je obveznik PDV-a dužan da u posled-
njem poreskom periodu, odnosno u poslednjem
poreskom periodu kalendarske godine izvrši
ispravku srazmernog poreskog odbitka prime-
nom procenta srazmernog poreskog odbitka na
iznos prethodnog poreza iz svih poreskih peri-
oda u kalendarskoj godini (perioda u kojima je
utvrđivao srazmerni odbitak PDV-a).
Poslednji poreski period podrazumeva po-
reski period u kome je obveznik prestao da
posluje ili u kome je prestao da bude PDV ob-
veznik zbog izlaska iz sistema PDV-a, a kada
je u pitanju poslednji poreski period kalen-
darske godine, to je za mesečne obveznike de-
cembar, a za tromesečne – poslednji kvartal
2018. godine.
Prema navedenoj zakonskoj odredbi, obve-
znici PDV-a koji su tokom godine primenjivali
srazmerni odbitak PDV-a (u jednom ili u više
poreskih perioda) dužni su da, pri utvrđivanju
poreske obaveze za poslednji poreski period
kalendarske godine, izvrše ispravku srazmer-
nog poreskog odbitka.
Način utvrđivanja ispravke srazmernog pore-
skog odbitka propisan je čl. 4. i 5. Pravilnika o
načinu utvrđivanja i ispravke srazmernog pore-
skog odbitka („Sl. glasnik RS”, br. 122/2012 – u da-
ljem tekstu: Pravilnik o srazmernom odbitku),
odnosno ispravka se vrši primenom procenta
srazmernog poreskog odbitka na ukupan iznos
prethodnog PDV-a u svim poreskim periodima
kalendarske godine, koji se prvo umanjuje za iz-
nos PDV-a:
● koji obveznik nema pravo da odbije kao pret-
hodni porez u smislu člana 29. stav 1. ZPDV-a i
● za iznos koji je utvrđen u skladu sa članom 30.
stav 1. ZPDV-a, i to u tim poreskim periodima.
Dakle, prilikom utvrđivanja poreske obave-
ze za poslednji poreski period 2018. godine, ob-
veznik PDV-a koji je tokom godine imao i promet
dobara i usluga bez prava na odbitak prethodnog
PDV-a, utvrdiće prethodni porez koji može da
odbije u poslednjem poreskom periodu, odnosno
u poslednjem poreskom periodu kalendarske go-
dine (mesečni ili tromesečni poreski period),
što znači da mora da utvrdi iznos srazmernog
poreskog odbitka ukoliko je u tom poreskom pe-
riodu imao promet koji zahteva utvrđivanje i
srazmernog poreskog odbitka.
Ukoliko je imao takav promet, procenat sra-
zmernog odbitka koji primenjuje za ispravku
srazmernog poreskog odbitka jednak je procentu
Ljiljana Simić
Obaveze obveznika PDV-a na kraju
2018. godine
Istekom kalendarske godine, a u skladu sa Zakonom o porezu na dodatu
vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 84/2004, 86/2004, 61/2005, 61/2007, 93/2012,
108/2013, 68/2014 – dr. zakon, 142/2014, 83/2015, 108/2016 i 30/2018 – u
daljem tekstu: Zakon), obveznici PDV-a dužni su da u obrascu POPDV,
odnosno PPPDV za poslednji poreski period 2018. godine iskažu ispravku
srazmernog odbitka prethodnog poreza, utvrde PDV obavezu na nedozvoljeni
rashod i manjak i da obaveste nadležni poreski organ o prihodima lica, u
skladu sa članom 51a. Zakona.
U ovom tekstu data su potrebna objašnjenja navedenih obaveza obveznika,
osim za utvrđivanje nedozvoljenog rashoda i manjka, za koje je u ovom broju
dat poseban članak.
94 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
dobijenom u poslednjem poreskom periodu (jer
se i on utvrđuje na osnovu kumulativnih podata-
ka od 1. 1. do isteka poslednjeg poreskog perioda,
odnosno poslednjeg poreskog perioda kalendar-
ske godine, konkretno do 31. 12. 2018. godine).
Utvrđivanje srazmernog odbitka prethod-
nog poreza obveznik PDV-a sprovodi u skladu
sa odredbama člana 30. st. od 2. do 6. Zakona i u
skladu sa Pravilnikom o srazmernom odbitku.
Srazmerni deo prethodnog poreza treba da od-
govara učešću prometa dobara i usluga sa pra-
vom na odbitak prethodnog poreza u koji nije
uključen PDV, u ukupnom prometu u koji nije
uključen PDV.
Članom 30. stav 3. Zakona propisano je da se
srazmerni poreski odbitak utvrđuje primenom
procenta srazmernog poreskog odbitka na iznos
prethodnog poreza u poreskom periodu, umanje-
nog za:
1) iznose koji su opredeljeni prema ekonom-
skoj pripadnosti na deo koji ima pravo da od-
bije i na deo koji nema pravo da odbije, kao i za
2) iznos prethodnog poreza za koji obveznik
nema pravo na odbitak u smislu člana 29. stav 1.
Zakona (po osnovu: nabavke, proizvodnje i uvoza
putničkih automobila, motocikala, motocika-
la sa bočnim sedištem, tricikala, četvoroci-
kala, jahti, čamaca i vazduhoplova, objekata za
smeštaj tih dobara, rezervnih delova, goriva i
potrošnog materijala za njihove potrebe, iznaj-
mljivanja, održavanja, popravki i drugih usluga
koje su povezane sa korišćenjem ovih prevoznih
sredstava, kao i dobara i usluga koji su povezani
sa korišćenjem objekata za smeštaj tih dobara;
izdataka za reprezentaciju; izdataka za ishra-
nu i prevoz zaposlenih, odnosno drugih radno
angažovanih lica za dolazak na posao, odnosno
odlazak s posla).
Članom 2. Pravilnika o srazmernom odbitku
propisano je da se srazmerni poreski odbitak
utvrđuje primenom procenta srazmernog pore-
skog odbitka na iznos PDV-a koji čini zbir iz-
nosa PDV-a obračunatog od strane prethodnog
učesnika u prometu i iznosa PDV-a plaćenog pri
uvozu (ukupan prethodni porez) u poreskom pe-
riodu, umanjenog za iznos prethodnog poreza
iz člana 30. stav 1. Zakona, tj. umanjenog za PDV
razgraničen po ekonomskoj pripadnosti, kao i za
iznos prethodnog poreza za koji obveznik nema
pravo na odbitak u smislu člana 29. stav 1. Zako-
na u tom poreskom periodu.
Procenat srazmernog odbitka obveznik PDV-a
utvrđuje stavljanjem u odnos:
● iznosa naknade za promet dobara i uslu-
ga sa pravom na odbitak prethodnog poreza,
izvršen na teritoriji Republike Srbije i u
inostranstvu (promet sa pravom na odbitak
prethodnog poreza) i
● iznosa naknade za ukupan promet dobara i
usluga sa i bez prava na odbitak prethodnog po-
reza, izvršen na teritoriji Republike Srbije i
u inostranstvu (ukupan promet),
od 1. januara tekuće godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi poreska prijava
(član 2. stav 2. Pravilnika), a naknade ne sadr-
že PDV.
Formula za utvrđivanje procenta srazmernog
poreskog odbitka data je u Pravilniku i glasi:
Procenat
srazmernog
poreskog
odbitka
=
Iznos naknade za promet sa
pravom na odbitak prethodnog
poreza izvršen od 1. januara
tekuće godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi
poreska prijava x 100
Iznos naknade za ukupan promet
izvršen od 1. januara tekuće
godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi
poreska prijava
NE uračunava se u ukupan promet za izračuna-
vanje procenta srazmernog odbitka:
● promet opreme i objekata za vršenje de-
latnosti u skladu sa članom 30. stav 5. Zako-
na,
● promet dobara i usluga iz člana 6. Zakona,
u skladu sa članom 2. stav 5. Pravilnika (pro-
met dobara i usluga koji se ne smatra predme-
tom oporezivanja PDV-om u smislu Zakona).
Kada je u pitanju obveznik koji je u toku godine
otpočeo PDV aktivnost (postao obveznik PDV-a),
procenat srazmernog poreskog odbitka utvrđu-
je uzimajući u obzir iznos naknade za promet sa
pravom na odbitak prethodnog poreza i iznos
naknade za ukupan promet od dana početka oba-
vljanja PDV aktivnosti u tekućoj godini do iste-
ka poreskog perioda za koji se podnosi poreska
prijava (član 2. stav 6. Pravilnika).
Ako je u pitanju obveznik PDV-a koji primenju-
je sistem naplate propisan članom 36a Zakona,
on utvrđuje iznos prometa iz stava 2. ovog člana
(iznosa naknade za promet sa pravom na odbitak
prethodnog poreza i iznosa ukupnog prometa
od 1. januara tekuće godine do isteka poreskog
perioda za koji se podnosi poreska prijava),
JANUAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 95
POREZI
nezavisno od toga kada za taj promet nastaje oba-
veza po osnovu PDV-a.
Iznos srazmernog poreskog odbitka, shodno
članu 3. Pravilnika o srazmernom odbitku, ob-
veznik utvrđuje primenom procenta srazmernog
odbitka na iznos PDV-a koji je u poslednjem pore-
skom periodu utvrđen na način iz člana 2. stav 1.
ovog pravilnika, odnosno procenat srazmernog
poreskog odbitka primenjuje se na iznos ukup-
nog prethodnog PDV-a, umanjenog za prethodni
PDV, razvrstan prema ekonomskoj pripadnosti
u skladu sa stavom 1. člana 30. Zakona, i za iznos
prethodnog poreza koji obveznik nema pravo da
koristi jer se radi o nabavkama iz člana 29. Za-
kona.
Srazmerni poreski odbitak obveznik može
da utvrdi primenom formule:
IZNOS
srazmernog
poreskog
odbitka
=
[ Iznos ukupnog
prethodnog poreza –
(iznos preth. poreza iz
člana 30. stav 1. ZPDV-a
+ iznos preth. poreza
iz člana 29. stav 1.
ZPDV-a) ] x
Procenat
srazmernog
odbitka
Utvrđeni iznos ispravke srazmernog pore-
skog odbitka, može da bude veći ili manji od
zbira iznosa srazmernog poreskog odbitka
utvrđenog po poreskim periodima tokom kalen-
darske godine (u kojima je obveznik utvrđivao
srazmerni odbitak), pa ako je:
1) veći – tada se iznos prethodnog poreza u po-
slednjem poreskom periodu
uvećava za iznos te razlike;
2) manji – onda se iznos prethodnog poreza u po-
slednjem poreskom periodu
umanjuje za iznos te razlike.
Iznos prethodnog poreza utvrđenog na opisa-
ni način iskazuje se u obrascu POPDV, odakle se
prenosi i u PPPDV, koji se podnose za poslednji
poreski period 2018. godine, tako što se iznos
prethodnog poreza:
● POVEĆAVA u polju 8e.3 POPDV – ako je dobi-
jena ispravka veća od zbira iznosa srazmernog
odbitka utvrđenog tokom godine ili
● SMANJUJE u polju 8e.4 POPDV – kada je dobije-
na ispravka manja od navedenog zbira.
Primer: Ispravka srazmernog poreskog
odbitka
Mesečni obveznik PDV-a za decembar 2018.
godine (kao poslednji poreski period) utvrdio
je procenat srazmernog odbitka od 86,40% na
osnovu sledećih podataka:
Red. br. OPIS Iznos
1. Ukupna naknada ostvarena za promet od 1. 1. do 31. 12. 2018. godine (bez prometa opreme i
objekata i bez PDV-a) iznosi:
25.000.000
1a
Ukupna naknada ostvarena je za:
promet sa pravom na odbitak prethodnog poreza u iznosu od:
promet oslobođen PDV-a, bez prava na odbitak (čl. 25) u iznosu od:
21.600.000
3.400.000
2. Procenat srazmernog odbitka (21.600.000 : 3.400.000) x 100 = 86,40%
3. Ukupna PDV obaveza koja je utvrđena za decembar 2018. g. 650.000
3a Utvrđeni prethodni PDV koji može da odbije, uključujući i deo koji se odnosi na utvrđeni
srazmerni odbitak za decembar, iznosi: 350.000
4. Ukupan prethodni PDV od 1. 1. do 31. 12. 2018. g. iznosi: 2.500.000
4a Kroz poresku evidenciju za 2018. g. PDV iz t. 4. podeljen je prema ekonomskoj pripadnosti,
u skladu sa članom 30. stav 1. Zakona, a za deo prethodnog PDV-a obveznik nije mogao da
izvrši podelu prema ekonomskoj pripadnosti, pa je na kraju poslednjeg poreskog perioda
2018. g. evidentirao:
PDV koji je mogao da odbije u celosti – od
PDV koji nije imao pravo da odbije – od
PDV za nabavku dobara i usluga po čl. 29. st. 1. t. 2) ZPDV-a – od
PDV koji nije mogao ekonomski da se opredeli – od
1.500.000
600.000
150.000
250.000
5. Ukupan zbir srazmernog poreskog odbitka za 2018. g. (od 1. 1. do 31. 12. 2018) iznosi: 234.750
96 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
DOSTAVLJANJE OBAVEŠTENJA
PORESKOM ORGANU O LICIMA KOJA
NISU U SISTEMU PDV-A, OD KOJIH
JE VRŠEN OTKUP SEKUNDARNIH
SIROVINA I POLJOPRIVREDNIH
I ŠUMSKIH PROIZVODA I
POLJOPRIVREDNIH USLUGA
Uz poresku prijavu za poslednji poreski peri-
od kalendarske godine, odnosno poslednji pore-
ski period, obveznik PDV-a dužan je da, shodno
odredbama člana 51a Zakona o porezu na dodatu
vrednost, dostavi nadležnom poreskom organu
obaveštenje o:
1) licu koje nije evidentirano za obavezu pla-
ćanja PDV-a u skladu sa ovim zakonom, a koje mu
je od 1. januara do isteka poslednjeg poreskog pe-
rioda kalendarske godine, odnosno poslednjeg
poreskog perioda u Republici izvršilo promet
sekundarnih sirovina i usluga koje su neposred-
no povezane sa tim dobrima, kao i o iznosu tog
prometa;
2) poljoprivredniku koji nije evidentiran
za obavezu plaćanja PDV-a u skladu sa ovim za-
konom, a koji mu je od 1. januara do isteka po-
slednjeg poreskog perioda kalendarske godine,
odnosno poslednjeg poreskog perioda izvršio
promet poljoprivrednih i šumskih proizvoda
i poljoprivrednih usluga, kao i o iznosu tog
prometa.
Prema navedenom, obveznici PDV-a koji su
tokom 2018. godine imali nabavke sekundarnih
sirovina i usluga koje su neposredno povezane
sa tim dobrima od lica koja nisu PDV obvezni-
ci, odnosno nabavke poljoprivrednih i šumskih
proizvoda i poljoprivrednih usluga od poljo-
privrednika koji nisu u sistemu PDV-a, dužni
su da, uz poresku prijavu za poslednji poreski
period 2018. godine, dostave i navedena oba-
veštenja sa potrebnim podacima, odnosno ovo
obaveštenje treba da sadrži najmanje sledeće
podatke:
● naziv, odnosno ime i prezime lica odnosno
poljoprivrednika,
● vadresu i PIB lica odnosno poljoprivredni-
ka i
● iznos izvršenog prometa, bez pripadajućih
obaveza.
Kada je u pitanju nabavka sekundarnih siro-
vina i usluga koje su neposredno povezane sa
tim dobrima od lica koja nisu PDV obveznici,
onda može da se radi o nabavci od pravnih lica,
preduzetnika ili pak fizičkih lica (koja nisu u
sistemu PDV-a).
Pod nabavkom poljoprivrednih i šumskih
proizvoda i poljoprivrednih usluga od poljo-
privrednika podrazumeva se nabavka od lica
koja su definisana članom 34. Zakona.
Red. br. OPIS Iznos
ISPRAVKA SRAZMERNOG ODBITKA
6. Od ukupnog PDV-a za 2018. g. od
oduzima se (za celu 2018. g.):
PDV koji je mogao da se odbije u celosti – od
PDV koji nije mogao da se odbije uopšte – od
PDV za nabavku po čl. 29. st. 1. t. 2) Zakona – od
– i ostaje PDV koji nije mogao ekonomski da se opredeli – od
na koji se primenjuje procenat srazmernog odbitka utvrđen za 2018. g. – od
2.500.000
1.500.000
600.000
150.000
250.000
86,40%
7. Ispravka srazmernog poreskog odbitka iznosi (250.000 x 86,40%) = 216.000
7a Iznos ispravke srazmernog poreskog odbitka od 216.000:
MANJI je od zbira iznosa srazmernog poreskog odbitka utvrđenog u toku kalendarske 2018.
godine (t. 5), tj. od:
pa obveznik utvrđenu poresku obavezu za decembar 2018. (red. br. 3) od:
NE može da umanji za utvrđen odbitak za 12. 2018. (red. br. 3a) od ——-
već pravo na umanjenje SMANJUJE i za razliku od (234.750 – 216.000) =
234.750
650.000
350.000
18.750
8. Ukupno pravo na odbitak nakon ove ispravke iznosi 197.250
9. Poreska obaveza za decembar 2018. g. (650.000 – 197.250) iznosi = 424.750
10. U POPDV za decembar mesec 2018. iskazuje smanjenje prava na odbitak:
u polju 8e.4
18.750
JANUAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 97
POREZI
Podatak o visini izvršenog prometa, bez
pripadajućih obaveza, podrazumeva ukupan
promet (nabavka tokom 2018. godine), bez pla-
ćenih poreskih obaveza (PDV nadoknade poljo-
privrednicima ili poreske obaveze plaćene
fizičkom licu prilikom otkupa sekundarnih
sirovina, koje se utvrđuju u skladu sa Zakonom o
porezu na dohodak građana).
Ovde treba napomenuti da obaveza dostavlja-
nja ovih podataka nije vezana samo za kraj godi-
ne, već i za slučaj kada je obvezniku tokom godine
nastao poslednji poreski period (npr. u slučaju
likvidacije ili zbog brisanja obveznika iz si-
stema PDV-a). U ovom slučaju obveznik obave-
štenje dostavlja uz poresku prijavu za poslednji
poreski period, za promet izvršen od 1. januara
do kraja tog poreskog perioda.
Način dostavljanja navedenih obaveštenja:
● u papirnom obliku nadležnoj filijali
Poreske uprave u mestu u kom obveznik PDV-a
ima sedište.
Naime, s obzirom na to da u korisničkoj apli-
kaciji na portalu Poreske uprave, preko koje se
dostavljaju PPPDV i POPDV, nije data mogućnost
za unos podataka iz ovih obaveštenja ili pak da
se ista „prikače” uz prijavu, jedino je moguće da
se dostave poštom ili lično. Ukoliko se dogo-
di da se do 15. januara 2019. godine u navedenoj
aplikaciji omogući dostavljanje obaveštenja
elektronskim putem, to će se lako uočiti.
PROMENA PORESKOG PERIODA
Poreski period za koji se obračunava PDV,
predaje poreska prijava i plaća PDV, prema
odredbama člana 48. Zakona o PDV-u, jeste:
● kalendarski mesec za obveznika koji je u
prethodnih 12 meseci ostvario ukupan promet
veći od 50.000.000 dinara, kao i za obveznika
iz člana 36a Zakona (obveznik koji PDV plaća
po naplaćenoj realizaciji), a u slučaju kada ovaj
obveznik ostvari ukupan promet u prethodnih
12 meseci manji od 50.000.000 dinara, poreski
period mu je kalendarsko tromesečje, ali počev
od meseca po isteku kalendarskog tromesečja;
● kalendarsko tromesečje za obveznika koji
je u prethodnih 12 meseci ostvario ukupan pro-
met manji od 50.000.000 dinara, osim za obve-
znika iz člana 36a ovog zakona, a ukoliko ovaj
obveznik tokom kalendarskog tromesečja ostva-
ri ukupan promet u prethodnih 12 meseci veći od
50.000.000 dinara, poreski period je kalendar-
ski mesec počev od meseca po isteku kalendar-
skog tromesečja.
Mogućnost promene tromesečnog
poreskog perioda u mesečni
Zahtev za promenu poreskog perioda u
kalendarski mesec treba da se podnese
do 15. januara 2019. godine.
Prema odredbi člana 48. stav 5. Zakona, ob-
veznik PDV-a koji ima tromesečni poreski pe-
riod ima mogućnost da, iako ne ispunjava uslov
po visini prometa, zahteva promenu poreskog
perioda u mesečni. S tim u vezi, obveznik nadle-
žnom poreskom organu treba da podnese zahtev
za promenu poreskog perioda u kalendarski me-
sec najkasnije do 15. januara tekuće kalendarske
godine, što znači da treba da ga podnese do 15.
januara 2019. godine.
Na osnovu odobrenja nadležnog poreskog or-
gana ovaj obveznik je dužan da bude mesečni po-
reski obveznik najmanje 12 meseci.
Dakle, ukoliko obveznik dobije odobrenje da
u 2019. godini bude mesečni poreski obveznik,
pri čemu tokom te godine ne pređe ukupan pro-
met veći od 50.000.000 dinara (u prethodnih 12
meseci), a želi da i u narednoj 2020. godini ima
mesečni poreski period, imaće obavezu da po-
novo, najkasnije do 15. januara 2019. g., podnese
nov zahtev.
Ovde treba napomenuti da, ako obveznik koji
ima tromesečni poreski period u kalendar-
skom tromesečju ostvari ukupan promet veći od
50.000.000,00 dinara, onda prelazi na mesečni
poreski period i to počev od meseca po isteku
kalendarskog tromesečja u kome je prešao uku-
pan promet veći od 50.000.000,00 dinara.
Zahtev za zadržavanje mesečnog
poreskog perioda obveznika PDV-a
kome, istekom 2018, ističu 2 godine od
otpočinjanja PDV aktivnosti
Obveznici koji su prvi put započeli PDV ak-
tivnost tokom 2017. godine, do isteka 2018. go-
dine imaju mesečni poreski period u skladu sa
članom 48. sata 7. Zakona. Ukoliko žele da za-
drže mesečni poreski period i nakon isteka
98 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
2018. godine, a nisu ostvarili promet veći od
50.000.000 dinara, treba da podnesu zahtev na-
dležnom poreskom organu do 15. januara 2019.
godine.
BRISANJE OBVEZNIKA IZ SISTEMA
PDV-A
Za brisanje iz PDV evidencije potrebno je
da obveznik PDV-a nadležnom poreskom
organu podnese zahtev na propisanom
obrascu ZPPDV. Ovaj obrazac sadrži
podatak o datumu prestanka obavljanja PDV
aktivnosti, npr. 1. 1. 2019. godine. Zahtev za
brisanje obveznik podnosi u kalendarskom
mesecu u kojem je prestao da obavlja PDV
aktivnost.
Na dan podnošenja zahteva za brisanje
obveznik podnosi i poresku prijavu PPPDV
i POPDV.
Prema odredbama člana 33. Zakona, tzv. mali
obveznici imaju mogućnost da se dobrovoljno
prijave u sistem PDV-a bilo kada u toku godine,
s tim što moraju da ostanu evidentirani za PDV
obavezu najmanje dve godine.
Malim obveznikom smatra se lice koje vrši
promet dobara i usluga na teritoriji Republike
i/ili u inostranstvu, a čiji ukupan promet doba-
ra i usluga u prethodnih 12 meseci nije veći od
8.000.000 dinara, odnosno koje pri otpočinjanju
obavljanja delatnosti procenjuje da u narednih
12 meseci neće ostvariti ukupan promet veći od
8.000.000 dinara. Pošto ovi obveznici mogu
bilo kada u toku godine da podnesu evidencio-
nu prijavu (obrazac EPPDV) u kojoj navode datum
otpočinjanja PDV aktivnosti, od tog datuma sti-
ču sva prava i obaveze kao i ostali obveznici
PDV-a.
Ako se radi o obveznicima koji su se eviden-
tirali u sistemu PDV-a od 1. 1. 2017. godine, is-
tekom 2018. godine imaju mogućnost da se brišu
iz PDV sistema, pod uslovom da u međuvremenu,
u prethodnih 12 meseci nisu ostvarili ukupan
promet veći od 8.000.000 dinara.
Obveznik koji je podneo zahtev za brisanje
iz PDV evidencije, dužan je da na dan prestanka
PDV aktivnosti:
1) izvrši popis dobara, uključujući opremu,
objekte za vršenje delatnosti i ulaganja u objek-
te, kao i datih avansa po osnovu kojih je imao
pravo na odbitak prethodnog poreza, u skladu
sa ovim zakonom, a zatim i da o tome sačini po-
pisnu listu;
2) izvrši ispravku odbitka prethodnog pore-
za za opremu, objekte i ulaganja u objekte, u skla-
du sa ovim zakonom;
3) utvrdi iznos prethodnog poreza za dobra,
osim dobara iz tačke 2) ovog stava;
4) utvrdi iznos prethodnog poreza za date
avanse.
Iznos ispravljenog odbitka prethodnog po-
reza i iznos prethodnog poreza iz stava 1. t. 2)
i 3) ovog člana obveznik iskazuje kao dugovani
PDV u POPDV, u polju 8e.4, odnosno u PPPDV koju
podnosi na dan podnošenja zahteva za brisanje,
a uz nju dostavlja popisne liste čiji je sadržaj
propisan članom 9. Pravilnika o obliku i sadr-
žini prijave za evidentiranje obveznika PDV-a,
postupku evidentiranja i brisanja iz evidenci-
je i o obliku i sadržini poreske prijave PDV-a
(„Sl. glasnik RS”, br. 123/2012, 115/2013, 66/2014 i
86/2015 i 11/2016).
REALIZOVANJE PRAVA NA POVRAĆAJ
PRETHODNOG PDV-A PRE NASTUPANJA
ZASTARE PRAVA
Obveznici PDV-a koji su ostvarili pravo
na odbitak prethodnog PDV-a, a nisu
ga iskoristili, to treba da realizuju
podnošenjem zahteva do 31. 12. 2018. godine.
Prema odredbi člana 28. stav 6. Zakona, ste-
čeno pravo na odbitak prethodnog poreza obve-
znik PDV-a može da ostvari u roku od pet godina
od isteka godine u kojoj je stekao ovo pravo.
Od 1. januara 2019. godine obveznici PDV-a
gube pravo na prethodni porez za nabavke do-
bara i usluga izvršene zaključno sa 31. 12. 2013.
godine, ako do kraja 2018. godine ne obezbede
uslove za korišćenje tog prava (npr. nemaju
validnu dokumentaciju) ili ako iz bilo kojih
razloga nisu iskoristili svoje pravo, a imaju
ispunjene uslove. PS