U ovom tekstu biće razjašnjene učestale nedoumice vezane za status privrednih društva u većinskom vlasništvu Republike Srbije koja posluju na tržištu i ostvaruju prihode prodajom usluga fizičkim i pravnim licima na osnovu njihove slobodne volje. Naime, postoje privredna društva, najčešće organizovana u formi društva sa ograničenom odgovornošću ili akcionarskog društva, koja imaju status korisnika javnih sredstava i u skladu sa Zakonom o budžetskom sistemu svrstavaju se u javni sektor iako im se ne vrši prenos sredstava iz budžeta. Ovaj status, za one koji ga imaju, nije uvek dovoljno jasan jer postoji pogrešno uvreženo mišljenje da je status korisnika javnih sredstava određen načinom finansiranja, odnosno izvorom prihoda, iako ovakav stav nema osnov u regulatornom okviru Republike Srbije.
Skip to PDF contentJANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 143
BUDŽETSKI KORISNICI
Dipl. ekon. Maja Jovanović, viši budžetski inspektor u Ministarstvu finansija
Privredna
društva sa statusom
korisnika javnih sredstava
U ovom tekstu
biće razjašnjene učestale nedoumice vezane za status privrednih
društava u većinskom vlasništvu Republike Srbije koja posluju na
tržištu i ostvaruju prihode prodajom usluga fizičkim i pravnim licima
na osnovu njihove slobodne
volje. Naime, postoje privredna
društva,
najčešće organizovana u formi društva sa ograničenom odgovornošću ili
akcionarskog društva, koja imaju status korisnika javnih sredstava i u skladu
sa Zakonom o budžetskom sistemu svrstavaju se u javni sektor iako im se ne vrši
prenos sredstava iz budžeta. Ovaj status, za one koji ga imaju, nije uvek dovoljno
jasan jer postoji pogrešno
uvreženo mišljenje da je status korisnika javnih
sredstava određen načinom finansiranja, odnosno
izvorom prihoda, iako
ovakav stav nema osnov u regulatornom okviru Republike Srbije.
Javni sektor i korisnici javnih
sredstava – regulativa
Privredna
društva koja imaju status ko-
risnika javnih sredstava, a osnovana su radi
sticanja dobiti, prihode ostvaruju poslujući
na tržištu, pri čemu se nalaze u većinskom
državnom vlasništvu, pa su u obavezi da pri-
menjuju određene propise koji se odnose
na
javni sektor. Primena propisa koji se odnose
na javni sektor proizlazi iz odnosa
privrednog
društva prema vlasniku, koji je u ovom slu-
čaju država, a utvrđen je propisom ili aktom
nadležnog
organa (akt o osnivanju korisnika
javnih sredstava).
Zakonom o budžetskom sistemu javni sektor
definisan je kao deo nacionalne ekonomije koji
obuhvata opšti
nivo države, kao i nefinansijska
preduzeća pod kontrolom
države (javna pre-
duzeća) koja se primarno bave komercijalnim
aktivnostima. S druge strane, isti zakon javna
sredstva definiše kao sredstva na raspolaga-
nju i pod kontrolom
Republike Srbije, lokalne
vlasti i organizacija za obavezno socijalno osi-
guranje, dok korisnike javnih sredstava razvr-
stava na:
1. direktne i indirektne korisnike budžetskih
sredstava,
2. korisnike sredstava organizacija za oba-
vezno socijalno osiguranje i javna preduzeća
osnovana od strane Republike Srbije, odnosno
lokalne vlasti,
3. pravna lica osnovana od strane tih javnih
preduzeća, pravna lica nad kojima Republika
Srbija, odnosno
lokalna vlast ima direktnu ili
indirektnu kontrolu
nad više od 50% kapitala
ili više od 50% glasova u upravnom odboru,
4. druga pravna lica u kojima javna sredstva čine
više od 50% ukupnih
prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini,
5. javne agencije i organizacije na koje se prime-
njuju propisi o javnim agencijama.
Javni sektor je, u smislu Zakona o načinu
određivanja maksimalnog
broja zaposlenih u
javnom sektoru, javni sektor koji je definisan
Zakonom o budžetskom sistemu, osim javnih pre-
duzeća osnovanih od strane Republike Srbije,
pravnih lica osnovanih od strane tih preduze-
ća, preduzeća za profesionalnu rehabilitaciju
i zapošljavanje osoba sa invaliditetom osno-
vanih od strane Republike Srbije, odnosno
koja
posluju sa većinskim
državnim kapitalom, jav-
nih medijskih
servisa, organizacionih oblika
u javnom sektoru koji su osnovani međunarodnim
144 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
ugovorom ili u kojima se broj zaposlenih odre-
đuje u skladu sa međunarodnim
ugovorom.
U sisteme javnog sektora, kao sistemi u
okviru kojih se utvrđuje maksimalni
broj zapo-
slenih u smislu Zakona o načinu određivanja
maksimalnog
broja zaposlenih u javnom sektoru,
svrstavaju se:
„sistem državnih organa,
„sistem javnih službi,
„sistem autonomne
pokrajine,
„sistem lokalne samouprave.
Zakonom o utvrđivanju maksimalne
zarade u
javnom sektoru određuje se maksimalna
zarada
u javnom sektoru tako da obuhvata: javne agen-
cije, organizacije na koje se primenjuju propi-
si o javnim agencijama, organizacije obaveznog
socijalnog osiguranja, javna preduzeća čiji je
osnivač Republika Srbija, autonomna
pokrajina
ili jedinica lokalne samouprave, pravna lica
nad kojima Republika Srbija, autonomna
pokra-
jina, odnosno
jedinica lokalne samouprave ima
direktnu ili indirektnu kontrolu
nad više od
50% kapitala ili više od 50% glasova u uprav-
nom odboru, kao i druga pravna lica u kojima
javna sredstva čine više od 50% ukupnih
priho-
da, pa sve njih imenuje kao isplatioce zarada u
javnom sektoru.
Zakon o Centralnom
registru obaveznog so-
cijalnog osiguranja korisnike javnih sredstava
smatra korisnicima definisanim Zakonom o
budžetskom sistemu.
Zakonom o rokovima izmirenja novčanih oba-
veza u komercijalnim transakcijama javni sek-
tor definisan je kao deo nacionalne ekonomije
koji obuhvata opšti
nivo države u smislu Zako-
na o budžetskom sistemu, kao i javna preduzeća,
dok je privredni
subjekt definisan kao privredno
društvo i preduzetnik osnovan u skladu sa
Zakonom o privrednim
društvima.
Prema tome, ne postoje opšta
pravila niti
jedinstvena definicija javnog sektora na ni-
vou kompletne pravne regulative Republike
Srbije. Svaki pojedinačni
propis mora da
se tumači posebno tako da se iz konkretnih
odredbi utvrdi da li je privredno
društvo
koje se nalazi u većinskom državnom vlasni-
štvu obveznik primene određenog zakona.
Evidencija korisnika javnih sredstava
Uprave za trezor
Uprava za trezor Ministarstva finansija
vodi elektronsku bazu podataka pod nazivom
„Evidencija korisnika javnih sredstava” (KJS),
koja sadrži podatke
o svim KJS koji:
„pripadaju javnom sektoru,
„ne pripadaju javnom sektoru, a vrši im se pre-
nos sredstava sa računa za izvršenje budžeta.
Korisnici javnih sredstava u Evidenciji KJS
klasifikovani su po tipovima korisnika javnih
sredstava, sa pripadajućom numeričkom ozna-
kom tipa korisnika javnih sredstava saglasno
statusu korisnika, izvorima i načinu finan-
siranja, obliku organizovanja, odnosno
pravnoj
formi i obliku svojine, i to na:
„korisnike javnih sredstava:
1. nosioce budžeta – tip KJS 0,
2. direktne korisnike budžetskih
sredstava – tip
KJS 1,
3. indirektne korisnike budžetskih
sredstava –
tip KJS 2,
4. druge korisnike javnih sredstava – tip KJS 6,
5. ostale korisnike javnih sredstava – tip KJS 7,
6. organizacije za obavezno socijalno osiguranje
(OOSO) – tip KJS 9,
7. korisnike sredstava Republičkog fonda za
zdravstveno osiguranje – tip KJS 10;
„druge subjekte u Evidenciji KJS:
1. pravna lica i druge subjekte koji ne pripadaju
javnom sektoru – tip KJS 8,
2. organizacione jedinice direktnog korisnika
budžetskih
sredstava Republike Srbije (OJ DBK)
– tip KJS 4.
Ostali korisnici javnih sredstava klasi-
fikovani su pod oznakom tip KJS 7 i obuhvataju
javna preduzeća osnovana od strane Republike
Srbije, autonomne
pokrajine, jedinice lokalne
samouprave i pravna lica osnovana od strane
tih preduzeća, ali i pravna lica nad kojima
Republika Srbija, autonomna
pokrajina i jedi-
nice lokalne samouprave imaju direktnu ili
indirektnu kontrolu
nad više od 50% kapita-
la ili 50% glasova u upravnom odboru, kao i
druga pravna lica u kojima javna sredstva čine
više od 50% prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini. Prema tome, privredna
dru-
štva u većinskom državnom vlasništvu svr-
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 145
BUDŽETSKI KORISNICI
stavaju se u ostale korisnike javnih sredstava
i obveznik su primene određenih propisa koji
se odnose
na javni sektor.
Na dan 13. decembra 2019. godine ukupan broj
evidentiranih
korisnika javnih sredstava izno-
si ukupno
36.021:
Tip KJS Ukupan
broj
0 – Nosioci budžeta 201
1 – Direktni korisnici budžetskih
sredstava 1.113
2 – Indirektni korisnici budžetskih
sredstava 7.510
4 – Organizacione jedinice direktnog
korisnika budžetskih
sredstava 37
5 – Namenska sredstva direktnih korisnika
budžetskih
sredstava 322
6 – Drugi korisnici javnih sredstava 46
7 – Ostali korisnici javnih sredstava 1.374
8 – Pravna lica i drugi subjekti koji ne
pripadaju javnom sektoru 24.966
9 – Organizacije za obavezno socijalno
osiguranje (OOSO) 4
10 – Korisnici sredstava Republičkog fonda za
zdravstveno osiguranje 348
11 – Organizacione jedinice u sastavu
organizacija za obavezno socijalno osiguranje
(OJ OOSO) 100
Ukupan broj evidentiranih
korisnika javnih
sredstava 36.021
Obaveza i postupak registracije u
Upravi za trezor
Korisnici javnih sredstava i drugi subjekti
imaju obavezu registracije u Upravi za trezor
u Evidenciju KJS. Uprava za trezor vrši upis,
promenu podataka i brisanje korisnika javnih
sredstava i drugih subjekata u Evidenciji KJS na
osnovu dokumentacije
propisane pomenutim pra-
vilnikom i zahteva
koji podnosi
korisnik jav-
nih sredstava, odnosno
drugi subjekt na jednom
od obrazaca. Ostali korisnici javnih sredstava
podnose
zahtev
za upis/brisanje korisnika javnih
sredstava u Upravi za trezor na obrascu ZU-1/ZB-1.
U slučaju da korisnik javnih sredstava nije
podneo
zahtev
za upis u Evidenciju KJS, Uprava
može da izvrši upis tog korisnika u navedenu
evidenciju na osnovu dokumentacije
preuzete iz
registra nadležnog
organa za registraciju su-
bjekata, kao i raspoloživih podataka i dokumentacije
drugih nadležnih
organa.
Prilikom upisa se korisniku javnih sredsta-
va, odnosno
drugom subjektu dodeljuje jedinstve-
ni broj korisnika javnih sredstava – JB KJS.
Registar zaposlenih, izabranih,
imenovanih, postavljenih
i
angažovanih lica kod korisnika
javnih sredstava
Donošenjem Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i anga-
žovanih lica kod korisnika javnih sredstava
(„Sl. glasnik RS”, br. 68/15, 79/15 – ispravka),
koji je stupio na snagu 12. avgusta 2015. godine,
prestaju da važe odredbe člana
93a Zakona o bu-
džetskom sistemu. Međutim, obaveze korisnika
javnih sredstava ostale su iste i detaljnije su
regulisane ovim posebnim zakonom koji je pre-
stao da važi donošenjem Zakona o Centralnom
registru obaveznog socijalnog osiguranja („Sl.
glasnik RS”, br. 95/18), koji je stupio na snagu 16.
12. 2018. godine.
Zakonom o Centralnom
registru obaveznog
socijalnog osiguranja propisano je da Centralni
registar preuzima poslove vođenja re-
gistra od Ministarstva finansija – Uprave za
trezor u roku od godinu dana od dana stupanja
na snagu ovog zakona, a najkasnije do 1. januara
2020. godine, dok su korisnici javnih sredstava
dužni
da podatke
potrebne za vođenje registra
do preuzimanja vođenja od strane Centralnog
registra dostavljaju
Ministarstvu finansi-
ja – Upravi za trezor na obrascima i na način
utvrđen propisima koji su važili do stupanja na
snagu ovog zakona.
Primena odredbi Zakona o Centralnom
re-
gistru obaveznog osiguranja koje se odnose
na
Registar zaposlenih, izabranih, imenovanih,
postavljenih
i angažovanih lica kod korisnika
javnih sredstava za korisnike javnih sredsta-
va počinje od 1. januara 2020. godine (poglavlje
IX, članovi
25–27), kada Centralni
registar
preuzima poslove vođenja registra u skladu
sa odredbama ovog zakona. Podatke
potrebne
za vođenje registra do preuzimanja vođenja od
strane Centralnog
registra korisnici javnih
sredstava dostavljaće
Ministarstvu finansi-
ja – Upravi za trezor na obrascima i na način
utvrđen propisima koji su važili do stupanja
na snagu ovog zakona (Zakon o Registru zapo-
slenih, izabranih, imenovanih, postavljenih
i
angažovanih lica kod korisnika javnih sred-
stava), a nakon toga u skladu sa aktom iz člana
27. stav 3. ovog zakona.
146 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o Centralnom
registru obaveznog socijalnog osigu-
ranja („Sl. glasnik RS”, br. 00/2019) preuzimanje
poslova vođenja Registra zaposlenih izabranih,
imenovanih, postavljenih
i angažovanih lica
kod korisnika javnih sredstava od Ministar-
stva finansija odloženo je do 1. januara 2021.
godine. Dakle, podatke
potrebne za vođenje Re-
gistra od strane Centralnog
registra korisnici
javnih sredstava i dalje će dostavljati
Mini-
starstvu finansija – Upravi za trezor, a zaključno
sa 31. decembrom 2020. godine na obrascima
i na način utvrđen propisima koji su važili do
stupanja na snagu ovog zakona, odnosno
u skladu
sa odredbama Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i angažo-
vanih lica kod korisnika javnih sredstava.
Korisnici javnih sredstava dužni
su da Centralnom
registru u elektronskom obliku dostavljaju
podatke
iz člana
26. ovog zakona do 10. u
mesecu za prethodni
mesec, osim korisnika jav-
nih sredstava koji prvi put to čine, pa podatke
za prethodni
mesec dostavljaju
u roku od deset
dana od dana dodeljivanja pristupnog
naloga
elektronskoj bazi podataka Registra.
Shodno
iznetom, privredna
društva u ve-
ćinskom državnom vlasništvu u obavezi su
da do 1. januara 2020. godine postupaju u skla-
du sa obavezama koje su propisane Zakonom o
Registru zaposlenih, izabranih, imenovanih,
postavljenih
i angažovanih lica kod kori-
snika javnih sredstava, a nakon toga u skla-
du sa obavezama koje su propisane Zakonom o
Centralnom
registru obaveznog socijalnog
osiguranja (članovi
25–27).
Primeri najčešćih nepravilnosti
vezanih za status korisnika javnih
sredstava
Kao što je već napomenuto, privredna
dru-
štva u većinskom državnom vlasništvu, koja su
Zakonom o budžetskom sistemu definisana kao
ostali korisnici javnih sredstava, ne prepozna-
ju uvek da kao takva imaju status korisnika javnih
sredstava, odnosno
da pripadaju javnom sektoru
i da ih to obavezuje na primenu određenih pro-
pisa koji se odnose
na javni sektor. Najčešće se
pravi greška
u definisanju statusa poistoveći-
vanjem pojmova
„korisnik javnih sredstava” i
„javni sektor” sa pojmom
„korisnik budžetskih
sredstava” i sl. U praksi
ova vrsta greške
pro-
uzrokuje nepravilnost i nezakonitost u postu-
panju privrednih
društava.
Nepostupanja u skladu sa propisima i propu-
štanje primene propisa može da prouzrokuje
nenamensko trošenje neporeskih
javnih priho-
da ili propuštanje obaveze izveštavanja, čime
pravno lice i odgovorno lice u pravnom licu
čine prekršaj, odnosno
odgovorno lice čini
krivično
delo ukoliko su ispunjeni uslovi pro-
pisani Krivičnim
zakonikom.
Odgovorna lica kao izgovor najčešće navode
da ne koriste sredstva iz budžeta i da prihode od
poslovanja ostvaruju na tržištu, pri čemu pre-
viđaju činjenicu da osnov po kome imaju status
korisnika javnih sredstava nije izvor prihoda,
odnosno
način finansiranja, već oblik svojine,
odnosno
vlasnička struktura kapitala (većinski
udeo države u kapitalu).
Primer 1: Neregistrovani korisnici javnih
sredstava
Kontrolisani
subjekt je privredno
društvo
u 100% vlasništvu Republike Srbije. Kontrolisani
subjekt je korisnik javnih sredstava u smi-
slu člana
2. stav 1. tačka 5) Zakona o budžetskom
sistemu i člana
3. Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i angažo-
vanih lica kod korisnika javnih sredstava.
Shodno
utvrđenom statusu, kontrolisani
su-
bjekt je u kontrolisanom
periodu bio u obavezi
da primenjuje važeće odredbe Zakona o budžet-
skom sistemu, Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i anga-
žovanih lica kod korisnika javnih sredstava
i Zakona o Centralnom
registru obaveznog so-
cijalnog osiguranja.
Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je
sledeće:
XXKontrolisani
subjekt u periodu od 21. decem-
bra 2013. godine do 1. oktobra nije podneo
zahtev
za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava
koja se vodi u Ministarstvu finansija – Uprava
za trezor.
XXKontrolisani
subjekt u periodu od 17. jula 2013.
godine do 20. septembra
2013. godine nije nadležnoj
organizacionoj jedinici Uprave za trezor
podneo
pisanim putem zahtev
za pristup Regi-
stru, niti je dostavio propisane podatke
na pro-
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 147
BUDŽETSKI KORISNICI
pisanim obrascima i u propisanim rokovima,
čime je propustio da postupi u skladu sa odred-
bama člana
93a Zakona o budžetskom sistemu i
odredbama člana
9. Uredbe o izgledu, sadržaju
i načinu popunjavanja obrazaca, kao i o načinu
dostavljanja
i obrade podataka koji se unose u
Registar zaposlenih, izabranih, postavljenih
i
angažovanih lica u javnom sektor. Time su kontrolisani
subjekt, kao pravno lice, i direktor,
kao odgovorno lice, počinili prekršaj iz člana
93a tada važećeg Zakona o budžetskom sistemu.
XXKontrolisani
subjekt i nakon 20. septembra
2013. godine, sve do 12. avgusta 2015. godine nije
primenjivao zakonske propise koji se odnose
na
njega, a prvenstveno se misli na primenu Zakona
o budžetskom sistemu.
XXKontrolisani
subjekt od 12. avgust 2015. godi-
ne, kada je donet Zakon o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i angažo-
vanih lica kod korisnika javnih sredstava, nije
primenjivao zakonske propise koji se odnose
na
njega, a prvenstveno se misli na primenu Zakona
o Registru zaposlenih, izabranih, imenovanih,
postavljenih
i angažovanih lica kod korisnika
javnih sredstava.
XXKontrolisani
subjekt postupio je suprotno
odredbama člana
6. Zakona o Registru zaposle-
nih, izabranih, imenovanih, postavljenih
i an-
gažovanih lica kod korisnika javnih sredstava,
s obzirom na to da je inspekcijskom kontrolom
utvrđeno da kontrolisani
subjekt Ministarstvu
finansija – Upravi za trezor nije dostavljao
podatke
iz člana
4. na propisanim obrascima u
elektronskom obliku. Time su kontrolisani
su-
bjekt, kao pravno lice i korisnik javnih sredsta-
va, i direktor, kao odgovorno lice korisnika
javnih sredstava, počinili prekršaj iz člana
15.
Zakona o Registru zaposlenih, izabranih, ime-
novanih, postavljenih
i angažovanih lica kod
korisnika javnih sredstava.
Kontrolisanom
subjektu su, radi otklanjanja
utvrđenih nepravilnosti i sprečavanja da se
iste ponove, Zapisnikom o inspekcijskoj kontroli
predložene sledeće mere:
XXda na obrascu ZU-1 područnoj
filijali Uprave
za trezor Ministarstva finansija podnese
zahtev
za upis korisnika javnih sredstava u Upravi
za trezor;
XXda na obrascu RZ-OB-01, Projekat: Registar zaposlenih,
područnoj
filijali Uprave za trezor
podnese
zahtev
za otvaranje šifara;
XXda izvrši elektronsku dostavu izveštaja o
isplaćenim zaradama područnoj
filijali Upra-
ve za trezor počev od dana evidentiranja
u Regi-
star zaposlenih.
Primer 2: Zapošljavanje i radno
angažovanje kod korisnika javnih sredstava
Odredbama člana
27e st. 34–38. Zakona o bu-
džetskom sistemu propisano je da korisnici jav-
nih sredstava ne mogu da zasnivaju radni
odnos
sa novim licima radi popunjavanja slobodnih,
odnosno
upražnjenih radnih
mesta do 31. decem-
bra 2019. godine, odnosno,
izuzetno od prethodno
iznetog, radni
odnos
sa novim licima može
da se zasnuje uz saglasnost tela Vlade, odnosno
Komisije za davanje saglasnosti za novo zapo-
šljavanje i dodatno radno
angažovanje kod ko-
risnika javnih sredstava (dalje: Komisija), na
predlog nadležnog
ministarstva, odnosno
dru-
gog nadležnog
organa, uz prethodno
pribavljeno
mišljenje Ministarstva.
Takođe je propisano da ukupan broj zaposle-
nih na određeno vreme zbog povećanog obima po-
sla, lica angažovanih po ugovoru o delu, ugovoru
o privremenim i povremenim poslovima, preko
omladinske
i studentske
zadruge i lica angažo-
vanih po drugim osnovama kod korisnika javnih
sredstava ne može biti veći od 10% od ukupnog
broja zaposlenih. Izuzetno, broj zaposlenih na
određeno vreme zbog povećanog obima posla,
lica angažovanih po ugovoru o delu, ugovoru o
privremenim i povremenim poslovima, preko
omladinske
i studentske
zadruge i lica anga-
žovanih po drugim osnovama kod korisnika jav-
nih sredstava može biti veći od 10% od ukupnog
broja zaposlenih, uz saglasnost tela Vlade, na
predlog nadležnog
ministarstva, odnosno
dru-
gog nadležnog
organa, uz prethodno
pribavljeno
mišljenje Ministarstva.
U skladu sa odredbama člana
7. Zakona o iz-
menama i dopunama Zakona o budžetskom siste-
mu („Sl. glasnik RS”, br. 108/2013), ograničenja
ukupnog
broja zaposlenih na određeno vreme
zbog povećanog obima posla, lica angažova-
nih po ugovoru o delu, ugovoru o privremenim
i povremenim poslovima, preko omladinske
i
studentske
zadruge i lica angažovanih po dru-
gim osnovama kod korisnika javnih sredstava
primenjuju se od 1. marta 2014. godine.
Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je da
je kontrolisani
subjekt u kontrolisanom
perio-
148 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
du, shodno
utvrđenom činjeničnom
stanju, vršio
dodatno zapošljavanje i radno
angažovanje bez
saglasnosti Komisije, čime je postupio suprotno
odredbama člana
27e stavovi 34–38. Zakona o bu-
džetskom sistemu, koje se odnose
na zabranu zapo-
šljavanja, ali i suprotno odredbama čl. 3, 6. i 8.
Uredbe o postupku za pribavljanje
saglasnosti za
novo zapošljavanje i dodatno radno
angažovanje
kod korisnika javnih sredstava, što je samo u
kontrolisanom
periodu rezultiralo nezakoni-
tim trošenjem javnih prihoda u ukupnom
iznosu
od preko 40 miliona dinara.
Kontrolisanom
subjektu je, radi otklanjanja
utvrđene nezakonitosti i sprečavanja da se ista
ponovi, Zapisnikom o inspekcijskoj kontroli
predložena mera da izvrši uplatu nezakonito
isplaćenih novčanih sredstava po osnovu zapo-
šljavanja bez saglasnosti i suprotno Zakonu o
budžetskom sistemu na račun broj 840-745128843-
36 – Ostali prihodi budžeta Republike.
Primer 3: Interna
revizija
Odredbama člana
82. Zakona o budžetskom si-
stemu propisano je da korisnici javnih sredsta-
va uspostavljaju
internu
reviziju, kao i da je za
uspostavljanje
i obezbeđenje
uslova za adekvat-
no funkcionisanje interne
revizije odgovo-
ran rukovodilac korisnika javnih sredstava,
a internu
reviziju obavljaju
interni
revizori.
Odredbama člana
3. Pravilnika o zajedničkim
kriterijumima za organizovanje i standardima
i metodološkim
uputstvima za postupanje i iz-
veštavanje interne
revizije u javnom sektoru
(„Sl. glasnik RS”, broj 106/2013) propisan je na-
čin uspostavljanja
interne
revizije kod korisni-
ka javnih sredstava.
Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je da
je organ upravljanja
kod kontrolisanog
subjekta
sa kašnjenjem od preko petnaest meseci izvr-
šio formalno usklađivanje opštih
akata sa
odredbama Zakona o budžetskom sistemu, koji je
stupio na snagu 13. oktobra 2010. godine, kojim je
uvedena obaveza korisnicima javnih sredstava
da uspostave internu
reviziju, ali i odgovor-
nost rukovodioca korisnika javnih sredstava
za njeno uspostavljanje.
Osim što je izvršeno samo formalno, uskla-
đivanje je i delimično,
s obzirom na to da radno
mesto internog
revizora nije sistematizovano
Pravilnikom o radu, dok je, suprotno tome, na
osnovu ugovora o delu izvršeno angažovanje internog
revizora uz obrazloženje da je navedeni
posao internog
revizora van delatnosti poslo-
davca. Pritom interni
revizor ne samo da je an-
gažovan suprotno zakonu već imenovano lice ne
ispunjava ni uslove propisane zakonom za obavljanje
poslova interne
revizije kod korisni-
ka javnih sredstava. Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je da su i Skupština
Društva, koja
je imenovala angažovano lice kao internog
revizora, kao i direktor Društva, koji je sa
imenovanim zaključio ugovor o delu, po nalogu
Skupštine
Društva postupili suprotno odred-
bama člana
82. Zakonu o budžetskom sistemu i
člana
3. Pravilnika o zajedničkim
kriterijumi-
ma za organizovanje i standardima i metodološkim
uputstvima za postupanje i izveštavanje
interne
revizije u javnom sektoru, što je rezul-
tiralo nezakonitim trošenjem javnih prihoda u
iznosu od preko 2 miliona dinara.
Kontrolisanom
subjektu je, radi otklanjanja
utvrđene nezakonitosti i sprečavanja da se ista
ponove, Zapisnikom o inspekcijskoj kontroli
predložena mera da izvrši uplatu nezakonito
isplaćenih novčanih sredstava po osnovu anga-
žovanja internog
revizora suprotno Zakonu o
budžetskom sistemu na račun broj 840-745128843-
36 – Ostali prihodi budžeta Republike. PS
ODGOVARAMO
NA PITANJA PRETPLATNIKA!
Postavite nam pitanje
putem obrasca na stranici
poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
Dipl. ekon. Maja Jovanović, viši budžetski inspektor u Ministarstvu finansija
Privredna
društva sa statusom
korisnika javnih sredstava
U ovom tekstu
biće razjašnjene učestale nedoumice vezane za status privrednih
društava u većinskom vlasništvu Republike Srbije koja posluju na
tržištu i ostvaruju prihode prodajom usluga fizičkim i pravnim licima
na osnovu njihove slobodne
volje. Naime, postoje privredna
društva,
najčešće organizovana u formi društva sa ograničenom odgovornošću ili
akcionarskog društva, koja imaju status korisnika javnih sredstava i u skladu
sa Zakonom o budžetskom sistemu svrstavaju se u javni sektor iako im se ne vrši
prenos sredstava iz budžeta. Ovaj status, za one koji ga imaju, nije uvek dovoljno
jasan jer postoji pogrešno
uvreženo mišljenje da je status korisnika javnih
sredstava određen načinom finansiranja, odnosno
izvorom prihoda, iako
ovakav stav nema osnov u regulatornom okviru Republike Srbije.
Javni sektor i korisnici javnih
sredstava – regulativa
Privredna
društva koja imaju status ko-
risnika javnih sredstava, a osnovana su radi
sticanja dobiti, prihode ostvaruju poslujući
na tržištu, pri čemu se nalaze u većinskom
državnom vlasništvu, pa su u obavezi da pri-
menjuju određene propise koji se odnose
na
javni sektor. Primena propisa koji se odnose
na javni sektor proizlazi iz odnosa
privrednog
društva prema vlasniku, koji je u ovom slu-
čaju država, a utvrđen je propisom ili aktom
nadležnog
organa (akt o osnivanju korisnika
javnih sredstava).
Zakonom o budžetskom sistemu javni sektor
definisan je kao deo nacionalne ekonomije koji
obuhvata opšti
nivo države, kao i nefinansijska
preduzeća pod kontrolom
države (javna pre-
duzeća) koja se primarno bave komercijalnim
aktivnostima. S druge strane, isti zakon javna
sredstva definiše kao sredstva na raspolaga-
nju i pod kontrolom
Republike Srbije, lokalne
vlasti i organizacija za obavezno socijalno osi-
guranje, dok korisnike javnih sredstava razvr-
stava na:
1. direktne i indirektne korisnike budžetskih
sredstava,
2. korisnike sredstava organizacija za oba-
vezno socijalno osiguranje i javna preduzeća
osnovana od strane Republike Srbije, odnosno
lokalne vlasti,
3. pravna lica osnovana od strane tih javnih
preduzeća, pravna lica nad kojima Republika
Srbija, odnosno
lokalna vlast ima direktnu ili
indirektnu kontrolu
nad više od 50% kapitala
ili više od 50% glasova u upravnom odboru,
4. druga pravna lica u kojima javna sredstva čine
više od 50% ukupnih
prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini,
5. javne agencije i organizacije na koje se prime-
njuju propisi o javnim agencijama.
Javni sektor je, u smislu Zakona o načinu
određivanja maksimalnog
broja zaposlenih u
javnom sektoru, javni sektor koji je definisan
Zakonom o budžetskom sistemu, osim javnih pre-
duzeća osnovanih od strane Republike Srbije,
pravnih lica osnovanih od strane tih preduze-
ća, preduzeća za profesionalnu rehabilitaciju
i zapošljavanje osoba sa invaliditetom osno-
vanih od strane Republike Srbije, odnosno
koja
posluju sa većinskim
državnim kapitalom, jav-
nih medijskih
servisa, organizacionih oblika
u javnom sektoru koji su osnovani međunarodnim
144 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
ugovorom ili u kojima se broj zaposlenih odre-
đuje u skladu sa međunarodnim
ugovorom.
U sisteme javnog sektora, kao sistemi u
okviru kojih se utvrđuje maksimalni
broj zapo-
slenih u smislu Zakona o načinu određivanja
maksimalnog
broja zaposlenih u javnom sektoru,
svrstavaju se:
„sistem državnih organa,
„sistem javnih službi,
„sistem autonomne
pokrajine,
„sistem lokalne samouprave.
Zakonom o utvrđivanju maksimalne
zarade u
javnom sektoru određuje se maksimalna
zarada
u javnom sektoru tako da obuhvata: javne agen-
cije, organizacije na koje se primenjuju propi-
si o javnim agencijama, organizacije obaveznog
socijalnog osiguranja, javna preduzeća čiji je
osnivač Republika Srbija, autonomna
pokrajina
ili jedinica lokalne samouprave, pravna lica
nad kojima Republika Srbija, autonomna
pokra-
jina, odnosno
jedinica lokalne samouprave ima
direktnu ili indirektnu kontrolu
nad više od
50% kapitala ili više od 50% glasova u uprav-
nom odboru, kao i druga pravna lica u kojima
javna sredstva čine više od 50% ukupnih
priho-
da, pa sve njih imenuje kao isplatioce zarada u
javnom sektoru.
Zakon o Centralnom
registru obaveznog so-
cijalnog osiguranja korisnike javnih sredstava
smatra korisnicima definisanim Zakonom o
budžetskom sistemu.
Zakonom o rokovima izmirenja novčanih oba-
veza u komercijalnim transakcijama javni sek-
tor definisan je kao deo nacionalne ekonomije
koji obuhvata opšti
nivo države u smislu Zako-
na o budžetskom sistemu, kao i javna preduzeća,
dok je privredni
subjekt definisan kao privredno
društvo i preduzetnik osnovan u skladu sa
Zakonom o privrednim
društvima.
Prema tome, ne postoje opšta
pravila niti
jedinstvena definicija javnog sektora na ni-
vou kompletne pravne regulative Republike
Srbije. Svaki pojedinačni
propis mora da
se tumači posebno tako da se iz konkretnih
odredbi utvrdi da li je privredno
društvo
koje se nalazi u većinskom državnom vlasni-
štvu obveznik primene određenog zakona.
Evidencija korisnika javnih sredstava
Uprave za trezor
Uprava za trezor Ministarstva finansija
vodi elektronsku bazu podataka pod nazivom
„Evidencija korisnika javnih sredstava” (KJS),
koja sadrži podatke
o svim KJS koji:
„pripadaju javnom sektoru,
„ne pripadaju javnom sektoru, a vrši im se pre-
nos sredstava sa računa za izvršenje budžeta.
Korisnici javnih sredstava u Evidenciji KJS
klasifikovani su po tipovima korisnika javnih
sredstava, sa pripadajućom numeričkom ozna-
kom tipa korisnika javnih sredstava saglasno
statusu korisnika, izvorima i načinu finan-
siranja, obliku organizovanja, odnosno
pravnoj
formi i obliku svojine, i to na:
„korisnike javnih sredstava:
1. nosioce budžeta – tip KJS 0,
2. direktne korisnike budžetskih
sredstava – tip
KJS 1,
3. indirektne korisnike budžetskih
sredstava –
tip KJS 2,
4. druge korisnike javnih sredstava – tip KJS 6,
5. ostale korisnike javnih sredstava – tip KJS 7,
6. organizacije za obavezno socijalno osiguranje
(OOSO) – tip KJS 9,
7. korisnike sredstava Republičkog fonda za
zdravstveno osiguranje – tip KJS 10;
„druge subjekte u Evidenciji KJS:
1. pravna lica i druge subjekte koji ne pripadaju
javnom sektoru – tip KJS 8,
2. organizacione jedinice direktnog korisnika
budžetskih
sredstava Republike Srbije (OJ DBK)
– tip KJS 4.
Ostali korisnici javnih sredstava klasi-
fikovani su pod oznakom tip KJS 7 i obuhvataju
javna preduzeća osnovana od strane Republike
Srbije, autonomne
pokrajine, jedinice lokalne
samouprave i pravna lica osnovana od strane
tih preduzeća, ali i pravna lica nad kojima
Republika Srbija, autonomna
pokrajina i jedi-
nice lokalne samouprave imaju direktnu ili
indirektnu kontrolu
nad više od 50% kapita-
la ili 50% glasova u upravnom odboru, kao i
druga pravna lica u kojima javna sredstva čine
više od 50% prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini. Prema tome, privredna
dru-
štva u većinskom državnom vlasništvu svr-
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 145
BUDŽETSKI KORISNICI
stavaju se u ostale korisnike javnih sredstava
i obveznik su primene određenih propisa koji
se odnose
na javni sektor.
Na dan 13. decembra 2019. godine ukupan broj
evidentiranih
korisnika javnih sredstava izno-
si ukupno
36.021:
Tip KJS Ukupan
broj
0 – Nosioci budžeta 201
1 – Direktni korisnici budžetskih
sredstava 1.113
2 – Indirektni korisnici budžetskih
sredstava 7.510
4 – Organizacione jedinice direktnog
korisnika budžetskih
sredstava 37
5 – Namenska sredstva direktnih korisnika
budžetskih
sredstava 322
6 – Drugi korisnici javnih sredstava 46
7 – Ostali korisnici javnih sredstava 1.374
8 – Pravna lica i drugi subjekti koji ne
pripadaju javnom sektoru 24.966
9 – Organizacije za obavezno socijalno
osiguranje (OOSO) 4
10 – Korisnici sredstava Republičkog fonda za
zdravstveno osiguranje 348
11 – Organizacione jedinice u sastavu
organizacija za obavezno socijalno osiguranje
(OJ OOSO) 100
Ukupan broj evidentiranih
korisnika javnih
sredstava 36.021
Obaveza i postupak registracije u
Upravi za trezor
Korisnici javnih sredstava i drugi subjekti
imaju obavezu registracije u Upravi za trezor
u Evidenciju KJS. Uprava za trezor vrši upis,
promenu podataka i brisanje korisnika javnih
sredstava i drugih subjekata u Evidenciji KJS na
osnovu dokumentacije
propisane pomenutim pra-
vilnikom i zahteva
koji podnosi
korisnik jav-
nih sredstava, odnosno
drugi subjekt na jednom
od obrazaca. Ostali korisnici javnih sredstava
podnose
zahtev
za upis/brisanje korisnika javnih
sredstava u Upravi za trezor na obrascu ZU-1/ZB-1.
U slučaju da korisnik javnih sredstava nije
podneo
zahtev
za upis u Evidenciju KJS, Uprava
može da izvrši upis tog korisnika u navedenu
evidenciju na osnovu dokumentacije
preuzete iz
registra nadležnog
organa za registraciju su-
bjekata, kao i raspoloživih podataka i dokumentacije
drugih nadležnih
organa.
Prilikom upisa se korisniku javnih sredsta-
va, odnosno
drugom subjektu dodeljuje jedinstve-
ni broj korisnika javnih sredstava – JB KJS.
Registar zaposlenih, izabranih,
imenovanih, postavljenih
i
angažovanih lica kod korisnika
javnih sredstava
Donošenjem Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i anga-
žovanih lica kod korisnika javnih sredstava
(„Sl. glasnik RS”, br. 68/15, 79/15 – ispravka),
koji je stupio na snagu 12. avgusta 2015. godine,
prestaju da važe odredbe člana
93a Zakona o bu-
džetskom sistemu. Međutim, obaveze korisnika
javnih sredstava ostale su iste i detaljnije su
regulisane ovim posebnim zakonom koji je pre-
stao da važi donošenjem Zakona o Centralnom
registru obaveznog socijalnog osiguranja („Sl.
glasnik RS”, br. 95/18), koji je stupio na snagu 16.
12. 2018. godine.
Zakonom o Centralnom
registru obaveznog
socijalnog osiguranja propisano je da Centralni
registar preuzima poslove vođenja re-
gistra od Ministarstva finansija – Uprave za
trezor u roku od godinu dana od dana stupanja
na snagu ovog zakona, a najkasnije do 1. januara
2020. godine, dok su korisnici javnih sredstava
dužni
da podatke
potrebne za vođenje registra
do preuzimanja vođenja od strane Centralnog
registra dostavljaju
Ministarstvu finansi-
ja – Upravi za trezor na obrascima i na način
utvrđen propisima koji su važili do stupanja na
snagu ovog zakona.
Primena odredbi Zakona o Centralnom
re-
gistru obaveznog osiguranja koje se odnose
na
Registar zaposlenih, izabranih, imenovanih,
postavljenih
i angažovanih lica kod korisnika
javnih sredstava za korisnike javnih sredsta-
va počinje od 1. januara 2020. godine (poglavlje
IX, članovi
25–27), kada Centralni
registar
preuzima poslove vođenja registra u skladu
sa odredbama ovog zakona. Podatke
potrebne
za vođenje registra do preuzimanja vođenja od
strane Centralnog
registra korisnici javnih
sredstava dostavljaće
Ministarstvu finansi-
ja – Upravi za trezor na obrascima i na način
utvrđen propisima koji su važili do stupanja
na snagu ovog zakona (Zakon o Registru zapo-
slenih, izabranih, imenovanih, postavljenih
i
angažovanih lica kod korisnika javnih sred-
stava), a nakon toga u skladu sa aktom iz člana
27. stav 3. ovog zakona.
146 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o Centralnom
registru obaveznog socijalnog osigu-
ranja („Sl. glasnik RS”, br. 00/2019) preuzimanje
poslova vođenja Registra zaposlenih izabranih,
imenovanih, postavljenih
i angažovanih lica
kod korisnika javnih sredstava od Ministar-
stva finansija odloženo je do 1. januara 2021.
godine. Dakle, podatke
potrebne za vođenje Re-
gistra od strane Centralnog
registra korisnici
javnih sredstava i dalje će dostavljati
Mini-
starstvu finansija – Upravi za trezor, a zaključno
sa 31. decembrom 2020. godine na obrascima
i na način utvrđen propisima koji su važili do
stupanja na snagu ovog zakona, odnosno
u skladu
sa odredbama Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i angažo-
vanih lica kod korisnika javnih sredstava.
Korisnici javnih sredstava dužni
su da Centralnom
registru u elektronskom obliku dostavljaju
podatke
iz člana
26. ovog zakona do 10. u
mesecu za prethodni
mesec, osim korisnika jav-
nih sredstava koji prvi put to čine, pa podatke
za prethodni
mesec dostavljaju
u roku od deset
dana od dana dodeljivanja pristupnog
naloga
elektronskoj bazi podataka Registra.
Shodno
iznetom, privredna
društva u ve-
ćinskom državnom vlasništvu u obavezi su
da do 1. januara 2020. godine postupaju u skla-
du sa obavezama koje su propisane Zakonom o
Registru zaposlenih, izabranih, imenovanih,
postavljenih
i angažovanih lica kod kori-
snika javnih sredstava, a nakon toga u skla-
du sa obavezama koje su propisane Zakonom o
Centralnom
registru obaveznog socijalnog
osiguranja (članovi
25–27).
Primeri najčešćih nepravilnosti
vezanih za status korisnika javnih
sredstava
Kao što je već napomenuto, privredna
dru-
štva u većinskom državnom vlasništvu, koja su
Zakonom o budžetskom sistemu definisana kao
ostali korisnici javnih sredstava, ne prepozna-
ju uvek da kao takva imaju status korisnika javnih
sredstava, odnosno
da pripadaju javnom sektoru
i da ih to obavezuje na primenu određenih pro-
pisa koji se odnose
na javni sektor. Najčešće se
pravi greška
u definisanju statusa poistoveći-
vanjem pojmova
„korisnik javnih sredstava” i
„javni sektor” sa pojmom
„korisnik budžetskih
sredstava” i sl. U praksi
ova vrsta greške
pro-
uzrokuje nepravilnost i nezakonitost u postu-
panju privrednih
društava.
Nepostupanja u skladu sa propisima i propu-
štanje primene propisa može da prouzrokuje
nenamensko trošenje neporeskih
javnih priho-
da ili propuštanje obaveze izveštavanja, čime
pravno lice i odgovorno lice u pravnom licu
čine prekršaj, odnosno
odgovorno lice čini
krivično
delo ukoliko su ispunjeni uslovi pro-
pisani Krivičnim
zakonikom.
Odgovorna lica kao izgovor najčešće navode
da ne koriste sredstva iz budžeta i da prihode od
poslovanja ostvaruju na tržištu, pri čemu pre-
viđaju činjenicu da osnov po kome imaju status
korisnika javnih sredstava nije izvor prihoda,
odnosno
način finansiranja, već oblik svojine,
odnosno
vlasnička struktura kapitala (većinski
udeo države u kapitalu).
Primer 1: Neregistrovani korisnici javnih
sredstava
Kontrolisani
subjekt je privredno
društvo
u 100% vlasništvu Republike Srbije. Kontrolisani
subjekt je korisnik javnih sredstava u smi-
slu člana
2. stav 1. tačka 5) Zakona o budžetskom
sistemu i člana
3. Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i angažo-
vanih lica kod korisnika javnih sredstava.
Shodno
utvrđenom statusu, kontrolisani
su-
bjekt je u kontrolisanom
periodu bio u obavezi
da primenjuje važeće odredbe Zakona o budžet-
skom sistemu, Zakona o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i anga-
žovanih lica kod korisnika javnih sredstava
i Zakona o Centralnom
registru obaveznog so-
cijalnog osiguranja.
Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je
sledeće:
XXKontrolisani
subjekt u periodu od 21. decem-
bra 2013. godine do 1. oktobra nije podneo
zahtev
za upis u Evidenciju korisnika javnih sredstava
koja se vodi u Ministarstvu finansija – Uprava
za trezor.
XXKontrolisani
subjekt u periodu od 17. jula 2013.
godine do 20. septembra
2013. godine nije nadležnoj
organizacionoj jedinici Uprave za trezor
podneo
pisanim putem zahtev
za pristup Regi-
stru, niti je dostavio propisane podatke
na pro-
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 147
BUDŽETSKI KORISNICI
pisanim obrascima i u propisanim rokovima,
čime je propustio da postupi u skladu sa odred-
bama člana
93a Zakona o budžetskom sistemu i
odredbama člana
9. Uredbe o izgledu, sadržaju
i načinu popunjavanja obrazaca, kao i o načinu
dostavljanja
i obrade podataka koji se unose u
Registar zaposlenih, izabranih, postavljenih
i
angažovanih lica u javnom sektor. Time su kontrolisani
subjekt, kao pravno lice, i direktor,
kao odgovorno lice, počinili prekršaj iz člana
93a tada važećeg Zakona o budžetskom sistemu.
XXKontrolisani
subjekt i nakon 20. septembra
2013. godine, sve do 12. avgusta 2015. godine nije
primenjivao zakonske propise koji se odnose
na
njega, a prvenstveno se misli na primenu Zakona
o budžetskom sistemu.
XXKontrolisani
subjekt od 12. avgust 2015. godi-
ne, kada je donet Zakon o Registru zaposlenih,
izabranih, imenovanih, postavljenih
i angažo-
vanih lica kod korisnika javnih sredstava, nije
primenjivao zakonske propise koji se odnose
na
njega, a prvenstveno se misli na primenu Zakona
o Registru zaposlenih, izabranih, imenovanih,
postavljenih
i angažovanih lica kod korisnika
javnih sredstava.
XXKontrolisani
subjekt postupio je suprotno
odredbama člana
6. Zakona o Registru zaposle-
nih, izabranih, imenovanih, postavljenih
i an-
gažovanih lica kod korisnika javnih sredstava,
s obzirom na to da je inspekcijskom kontrolom
utvrđeno da kontrolisani
subjekt Ministarstvu
finansija – Upravi za trezor nije dostavljao
podatke
iz člana
4. na propisanim obrascima u
elektronskom obliku. Time su kontrolisani
su-
bjekt, kao pravno lice i korisnik javnih sredsta-
va, i direktor, kao odgovorno lice korisnika
javnih sredstava, počinili prekršaj iz člana
15.
Zakona o Registru zaposlenih, izabranih, ime-
novanih, postavljenih
i angažovanih lica kod
korisnika javnih sredstava.
Kontrolisanom
subjektu su, radi otklanjanja
utvrđenih nepravilnosti i sprečavanja da se
iste ponove, Zapisnikom o inspekcijskoj kontroli
predložene sledeće mere:
XXda na obrascu ZU-1 područnoj
filijali Uprave
za trezor Ministarstva finansija podnese
zahtev
za upis korisnika javnih sredstava u Upravi
za trezor;
XXda na obrascu RZ-OB-01, Projekat: Registar zaposlenih,
područnoj
filijali Uprave za trezor
podnese
zahtev
za otvaranje šifara;
XXda izvrši elektronsku dostavu izveštaja o
isplaćenim zaradama područnoj
filijali Upra-
ve za trezor počev od dana evidentiranja
u Regi-
star zaposlenih.
Primer 2: Zapošljavanje i radno
angažovanje kod korisnika javnih sredstava
Odredbama člana
27e st. 34–38. Zakona o bu-
džetskom sistemu propisano je da korisnici jav-
nih sredstava ne mogu da zasnivaju radni
odnos
sa novim licima radi popunjavanja slobodnih,
odnosno
upražnjenih radnih
mesta do 31. decem-
bra 2019. godine, odnosno,
izuzetno od prethodno
iznetog, radni
odnos
sa novim licima može
da se zasnuje uz saglasnost tela Vlade, odnosno
Komisije za davanje saglasnosti za novo zapo-
šljavanje i dodatno radno
angažovanje kod ko-
risnika javnih sredstava (dalje: Komisija), na
predlog nadležnog
ministarstva, odnosno
dru-
gog nadležnog
organa, uz prethodno
pribavljeno
mišljenje Ministarstva.
Takođe je propisano da ukupan broj zaposle-
nih na određeno vreme zbog povećanog obima po-
sla, lica angažovanih po ugovoru o delu, ugovoru
o privremenim i povremenim poslovima, preko
omladinske
i studentske
zadruge i lica angažo-
vanih po drugim osnovama kod korisnika javnih
sredstava ne može biti veći od 10% od ukupnog
broja zaposlenih. Izuzetno, broj zaposlenih na
određeno vreme zbog povećanog obima posla,
lica angažovanih po ugovoru o delu, ugovoru o
privremenim i povremenim poslovima, preko
omladinske
i studentske
zadruge i lica anga-
žovanih po drugim osnovama kod korisnika jav-
nih sredstava može biti veći od 10% od ukupnog
broja zaposlenih, uz saglasnost tela Vlade, na
predlog nadležnog
ministarstva, odnosno
dru-
gog nadležnog
organa, uz prethodno
pribavljeno
mišljenje Ministarstva.
U skladu sa odredbama člana
7. Zakona o iz-
menama i dopunama Zakona o budžetskom siste-
mu („Sl. glasnik RS”, br. 108/2013), ograničenja
ukupnog
broja zaposlenih na određeno vreme
zbog povećanog obima posla, lica angažova-
nih po ugovoru o delu, ugovoru o privremenim
i povremenim poslovima, preko omladinske
i
studentske
zadruge i lica angažovanih po dru-
gim osnovama kod korisnika javnih sredstava
primenjuju se od 1. marta 2014. godine.
Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je da
je kontrolisani
subjekt u kontrolisanom
perio-
148 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
BUDŽETSKI KORISNICI
du, shodno
utvrđenom činjeničnom
stanju, vršio
dodatno zapošljavanje i radno
angažovanje bez
saglasnosti Komisije, čime je postupio suprotno
odredbama člana
27e stavovi 34–38. Zakona o bu-
džetskom sistemu, koje se odnose
na zabranu zapo-
šljavanja, ali i suprotno odredbama čl. 3, 6. i 8.
Uredbe o postupku za pribavljanje
saglasnosti za
novo zapošljavanje i dodatno radno
angažovanje
kod korisnika javnih sredstava, što je samo u
kontrolisanom
periodu rezultiralo nezakoni-
tim trošenjem javnih prihoda u ukupnom
iznosu
od preko 40 miliona dinara.
Kontrolisanom
subjektu je, radi otklanjanja
utvrđene nezakonitosti i sprečavanja da se ista
ponovi, Zapisnikom o inspekcijskoj kontroli
predložena mera da izvrši uplatu nezakonito
isplaćenih novčanih sredstava po osnovu zapo-
šljavanja bez saglasnosti i suprotno Zakonu o
budžetskom sistemu na račun broj 840-745128843-
36 – Ostali prihodi budžeta Republike.
Primer 3: Interna
revizija
Odredbama člana
82. Zakona o budžetskom si-
stemu propisano je da korisnici javnih sredsta-
va uspostavljaju
internu
reviziju, kao i da je za
uspostavljanje
i obezbeđenje
uslova za adekvat-
no funkcionisanje interne
revizije odgovo-
ran rukovodilac korisnika javnih sredstava,
a internu
reviziju obavljaju
interni
revizori.
Odredbama člana
3. Pravilnika o zajedničkim
kriterijumima za organizovanje i standardima
i metodološkim
uputstvima za postupanje i iz-
veštavanje interne
revizije u javnom sektoru
(„Sl. glasnik RS”, broj 106/2013) propisan je na-
čin uspostavljanja
interne
revizije kod korisni-
ka javnih sredstava.
Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je da
je organ upravljanja
kod kontrolisanog
subjekta
sa kašnjenjem od preko petnaest meseci izvr-
šio formalno usklađivanje opštih
akata sa
odredbama Zakona o budžetskom sistemu, koji je
stupio na snagu 13. oktobra 2010. godine, kojim je
uvedena obaveza korisnicima javnih sredstava
da uspostave internu
reviziju, ali i odgovor-
nost rukovodioca korisnika javnih sredstava
za njeno uspostavljanje.
Osim što je izvršeno samo formalno, uskla-
đivanje je i delimično,
s obzirom na to da radno
mesto internog
revizora nije sistematizovano
Pravilnikom o radu, dok je, suprotno tome, na
osnovu ugovora o delu izvršeno angažovanje internog
revizora uz obrazloženje da je navedeni
posao internog
revizora van delatnosti poslo-
davca. Pritom interni
revizor ne samo da je an-
gažovan suprotno zakonu već imenovano lice ne
ispunjava ni uslove propisane zakonom za obavljanje
poslova interne
revizije kod korisni-
ka javnih sredstava. Inspekcijskom kontrolom
konstatovano je da su i Skupština
Društva, koja
je imenovala angažovano lice kao internog
revizora, kao i direktor Društva, koji je sa
imenovanim zaključio ugovor o delu, po nalogu
Skupštine
Društva postupili suprotno odred-
bama člana
82. Zakonu o budžetskom sistemu i
člana
3. Pravilnika o zajedničkim
kriterijumi-
ma za organizovanje i standardima i metodološkim
uputstvima za postupanje i izveštavanje
interne
revizije u javnom sektoru, što je rezul-
tiralo nezakonitim trošenjem javnih prihoda u
iznosu od preko 2 miliona dinara.
Kontrolisanom
subjektu je, radi otklanjanja
utvrđene nezakonitosti i sprečavanja da se ista
ponove, Zapisnikom o inspekcijskoj kontroli
predložena mera da izvrši uplatu nezakonito
isplaćenih novčanih sredstava po osnovu anga-
žovanja internog
revizora suprotno Zakonu o
budžetskom sistemu na račun broj 840-745128843-
36 – Ostali prihodi budžeta Republike. PS
ODGOVARAMO
NA PITANJA PRETPLATNIKA!
Postavite nam pitanje
putem obrasca na stranici
poslovnisavetnik.net