U ovom članku predstavljena je metodologija obračuna zarada u realnom sektoru, odnosno plata u javnom sektoru u 2020. godini, sa stanovišta poreskih propisa inoviranih poslednjim promenama Zakona o porezu na dohodak građana i Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje (objavljenih u „Službenom glasniku RS” broj 86/2019. od 6. 12. 2019. godine).
Skip to PDF content168 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Mr Željko Albaneze
Obračun zarada i plata
zaposlenih u 2020. godini
U ovom članku
predstavljena
je metodologija obračuna zarada u realnom sektoru,
odnosno
plata u javnom sektoru u 2020. godini, sa stanovišta poreskih
propisa inoviranih poslednjim promenama Zakona o porezu na dohodak građana
i Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje (objavljenih
u
„Službenom glasniku RS” broj 86/2019. od 6. 12. 2019. godine).
Neoporezivi iznos za zarade/plate u
2020. godini
Prema inoviranom članu
15a Zakona o porezu
na dohodak građana („Sl. glasnik RS”, br. 24/2001
… i 86/2019 – dalje: Zakon o porezu), od 1. janu-
ara 2020. godine i cele 2020. godine osnovicu
poreza na zarade čini zarada umanjena za iznos
od 16.300 dinara mesečno
za lice koje radi sa
punim radnim
vremenom (umesto dosadašnjih
15.300 dinara).
FNaglašavamo da se ovaj neoporezivi
iznos primenjuje od 1. januara, dakle na
sve isplate zarada od tog datuma, bez obzira
na mesec na koji se odnose.
U toku 2020. godine
važiće i dalje poreska stopa na zarade od 10%.
Obračun doprinosa za obavezno
socijalno osiguranje na zarade/plate u
2020. godini
Prema inoviranim odredbama člana
44. Zako-
na o doprinosima za obavezno socijalno osigu-
ranje („Sl. glasnik RS”, br. 84/2004 … i 86/2019
– dalje: Zakon o doprinosima), stope po kojima
se obračunavaju i plaćaju doprinosi za obave-
zno socijalno osiguranje od 1. januara 2020. godi-
ne na zarade/plate i naknade
zarade/plate:
XXzaposlenih,
XXizabranih, imenovanih i postavljenih
lica
koja ostvaruju razliku zarade, odnosno
plate,
XXlica koja obavljaju
privremene i povremene
poslove po ugovoru zaključenom neposredno
sa
poslodavcem, odnosno
preko zadruge, osim lica
do navršenih dvadeset šest godina života ako
su na školovanju,
XXlica koja ostvaruju naknadu
zarade po zakonu
koji uređuje finansijsku
podršku
porodici sa
decom i
XXlica koja ostvaruju naknadu
zarade po zakonu
koji uređuje obavezno zdravstveno osiguranje,
iznose:
Vrsta doprinosa Na teret
zaposlenog
Na teret
poslodavca
Ukupno
Ukupno
19,90% 16,65% 36,55%
Za penzijsko i
invalidsko osiguranje 14,00% 11,50% 25,50%
Za zdravstveno
osiguranje 5,15% 5,15% 10,30%
Za osiguranje od
nezaposlenosti 0,75% 0% 0,75%
Stope doprinosa obračunavaju se dva puta:
jednom
na bruto zaradu na teret zaposlenog, a
drugi put na bruto zaradu na teret troškova
poslodavca. Obračun i uplatu doprinosa vrši
poslodavac istovremeno sa isplatom zarade.
Prema odredbama člana
13. Zakona o dopri-
nosima, osnovica doprinosa za zaposlene i za
poslodavce je zarada, odnosno
plata i naknada
zarade, odnosno
plate u skladu sa zakonom koji
uređuje radne
odnose,
opštim
aktom i ugovorom
o radu, odnosno
rešenjem nadležnog
organa. Ova
osnovica doprinosa za zaposlene i za poslodav-
ce ne umanjuje se za 16.300 dinara.
Izuzetno, prema stavu 5. ovog člana,
u osno-
vicu doprinosa za zaposlene i za poslodav-
ce ne uračunavaju se primanja koja zaposleni
ostvari od poslodavca na koja se ne plaća po-
rez na zarade saglasno zakonu kojim se uređuje
porez na dohodak građana.
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 169
ZARADE
Nova najniža osnovica doprinosa
Po ovlašćenju iz člana
37. stav 2. Zakona o
doprinosima, ministar finansija utvrdio je i
objavio da najniža mesečna
osnovica na koju se
obračunavaju i plaćaju doprinosi za obavezno
socijalno osiguranje iznosi 25.801 dinar (dalje:
najniža osnovica). Ova osnovica primenjuje se
od prvog dana narednog
meseca po objavljivanju,
dakle od 1. januara 2020. godine, a važiće do 31.
decembra 2020. godine.
Slučajevi kada se NE primenjuje najniža
mesečna
osnovica doprinosa
Prema članu
36. stav 1. Zakona o doprino-
sima, mesečna
osnovica doprinosa ne može
da bude niža od najniže mesečne
osnovice
doprinosa. U slučaju da je konkretna isplata
niža od važeće najniže mesečne
osnovice,
obračun i plaćanje doprinosa vrši se na tu
najnižu mesečnu
osnovicu.
Izuzetno, prema članu
36. stav 3. Zakona, naj-
niža mesečna
osnovica ne primenjuje se za ob-
račun i plaćanje doprinosa prilikom isplate
primanja iz čl. 17–21, 28. i 35b ovog zakona, kao u
sledećim slučajevima:
1) Osnovica doprinosa za izabrana, imeno-
vana i postavljena
lica koja, pored zarade kod
poslodavca kod koga su u radnom
odnosu,
ostva-
ruju i razliku zarade, odnosno
plate za vreme
obavljanja
javne funkcije, kao i za isplatioce,
jeste ta razlika zarade.
2) Osnovica doprinosa za osiguranike koji
ostvaruju naknadu
zarade za vreme porodiljskog
odsustva, odsustva sa rada radi nege deteta i od-
sustva sa rada radi posebne nege deteta u skladu
sa zakonom koji uređuje finansijsku
podršku
po-
rodici sa decom, kao i za isplatioce naknade,
jeste iznos naknade
zarade.
3) Osnovica doprinosa za osiguranike koji
ostvaruju naknadu
zarade po osnovu privreme-
ne sprečenosti za rad iz sredstava obaveznog
zdravstvenog osiguranja, u skladu sa zakonom,
kao i za isplatioce naknade,
jeste iznos naknade
zarade.
4) Osnovica doprinosa za isplatioce penzije
i naknade
po osnovu invalidnosti
iz sredstava
organizacije za obavezno penzijsko i invalid-
sko osiguranje, u skladu sa zakonom, jeste iznos
penzije, odnosno
naknade.
5) Osnovica doprinosa za osiguranike koji
ostvaruju novčanu naknadu
iz sredstava orga-
nizacije nadležne
za zapošljavanje, u skladu sa
zakonom, jeste iznos novčane naknade.
6) Osnovica doprinosa za lica koja ostvaruju
ugovorenu naknadu
jeste oporezivi prihod od
ugovorene naknade
u skladu sa zakonom koji ure-
đuje porez na dohodak građana.
7) Osnovica doprinosa za obavezno zdrav-
stveno osiguranje lica za koja se sredstva za
uplatu doprinosa obezbeđuju
u budžetu Republi-
ke jeste mesečna
osnovica doprinosa koju čini
iznos od 15% prosečne
mesečne
zarade u Repu-
blici isplaćene po zaposlenom u prethodnoj
godini, prema objavljenom
podatku
republičkog
organa nadležnog
za poslove statistike.
FDakle, u svih sedam slučajeva ne pri-
menjuje se najniža mesečna
osnovica
doprinosa od 25.801 dinar u 2020. godini.
Primena srazmerne najniže mesečne
osnovice pri obračunu doprinosa
Prema članu
39. stav 1. Zakona o doprinosima,
kada je period za koji se obračunava doprinos
kraći od mesec dana, a ispunjeni su uslovi za
primenu najniže mesečne
osnovice doprinosa,
obračun doprinosa vrši se na srazmerni iznos
najniže mesečne
osnovice doprinosa.
Prema pojašnjenju iz stava 3. istog člana,
srazmerni iznos najniže mesečne
osnovice
doprinosa utvrđuje se od najniže mesečne
osnovice doprinosa, srazmerno broju dana,
odnosno
broju časova rada u mesecu za koji
postoji obaveza obračuna doprinosa.
U skladu sa ovom zakonskom definicijom,
srazmerni iznos najniže osnovice doprinosa
u praksi
može da se primeni prilikom isplate:
1) zarada invalida rada II kategorije koji
rade sa polovinom radnog
vremena, a za drugu
polovinu dobijaju naknadu
zarade od Fonda za
penzijsko i invalidsko osiguranje;
2) zarada zaposlenih koji su u toku meseca
zasnovali radni
odnos
sa poslodavcem ili ra-
skinuli radni
odnos
sa poslodavcem pre isteka
170 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
meseca, ili su deo meseca radili privremene
ili povremene poslove;
3) zarada zaposlenih koji su se u toku meseca
vratili na rad sa bolovanja dužeg od trideset
dana ili sa porodiljskog odsustva;
4) zarada zaposlene koja u toku meseca ode
na porodiljsko odsustvo, odnosno
na bolovanje
preko trideset dana;
5) zarada zaposlenih koji u toku meseca odu
na neplaćeno odsustvo ili se vrate sa neplaće-
nog odsustva, ili odu ili se vrate sa odsluženja
vojnog roka;
6) zarada zaposlenih koji u toku meseca odu
na izdržavanje kazne zatvora ili se vrate sa iz-
državanja te kazne;
7) kada zaposleni ima zasnovan radni
odnos
kod više poslodavaca, a kod svakog radi sa ne-
punim radnim
vremenom;
8) u svim drugim nepomenutim slučajevima
kada se isplata vrši za nepun mesec ili kada se
za deo meseca isplaćuje zarada, a za drugi deo
naknada
zarade koja tereti drugog isplatioca,
a ne poslodavca.
Za sve navedene slučajeve obračunata zarada
ostvarena za deo meseca poredi se sa srazmer-
nim iznosom važeće najniže osnovice doprino-
sa, pri čemu:
1) ukoliko je iznos koji se isplaćuje veći od
srazmerne najniže osnovice doprinosa – osno-
vica za obračun je zarada,
2) ukoliko je iznos koji se isplaćuje niži od
srazmerne najniže osnovice doprinosa – dopri-
nosi se obračunavaju na srazmeran iznos najniže
osnovice.
Srazmerno umanjivanje najniže osnovice do-
prinosa utvrđuje sam poslodavac, bez odobrenja
nadležnog
organa, ali samo za navedene oblike
odsustva. Srazmerni iznos najniže osnovice do-
prinosa izračunava se na sledeći način:
XXiznos najniže osnovice doprinosa, i to za sva-
kog zaposlenog posebno, podeli se sa mogućnim
fondom časova rada kod poslodavca za mesec za
koji se vrše obračun i isplata zarada, i
XXtako dobijeni iznos pomnoži
se sa brojem
ostvarenih časova rada zaposlenog u mesecu za
koji se vrše obračun i isplata zarada.
Nova najviša osnovica doprinosa
Po ovlašćenju iz člana
42. stav 2. Zakona o
doprinosima, ministar finansija utvrdio je i
objavio da mesečna
osnovica na koju se obraču-
navaju i plaćaju doprinosi za obavezno socijal-
no osiguranje iznosi najviše 368.590 dinara
(dalje: najviša osnovica). Ova najviša osnovica
primenjivaće se od prvog dana narednog
meseca
po objavljivanju,
dakle od 1. januara 2020. godine,
a važiće do 31. decembra 2020. godine.
Nema utvrđivanja srazmere kod najviše
osnovice doprinosa
Prema stavu 3. u članu
41. Zakona o doprino-
sima, kada je period za koji se obračunava do-
prinos kraći od mesec dana ili kada zaposleni
radi sa skraćenim ili nepunim radnim
vreme-
nom, a ispunjeni su uslovi za primenu najviše
mesečne
osnovice doprinosa, obračun doprino-
sa vrši se na iznos najviše mesečne
osnovice
doprinosa. Prema tome, potrebno je i upozoriti
na to da kod najviše osnovice doprinosa nema
utvrđivanja srazmernog iznosa kao kod najniže
osnovice, kao i da se najviša osnovica primenju-
je u svim slučajevima isplate zarade koja je viša
od nje, čak i kada se zarada obračunava za period
kraći od celog meseca.
Primena neoporezivog iznosa zarade
od 16.300 dinara na isplate od
1. januara 2020. godine
Novi neoporezivi iznos za sve isplate sa ka-
rakterom zarade u 2020. godini iznosi 16.300 di-
nara. Pri tome, potrebno je imati u vidu da, shodno
članu
15a stav 2. Zakona o porezu, osnovicu poreza
na zarade čini zarada iz člana
13. st. 1. i 3, čl. 14–14b
i člana
15b ovog zakona, umanjena za iznos od 16.300
dinara mesečno
za lice koje radi sa punim radnim
vremenom. Zbog toga najpre treba izlistati ispla-
te zaposlenima koje imaju poreski karakter zarade
iz navedenih članova
Zakona o porezu. Konkretno,
prema članu
15a stav 2. Zakona o porezu, osnovicu
poreza na zarade koja se umanjuje za iznos od 16.300
dinara mesečno
za lice koje radi sa punim radnim
vremenom čine sledeća primanja:
1) zarada koja se ostvaruje po osnovu radnog
odnosa,
definisana zakonom kojim se uređu-
ju radni
odnosi
i druga primanja zaposlenog
(shodno
odredbama Zakona o radu), a to je:
XXzarada za obavljeni
rad i vreme provedeno na
radu (koja se sastoji od osnovne zarade, dela za-
rade za radni
učinak i uvećane zarade),
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 171
ZARADE
XXzarada po osnovu doprinosa zaposlenog poslov-
nom uspehu poslodavca (nagrade, bonusi i sl.),
XXdruga primanja po osnovu radnog
odnosa
koja
imaju karakter zarade u skladu sa opštim
aktom
i ugovorom o radu (npr. topli obrok, regres, naknada
za odvojeni život, terenski dodata), osim
primanja iz člana
14, člana
42. stav 3. t. 4) i 5),
člana
118. t. 1–4), člana
119, člana
120. tačka 1) i
člana
158. Zakona o radu),
XXnaknade
zarade po svim slučajevima odsustva
sa rada iz čl. 114, 115, 116. i 117. Zakona o radu, koje
poslodavac isplaćuje zaposlenom,
XXnaknade
zarade koje zaposlenima isplaćuju
drugi zakonski isplatioci (npr. za porodiljsko,
za bolovanje preko trideset dana);
2) isplaćena lična
zarada preduzetnika
utvrđena u skladu sa Zakonom o porezu (član
13.
stav 3);
3) primanja u obliku bonova, hartija od vrednosti,
osim akcija stečenih u postupku svojinske
transformacije, novčanih potvrda, robe, kao i
primanja ostvarena činjenjem ili pružanjem
pogodnosti,
opraštanjem duga, kao i pokriva-
njem rashoda
obveznika novčanom nadoknadom
ili neposrednim
plaćanjem (član
14. Zakona o
porezu, pri čemu se hartije od vrednosti,
osim
akcija stečenih u postupku svojinske transfor-
macije, koje zaposleni dobije od poslodavca ili
od s poslodavcem povezanog lica, smatraju za-
radom u momentu
sticanja prava raspolaganja na
tim hartijama od vrednosti,
odnosno
u momentu
u kojem se te hartije od vrednosti
smatraju opo-
rezivom zaradom zaposlenog prema kriteriju-
mima datim u članu
18. stav 3. Zakona o porezu);
4) primanja po osnovu činjenja ili pružanja
pogodnosti:
korišćenje službenog vozila i drugog
prevoznog sredstva u privatne svrhe i korišćenje
stambenih zgrada i stanova koji su u vlasništvu
poslodavca ili na raspolaganju poslodavca po
osnovu zakupa ili po drugom osnovu, uz ili bez pla-
ćanja zakupnine
(član
14a Zakona o porezu);
5) premije svih vidova dobrovoljnog osigura-
nja, kao i penzijski doprinos u dobrovoljni pen-
zijski fond, koje poslodavac plaća za zaposlene
– osiguranike uključene u dobrovoljno osigura-
nje, odnosno
za zaposlene – članove
dobrovolj-
nog penzijskog fonda, u skladu sa zakonom koji
uređuje dobrovoljno osiguranje, odnosno
do-
brovoljne penzijske fondove i penzijske plano-
ve – preko neoporezivog iznosa (član
14b stav 1.
Zakona o porezu);
6) zarada koju bi fizička lica – rezidenti
Republike koji su upućeni u inostranstvo radi
obavljanja
poslova za pravna lica – rezidente
Republike, kao i rezidenti
Republike koji su
upućeni u inostranstvo na stručno
osposoblja-
vanje i usavršavanje za potrebe poslodavca u
smislu zakona kojim se uređuje upućivanje za-
poslenih na privremeni rad u inostranstvo, u
skladu sa zakonom, opštim
aktom i ugovorom o
radu, ostvarili u Republici na istim ili sličnim
poslovima (član
15b Zakona o porezu).
Sva navedena primanja imaju karakter za-
rade, što znači da se na njih primenjuje po-
reska olakšica
od 16.300 dinara kako bi se
odredila poreska osnovica.
Podsećamo i na to da se sledeće isplate sa
karakterom zarade ne umanjuju za 16.300 dinara
radi utvrđivanja poreske osnovice:
XXnaknada
zarade zbog rada sa skraćenim radnim
vremenom (II kategorija invalidnosti)
i
naknada
zbog manje zarade na drugom odgovara-
jućem poslu (III kategorija invalidnosti)
koja se
isplaćuje na teret Fonda PIO;
XXugovorena naknada
i druga primanja koja se
ostvaruju obavljanjem
privremenih i povre-
menih poslova na osnovu ugovora zaključenog
neposredno
sa poslodavcem, kao i na osnovu ugo-
vora zaključenog preko omladinske
ili studentske
zadruge.
Obračun zarade i poreskog umanjenja
prilikom isplate cele zarade za
decembar 2019. godine u toku januara
meseca 2020. godine – PUNO RADNO
VREME
Prilikom obračuna zarada, osim iznosa
poreskog umanjenja od 16.300 dinara i stopa
doprinosa koje su navedene na početku
članka,
poslodavci moraju da primene i odredbe Pra-
vilnika o načinu i postupku obračunavanja pore-
za na zarade u slučaju umanjenja poreske osnovice
(„Sl. glasnik RS”, br. 115/2013 – dalje: Pravilnik),
kojim se uređuje način i postupak obračunavanja
poreza na zarade saglasno Zakonu o porezu i
dostavljanje
podataka Poreskoj upravi o obra-
čunatom porezu.
172 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Konkretno, kada obračunava i isplaćuje zara-
du zaposlenom za puno radno
vreme (isto važi i
za plate), poslodavac primenjuje ceo iznos pore-
skog umanjenja. Prema članu
4. stav 1. Pravilnika,
za zaposlenog koji radi sa punim radnim
vreme-
nom kod jednog
poslodavca osnovica poreza na
zarade utvrđuje se tako što se zarada umanjuje
za neoporezivi iznos u celosti, odnosno,
prema
članu
15a stav 2. Zakona o porezu, osnovicu po-
reza na zarade čini zarada umanjena za iznos od
16.300 dinara mesečno
za lice koje radi sa punim
radnim
vremenom.
Još jednom
ističemo da se samo porez pla-
ća na iznos zarade umanjene za 16.300,00 dina-
ra, jer Zakonom o doprinosima nije predviđen
ovakav neoporezivi iznos, što znači da u si-
stemu obračuna zarada postoje dve osnovice
– jedna
za obračun doprinosa za socijalno osi-
guranje, a druga za porez.
Primer: Obračun zarade – puno radno
vreme
Na osnovu navedene odredbe Pravilnika data
su tri primera obračuna zarada:
„u prvom primeru obračunata zarada niža je od
važeće najniže mesečne
osnovice doprinosa,
„u drugom primeru zarada je viša od važeće
najniže mesečne
osnovice doprinosa,
„u trećem primeru zarada je viša od najviše
mesečne
osnovice doprinosa.
Red.
br. Opis
Bruto zarada
niža od najniže
osnovice
doprinosa
Bruto zarada
viša od najniže
osnovice
doprinosa
Bruto zarada
viša od najviše
osnovice
doprinosa
1. Obračunata bruto zarada 24.000,00 100.000,00 380.000,00
2. Najniža mesečna
bruto osnovica doprinosa 25.801,00 25.8010,00 25.801,00
3. Najviša mesečna
bruto osnovica doprinosa 368.590,00 368.590,00 368.590,00
4. Osnovica za plaćanje doprinosa (obračunata zarada, ali
ne niža od najniže osnovice doprinosa i ne viša od
najviše osnovice doprinosa):
– kolona 3: najniža osnovica doprinosa
– kolona 4: obračunata bruto zarada
– kolona 5: najviša osnovica doprinosa 25.801,00 100.000,00 368.590,00
5. Iznos doprinosa za uplatu na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 4) 5.134,40 19.900,00 73.349,41
6. Umanjenje poreske osnovice 16.300,00 16.300,00 16.300,00
7. Osnovica za plaćanje poreza (red. br. 1 – red. br. 6) 7.700,00 83.700,00 363.700,00
8. Iznos poreza za uplatu (10% × red. br. 7) 770,00 8.370,00 36.370,00
9. Zarada za isplatu zaposlenom
(red. br. 1 – red. br. 5 – red. br. 8) 18.095,60 71.730,00 270.280,59
10. Iznos doprinosa za uplatu na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 4) 4.295,87 16.650,00 61.370,23
Ovde su prikazani obračuni koji polaze od bruto iznosa zarada. Međutim, ukoliko se zarada
zaposlenom utvrđuje najpre u neto iznosu, treba je prevesti u bruto iznos radi obračuna poreskih
obaveza. U datim primerima primenjuju se sledeće formule za prevođenje neto iznosa u bruto:
Polazi se od sledećih osnovnih veličina u obračunu zarada:
Opis Bruto iznos Neto iznos
Poresko umanjenje na zarade 16.300,00 11.165,60
Najniža mesečna
osnovica
doprinosa 25.801,00 19.716,50
Najviša mesečne
osnovica
doprinosa 368.590,00 260.011,59
Neto poreska olakšica
utvrđuje se prema formuli:
Neto poreska olakšica
= [16.300,00 – (0,199 × NnO)],
pri čemu je 0,199 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno
osiguranje na teret zaposlenog, a NnO – važeća najniža
osnovica doprinosa. Dakle, neto poreska olakšica
iz-
nosi 11.165,60 dinara (16.300,00 – 5.134,40).
Neto iznos najniže osnovice doprinosa dobija se po
formuli:
Neto najniža osnovica = [(0,701 × 25.801,00) +
(16.300,00 × 10%)], pri čemu je 0,701 – koeficijent
dobijen
umanjivanjem stopa doprinosa i poreza od 100 i podeljen
sa 100. Dakle, neto najniža osnovica iznosi 19.716,50 di-
nara (18.086,50 + 1.630,00).
Neto iznos najviše osnovice doprinosa dobija se po formuli:
Neto najviša osnovica = [(0,701 × NvO) + (16.300,00 × 10%)], pri
čemu je 0,701 – koeficijent
dobijen umanjivanjem stopa doprinosa
i poreza od 100 i podeljen sa 100, a NvO – važeća najviša osno-
vica doprinosa. Dakle, neto najviša osnovica doprinosa iznosi
260.011,59 dinara (258.381,59 + 1.630,00).
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 173
ZARADE
Formule za preračun neto zarada u bruto iznos glase:
Red.
br. Opis Formula za preračun
1) Ako je neto zarada viša od neto najniže
osnovice, a niža od neto najviše osnovice
doprinosa
Ako je neto zarada viša od 19.716,50 din., a
niža od 260.011,59 din. B= (N-1.630,00)/0,701
2) Ako je neto zarada viša od neto poreskog
umanjenja, a niža od neto najniže osnovice
doprinosa
Ako je neto zarada viša od 11.165,60 din., a
niža od 19.716,50 din. B= (N+3.504,40)/0,90
3) Ako je neto zarada niža od neto poreskog
umanjenja
Ako je neto zarada niža od 11.165,60 din. B=N+5.134,40
4) Ako je neto zarada viša od neto najviše
osnovice doprinosa
Ako je neto zarada viša od 260.011,59 din. B= (N+71.719,41)/0,90
Bruto zarada =
Neto zarada − 16.300,00 × 10%
100 − 19,90 − 10
100
Legenda:
B – bruto zarada
N – neto zarada
Obrazloženje formula:
1) Ako je obračunata zarada viša od najniže osnovice doprinosa, a niža od najviše osnovice
doprinosa, bruto zarada dobija se primenom sledeće formule:
odnosno
pri čemu je 19,90 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno osiguranje na teret zaposlenog, a 10% – po-
reska stopa na zarade.
2) Ako je obračunata zarada zaposlenog ili deo zarade prilikom prve isplate zarade u delovima
niža/i od najniže mesečne
osnovice doprinosa, osnov za obračun doprinosa je najniža osnovica
doprinosa, dok je osnov za obračun poreza bruto obračunata zarada umanjena za poresko umanjenje od
16.300,00 dinara. U ovakvom slučaju utvrđeni neto iznos zarade prevodi se u bruto pomoću formule:
pri čemu je 0,199 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno osiguranje na teret zaposlenog, NnO – va-
žeća najniža osnovica doprinosa, a 0,90 – koeficijent
utvrđen na osnovu poreske stope od 10% (100
– 10 = 90 / 100).
Pošto do 31. decembra 2020. godine najniža osnovica doprinosa iznosi 25.801,00 dinar, a dopri-
nosi obračunati po stopi od 19,90% na tu osnovicu iznose 5.134,40 dinara, ova formula ima sledeći
iskaz:
4) Ako je obračunata zarada zaposlenog viša od najviše mesečne
osnovice doprinosa, onda se
neto iznos zarade prevodi u bruto pomoću formule:
pri čemu je 0,199 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno osiguranje na teret zaposlenog, a NvO – va-
žeća najviša osnovica doprinosa.
Bruto zarada =
Neto zarada − 𝟏𝟏. 𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔, 𝟎𝟎𝟎𝟎
𝟎𝟎, 𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕
Bruto zarada =
(Neto zarada + 0,199 × NnO) − (16.300,00 × 10%)
0,90
Bruto zarada =
(Neto zarada + 5.134,40) − 1.630,00
0,90
=
Neto zarada + 𝟑𝟑. 𝟓𝟓𝟎𝟎𝟎𝟎, 𝟒𝟒𝟒𝟒
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
Bruto zarada =
(Neto zarada + 0,199 × NvO) − (16.300,00 × 10%)
0,90
174 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Kako najviša osnovica doprinosa za 2020. godinu iznosi 368.590,00 dinara, a doprinosi obra-
čunati po stopi od 19,90% na tu osnovicu iznose 73.349,41 dinar, ova formula glasi:
Bruto zarada =
(Neto zarada + 73.349,41) − 1.630,00
0,90
=
Neto zarada + 𝟕𝟕𝟕𝟕. 𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕, 𝟒𝟒𝟒𝟒
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
Pravo na korišćenje punog neoporezivog iz-
nosa zarade poslodavac ima za zaposlenog koji
je u radnom
odnosu
sa punim radnim
vremenom
i ostvario je zaradu, odnosno
naknadu
zarade na
teret poslodavca za pun fond sati za konkretan
obračunski mesec. Pravo na umanjenje naknade
zarade za 16.300 dinara ima i zaposleni koji se
tokom celog meseca nalazi na bolovanju na te-
ret obaveznog zdravstvenog osiguranja (bolova-
nje preko trideset dana), kao i lica koja za ceo
mesec ostvaruju naknadu
zarade po osnovu poro-
diljskog odsustva. Radi se, dakle, o licima koja
primaju naknadu
zarade za ceo mesec na teret
drugog isplatioca, van poslodavca.
Potrebno je pomenuti još i slučaj kada
zaposleni ima prekovremene časove rada u
toku meseca – i tada poreska olakšica
izno-
si 16.300 dinara, jer zakonski ne može da bude
veća od pune propisane olakšice
za pun fond
časova rada.
Primer: Obračun decembarske zarade koja
se isplaćuje u januaru 2020. godine
Neto zarada zaposlenog sa uvećanjem za topli
obrok, regres i minuli rad iznosi 71.730 dinara.
Red.
br. Opis Iznos
1. Obračunata neto zarada (sa uvećanjem za
topli obrok, regres, minuli rad i dr.) 71.730,00
2. Obračunata bruto zarada:
B = ((71.730 – 1.630) / 0,701) 100.000,00
3. Osnovica za porez (100.000 – 16.300) 83.700,00
4. Osnovica za plaćanje doprinosa (red.
br. 2) 100.000,00
5. Porez na zarade (red. br. 3 × 10%) 8.370,00
6. Doprinosi na teret zaposlenog –
zbirno (red. br. 4 × 19,9%) 19.900,00
– za PIO (red. br. 4 × 14%) 14.000,00
– za zdravstvo (red. br. 4 × 5,15%) 5.150,00
– za nezaposlenost (red. br. 4 × 0,75%) 750,00
7. Neto za isplatu (red. br. 2 – red. br. 5 –
red. br. 6) = red. br. 1 71.730,00
8. Doprinosi na teret poslodavca –
zbirno (red. br. 4 × 16,65%) 16.650,00
– za PIO (red. br. 4 × 11,5%) 11.500,00
– za zdravstvo (red. br. 4 × 5,15%) 5.150,00
9. Ukupan trošak poslodavca (red. br. 2
+ red. br. 8)
116.650,00
Popunjavanje poreske prijave PPP PD:
1.2 Obračunski period 12. 2019.
3.6 Šifra vrste prihoda 1 01 101 000
3.7 Broj dana 31
3.8 Broj sati 184
3.8a Fond sati 184
3.9 Bruto prihod 100.000,00
3.10 Osnovica za porez 83.700,00
3.11 Porez 8.370,00
3.12 Osnovica doprinosa 100.000,00
3.13 Doprinos za PIO 25.500,00
3.14 Doprinos za zdravstvo 10.300,00
3.15 Doprinos za nezaposlenost 750,00
3.16 Dodatni doprinos za PIO
Obračun i oporezivanje zarade zaposlenih
koji su upućeni na rad u inostranstvo
Na zaradu koju ostvare zaposleni upućeni na
rad u inostranstvo u skladu sa Zakonom o uslovi-
ma za upućivanje zaposlenih na privremeni rad
u inostranstvo i njihovoj zaštiti („Sl. glasnik
RS”, br. 91/2015 i 50/2018 – dalje: Zakon) plaćaju
se sledeće poreske obaveze:
1) porez po stopi od 10% – na osnovicu koju
čini iznos zarade koju bi ti zaposleni ostvari-
li u Republici na istim ili sličnim
poslovi-
ma, umanjenu za 16.300 dinara;
2) doprinosi za obavezno socijalno osigu-
ranje na osnovicu koju čini zarada koju bi ti
zaposleni ostvarili u Republici na istim ili
sličnim
poslovima, s tim da pomenuta osnovica
doprinosa ne može biti niža od zakonske dvo-
struke najniže mesečne
osnovice doprinosa.
Ako je sa ovim zaposlenim ugovorena bruto
zarada, na nju se primenjuju stope poreza i dopri-
nosa radi utvrđivanja neto iznosa za isplatu.
Ako je zarada zaposlenog upućenog na rad u
inostranstvo utvrđena njegovim ugovorom o
radu u Srbiji u neto iznosu, ona mora da se pre-
vede u bruto iznos radi pravilnog obračuna
poreskih
obaveza.
U zavisnosti od visine zarade koju je zapo-
sleni ostvarivao u zemlji pre odlaska u ino-
stranstvo, utvrđuju se sledeće mogućnosti za
prevođenje neto iznosa zarada u bruto iznose za
zaposlene upućene na rad u inostranstvo u toku
2020. godine:
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 175
ZARADE
Opis Zaposleni upućen na rad u inostranstvo
Ako je neto zarada koju bi zaposleni
ostvario u Republici viša od
dvostruke neto najniže osnovice
doprinosa i niža od neto najviše
osnovice doprinosa
Ako je neto zarada koju bi
ostvario u Republici viša
od 39.433,00 din. i niža od
260.011,59 din.
Ako je neto zarada koju bi zaposleni
ostvario u Republici niža od
dvostruke neto najniže osnovice
doprinosa, a viša od neto
neoporezivog iznosa
Ako je neto zarada koju bi
ostvario u Republici viša
od 11.165,60 din. i niža od
39.433,00 din.
odnosno
Ako je neto zarada koju bi zaposleni
ostvario u Republici viša od neto
najviše osnovice doprinosa
Ako je neto zarada koju bi
ostvario u Republici viša
od 260.011,59 din. odnosno
Legenda:
B – bruto zarada
N – neto zarada koju bi zaposleni ostvario u Republici
Primer: Obračun zarade zaposlenom koji je upućen na rad u inostranstvo
Ugovorena zarada u inostranstvu je 2.000 evra. U prvom slučaju zarada koju bi taj zaposleni ostva-
rio u Republici iznosi 36.000 dinara, a u drugom slučaju 80.000 dinara.
Red.
br. Pozicija
Zarada u zemlji
NIŽA od dvostruke
najniže osnovice
Zarada u zemlji
VIŠA od dvostruke
najniže osnovice
1. Ugovorena zarada u inostranstvu 2.000 EUR 2.000 EUR
2. Neto zarada koju bi zaposleni ostvario u Republici 36.000,00 80.000,00
3. Najniža bruto osnovica doprinosa za 2020. godinu 25.801,00 25.801,00
4. Dvostruka najniža bruto mesečna
osnovica doprinosa 51.602,00 51.602,00
4a Dvostruka najniža NETO mesečna
osnovica doprinosa (2 × 19.716,50) 39.433,00 39.433,00
5. Bruto iznos zarade zaposlenog u Republici 49.598,67 111.797,43
6. Zbirna stopa doprinosa na teret zaposlenog 19,90% 19,90%
7a Osnovica za obračun doprinosa 51.602,00 111.797,43
7b Iznos doprinosa na teret zaposlenog (red. br. 7a × 19,9%) 10.268,80 22.247,69
8. Iznos doprinosa na teret poslodavca (red. br. 7a × 16,65%) 8.591,73 18.614,27
9. Poresko umanjenje 16.300,00 16.300,00
10. Poreska osnovica (red. br. 5 – 16.300) 33.298,67 95.497,43
11. Iznos poreza (10% × red. br. 10) 3.329,87 9.549,74
12. Evidenciona neto zarada zaposlenog:
(red. br. 5 – red. br. 7 – red. br. 11) = red. br. 2 36.000,00 80.000,00
B =
N − 1.630
0,701
B =
N + 0,199 × 51.602,00 − 1.630,00
0,90
B =
N + 𝟖𝟖. 𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔, 𝟖𝟖𝟖𝟖
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
B =
N + 0,199 × 368.590,00 − 1.630,00
0,90
B =
N + 𝟕𝟕𝟕𝟕. 𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕, 𝟒𝟒𝟒𝟒
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
(36.000 + 8.638,80) / 0,90 (80.000 – 1.630) / 0,701
Cilj ovakve računice, odnosno
obračuna jeste da se samo odrede sume poreskih
obaveza za
uplatu, jer ovaj zaposleni u inostranstvu prima zaradu koja nije neposredan predmet
navedene
metodologije oporezivanja.
Obračun zarade i poreskih
obaveza
penzionisanog lica koje je u radnom
odnosu
Zasnivanjem radnog
odnosa
penzioner stiče
status zaposlenog sa svim pravima i obavezama
po osnovu rada u skladu sa zakonom. Na zaradu
zaposlenog penzionera poslodavac plaća:
1) porez na zaradu po stopi od 10% na osnovicu
koju čini bruto zarada umanjena za neoporezivi
iznos od 16.300 dinara za ceo mesec rada;
2) doprinos za penzijsko i invalidsko osi-
guranje na teret zaposlenog (14%) i na teret po-
slodavca (11,5%), pri čemu osnovicu na koju se
obračunava i plaća ovaj doprinos čini zarada i
176 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
naknada
zarade, koja ne može biti niža od naj-
niže osnovice niti viša od najviše mesečne
osnovice doprinosa;
3) doprinos za zdravstveno osiguranje (5,15%
+ 5,15%).
Kada je zarada zaposlenog korisnika penzi-
je najpre utvrđena u bruto iznosu, na taj iznos
obračunavaju se doprinosi na teret zaposlenog
i porez (po umanjenju bruto zarade za 16.300 di-
nara poreske olakšice)
radi utvrđivanja neto
zarade za isplatu.
U drugom slučaju, kada je zarada zaposlenih
penzionera najpre utvrđena u neto iznosu, oba-
vezne formule koje se u vezi sa njihovim zarada-
ma primenjuju za prevođenje neto iznosa zarade
u bruto glase:
Opis Penzionisana lica u radnom
odnosu
Ako je neto zarada viša od neto
najniže osnovice, a niža od neto
najviše osnovice
Ako je neto zarada viša od
19.716,50, a niža od 260.011,59 din.
Ako je neto zarada viša od neto
poreske olakšice,
a niža od neto
najniže osnovice
Ako je neto zarada viša od
11.165,60, a niža od 19.716,50 din.
odnosno
Ako je neto zarada viša od neto
najviše osnovice
Ako je neto zarada viša od
260.011,59 din.
odnosno
B =
N − 1.630,00
0,7085
B =
N + 0,1915 × NnO − 1.630
0,90
B =
N + 3.310,89
0,90
B =
N + 0,1915 × NvO − 1.630
0,90
B =
N + 68.954,98
0,90
Legenda:
B – bruto zarada, N – neto zarada
Primer: Obračun zarade penzionera u radnom
odnosu
Ugovorena neto zarada iznosi 50.000 dinara.
Na zaradu zaposlenog penzionera plaćaju se po-
rez, doprinos za PIO i doprinos za zdravstveno
osiguranje.
Red.
br. Opis Iznos
1. Ugovorena zarada – neto 50.000,00
2 Bruto zarada po formuli:
B = (red. br. 1 – 1.630) / 0,7085 68.271,00
3. Neoporezivi iznos zarade 16.300,00
4. Osnovica za plaćanje poreza (red. br.
2 – red. br. 3) 51.971,00
5. Porez na zarade (red. br. 4 × 10%) 5.197,10
6. Osnovica za plaćanje doprinosa –
bruto zarada sa red. br. 2 68.271,00
7. Doprinosi na teret zaposlenog:
(red. br. 6 × 19,15%) 13.073,90
7.1. Doprinos za PIO (red. br. 6 × 14%) 9.557,94
7.2. Doprinos za zdravstveno osiguranje
(red. br. 6 × 5,15%) 3.515,96
7.3. Doprinos za slučaj nezaposlenosti – ne
plaća se 0
8. Neto zarada za isplatu (red. br. 2 – red.
br. 5 – red. br. 7) 50.000,00
9. Doprinosi na teret poslodavca (red.
br. 6 × 16,65%) 11.367,12
9.1. Doprinos za PIO (red. br. 6 × 11,50%) 7.851,16
Red.
br. Opis Iznos
9.2. Doprinos za zdravstveno osiguranje
(red. br. 6 × 5,15%) 3.515,96
9.3. Doprinos za slučaj nezaposlenosti – ne
plaća se 0
9. Ukupan trošak poslodavca (red. br. 2 +
red. br. 9) 79.638,12
Obračun zarade i poreskog umanjenja
prilikom isplate zarade od 1. januara
2020. godine za zaposlenog koji je
ostvario NEPUNO RADNO
VREME
Prema članu
15a stav 3. Zakona o porezu, za
lice koje radi sa nepunim radnim
vremenom
umanjenje od 16.300 dinara srazmerno je radnom
vremenu tog lica u odnosu
na puno radno
vreme.
Pravilnik u članu
4. stav 4. i članu
5. precizira
da se srazmerni iznos poreske olakšice
na za-
radu primenjuje kada zarada u toku meseca nije
ostvarena za pun fond radnih
časova:
„zbog zasnivanja ili prestanka radnog
odnosa;
„zbog mirovanja radnog
odnosa
u delu meseca;
„zbog drugih razloga (npr. neopravdano odsu-
stvo sa rada);
„kada zaposleni u toku meseca, pored zarade,
odnosno
naknade
zarade kod poslodavca, ostva-
ruje i naknadu
zarade kod drugog isplatioca (po
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 177
ZARADE
osnovu privremene sprečenosti za rad preko
trideset dana, porodiljskog odsustva i dr.).
U svim navedenim slučajevima umanjenje za-
rade kod poslodavca vrši se srazmerno broju
radnih
časova za koje ostvaruje zaradu kod poslo-
davca u odnosu
na pun fond radnih
časova za taj
mesec, odnosno
osnovica poreza na zaradu utvr-
đuje se tako što se ostvarena zarada umanjuje za
srazmerni neoporezivi iznos, koji se utvrđuje
srazmerno odnosu
broja radnih
časova za koje
je zaposleni ostvario zaradu kod poslodavca za
taj mesec i broja radnih
časova punog fonda radnih
časova za taj mesec. Dakle, ako u toku meseca
zaposleni nema puno radno
vreme kod poslodav-
ca, obračun poreskog umanjenja takođe mora da se
prilagodi vremenu provedenom na radu.
Konkretno:
1) kada zaposleni u toku meseca zbog zasniva-
nja, prestanka ili mirovanja radnog
odnosa,
odnosno
drugog razloga ne ostvari zaradu za pun
fond radnih
časova, osnovica poreza na zaradu
utvrđuje se tako što se ostvarena zarada uma-
njuje za srazmerni neoporezivi iznos, koji se
utvrđuje srazmerno odnosu
broja radnih
časova
za koje je zaposleni ostvario zaradu kod poslo-
davca za taj mesec i broja radnih
časova punog
fonda radnih
časova za taj mesec;
2) za zaposlenog koji radi sa nepunim radnim
vremenom kod jednog
ili više poslodavaca i
ukupno
ne ostvaruje puno radno
vreme umanjenje
zarade za pripadajući srazmerni iznos vrši se
srazmerno radnom
vremenu tog zaposlenog kod
svakog poslodavca u odnosu
na puno radno
vre-
me, s tim da ukupno
umanjenje mora biti manje od
neoporezivog iznosa od 16.300 dinara.
Prema tome, iznos umanjenja poreske osno-
vice zavisi od toga da li je kod poslodavca za-
posleni zasnovao radni
odnos
sa punim ili sa
nepunim radnim
vremenom, u skladu sa Zakonom
o radu, odnosno
da li je zasnovao radni
odnos
kod konkretnog poslodavca prvog dana u mesecu
ili kasnije u toku meseca.
Primer: Obračun zarade za puno radno
vreme, za rad sa polovinom radnog
vremena
i za zaposlenog koji je radni
odnos
zasnovao
u toku meseca
Zaposleni iz trećeg primera, koji je zasnovao
radni
odnos
u toku meseca, ostvario je u tom me-
secu trideset dva časa rada.
Red.
br. Opis Puno radno
vreme
Rad sa
polovinom
punog radnog
vremena
Zasnovan radni
odnos
kod
poslodavca u
toku meseca
1. Obračunata mesečna
bruto zarada 100.000,00 50.000,00 20.000,00
2. Umanjenje poreske osnovice:
a) puno umanjenje 16.300,00
b) umanjenje 50% (16.300 × 50%) 8.150,00
c) srazmerno umanjenje (32 / 184 × 16.300) 2.834,78
3. Poreska osnovica za porez na zarade (red. br. 1 – red. br. 2) 83.700,00 41.850,00 17.165,22
4. Iznos poreza (red. br. 3 × 10%) 8.370,00 4.185,00 1.716,52
5. Osnovica doprinosa 100.000,00 50.000,00 20.000,00
6.. Doprinosi na teret zaposlenog (19,9 × red. br. 5) 19.900,00 9.950,00 3.980,00
7. Neto za isplatu (red. br. 1 – red. br. 2 – red. br. 3) 71.730,00 35.865,00 14.303,48
8. Doprinosi na teret poslodavca (16,65% × red. br. 5) 19.900,00 9.950,00 3.980,00
U navedenim primerima zarada se umanjuje za
16.300,00 dinara mesečno
u punom iznosu za zapo-
slenog koji radi sa punim radnim
vremenom, a sra-
zmerno za zaposlenog koji radi sa nepunim radnim
vremenom. Treći primer odnosi
se na zaposlenog
koji, zbog zasnivanja, prestanka ili mirovanja
radnog
odnosa,
u toku meseca ne ostvari zaradu za
pun fond radnih
časova. Na primer, zaposleni je
zasnovao radni
odnos
25. u mesecu i imao ukupno
četiri radna
dana u tom mesecu, odnosno
dva časa
rada. Pošto je u mesecu pun fond časova rada 184,
za ovog zaposlenog srazmerni neoporezivi iznos
utvrđuje se prema broju časova rada za koje je zapo-
sleni ostvario zaradu kod poslodavca za taj mesec
(32 časa) i broja radnih
časova punog radnog
vreme-
na za taj mesec kod poslodavca (184 časa).
Slični
su i naredni
primeri:
1) Ako zaposleni neopravdano u mesecu odsu-
stvuje sa posla 16 časova, njegova zarada u mese-
cu koji ima 184 časa obračunaće se za 168 časova
(184 – 16), a srazmerno poresko umanjenje iznosi-
će 14.882,61 dinar (168 / 184 × 16.300).
178 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
2) Zaposleni je odradio prvih 80 časova u me-
secu, a zatim je započeo korišćenje mirovanja
radnog
odnosa
ostatak meseca od 104 časa (184
– 80). Srazmerna poreska olakšica
za ovog zapo-
slenog iznosi 7.086,96 dinara (80 / 184 × 16.300).
Međutim, uvek kada se vrši obračun sa sra-
zmernim iznosom poreskog umanjenja na zarade,
mora da se primeni i odgovarajuća formula za
prevođenje takve zarade iz neto iznosa u bruto,
ako je ugovorena neto zarada sa zaposlenim.
U drugom primeru iz prethodne
tabele ko-
rišćena je polovina radnog
vremena, pa je pri-
menjena i polovina poreskog umanjenja. Zato
formula kojom se u takvoj situaciji prevodi
neto zarada u bruto glasi:
Bruto zarada =
Neto zarada − 16.300 × procenat radnog angažmana u mesecu × 10%
0,701
Primer: Preračun iz neto zarade u bruto
zaradu kod zaposlenog koji radi sa polovičnim
radnim
vremenom
Zaposleni radi sa nepunim radnim
vreme-
nom, tačnije
radi sa polovičnim
radnim
vreme-
nom. Neto zarada iznosi 35.865 dinara.
Bruto zarada = (Neto zarada – 16.300,00 × 50% ×
10%) / 0,701
Bruto zarada = (Neto zarada – 815,00) / 0,701
Bruto zarada = (35.865 – 815,00) / 0,701 = 50.000
dinara
Primer: Preračun iz neto zarade u bruto
zaradu kod zaposlenog koji je zasnovao radni
odnos
u toku meseca
Zaposleni je zasnovao radni
odnos
25. u mese-
cu, pa je u tom mesecu, od 184 sati koliko je pun
fond, radio 32 sata. Znači da je korišćenje radnog
vremena 17,39% (32 / 184). Neto zarada za taj
mesec i ostvareni rad iznosi 14.303,48 dinara.
Bruto zarada = (Neto zarada – 16.300,00 × 17,39%
× 10%) / 0,701
Bruto zarada = (Neto zarada – 283,46) / 0,701
Bruto zarada = (14.303,48 – 283,46) / 0,701 = 20.000
dinara
Obračun zarade i poreskog umanjenja
kada zaposleni radi kod više
poslodavaca
Na osnovu člana
15a Zakona o porezu i odre-
daba Pravilnika mogu se navesti slučajevi pri-
mene poreskog umanjenja, odnosno
utvrđivanja
poreske osnovice kada zaposleni radi kod više
poslodavaca:
1) kad zaposleni ostvaruje puno radno
vre-
me kod dva poslodavca ili više poslodavaca,
umanjenje od 16.300,00 dinara vrši svaki po-
slodavac srazmerno radnom
vremenu tog zapo-
slenog kod svakog poslodavca u odnosu
na puno
radno
vreme, s tim da ukupno
umanjenje iznosi
16.300,00 dinara mesečno
(član
15a stav 4. Zakona
o porezu);
2) kad zaposleni ostvaruje nepuno radno
vre-
me kod dva poslodavca ili više poslodavaca,
umanjenje zarade za pripadajući srazmerni iz-
nos vrši se srazmerno radnom
vremenu tog za-
poslenog kod svakog poslodavca u odnosu
na puno
radno
vreme, s tim što zbir umanjenja mora da
bude manji od 16.300,00 dinara mesečno,
odnosno
srazmerno ukupnom
radnom
vremenu zaposlenog
u odnosu
na puno radno
vreme (član
15a stav 5.
Zakona o porezu).
Umanjenje poreske osnovice za rad kod dva
ili više poslodavaca u PUNOM RADNOM
VREMENU
Ako zaposleni radi kod dva poslodavca (100
č. + 84 č.) ostvarujući puno radno
vreme, uma-
njenje poreske osnovice od 16.300 dinara vrši
svaki poslodavac srazmerno radnom
vremenu
zaposlenog. Konkretno, za puno radno
vreme od
184 časa u posmatranom mesecu obračun izgleda
ovako:
3
DECENIJE
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 179
ZARADE
Pošto zaposleni ostvaruje puno radno
vreme
kod dva poslodavca, svaki od njih umanjuje pore-
sku osnovicu za iznos srazmeran vremenu rada
zaposlenog, s tim što ukupno
umanjenje iznosi
16.300,00 dinara mesečno.
Time je poštovana i
odredba člana
15a stav 4. Zakona o porezu – kad
lice ostvaruje puno radno
vreme kod dva ili
više poslodavaca, umanjenje za neoporezovanih
16.300 dinara vrši svaki poslodavac srazmer-
no radnom
vremenu kod poslodavca u odnosu
na
puno radno
vreme, s tim što ukupno
umanjenje iz-
nosi 16.300 dinara mesečno.
Istovremeno, time
se poštuje i odredba člana
4. stav 3. Pravilnika
– umanjenje osnovice poreza na zarade za neopo-
rezivi iznos vrši se srazmerno radnom
vreme-
nu zaposlenog kod svakog poslodavca u odnosu
na
puno radno
vreme za taj mesec.
Umanjenje poreske osnovice za rad kod dva
ili više poslodavaca u NEPUNOM RADNOM
VREMENU
Ako zaposleni radi kod dva poslodavca ili
više poslodavaca ostvarujući nepuno radno
vre-
me, umanjenje poreske osnovice vrši svaki po-
slodavac srazmerno radnom
vremenu zaposlenog.
Konkretno, ako zaposleni radi kod dva poslodav-
ca ukupno
150 časova mesečno,
a puno radno
vreme
je 184 časa za konkretan mesec, umanjenje poreske
osnovice iznosi 13.288,04 dinara (150 / 184 ×
16.300), dok je obračun po poslodavcima sledeći:
Red.
br. Opis
Poslodavac I:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 100
časova mesečno
Poslodavac II:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 84
časa mesečno
Ukupno:
Za 184 časa punog radnog
vremena
1. Obračunata mesečna
bruto zarada 40.000,00 35.000,00 75.000,00
2. Umanjenje poreske osnovice:
a) srazmerno umanjenje (100 / 184 × 16.300) 8.858,70 8.858,70
b) srazmerno umanjenje (84 / 184 × 16.300) 7.441,30 7.441,30
3. Poreska osnovica za porez na zarade
(red. br. 1 – red. br. 2) 31.141,30 27.558,70 58.700,00
Red.
br. Opis
Poslodavac I:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 100
časova mesečno
Poslodavac II:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 40
časova mesečno
Ukupno:
Za 150 časova nepunog
radnog
vremena
1. Obračunata mesečna
bruto zarada 30.000,00 25.000,00 55.000,00
2. Ukupno
umanjenje poreske osnovice 8.858,69
(100 / 150 × 13.288,04)
4.429,35
(50 / 150 × 13.288,04) 13.288,04
3. Poreska osnovica za porez na zarade
(red. br. 1 – red. br. 2) 21.141,31 20.570,65 41.711,96
Pošto zaposleni ostvaruje nepuno radno
vre-
me kod dva poslodavca, svaki od njih umanjuje
poresku osnovicu za iznos srazmeran vremenu
rada zaposlenog, a dobijene srazmerne procente
primenjuje na srazmerno umanjen iznos poreske
olakšice
od 13.288,04 dinara, jer je ovde reč
o nepunom radnom
vremenu. Time se poštuje i
odredba člana
15a stav 5. Zakona o porezu, pre-
ma kojoj, kada lice ostvaruje nepuno radno
vreme
kod dva ili više poslodavaca, svaki posloda-
vac vrši umanjenje srazmerno radnom
vremenu
kod poslodavca u odnosu
na ukupno
radno
vre-
me, s tim što zbir umanjenja mora da bude manji
od 16.300 dinara mesečno,
odnosno
srazmerno
ukupnom
radnom
vremenu lica u odnosu
na puno
radno
vreme. Time se takođe poštuje i odredba
člana
4. stav 2. Pravilnika, prema kojoj se za za-
poslenog koji radi sa nepunim radnim
vremenom
kod više poslodavaca i ukupno
ne ostvaruje puno
radno
vreme umanjenje osnovice poreza vrši
srazmerno radnom
vremenu tog zaposlenog kod
svakog poslodavca u odnosu
na puno radno
vreme
za taj mesec, s tim da ukupno
umanjenje poreske
osnovice obavezno bude manje od važećeg punog
neoporezivog iznosa.
Isplata zarada u delovima
Ako u toku 2020. godine, počev od 1. januara
2020. godine, poslodavac isplaćuje zaradu u dva
ili više delova, treba da ima u vidu član
3. Pra-
vilnika. Konkretno:
1) prema odredbi člana
3. stav 1. Pravilnika, u
slučaju kad zaposleni radi sa punim radnim
vre-
180 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
menom, umanjenje zarade za neoporezivi iznos
vrši se prilikom isplate zarade, odnosno
bilo
kog dela zarade kod poslodavca za odgovarajući
mesec, tako da umanjenje može da se izvrši bilo
odjednom
i u potpunosti za ceo neoporezivi iz-
nos (dakle, u celosti za 16.300 dinara) bilo u iz-
nosu koji opredeli poslodavac (npr. prilikom
isplate zarade u delovima pri svakoj isplati
može da vrši umanjenje za iznos koji opredeli),
s tim da ukupno
umanjenje zarade ne može da bude
veće od neoporezivog iznosa koji važi u momentu
isplate zarade, dakle od 16.300 dinara;
2) prema stavu 2. člana
3. Pravilnika, kada za-
posleni radi sa nepunim radnim
vremenom, za-
rada se umanjuje za srazmerni deo neoporezivog
iznosa prilikom isplate zarade, odnosno
bilo
kog dela zarade kod poslodavca za odgovarajući
mesec, u potpunosti, odnosno
u iznosu koji opre-
deljuje poslodavac, s tim da ukupno
umanjenje
zarade ne može da bude veće od pripadajućeg
srazmernog iznosa.
Prema tome, po odredbama Pravilnika,
poslodavac koji isplaćuje zaradu (odnosno
naknadu
zarade) u delovima može da koristi
neoporezivi iznos od 16.300 dinara i prilikom
isplate prvog dela zarade, odnosno
naknade
za-
rade, i to u iznosu za koji se on sam opredeli,
što znači da poslodavac sam odlučuje da li će
odmah
da iskoristi ceo neoporeziv iznos od
16.300 dinara ili deo tog iznosa. Ovo važi i za
zaposlene koji rade sa punim i za zaposlene koji
rade sa nepunim radnim
vremenom.
Može se preporučiti poslodavcima da
pri isplati prvog dela od ukupne
zarade
(akontacije)
obračunaju srazmerni iznos
poreske olakšice,
jer time mogu da izbegnu
eventualne
kasnije ispravke obračuna. Na pri-
mer, ako sa prvim delom zarade (akontacijom)
od 30.000 dinara u toku meseca za tekući me-
sec obračunaju poresko umanjenje u celini od
16.300 dinara, poslodavci mogu da imaju pro-
blem sa ukupnim
obračunom ako taj zaposleni
u toku meseca otpočne
odsustvo na teret dru-
gog isplatioca (npr. porodiljsko) ili raskine
radni
odnos.
U tom slučaju pomenutom zaposle-
nom nije trebalo da se obračuna puno poresko
umanjenje, već srazmerno za stvarne časove na
radu, pa će poslodavac morati da podnese
iz-
menjenu poresku prijavu na obrascu PPP-PD, u
kojoj će iskazati pripadajući srazmerni iznos
poreskog umanjenja zarade.
Isplata zarada u delovima – u slučaju
promene poreskog umanjenja na zaradu
Poseban slučaj isplate zarade u delovima javlja
se kada u međuvremenu, do konačne
isplate
za konkretni mesec, dođe do promene neopore-
zivog iznosa zarade. Naime, poslodavci koji su
u decembru 2019. godine isplatili akontaciju
zarade za decembar 2019. godine, a u januaru
2020. godine isplaćuju konačni
obračun zarade
za decembar 2019. godine (dakle, u mesecu u kome
važi usklađeni veći iznos poreskog umanjenja),
prilikom obračuna treba da imaju u vidu član
8. Pravilnika, koji glasi:
„U slučaju kada, zbog usklađivanja dinarskih
iznosa u skladu sa Zakonom, dođe do povećanja
neoporezivog iznosa, a kod prethodnih
isplata
plate za odgovarajući mesec nije iskorišćeno
umanjenje plate u punom iznosu, umanjenje plate
vrši se tako što se preostali deo plate koji se
isplaćuje umanji za iznos razlike između uskla-
đenog neoporezivog iznosa koji važi u momentu
isplate tog dela plate kod poslodavca i iskori-
šćenog umanjenja plate kod prethodne
isplate,
odnosno
isplata.”
Očigledno
da prilikom isplate zarade za de-
cembar u dva dela (u decembru i u januaru), zbog
promene visine poreskog umanjenja, poslodavci
moraju da imaju u vidu dva moguća slučaja:
1) Ako se pri isplati prvog dela zarade u de-
cembru 2019. godine iskoristi ceo iznos tada
važećeg poreskog umanjenja (od 15.300 dinara),
prilikom isplate drugog dela zarade u januaru
2020. godine zaposleni nema pravo na poresko
umanjenje pri isplati razlike zarade.
Primer: Isplata decembarske zarade u dva
dela – 1
U decembru 2019. godine isplaćena je akontacija
za decembar od 30.000,00 dinara. Poreska
osnovica u ovom slučaju iznosi 14.700,00 dina-
ra, što znači da je iskorišćena puna poreska
olakšica
od 15.300,00 dinara, koja je važila u
decembru 2019. godine. Poslodavac u januaru is-
plaćuje drugi i konačni
deo zarade za decembar
od 45.000 dinara, pri čemu poresku osnovicu
predstavlja
cela isplata bez ikakvog umanjenja
jer je prilikom prve isplate iskorišćena po-
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 181
ZARADE
reska olakšica
u celosti, bez obzira na to što
je ona u januaru nominalno i povećana (i iznosi
16.300 dinara).
2) Ako se pri isplati prvog dela u decembru
2019. godine iskoristi deo pripadajućeg važe-
ćeg poreskog umanjenja, prilikom isplate drugog
dela zarade u januaru 2020. godine zaposleni ima
pravo na poresku olakšicu
u iznosu razlike iz-
među pripadajuće usklađene poreske olakšice
i
ranije iskorišćene poreske olakšice.
Primer: Isplata decembarske zarade u dva
dela – 2
U decembru 2019. godine isplaćena je akontacija
za januar od 10.000,00 dinara (bruto), pri
čemu je ceo ovaj iznos neoporeziv, a iskorišće-
na je poreska olakšica
u iznosu od 10.000,00 di-
nara (puna poreska olakšica
u decembru bila je
15.300,00 dinara). Poslodavac u januaru 2020. go-
dine isplaćuje drugi i konačni
deo zarade za de-
cembar od 60.000,00 dinara, u uslovima važeće
poreske olakšice
od 16.300,00 dinara. Prili-
kom ove isplate zaposleni ima pravo na poresku
olakšicu
u iznosu razlike između pripadajuće
usklađene poreske olakšice
i ranije iskori-
šćene poreske olakšice,
što u ovom primeru
iznosi 6.300,00 dinara (16.300,00 – 10.000,00).
U ovom slučaju poresku osnovicu predstavljaće
iznos isplate od 53.700,00 dinara (60.000,00 –
6.300,00).
Neoporezivi iznos za invalide rada II
i III kategorije
Odredbe Pravilnika koje se odnose
na ostale
zaposlene shodno
se primenjuju i prilikom uma-
njenja zarade zaposlenog koji je korisnik prava
na naknadu
zbog rada sa skraćenim radnim
vre-
menom (II kategorija invalidnosti),
odnosno
prava na naknadu
zbog manje zarade na drugom od-
govarajućem poslu (III kategorija invalidnosti)
iz sredstava poslodavca. Osnovica poreza na
zarade za tu kategoriju zaposlenih utvrđuje se
tako što se zarada umanji za neoporezivi iznos,
odnosno
srazmerni neoporezivi iznos.
Primer: Obračun zarade i naknade
zarade
invalida rada II kategorije
Invalid rada II kategorije ostvaruje zara-
du kod poslodavca za pola radnog
vremena od
45.000,00 dinara i naknadu
zarade koju dobija od
Fonda PIO u iznosu od 30.000 dinara. Obračun
ove zarade je za decembar 2019. godine, a isplata
u januaru 2020. godine.
Red.
br. Opis Iznos
1. Obračunata bruto zarada 45.000,00
2. Iznos doprinosa za uplatu na teret
zaposlenog (19,90% × red. br. 1) 8.955,00
3. Umanjenje poreske osnovice 16.300,00
4. Osnovica za plaćanje poreza
(red. br. 1 – red. br. 3) 28.700,00
5. Iznos poreza za uplatu (10% × red. br. 4) 2.870,00
6. Zarada za isplatu zaposlenom
(red. br. 1 – red. br. 2 – red. br. 5) 33.175,00
7. Iznos doprinosa za uplatu na teret
poslodavca (16,65% × red. br. 1) 7.492,50
8. Neto naknada
zarade invalida rada 30.000,00
9. Doprinos za zdravstveno osiguranje
(10,30% × red. br. 8) 3.090,00
10. Bruto naknada
zarade (30.000,00 / 0,90) 33.333,33
11. Porez (10% × red. br. 10) 3.333,33
12. Iznos koji se refundira od Fonda PIO
(red. br. 8 + red. br. 9 + red. br. 11) 36.423,33
13. Ukupno
neto primanje
(red. br. 6 + red. br. 8) 63.175,00
U ovom slučaju poresko umanjenje u celini je
obračunato iz zarade koju isplaćuje poslodavac,
što je u skladu sa članom
7. Pravilnika, u kome se
kaže da se osnovica poreza na zarade za zaposle-
nog koji je korisnik prava na naknadu
zbog rada
sa skraćenim radnim
vremenom (II kategorija
invalidnosti),
odnosno
prava na naknadu
zbog
manje zarade na drugom odgovarajućem poslu (III
kategorija invalidnosti),
utvrđuje tako što se
zarada zaposlenog umanji za neoporezivi iznos,
odnosno
srazmerni neoporezivi iznos (za slučaj
nepunog radnog
vremena).
Ostali slučajevi primene Pravilnika
Odredbama Pravilnika utvrđeni su još neki
slučajevi određivanja poreskog umanjenja.
1) Prema članu
5. Pravilnika, kada zaposleni
za odgovarajući mesec, pored zarade kod poslo-
davca, ostvaruje i naknadu
zarade kod drugog is-
platioca (po osnovu privremene sprečenosti za
rad preko trideset dana, porodiljskog odsustva
i dr.), umanjenje zarade kod poslodavca, odnosno
naknade
zarade kod drugog isplatioca vrši se
srazmerno odnosu
broja radnih
časova za koje
ostvaruje zaradu kod poslodavca, odnosno
naknadu
zarade kod drugog isplatioca, u odnosu
na
pun fond radnih
časova za taj mesec.
182 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Konkretno:
a) ako se zaposleni tokom celog meseca nalazi na
bolovanju do trideset dana na teret poslodavca,
naknadu
zarade i poresko umanjenje u celini ob-
računava poslodavac iz svojih sredstava;
b) ako zaposleni deo meseca radi, a deo meseca je
na bolovanju do trideset dana na teret poslodav-
ca, ukupno
poresko umanjenje obračunava poslo-
davac na zbirni iznos zarade i naknade
zarade;
c) ako je zaposleni tokom celog meseca odsutan sa
posla zbog bolovanja na teret Republičkog fonda
za zdravstveno osiguranje (dalje: Fond) ili zbog
porodiljskog odsustva, poresko umanjenje u ce-
lom iznosu od 16.300,00 obračunava se u okviru
naknade
zarade na teret drugog isplatioca;
d) ako zaposleni deo meseca radi, a deo meseca
je na porodiljskom odsustvu, odnosno
deo mese-
ca bio je na bolovanju na teret Fonda, u istom
mesecu ostvaruje i zaradu kod poslodavca i naknadu
zarade kod drugog isplatioca, pri čemu se
poresko umanjenje kod poslodavca, odnosno
kod
drugog isplatioca vrši srazmerno odnosu
bro-
ja radnih
časova za koje je ostvarena zarada kod
poslodavca, odnosno
naknada
zarade kod drugog
isplatioca, i punog fonda radnih
časova za taj
mesec. Na primer, zaposleni je prvih 112 časova u
mesecu bio na bolovanju na teret Fonda, a zatim
je počeo da radi i ostatak časova do kraja mese-
ca odradio, odnosno
72 časa (184 – 112). Pravo na
poresko umanjenje pri obračunu zarade, odnosno
naknade
zarade imaju i Fond i poslodavac, a sra-
zmerni iznosi tog umanjenja su:
„Fond: 112 / 184 × 16.300 = 9.921,74 dinara;
„poslodavac: 72 / 184 × 16.300 = 6.378,26 dinara.
Pošto je zaposleni u punom radnom
vremenu,
zbir navedenih srazmernih iznosa daje puno po-
resko umanjenje od 16.300 dinara.
2) Prema članu
6. Pravilnika, odredbe Pra-
vilnika primenjuju se i na utvrđivanje osnovice
za obračun poreza na zaradu zaposlenog po osno-
vu radnog
odnosa
u Republici Srbiji, zasnova-
nog, saglasno propisima Republike Srbije, u
diplomatskom ili konzularnom predstavništvu
strane države, odnosno
međunarodne
organiza-
cije ili kod predstavnika i službenika takvog
predstavništva, odnosno
organizacije. Ovi za-
posleni sami obračunavaju i uplaćuju porez na
zarade ako to ne učini isplatilac zarade, odnosno
naknade
zarade.
O obračunatom i plaćenom porezu ovaj zapo-
sleni, u skladu sa članom
9. Pravilnika, u zako-
nom propisanom roku podnosi
poresku prijavu
nadležnoj
organizacionoj jedinici Poreske
uprave prema mestu svog prebivališta odnosno
boravišta, na obrascu PP OPO – Poreska pri-
java o obračunatom porezu samooporezivanjem
i pripadajućim doprinosima na zaradu / drugu
vrstu prihoda od strane fizičkog lica kao po-
reskog obveznika, koji je propisan Pravilnikom
o poreskoj prijavi o obračunatom porezu samo-
oporezivanjem i pripadajućim doprinosima na
zaradu, odnosno
drugu vrstu prihoda od strane
fizičkog lica kao poreskog obveznika („Sl. gla-
snik RS”, br. 15/2016, 20/2018 i 27/2019). U slučaju
kada radi sa nepunim radnim
vremenom, uz obra-
zac PP OPO zaposleni dostavlja
i obaveštenje o
nepunom radnom
vremenu, iskazanom u procentualnom
iznosu u odnosu
na puno radno
vreme.
Obračun lične
zarade preduzetnika u
januaru 2020. godine
Saglasno članu
33a Zakona o porezu, preduzet-
nik može da se opredeli za isplatu lične
zarade,
kojom se, u smislu ovog zakona, smatra novčani
iznos koji preduzetnik isplati i evidentira
u
poslovnim knjigama kao svoje mesečno
lično
pri-
manje, uvećan za pripadajuće obaveze iz zarade.
U smislu člana
13. stav 3. istog zakona, isplaćena
lična
zarada preduzetnika smatra se zaradom,
što znači da se za tu zaradu po umanjenju za po-
resku olakšicu
od 16.300 dinara plaća porez
po stopi od 10%. Osnovica doprinosa je mesečni
iznos lične
zarade (član
22. Zakona o doprinosi-
ma), a stope po kojima se obračunavaju doprinosi
su 25,5% za PIO, 10,3% za zdravstveno i 0,75% za
osiguranje od nezaposlenosti.
Primer: Obračun lične
zarade preduzetnika
Red.
br. OPIS Iznos
1. Obračunata bruto lična
zarada 80.000,00
2. Porez ((80.000 – 16.300) x 10% 6.370,00
3. Doprinosi (36,55% × red. br. 1) 29.240,00
za PIO (red. br. 1 × 25,50%) 20.400,00
za zdravstvo (red. br. 1 × 10,30%) 8.240,00
za nezaposlenost (red. br. 1 × 0,75%) 600,00
4. Lična
zarada za isplatu (red. br. 1 –
red. br. 2 – red. br. 3) 44.390,00
Ako je lična
zarada preduzetnika utvrđena
najpre u neto iznosu, prevodi se u bruto putem
formule:
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 183
ZARADE
pri čemu je 36,55 – stopa zbirnih doprinosa za
socijalno osiguranje na teret preduzetnika, a 10
– poreska stopa na zarade.
Primer: Preračun lične
zarade
preduzetnika iz neto u bruto
Neto lična
zarada preduzetnika utvrđena je u
iznosu od 44.390,00 dinara.
Bruto lična
zarada = (44.390,00 – 1.630,00) /
0,5345 = 80.000,00 dinara.
Formula za izračunavanje neto lične
zarade,
kada nam je poznat podatak o bruto iznosu, glasi:
Neto lična
zarada = (Bruto lična
zarada ×
0,5345) + 1.630,00.
Novi iznos minimalne cene rada u
2020. godini
Vlada Republike Srbije donela je Odluku
o visini minimalne cene rada za period janu-
ar–decembar 2020. godine („Sl. glasnik RS” br.
65/2019), kojom je utvrđeno da minimalna cena
rada, bez poreza i doprinosa za obavezno soci-
jalno osiguranje, za period januar–decembar
2020. godine iznosi 172,54 dinara (neto) po radnom
času. To je povećanje od 11,1% u odnosu
na mi-
nimalnu cenu rada od 155,30 po radnom
času, koja
je važila za 2019. godinu.
FOva minimalna cena rada od 172,54 di-
nara primenjuje se kalendarski od 1.
januara 2020. godine, bez obzira na to za koji
prethodni
mesec se vrši isplata minimalnih
zarada.
Minimalna cena rada predstavlja
osnov za
utvrđivanje minimalne
zarade
jer se, shodno
odredbi
u stavu
2. člana
112. Zakona o radu, minimalna
zarada
određuje
na osnovu:
} minimalne
cene
rada
utvrđene
u skladu
sa
zakonom,
} vremena
provedenog
na radu
i
} poreza
i doprinosa
koji
se plaćaju
iz zarade.
Kao što se vidi,
Zakon
o radu razlikuje
minimalnu
cenu
rada
i minimalnu
zaradu,
pri čemu:
1) minimalnu
cenu
rada
usvaja
Socijalno-
ekonomski
savet,
odnosno
Vlada,
pri čemu se ona
iskazuje
po času
rada
u neto
iznosu,
a shodno
zakonskoj
regulativi
predstavlja
jedinicu
za obračun
minimalne
zarade;
2) minimalna
zarada
je zarada
koja
se dobija
množenjem
časova
rada
u konkretnom
mesecu
sa
minimalnom
cenom
rada,
uz dodavanje
pripadajućih
poreza
i doprinosa.
Činjenica da je minimalna cena rada utvrđe-
na po času rada znači da će ukupan mesečni
iznos
minimalne zarade varirati u zavisnosti od bro-
ja časova rada u svakom mesecu. S obzirom na to
da je Zakonom o radu utvrđena 40-časovna radna
nedelja, broj časova rada i iznos mesečne
neto
minimalne zarade u periodu januar–decembar
2020. bio bi:
Tabela X: Minimalna neto zarada u 2020. go-
dini
Mesec
u 2020.
godini
Broj mogućih
časova rada
u mesecu
Minimalna
cena rada po
času – neto
Minimalna
neto zarada
za mesec
Januar 184 172,54 31.747, 36
Februar 160 172,54 27.606,40
Mart 176 172,54 30.367,04
April 176 172,54 30.367,04
Maj 168 172,54 28.986,72
Jun 176 172,54 30.367,04
Jul 184 172,54 31.747, 36
Avgust 168 172,54 28.986,72
Septembar
176 172,54 30.367,04
Oktobar 176 172,54 30.367,04
Novembar 168 172,54 28.986,72
Decembar 184 172,54 31.747, 36
U ovom slučaju broj časova rada izračunat je
na osnovu broja kalendarskih
dana, bez subota i
nedelja, množenjem
radnih
dana sa osam.
U prethodnoj
tabeli nisu dati iznosi bru-
to minimalne zarade zato što su poslodavci
koji isplaćuju minimalnu zaradu obavezni da
zaposlenima koji primaju ovu zaradu isplate i
uvećanje za minuli rad, topli obrok i regres,
kao i druga uvećanja koja zaposleni ostvari u
toku meseca (noćni rad, rad na praznik, pre-
kovremeni rad i sl.). Navedeni pun mesečni
iznos neto minimalne zarade pripada zapo-
slenom za puno radno
vreme provedeno na
radu i ostvareni standardni
učinak (član
111.
stav 1. Zakona o radu).
Bruto zarada =
Neto zarada − 1.630
100 − 36,55 − 10
100
=
Neto zarada − 1.630
0,5345
184 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Obračun minimalne zarade – za mesec
decembar 2019. godine
Ako u mesecu januaru 2020. godine
isplaćuje
minimalnu
zaradu
za decembar 2019. godine,
poslodavac
će isplatiti
važeću
minimalnu
cenu
rada po času
u visini
od 172,54 dinara
i obračunati
broj časova
za mesec
za koji
vrši
isplatu,
dakle
– za decembar. Isto tako, ako u januaru
2020. godine isplaćuje
minimalnu
zaradu
za no-
vembar 2019. godine
ili za bilo
koji
prethodni
mesec,
poslodavac
će isplatiti
poslednju usvo-
jenu minimalnu
cenu rada u visini
od 172,54 dinara
i obračunati
broj časova
za mesec
za koji
vrši
isplatu.
Pošto je decembar 2019. godine imao 22 radna
dana (31 dan minus 4 subote i 5 nedelja), mesečna
neto minimalna zarada za decembar 2019.
godine iznosi:
Mesec Broj časova
rada
Po času –
neto
Ukupno
mesečno
– neto
Decembar 2019. 176 172,54 din. 30.367,04 din.
Navedena visina ukupne
minimalne zarade
na nivou meseca može da varira zavisno od
ostvarenih časova rada zaposlenog, koji takođe
variraju u zavisnosti od rasporeda rada, prera-
spodele radnog
vremena, rada u turnusu, rada u
smenama i sl.
Prilikom isplate minimalne zarade za
decembar 2019. godine u januaru 2020. godi-
ne poslodavci treba da imaju u vidu da:
1) minimalna neto zarada za decembar iznosi
30.367,04 dinara za puno radno
vreme;
2) primenjuje se najniža mesečna
osnovica za
obračun doprinosa za socijalno osiguranje,
koja za 2020. godinu iznosi (bruto) 25.801,00
dinar;
3) na isplatu minimalne zarade za decembar
u januaru 2020. godine primenjuje se poresko
umanjenje od 16.300,00 dinara za puno radno
vreme zaposlenog i poreska stopa od 10%;
4) najniža (bruto) mesečna
osnovica za ob-
račun doprinosa za socijalno osiguranje od
25.801,00 dinar manja je od bruto minimalne
zarade (koja iznosi 40.994,35 dinara), dobi-
jene primenom formule za prevođenje neto
iznosa u bruto, koja za januar glasi: Bruto =
((Neto – 1.630,00) / 0,701).
To praktično
znači da bi poslodavac, ako
isplaćuje samo iznos minimalne zarade bez
obaveznih uvećanja za minuli rad, topli obrok
i eventualno
i regres, doprinose za socijalno
osiguranje obračunavao na iznos te minimalne
zarade.
FTreba, međutim, podsetiti i na to da je
obračun minulog rada, toplog obroka i
regresa zakonska obaveza poslodavaca na sva-
ku obračunatu zaradu, pa i na minimalnu, zbog
čega svaku isplatu minimalne zarade treba
posmatrati s tim isplatama koje su obavezne
za poslodavce, odnosno
na koje zaposleni po
zakonu ima pravo.
Primer: Obračun minimalne zarade za
decembar 2019, koja se isplaćuje u
januaru 2020. godine
Zaposlenom se isplaćuje minimalna zara-
da. Osim toga, obračunat je minuli rad, a zapo-
slenom se isplaćuje i topli obrok u iznosu od
1.000,00 dinara mesečno.
Red.
br. Pozicija Iznos
1. Najniža mesečna
osnovica doprinosa
– bruto 25.801,00
2. Neto minimalna zarada (za 176 časova
rada u decembru 2019) 30.367,04
3. Minuli rad (4% × red. br. 2) 1.214,68
4. Topli obrok 1.000,00
5. Ukupna
neto zarada
(red. br. 2 + red. br. 3 + red. br. 4) 32.581,72
6. Bruto zarada (32.581,72 – 1.630,00) / 0,701 44.153,67
7. Osnovica za obračun svih doprinosa
(veći iznos sa red. br. 1 i 6) 44.153,67
Prema tome, može se reći da je minimalna
zarada garantovano
jednaka
u neto iznosu svima,
ali da se u konačnom
obračunava u bruto iznosu,
i to tako da se, nakon odbijanja pripadajućih po-
reza i doprinosa na teret zaposlenog (iz bruto
zarade), utvrdi neto minimalna zarada koja je
propisana za 2020. godinu.
Prevedena bruto minimalna zarada u datom
primeru veća je od najniže mesečne
osnovice
doprinosa, pa će se prilikom obračuna mini-
malne zarade ovom zaposlenom za decembar
2019. godine sprovesti sledeći obračun:
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 185
ZARADE
Red.
br. Pozicija Iznos
1. Osnovica za obračun doprinosa 44.153,67
2. Zbirni doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 1) 8.786,58
3. Umanjenje poreske osnovice 16.300,00
4. Osnovica za obračun poreza
(red. br. 1 – red. br. 3) 27.853,67
5. Porez (10% × red. br. 4) 2.785,37
6. Zarada za isplatu
(red. br. 1 – red. br. 2 – red. br. 5) 32.581,72
7. Zbirni doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 1) 7.351,59
Poslodavce treba podsetiti na to da se
nova minimalna cena rada od 172,54 dinara
primenjuje kalendarski od 1. januara 2020. go-
dine, bez obzira na to za koji prethodni
mesec
se isplata minimalnih zarada vrši. Pritom
treba imati u vidu odredbu člana
111. stav 5.
Zakona o radu, prema kojoj je poslodavac du-
žan da minimalnu zaradu isplati zaposlenom
u visini koja se određuje na osnovu odluke o
minimalnoj ceni rada koja važi za mesec u ko-
jem se vrši isplata.
Kada se i kako isplaćuje srazmerni iznos
minimalne zarade
Pun mesečni
iznos neto minimalne zarade (na
primer, za 176 časova u mesecu: 30.367,04 dinara
neto) pripada zaposlenom za puno radno
vreme
provedeno na radu i ostvareni standardni
uči-
nak (član
111. stav 1. Zakona o radu). Za zaposlene
koji su u toku meseca zasnovali ili raskinuli
radni
odnos,
koji su započeli ili okončali duže
bolovanje, porodiljsko odsustvo ili neplaćeno
odsustvo i sl., pa imaju deo časova u toku mese-
ca na radu, za te časove ostvaruju zaradu prema
vrednosti
poslova koje obavljaju
i rezultatima
rada koje ostvaruju. Ukoliko i tim zaposlenima
po odluci poslodavca pripada mesečna
mini-
malna zarada u slučaju ostvarenih traženih re-
zultata, ta zarada pripada im samo za ostvarene
časove rada, tzv. srazmerna minimalna zarada.
Na primer, zaposleni je zasnovao radni
odnos
u toku meseca i ostvario 80 časova rada. Nje-
gova neto minimalna zarada u tom slučaju je: 80
č. × 172,54 din./č. = 13.803,20 dinara. Za ostatak
časova u tom mesecu ne sleduje mu ništa jer nije
bio u radnom
odnosu.
Takođe, ovaj zaposleni za
80 časova rada ima pravo na uvećanje za minuli
rad, naknadu
za ishranu
u toku rada i eventualna
druga uvećanja zarade ako ih je ostvario.
Prilikom utvrđivanja osnovice za plaćanje
doprinosa za socijalno osiguranje u ovakvom
slučaju kao parametar služi srazmerni iznos
važeće najniže mesečne
osnovice doprinosa,
do koga se dolazi tako što se zakonom propisa-
ni iznos najniže mesečne
osnovice podeli sa
mogućim fondom časova rada za mesec za koji
se vrši obračun, a zatim pomnoži
sa ostvare-
nim časovima rada zaposlenog u mesecu za koji
se vrši obračun.
U posebnom slučaju zaposlenom sa kojim je
ugovorena osnovna zarada u visini minimalne
zarade za vreme odsustva sa rada zbog prekida
rada, odnosno
smanjenja obima posla bez krivice
zaposlenog (iz člana
116. Zakona o radu) naknada
zarade isplaćuje se najmanje
u visini minimalne
zarade utvrđene u skladu sa članom
111. Zakona
(Mišljenje Ministarstva rada i socijalne poli-
tike br. 011-00-67/2012-02 od 23. 4. 2012. godine).
Prema tome, imajući u vidu navedeno, zapo-
sleni ima pravo na osnovnu zaradu po satu najmanje
u visini minimalne cene rada utvrđene u
skladu sa Zakonom o radu. U konkretnom slučaju
to znači da osnovna zarada zaposlenog koji je ra-
dio 120 sati u mesecu ne može da bude manja od
minimalne zarade obračunate za 120 sati rada,
tj. manja od 20.704,80 dinara (172,54 din, x 120
sati), uvećanih za pripadajuće doprinose i po-
rez iz zarade.
Regulativa i obračun plata zaposlenih
u javnom sektoru u 2020. godini
Narodna
skupština
Republike Srbije na
sedmoj
sednici
drugog redovnog zasedanja
donela je veći broj izmena zakonskih
propi-
sa o regulisanju plata u javnom sektoru, koji
su objavljeni
u „Službenom glasniku RS” broj
86/2019 od 6. 12. 2019. godine. Suština pomenu-
tih izmena ogleda se u prolongiranju početka
primene propisa o platama u raznim delovi-
ma javnog sektora. U 2020. godini nastavlja
se
primena dosadašnjih propisa koji regulišu
obračun plata u javnom sektoru.
Javni sektor obuhvata: državne organe; or-
gane autonomne
pokrajine, organe jedinica lo-
kalne samouprave; druge organe i organizacije
koje je osnovala Republika Srbija, autonomna
186 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
pokrajina ili jedinica lokalne samouprave;
javne agencije i organizacije na koje se prime-
njuju propisi o javnim agencijama; javne službe
koje se finansiraju iz budžeta Republike Srbi-
je, autonomne
pokrajine i jedinice lokalne sa-
mouprave, odnosno
iz doprinosa za obavezno
socijalno osiguranje, kao i organizacije obave-
znog socijalnog osiguranja. Na sve ove organe i
zaposlene u njima odnose
se odredbe Zakona o
sistemu plata zaposlenih u javnom sektoru („Sl.
glasnik RS”, br.18/2016, 108/2016, 113/2017, 95/2018
i 86/2019), kao krovnog zakona, koji postavlja
osnovnu metodologiju obračuna plata i drugih
primanja zaposlenih u javnom sektoru.
Prema izmenjenom članu
40, Zakon o siste-
mu plata zaposlenih u javnom sektoru prime-
njuje se počev od 1. januara 2020. godine 2021.
godine, čime se redefiniše rok od kojeg po-
činje njegova primena.
Osim toga, na nivou javnog sektora beleži
se da je prestao da važi Zakon o privremenom
uređivanju osnovica za obračun i isplatu pla-
ta, odnosno
zarada i drugih stalnih primanja
kod korisnika javnih sredstava („Sl. glasnik
RS”, broj 116/2014 i 95/2018 – dalje: Zakon), i to
zaključno
sa 1. januarom 2020. godine. Ukidanje
tog zakona ostavlja
plate za pojedine korisnike
javnih sredstava na sledećem nivou:
1) Osnovica, odnosno
vrednost
radnog
časa,
vrednost
boda i vrednost
osnovne zarade za
obračun i isplatu plata, odnosno
zarada prime-
njivaće se u visini koja je utvrđena u skladu sa
Zakonom u trenutku
prestanka njegovog važenja,
dakle na 1. 1. 2020. godine, a odnosi
se na sledeće
korisnike javnih sredstava:
„direktne i indirektne korisnike budžetskih
sredstava Republike Srbije,
„organizacije za obavezno socijalno osiguranje
i korisnike sredstava tih organizacija i
„direktne i indirektne korisnike budžetskih
sredstava lokalne vlasti u smislu zakona kojim
se uređuje budžetski sistem.
2) Osnovica za obračun i isplatu plata, odnosno
zarada primenjivaće se u visini koja je
bila utvrđena do dana prestanka važenja Zakona,
dakle do 1. 1. 2020. godine, a odnosi
se na sledeće
korisnike javnih sredstava:
„javna preduzeća osnovana od strane Republi-
ke Srbije, odnosno
lokalne vlasti u smislu
zakona kojim se uređuje budžetski sistem, kao i
pravna lica osnovana od strane tih javnih pre-
duzeća,
„pravna lica nad kojima Republika Srbija, odnosno
lokalna vlast ima direktnu ili indirekt-
nu kontrolu
nad više od 50% kapitala ili više
od 50% glasova u organima upravljanja,
kao i dru-
ga pravna lica u kojima javna sredstva čine više
od 50% ukupnih
prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini, i
„javne agencije i druge organizacije na koje se
primenjuju propisi o javnim agencijama ili su
pod kontrolom
Republike Srbije, odnosno
lo-
kalne vlasti.
U nastavku sledi prikaz načina obračunavanja
plata u 2020. godini u pojedinim delovima javnog
sektora.
Obračun plata u organima autonomne
pokrajine i jedinice lokalne
samouprave
Za zaposlene u organima autonomnih
pokraji-
na i jedinicama lokalne samouprave (zaposleni
u organima gradskih
opština,
službama i orga-
nizacijama koje osniva nadležni
organ autonomne
pokrajine, jedinice lokalne samouprave i
gradske opštine)
od interesa
su poslednje izme-
ne Zakona o platama službenika i nameštenika
u organima autonomne
pokrajine i jedinice lo-
kalne samouprave („Sl. glasnik RS”, br. 113/2017,
95/2018 i 86/2019). Konkretno:
XXprema inoviranom članu
32, osnovica za ob-
račun i isplatu plate zaposlenih u jedinicama
lokalne samouprave za 2020. godinu 2021. godi-
nu mora da bude utvrđena u iznosu koji, po mi-
šljenju ministarstva nadležnog
za finansije,
odgovara utvrđenoj masi sredstava za plate i
budžetskom ograničenju za 2020. godinu 2021. go-
dinu i naredne
dve budžetske godine;
XXprema izmenjenom članu
38, nagrađivanje slu-
žbenika po osnovu ostvarenih rezultata rada
određivanjem većeg koeficijenata u skladu sa
ovim zakonom počeće da se primenjuje od 2022.
godine, na osnovu ocena u 2020. i 2021. godini;
XXprema izmenjenom članu
42, ovaj zakon pri-
menjuje se počev od 1. januara 2020. godine 2021.
godine, dok se 21. i 24. član
(kojima se uređuje na-
predovanje službenika u istom zvanju, odnosno
uvećana plata nameštenika po osnovu postigJANUAR
2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 187
ZARADE
nutih rezultata rada i ostvarenog učinka) pri-
menjuju od 1. januara 2021. godine 2022. godine.
Kao što se vidi, za imenovana i postavljena
lica i zaposlene u organima i organizacijama
autonomne
pokrajine i lokalne samouprave pla-
te će se i u 2020. godine obračunavati kao i do
sada, prema odredbama:
1) Zakona o platama u državnim organima i
javnim službama („Sl. glasnik RS”, br. 35/2011 …
i 21/2016 – dr. zakon – dalje: Zakon o platama) i
2) Uredbe o koeficijentima
za obračun i is-
platu plata imenovanih i postavljenih
lica i
zaposlenih u državnim organima („Sl. glasnik
RS”, br. 44/2008 – prečišćen tekst
i 2/2012 –
dalje: Uredba o koeficijentima).
Koeficijenti
za plate utvrđeni Uredbom o
koeficijentima
izražavaju složenost poslova,
odgovornost, uslove rada i stručnu
spremu za
svako radno
mesto. Koeficijent
sadrži i do-
datak na ime naknade
za ishranu
u toku rada i
regresa za korišćenje godišnjeg odmora.
Osnovicu za obračun i isplatu plata imenova-
nih, postavljenih
i zaposlenih lica u jedinicama
lokalne samouprave za 2020. godinu utvrdila je
Vlada, i te osnovice iznose:
Izabrana, postavljena
i zaposlena
lica u organima i službama jedinica
lokalne samouprave
Neto osnovica
za 2020. godinu
– izabrana lica 11.781,20
– postavljena
lica 2.535,40
– zaposleni 2.764,88
Saglasno Zakonu o platama, plate izabranih,
imenovanih i postavljenih
lica i zaposlenih
utvrđuju se na osnovu:
1) osnovice za obračun plata,
2) koeficijenta,
3) dodatka
na platu i
4) obaveza koje zaposleni plaća po osnovu pore-
za i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje
iz plate.
Osnovnu platu izabranih, imenovanih i
postavljenih
lica i zaposlenih čini proizvod
osnovice i koeficijenta.
Na osnovu novog izno-
sa osnovice za obračun plata i postojećih koe-
ficijenata za plate iz Uredbe o koeficijentima
u nastavku su dati primeri obračuna plate za dva
lica u jedinicama lokalne samouprave za mesec
decembar 2020. godine:
1) Postavljeno
lice u organima lokalne samo-
uprave – grad (najviše do koeficijenta
za obra-
čun i isplatu plate sekretara ministarstva, tj.
najviše do 21,50)
Osnovni koeficijent
21,00
Dodatak za postavljeno
lice u organima
gradova 13,50
Ukupan koeficijent
(21,00 + 13,50) 34,50
Osnovica za obračun plate neto 2.535,40 din.
Osnovna neto plata (34,50 × 2.535,40) 87.471,30 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 87.471,30
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 122.455,49
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
20
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 8%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 9.796,44
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 132.251,93
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 115.951,93
9. Porez (10% × red. br. 8) 11.595,19
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 26.318,13
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 22.019,95
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 94.338,61
2) Zaposleni u organima lokalne samouprave
(najviše do koeficijenta
za samostalnog stručnog
saradnika
u državnim organima, tj. najviše
do 12,05)
Osnovni koeficijent
12,00
Dodatak za složenost i odgovornost 11,50
Ukupan koeficijent
(12,00 + 11,50) 23,50
Osnovica za obračun plate neto 2.764,88 din.
Osnovna neto plata (23,50 × 2.764,88) 64.974,68 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 64.974,68
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 90.363,31
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
10
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 4%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 3.614,53
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 93.977,84
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 77.677,84
9. Porez (10% × red. br. 8) 7.767,78
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 18.701,59
188 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Red.
br. Opis Iznos
11. Doprinosi na teret poslodavca (16,65%
× red. br. 6) 15.647,31
12. Neto plata za isplatu (red. br. 6 – red.
br. 9 – red. br. 10) 67.508,47
Obračun plata u javnim službama
Za zaposlene u javnim službama koje je osno-
vala Republika Srbija, autonomna
pokrajina,
opština,
grad ili gradska opština
u skladu sa
zakonom kojim se uređuje osnivanje i rad javnih
službi (osim u javnim preduzećima i privrednim
društvima osnovanim za obavljanje
delat-
nosti u oblastima u kojima se osnivaju javne
službe) regulativa plata i radnih
odnosa
osta-
je u 2020. godini ista kao i u 2019. godini. Naime,
poslednjim izmenama Zakona o zaposlenima u
javnim službama („Sl. glasnik RS”, broj 113/2017,
95/2018 i 86/2019) početak primene ovog zakona
pomeren je na 1. januar 2021. godine, pri čemu je
utvrđeno sledeće:
XXOsnovica za obračun i isplatu plata koja se
utvrđuje u budžetu Republike Srbije i autonomne
pokrajine, odnosno
jedinice lokalne samoupra-
ve za 2020 2021. godinu utvrdiće se tako da se
primenom ovog zakona troškovi
za plate i druga
primanja zaposlenih u 2020 2021. godini kreću u
okviru raspoložive mase sredstava za isplatu
plata i drugih primanja zaposlenih čije se plate
finansiraju iz tih budžeta, odnosno
u visini ko-
jom se početkom
primene ovog zakona ne naruša-
va finansijska
stabilnost budžeta i obezbeđuje
dugoročna
finansijska
održivost. Osnovica
za obračun i isplatu plata za 2020 2021. godinu,
koja se utvrđuje opštim
aktom javnih službi u
skladu sa zakonom, utvrdiće se tako da se prime-
nom ovog zakona ukupna
sredstva za plate i druga
primanja zaposlenih u 2020 2021. godini kreću
u okviru raspoložive mase sredstava za plate,
utvrđene odobrenim finansijskim
planovima
tih pravnih lica (član
155).
XXPrvi kadrovski plan u skladu sa članom
33.
ovog zakona biće donet nakon usvajanja finansijskog
plana javne službe za 2020. godinu 2021.
godinu (član
161).
Za zaposlene u javnim službama ne postoji
poseban propis za plate, tako da, prema članu
103. Zakona o zaposlenima u javnom sektoru,
ovi zaposleni ostvaruju pravo na osnovnu pla-
tu, uvećanu platu, naknadu
plate, naknadu
troškova
i druga primanja u skladu sa Zakonom o
sistemu plata u javnom sektoru, koji će početi
da se primenjuje od 1. januara 2021. godine. Pre-
ma tome, ukupan početak primene nove regula-
tive radnih
odnosa
i plata u javnim službama
pomeren je na 1. januar 2021. godine.
Za zaposlene u javnim službama koje je osnovala
Republika Srbija, autonomna
pokrajina, opština,
grad ili gradska opština
u skladu sa zakonom ko-
jim se uređuje osnivanje i rad javnih službi, pri-
likom obračuna plata u 2020. godini primenjuju se
odredbe Zakona
o platama
u državnim
organima
i javnim
službama
(„Sl. glasnik RS”, br. 34/2001
… i 21/2016 – dr. zakon). Ovaj zakon je utvrdio da
se plate
zaposlenih
u javnim službama utvrđuju
na osnovu
osnovica
za obračun
plata,
koeficijenta
koji
se množi
sa osnovicom,
dodataka
na platu
i obaveze
koju
zaposleni
plaća
po osnovu
poreza
i doprinosa
za obavezno
socijalno
osiguranje
iz
plate,
u skladu
sa zakonom.
Pri tome:
1) u vezi sa regulativom koeficijenata za plate,
na zaposlene u javnim službama i u 2020. godini
primenjuju se odredbe Uredbe o koeficijentima;
2) u vezi sa regulativom osnovica za plate, Vlada
je po pojedinim javnim službama utvrdila slede-
će osnovice za obračun plata u 2020. godini:
Javne službe NETO OSNOVICA za plate
u 2020. god.
Osnovno i srednje obrazovanje i učenički standard 3.411,98
Studentski
standard 3.251,67
Visoko obrazovanje koje se finansira iz budžeta 3.103,85
Plate zaposlenih u naučnoistraživačkoj
delatnosti – istraživača (osim istraživača
koji pravo na povećanje plate ostvaruju po osnovu radnog
odnosa
u visokoškolskoj
ustanovi) i pomoćnog osoblja, koje se finansiraju iz budžeta
povećanje je iskazano u
procentu
i iznosi 10%
Plate zaposlenih u Srpskoj
akademiji nauka i umetnosti povećanje je iskazano u
procentu
i iznosi 8%
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 189
ZARADE
Javne službe NETO OSNOVICA za plate
u 2020. god.
Zdravstvena zaštita:
a) doktor medicine, doktor stomatologije / doktor dentalne
medicine, magistar
farmacije i magistar farmacije – medicinski biohemičar sa završenim integrisanim
akademskim
studijama zdravstvene struke 3.408,99
b) medicinska sestra, zdravstveni tehničar,
odnosno
druga lica sa završenom
odgovarajućom visokom, odnosno
srednjom školom
zdravstvene struke 3.628,74
v) ostali zaposleni 3.255,72
Ustanove socijalne zaštite čiji je osnivač Republika Srbija, odnosno
lokalna vlast:
a) doktor medicine, doktor stomatologije / doktor dentalne
medicine, magistar
farmacije i magistar farmacije – medicinski biohemičar sa završenim integrisanim
akademskim
studijama zdravstvene struke 3.378,00
b) medicinska sestra, zdravstveni tehničar,
odnosno
druga lica sa završenom
odgovarajućom visokom, odnosno
srednjom školom
zdravstvene struke 3.531,55
v) ostali zaposleni 3.347,29
Ustanove kulture (republičkog i lokalnog nivoa) 3.252,58
Ostale javne službe čiji je osnivač lokalna vlast i ostale javne službe koje su
korisnici budžetskih
sredstava 2.873,55
Organizacije obaveznog socijalnog osiguranja (osim u Centralnom
registru obaveznog socijalnog osiguranja) i to za:
1) prvu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
4.155,73
2) drugu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
3.941,86
3) treću grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
2.736,71
Predškolsko
obrazovanje 3.411,98
Centralni
registar obaveznog socijalnog osiguranja, i to za:
1) prvu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
4.363,52
2) drugu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
4.138,94
3) treću grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
2.873,55
Primer: Obračun plate – zdravstvena
zaštita
1) Poslovi doktora medicine:
Osnovni koeficijent
22,55
Ako je doktor nauka + 1,00
Ako je, na primer, načelnik medicinske
službe u KBC, KC, ZC
+ 1,63
Ukupan koeficijent
(22,55 + 1,00 + 1,63) 25,18
Osnovica za obračun plate neto 3.408,99 din.
Osnovna neto plata (25,18 × 3.408,99) 85.838,37 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 85.838,37
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 120.126,06
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
25
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 10%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 12.012,61
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 132.138,67
Red.
br. Opis Iznos
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 115.838,67
9. Porez (10% × red. br. 8) 11.583,87
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 26.295,60
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 22.001,09
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 94.259,20
2) Zdravstvena nega hospitalizovanih bole-
snika (IV stepen):
Osnovni koeficijent
13,57
Dodatak za neposredan kontakt
sa
pacijentima
+ 0,36
Ukupan koeficijent
(13,11 + 0,36) 13,93
Osnovica za obračun plate neto 3.628,74 din.
Osnovna neto plata (13,93 × 3.628,74) 50.548,35 din.
190 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 50.548,35
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 69.783,67
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
10
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 4%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 2.791,35
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 72.575,01
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 56.275,01
9. Porez (10% × red. br. 8) 5.627,50
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 14.442,43
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 12.083,74
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 52.505,08
U vezi sa obračunom plata u zdravstvenoj de-
latnosti, a isto važi i za neke druge javne slu-
žbe, treba obratiti pažnju na to da, i pored
uvećanih osnovica u 2020. godini, postojeći
koeficijenti
za više radnih
mesta iz Uredbe
o koeficijentima
uzrokuju obračun osnovnih
plata ispod minimalne plate. Kao što je već po-
znato, za 2020. godinu minimalna cena rada iz-
nosi 172,54 dinara po radnom
času bez poreza
i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje
(neto iznos).
Pritom se ima u vidu zakonsko ograničenje iz
člana
111. stav 1. Zakona o radu – zaposleni ima
pravo na minimalnu platu za standardni
učinak
i vreme provedeno na radu, iz čega proizlazi
da poslodavac ne može da isplati platu ispod
minimalne pod datim uslovima. Konkretno, za
mesec decembar 2019. godine, koji ima 176 časo-
va rada (31 dan – 4 subote – 5 nedelja = 22 radna
dana), minimalna neto plata iznosi (176 × 172,54)
30.367,04 dinara.
Istovremeno za neka radna
mesta u zdrav-
stvenoj delatnosti:
1) radno
mesto „najjednostavniji
poslovi (fi-
zički radnik
– NK)”, koeficijent
5,93, osnovna
plata iznosi (5,93 × 3.255,72) 19.306,42 dinara;
2) radno
mesto „poslovi održavanja čistoće u
administrativnim
prostorijama”, koefici-
jent
6,18, osnovna plata iznosi (6,18 × 3.255,72)
20.120,34 dinara;
2) radno
mesto „poslovi održavanja čistoće
u prostorijama gde se ostvaruje zdravstvena
zaštita (I stepen stručne
spreme)”, koefici-
jent
6,83, osnovna plata iznosi (6,83 × 3.255,72)
22.236,57 dinara.
Praktično,
sa sadašnjom osnovicom za
„ostale zaposlene” od 3.255,72 dinara potre-
ban je koeficijent
radnog
mesta od oko 8,0 da
bi se dostigla osnovna neto plata u nivou va-
žeće minimalne neto plate u decembru 2019.
godine (isplata u januaru 2020. godine). Po-
slodavci su dužni
da zaposlene na ovim radnim
mestima „dofinansiraju” do minimalne
plate, kako bi im osnovna plata bila jednaka
minimalnoj za svaki mesec, što je i do sada
bio slučaj, pa podsećamo na tu njihovu obavezu
i u 2020. godini. Ovakva je situacija i u osta-
lim delatnostima o kojima se ovde govori (na
primer u školama),
pa neće biti ponovljeno.
Primer: Obračun plate – prosvetna
delatnost
1) Predškolske
ustanove – vaspitač (IV stepen):
Osnovni koeficijent
13,42
Dodatak za rad u razvojnoj grupi 10%
Ukupan koeficijent
(13,42 + 1,34) 14,76
Osnovica za obračun plate neto 3.411,98 din
Osnovna neto plata (14,76 x 3.411,98) 50.360,82 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 50.360,82
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 69.516,15
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
5
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 2%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 1.390,32
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 70.906,47
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 54.606,47
9. Porez (10% × red. br. 8) 5.460,65
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 14.110,39
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 11.805,93
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 51.335,43
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 191
ZARADE
2) Srednje obrazovanje – nastavnik (VII stepen):
Osnovni koeficijent
17,32
– koji je razredni
starešina + 4%
Ukupan koeficijent
(17,32 + 0,69) 18,01
Osnovica za obračun plate neto 3.411,98 din.
Osnovna neto plata (18,01 x 3.411,98) 61.449,76 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 61.449,76
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 85.334,89
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
10
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 4%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 3.413,40
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 88.748,29
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 72.448,29
9. Porez (10% × red. br. 8) 7.244,83
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 17.660,91
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 14.776,59
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 63.842,55
Uređivanje plata za državne službenike i
nameštenike
Plate i druga primanja državnih službeni-
ka i nameštenika (lica čije se radno
mesto sa-
stoji od poslova iz delokruga organa državne
uprave, sudova, javnih tužilaštava, Republič-
kog javnog pravobranilaštva, službi Narodne
skupštine,
predsednika
Republike, Vlade,
Ustavnog suda i službi organa čije članove
bira
Narodna
skupština
(državni organi) ili s njima
povezanih opštih
pravnih, informatičkih,
materijalno-finansijskih,
računovodstvenih i
administrativnih
poslova) nastaviće u 2020.
godini da se isplaćuju prema dosadašnjoj regu-
lativi, koju čine:
1) Zakon o platama državnih službenika
i nameštenika („Sl. glasnik RS”, br. 62/2006,
63/2006 – ispravka, 115/2006 – ispravka, 101/2007,
99/2010, 108/2013, 99/2014 i 95/2018), kojim se ure-
đuju plate, naknade
i druga primanja državnih
službenika i nameštenika, i
2) Uredba o koeficijentima
za obračun i is-
platu plata imenovanih i postavljenih
lica i
zaposlenih u državnim organima („Sl. glasnik
RS”, br. 44/2008 (zvanični
prečišćeni tekst),
2/2012 i 23/2018), kojom se utvrđuju koeficijenti
za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih
lica i zaposlenih u ministarstvima,
posebnim organizacijama, sudovima, javnim
tužilaštvima, Republičkom javnom pravobra-
nilaštvu, organima za prekršaje, službama
predsednika
Republike, Narodne
skupštine
Re-
publike Srbije, Vlade Republike Srbije i Ustav-
nog suda.
Osnovice za obračun plata državnih službe-
nika i nameštenika utvrđene su Zakonom o budže-
tu Republike Srbije za 2020. godinu („Sl. glasnik
RS” broj 84/2019), tako da za pojedine kategorije
državnih službenika i nameštenika za 2020.
godinu iznose:
Opis NETO OSNOVICA za
plate u 2020. god.
Zaposleni u Poreskoj upravi i Upravi carina 22.043,22
Državni službenici i nameštenici u Ministarstvu unutrašnjih poslova i Ministarstvu
odbrane 23.467,34
Državni službenici i nameštenici u zavodima za izvršenje krivičnih
sankcija i u sudovima
i tužilaštvima koji su osnovani u skladu sa Zakonom o uređenju sudova i Zakonom o javnom
tužilaštvu 23.036,75
Državni službenici i nameštenici u sudovima i tužilaštvima koji, u skladu sa posebnim
zakonom, ostvaruju pravo na platu u duplom iznosu 20.942,49
Državni službenici i nameštenici u Visokom savetu sudstva, Državnom veću tužilaca i
Državnom pravobranilaštvu 21.787,88
Državni službenici i nameštenici u Ustavnom sudu 21.989,62
Funkcioneri čija se plata prema posebnom zakonu direktno ili indirektno određuje prema plati
državnih službenika na položaju 19.762,25
Funkcioneri čija se plata prema posebnom zakonu direktno ili indirektno određuje prema plati
sudija 34.478,33
Državni službenici i nameštenici (ostali) 20.750,35
Sudije, javni tužioci i zamenici javnih tužilaca 36.537,45
192 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Opis NETO OSNOVICA za
plate u 2020. god.
Predsednik
i sudije Ustavnog suda 34.797,57
Policijski službenici u Ministarstvu unutrašnjih poslova 33.110,73
Pripadnici
Bezbednosno-
informativne agencije 2.116,66
Profesionalni pripadnici
Vojske Srbije 33.110,73
Uređivanje plata u javnim agencijama
U paketu zakona za javni sektor našao se i Za-
kon o platama zaposlenih u javnim agencijama
i drugim organizacijama koje je osnovala Repu-
blika Srbija, autonomna
pokrajina ili jedini-
ca lokalne samouprave („Sl. glasnik RS”, broj
47/2018, 95/2018 i 86/2019 – dalje: Zakon za agen-
cije). Novim odredbama ovog zakona propisano
je sledeće:
1) Prema inoviranom članu
28, osnovica za
obračun i isplatu plata za 2020. 2021 godinu
utvrdiće se odlukom organa upravljanja.
Prime-
nom ovog zakona i zakona kojim se uređuje sistem
plata zaposlenih u javnom sektoru troškovi
za
plate i druga primanja zaposlenih u 2020. 2021.
godini kreću se u okviru raspoložive mase
sredstava za plate, utvrđene donetim finansijskim
planovima tih pravnih lica, pri čemu
ne može da bude veća od jedinstvene osnovice
utvrđene Zakonom o budžetu za 2020. 2021. godi-
nu. Do donošenja finansijskih
planova za 2020.
2021. godinu zaposleni zadržava pravo na ispla-
tu zatečene plate za njegovo radno
mesto, a is-
plata plate, u skladu sa ovim zakonom, vrši se
od narednog
meseca od meseca u kojem su doneti
finansijski
planovi.
2) Prema inoviranom članu
33, ovaj zakon pri-
menjuje se od 1. januara 2020. 2021. godine. PS
ZARADE
Mr Željko Albaneze
Obračun zarada i plata
zaposlenih u 2020. godini
U ovom članku
predstavljena
je metodologija obračuna zarada u realnom sektoru,
odnosno
plata u javnom sektoru u 2020. godini, sa stanovišta poreskih
propisa inoviranih poslednjim promenama Zakona o porezu na dohodak građana
i Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje (objavljenih
u
„Službenom glasniku RS” broj 86/2019. od 6. 12. 2019. godine).
Neoporezivi iznos za zarade/plate u
2020. godini
Prema inoviranom članu
15a Zakona o porezu
na dohodak građana („Sl. glasnik RS”, br. 24/2001
… i 86/2019 – dalje: Zakon o porezu), od 1. janu-
ara 2020. godine i cele 2020. godine osnovicu
poreza na zarade čini zarada umanjena za iznos
od 16.300 dinara mesečno
za lice koje radi sa
punim radnim
vremenom (umesto dosadašnjih
15.300 dinara).
FNaglašavamo da se ovaj neoporezivi
iznos primenjuje od 1. januara, dakle na
sve isplate zarada od tog datuma, bez obzira
na mesec na koji se odnose.
U toku 2020. godine
važiće i dalje poreska stopa na zarade od 10%.
Obračun doprinosa za obavezno
socijalno osiguranje na zarade/plate u
2020. godini
Prema inoviranim odredbama člana
44. Zako-
na o doprinosima za obavezno socijalno osigu-
ranje („Sl. glasnik RS”, br. 84/2004 … i 86/2019
– dalje: Zakon o doprinosima), stope po kojima
se obračunavaju i plaćaju doprinosi za obave-
zno socijalno osiguranje od 1. januara 2020. godi-
ne na zarade/plate i naknade
zarade/plate:
XXzaposlenih,
XXizabranih, imenovanih i postavljenih
lica
koja ostvaruju razliku zarade, odnosno
plate,
XXlica koja obavljaju
privremene i povremene
poslove po ugovoru zaključenom neposredno
sa
poslodavcem, odnosno
preko zadruge, osim lica
do navršenih dvadeset šest godina života ako
su na školovanju,
XXlica koja ostvaruju naknadu
zarade po zakonu
koji uređuje finansijsku
podršku
porodici sa
decom i
XXlica koja ostvaruju naknadu
zarade po zakonu
koji uređuje obavezno zdravstveno osiguranje,
iznose:
Vrsta doprinosa Na teret
zaposlenog
Na teret
poslodavca
Ukupno
Ukupno
19,90% 16,65% 36,55%
Za penzijsko i
invalidsko osiguranje 14,00% 11,50% 25,50%
Za zdravstveno
osiguranje 5,15% 5,15% 10,30%
Za osiguranje od
nezaposlenosti 0,75% 0% 0,75%
Stope doprinosa obračunavaju se dva puta:
jednom
na bruto zaradu na teret zaposlenog, a
drugi put na bruto zaradu na teret troškova
poslodavca. Obračun i uplatu doprinosa vrši
poslodavac istovremeno sa isplatom zarade.
Prema odredbama člana
13. Zakona o dopri-
nosima, osnovica doprinosa za zaposlene i za
poslodavce je zarada, odnosno
plata i naknada
zarade, odnosno
plate u skladu sa zakonom koji
uređuje radne
odnose,
opštim
aktom i ugovorom
o radu, odnosno
rešenjem nadležnog
organa. Ova
osnovica doprinosa za zaposlene i za poslodav-
ce ne umanjuje se za 16.300 dinara.
Izuzetno, prema stavu 5. ovog člana,
u osno-
vicu doprinosa za zaposlene i za poslodav-
ce ne uračunavaju se primanja koja zaposleni
ostvari od poslodavca na koja se ne plaća po-
rez na zarade saglasno zakonu kojim se uređuje
porez na dohodak građana.
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 169
ZARADE
Nova najniža osnovica doprinosa
Po ovlašćenju iz člana
37. stav 2. Zakona o
doprinosima, ministar finansija utvrdio je i
objavio da najniža mesečna
osnovica na koju se
obračunavaju i plaćaju doprinosi za obavezno
socijalno osiguranje iznosi 25.801 dinar (dalje:
najniža osnovica). Ova osnovica primenjuje se
od prvog dana narednog
meseca po objavljivanju,
dakle od 1. januara 2020. godine, a važiće do 31.
decembra 2020. godine.
Slučajevi kada se NE primenjuje najniža
mesečna
osnovica doprinosa
Prema članu
36. stav 1. Zakona o doprino-
sima, mesečna
osnovica doprinosa ne može
da bude niža od najniže mesečne
osnovice
doprinosa. U slučaju da je konkretna isplata
niža od važeće najniže mesečne
osnovice,
obračun i plaćanje doprinosa vrši se na tu
najnižu mesečnu
osnovicu.
Izuzetno, prema članu
36. stav 3. Zakona, naj-
niža mesečna
osnovica ne primenjuje se za ob-
račun i plaćanje doprinosa prilikom isplate
primanja iz čl. 17–21, 28. i 35b ovog zakona, kao u
sledećim slučajevima:
1) Osnovica doprinosa za izabrana, imeno-
vana i postavljena
lica koja, pored zarade kod
poslodavca kod koga su u radnom
odnosu,
ostva-
ruju i razliku zarade, odnosno
plate za vreme
obavljanja
javne funkcije, kao i za isplatioce,
jeste ta razlika zarade.
2) Osnovica doprinosa za osiguranike koji
ostvaruju naknadu
zarade za vreme porodiljskog
odsustva, odsustva sa rada radi nege deteta i od-
sustva sa rada radi posebne nege deteta u skladu
sa zakonom koji uređuje finansijsku
podršku
po-
rodici sa decom, kao i za isplatioce naknade,
jeste iznos naknade
zarade.
3) Osnovica doprinosa za osiguranike koji
ostvaruju naknadu
zarade po osnovu privreme-
ne sprečenosti za rad iz sredstava obaveznog
zdravstvenog osiguranja, u skladu sa zakonom,
kao i za isplatioce naknade,
jeste iznos naknade
zarade.
4) Osnovica doprinosa za isplatioce penzije
i naknade
po osnovu invalidnosti
iz sredstava
organizacije za obavezno penzijsko i invalid-
sko osiguranje, u skladu sa zakonom, jeste iznos
penzije, odnosno
naknade.
5) Osnovica doprinosa za osiguranike koji
ostvaruju novčanu naknadu
iz sredstava orga-
nizacije nadležne
za zapošljavanje, u skladu sa
zakonom, jeste iznos novčane naknade.
6) Osnovica doprinosa za lica koja ostvaruju
ugovorenu naknadu
jeste oporezivi prihod od
ugovorene naknade
u skladu sa zakonom koji ure-
đuje porez na dohodak građana.
7) Osnovica doprinosa za obavezno zdrav-
stveno osiguranje lica za koja se sredstva za
uplatu doprinosa obezbeđuju
u budžetu Republi-
ke jeste mesečna
osnovica doprinosa koju čini
iznos od 15% prosečne
mesečne
zarade u Repu-
blici isplaćene po zaposlenom u prethodnoj
godini, prema objavljenom
podatku
republičkog
organa nadležnog
za poslove statistike.
FDakle, u svih sedam slučajeva ne pri-
menjuje se najniža mesečna
osnovica
doprinosa od 25.801 dinar u 2020. godini.
Primena srazmerne najniže mesečne
osnovice pri obračunu doprinosa
Prema članu
39. stav 1. Zakona o doprinosima,
kada je period za koji se obračunava doprinos
kraći od mesec dana, a ispunjeni su uslovi za
primenu najniže mesečne
osnovice doprinosa,
obračun doprinosa vrši se na srazmerni iznos
najniže mesečne
osnovice doprinosa.
Prema pojašnjenju iz stava 3. istog člana,
srazmerni iznos najniže mesečne
osnovice
doprinosa utvrđuje se od najniže mesečne
osnovice doprinosa, srazmerno broju dana,
odnosno
broju časova rada u mesecu za koji
postoji obaveza obračuna doprinosa.
U skladu sa ovom zakonskom definicijom,
srazmerni iznos najniže osnovice doprinosa
u praksi
može da se primeni prilikom isplate:
1) zarada invalida rada II kategorije koji
rade sa polovinom radnog
vremena, a za drugu
polovinu dobijaju naknadu
zarade od Fonda za
penzijsko i invalidsko osiguranje;
2) zarada zaposlenih koji su u toku meseca
zasnovali radni
odnos
sa poslodavcem ili ra-
skinuli radni
odnos
sa poslodavcem pre isteka
170 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
meseca, ili su deo meseca radili privremene
ili povremene poslove;
3) zarada zaposlenih koji su se u toku meseca
vratili na rad sa bolovanja dužeg od trideset
dana ili sa porodiljskog odsustva;
4) zarada zaposlene koja u toku meseca ode
na porodiljsko odsustvo, odnosno
na bolovanje
preko trideset dana;
5) zarada zaposlenih koji u toku meseca odu
na neplaćeno odsustvo ili se vrate sa neplaće-
nog odsustva, ili odu ili se vrate sa odsluženja
vojnog roka;
6) zarada zaposlenih koji u toku meseca odu
na izdržavanje kazne zatvora ili se vrate sa iz-
državanja te kazne;
7) kada zaposleni ima zasnovan radni
odnos
kod više poslodavaca, a kod svakog radi sa ne-
punim radnim
vremenom;
8) u svim drugim nepomenutim slučajevima
kada se isplata vrši za nepun mesec ili kada se
za deo meseca isplaćuje zarada, a za drugi deo
naknada
zarade koja tereti drugog isplatioca,
a ne poslodavca.
Za sve navedene slučajeve obračunata zarada
ostvarena za deo meseca poredi se sa srazmer-
nim iznosom važeće najniže osnovice doprino-
sa, pri čemu:
1) ukoliko je iznos koji se isplaćuje veći od
srazmerne najniže osnovice doprinosa – osno-
vica za obračun je zarada,
2) ukoliko je iznos koji se isplaćuje niži od
srazmerne najniže osnovice doprinosa – dopri-
nosi se obračunavaju na srazmeran iznos najniže
osnovice.
Srazmerno umanjivanje najniže osnovice do-
prinosa utvrđuje sam poslodavac, bez odobrenja
nadležnog
organa, ali samo za navedene oblike
odsustva. Srazmerni iznos najniže osnovice do-
prinosa izračunava se na sledeći način:
XXiznos najniže osnovice doprinosa, i to za sva-
kog zaposlenog posebno, podeli se sa mogućnim
fondom časova rada kod poslodavca za mesec za
koji se vrše obračun i isplata zarada, i
XXtako dobijeni iznos pomnoži
se sa brojem
ostvarenih časova rada zaposlenog u mesecu za
koji se vrše obračun i isplata zarada.
Nova najviša osnovica doprinosa
Po ovlašćenju iz člana
42. stav 2. Zakona o
doprinosima, ministar finansija utvrdio je i
objavio da mesečna
osnovica na koju se obraču-
navaju i plaćaju doprinosi za obavezno socijal-
no osiguranje iznosi najviše 368.590 dinara
(dalje: najviša osnovica). Ova najviša osnovica
primenjivaće se od prvog dana narednog
meseca
po objavljivanju,
dakle od 1. januara 2020. godine,
a važiće do 31. decembra 2020. godine.
Nema utvrđivanja srazmere kod najviše
osnovice doprinosa
Prema stavu 3. u članu
41. Zakona o doprino-
sima, kada je period za koji se obračunava do-
prinos kraći od mesec dana ili kada zaposleni
radi sa skraćenim ili nepunim radnim
vreme-
nom, a ispunjeni su uslovi za primenu najviše
mesečne
osnovice doprinosa, obračun doprino-
sa vrši se na iznos najviše mesečne
osnovice
doprinosa. Prema tome, potrebno je i upozoriti
na to da kod najviše osnovice doprinosa nema
utvrđivanja srazmernog iznosa kao kod najniže
osnovice, kao i da se najviša osnovica primenju-
je u svim slučajevima isplate zarade koja je viša
od nje, čak i kada se zarada obračunava za period
kraći od celog meseca.
Primena neoporezivog iznosa zarade
od 16.300 dinara na isplate od
1. januara 2020. godine
Novi neoporezivi iznos za sve isplate sa ka-
rakterom zarade u 2020. godini iznosi 16.300 di-
nara. Pri tome, potrebno je imati u vidu da, shodno
članu
15a stav 2. Zakona o porezu, osnovicu poreza
na zarade čini zarada iz člana
13. st. 1. i 3, čl. 14–14b
i člana
15b ovog zakona, umanjena za iznos od 16.300
dinara mesečno
za lice koje radi sa punim radnim
vremenom. Zbog toga najpre treba izlistati ispla-
te zaposlenima koje imaju poreski karakter zarade
iz navedenih članova
Zakona o porezu. Konkretno,
prema članu
15a stav 2. Zakona o porezu, osnovicu
poreza na zarade koja se umanjuje za iznos od 16.300
dinara mesečno
za lice koje radi sa punim radnim
vremenom čine sledeća primanja:
1) zarada koja se ostvaruje po osnovu radnog
odnosa,
definisana zakonom kojim se uređu-
ju radni
odnosi
i druga primanja zaposlenog
(shodno
odredbama Zakona o radu), a to je:
XXzarada za obavljeni
rad i vreme provedeno na
radu (koja se sastoji od osnovne zarade, dela za-
rade za radni
učinak i uvećane zarade),
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 171
ZARADE
XXzarada po osnovu doprinosa zaposlenog poslov-
nom uspehu poslodavca (nagrade, bonusi i sl.),
XXdruga primanja po osnovu radnog
odnosa
koja
imaju karakter zarade u skladu sa opštim
aktom
i ugovorom o radu (npr. topli obrok, regres, naknada
za odvojeni život, terenski dodata), osim
primanja iz člana
14, člana
42. stav 3. t. 4) i 5),
člana
118. t. 1–4), člana
119, člana
120. tačka 1) i
člana
158. Zakona o radu),
XXnaknade
zarade po svim slučajevima odsustva
sa rada iz čl. 114, 115, 116. i 117. Zakona o radu, koje
poslodavac isplaćuje zaposlenom,
XXnaknade
zarade koje zaposlenima isplaćuju
drugi zakonski isplatioci (npr. za porodiljsko,
za bolovanje preko trideset dana);
2) isplaćena lična
zarada preduzetnika
utvrđena u skladu sa Zakonom o porezu (član
13.
stav 3);
3) primanja u obliku bonova, hartija od vrednosti,
osim akcija stečenih u postupku svojinske
transformacije, novčanih potvrda, robe, kao i
primanja ostvarena činjenjem ili pružanjem
pogodnosti,
opraštanjem duga, kao i pokriva-
njem rashoda
obveznika novčanom nadoknadom
ili neposrednim
plaćanjem (član
14. Zakona o
porezu, pri čemu se hartije od vrednosti,
osim
akcija stečenih u postupku svojinske transfor-
macije, koje zaposleni dobije od poslodavca ili
od s poslodavcem povezanog lica, smatraju za-
radom u momentu
sticanja prava raspolaganja na
tim hartijama od vrednosti,
odnosno
u momentu
u kojem se te hartije od vrednosti
smatraju opo-
rezivom zaradom zaposlenog prema kriteriju-
mima datim u članu
18. stav 3. Zakona o porezu);
4) primanja po osnovu činjenja ili pružanja
pogodnosti:
korišćenje službenog vozila i drugog
prevoznog sredstva u privatne svrhe i korišćenje
stambenih zgrada i stanova koji su u vlasništvu
poslodavca ili na raspolaganju poslodavca po
osnovu zakupa ili po drugom osnovu, uz ili bez pla-
ćanja zakupnine
(član
14a Zakona o porezu);
5) premije svih vidova dobrovoljnog osigura-
nja, kao i penzijski doprinos u dobrovoljni pen-
zijski fond, koje poslodavac plaća za zaposlene
– osiguranike uključene u dobrovoljno osigura-
nje, odnosno
za zaposlene – članove
dobrovolj-
nog penzijskog fonda, u skladu sa zakonom koji
uređuje dobrovoljno osiguranje, odnosno
do-
brovoljne penzijske fondove i penzijske plano-
ve – preko neoporezivog iznosa (član
14b stav 1.
Zakona o porezu);
6) zarada koju bi fizička lica – rezidenti
Republike koji su upućeni u inostranstvo radi
obavljanja
poslova za pravna lica – rezidente
Republike, kao i rezidenti
Republike koji su
upućeni u inostranstvo na stručno
osposoblja-
vanje i usavršavanje za potrebe poslodavca u
smislu zakona kojim se uređuje upućivanje za-
poslenih na privremeni rad u inostranstvo, u
skladu sa zakonom, opštim
aktom i ugovorom o
radu, ostvarili u Republici na istim ili sličnim
poslovima (član
15b Zakona o porezu).
Sva navedena primanja imaju karakter za-
rade, što znači da se na njih primenjuje po-
reska olakšica
od 16.300 dinara kako bi se
odredila poreska osnovica.
Podsećamo i na to da se sledeće isplate sa
karakterom zarade ne umanjuju za 16.300 dinara
radi utvrđivanja poreske osnovice:
XXnaknada
zarade zbog rada sa skraćenim radnim
vremenom (II kategorija invalidnosti)
i
naknada
zbog manje zarade na drugom odgovara-
jućem poslu (III kategorija invalidnosti)
koja se
isplaćuje na teret Fonda PIO;
XXugovorena naknada
i druga primanja koja se
ostvaruju obavljanjem
privremenih i povre-
menih poslova na osnovu ugovora zaključenog
neposredno
sa poslodavcem, kao i na osnovu ugo-
vora zaključenog preko omladinske
ili studentske
zadruge.
Obračun zarade i poreskog umanjenja
prilikom isplate cele zarade za
decembar 2019. godine u toku januara
meseca 2020. godine – PUNO RADNO
VREME
Prilikom obračuna zarada, osim iznosa
poreskog umanjenja od 16.300 dinara i stopa
doprinosa koje su navedene na početku
članka,
poslodavci moraju da primene i odredbe Pra-
vilnika o načinu i postupku obračunavanja pore-
za na zarade u slučaju umanjenja poreske osnovice
(„Sl. glasnik RS”, br. 115/2013 – dalje: Pravilnik),
kojim se uređuje način i postupak obračunavanja
poreza na zarade saglasno Zakonu o porezu i
dostavljanje
podataka Poreskoj upravi o obra-
čunatom porezu.
172 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Konkretno, kada obračunava i isplaćuje zara-
du zaposlenom za puno radno
vreme (isto važi i
za plate), poslodavac primenjuje ceo iznos pore-
skog umanjenja. Prema članu
4. stav 1. Pravilnika,
za zaposlenog koji radi sa punim radnim
vreme-
nom kod jednog
poslodavca osnovica poreza na
zarade utvrđuje se tako što se zarada umanjuje
za neoporezivi iznos u celosti, odnosno,
prema
članu
15a stav 2. Zakona o porezu, osnovicu po-
reza na zarade čini zarada umanjena za iznos od
16.300 dinara mesečno
za lice koje radi sa punim
radnim
vremenom.
Još jednom
ističemo da se samo porez pla-
ća na iznos zarade umanjene za 16.300,00 dina-
ra, jer Zakonom o doprinosima nije predviđen
ovakav neoporezivi iznos, što znači da u si-
stemu obračuna zarada postoje dve osnovice
– jedna
za obračun doprinosa za socijalno osi-
guranje, a druga za porez.
Primer: Obračun zarade – puno radno
vreme
Na osnovu navedene odredbe Pravilnika data
su tri primera obračuna zarada:
„u prvom primeru obračunata zarada niža je od
važeće najniže mesečne
osnovice doprinosa,
„u drugom primeru zarada je viša od važeće
najniže mesečne
osnovice doprinosa,
„u trećem primeru zarada je viša od najviše
mesečne
osnovice doprinosa.
Red.
br. Opis
Bruto zarada
niža od najniže
osnovice
doprinosa
Bruto zarada
viša od najniže
osnovice
doprinosa
Bruto zarada
viša od najviše
osnovice
doprinosa
1. Obračunata bruto zarada 24.000,00 100.000,00 380.000,00
2. Najniža mesečna
bruto osnovica doprinosa 25.801,00 25.8010,00 25.801,00
3. Najviša mesečna
bruto osnovica doprinosa 368.590,00 368.590,00 368.590,00
4. Osnovica za plaćanje doprinosa (obračunata zarada, ali
ne niža od najniže osnovice doprinosa i ne viša od
najviše osnovice doprinosa):
– kolona 3: najniža osnovica doprinosa
– kolona 4: obračunata bruto zarada
– kolona 5: najviša osnovica doprinosa 25.801,00 100.000,00 368.590,00
5. Iznos doprinosa za uplatu na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 4) 5.134,40 19.900,00 73.349,41
6. Umanjenje poreske osnovice 16.300,00 16.300,00 16.300,00
7. Osnovica za plaćanje poreza (red. br. 1 – red. br. 6) 7.700,00 83.700,00 363.700,00
8. Iznos poreza za uplatu (10% × red. br. 7) 770,00 8.370,00 36.370,00
9. Zarada za isplatu zaposlenom
(red. br. 1 – red. br. 5 – red. br. 8) 18.095,60 71.730,00 270.280,59
10. Iznos doprinosa za uplatu na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 4) 4.295,87 16.650,00 61.370,23
Ovde su prikazani obračuni koji polaze od bruto iznosa zarada. Međutim, ukoliko se zarada
zaposlenom utvrđuje najpre u neto iznosu, treba je prevesti u bruto iznos radi obračuna poreskih
obaveza. U datim primerima primenjuju se sledeće formule za prevođenje neto iznosa u bruto:
Polazi se od sledećih osnovnih veličina u obračunu zarada:
Opis Bruto iznos Neto iznos
Poresko umanjenje na zarade 16.300,00 11.165,60
Najniža mesečna
osnovica
doprinosa 25.801,00 19.716,50
Najviša mesečne
osnovica
doprinosa 368.590,00 260.011,59
Neto poreska olakšica
utvrđuje se prema formuli:
Neto poreska olakšica
= [16.300,00 – (0,199 × NnO)],
pri čemu je 0,199 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno
osiguranje na teret zaposlenog, a NnO – važeća najniža
osnovica doprinosa. Dakle, neto poreska olakšica
iz-
nosi 11.165,60 dinara (16.300,00 – 5.134,40).
Neto iznos najniže osnovice doprinosa dobija se po
formuli:
Neto najniža osnovica = [(0,701 × 25.801,00) +
(16.300,00 × 10%)], pri čemu je 0,701 – koeficijent
dobijen
umanjivanjem stopa doprinosa i poreza od 100 i podeljen
sa 100. Dakle, neto najniža osnovica iznosi 19.716,50 di-
nara (18.086,50 + 1.630,00).
Neto iznos najviše osnovice doprinosa dobija se po formuli:
Neto najviša osnovica = [(0,701 × NvO) + (16.300,00 × 10%)], pri
čemu je 0,701 – koeficijent
dobijen umanjivanjem stopa doprinosa
i poreza od 100 i podeljen sa 100, a NvO – važeća najviša osno-
vica doprinosa. Dakle, neto najviša osnovica doprinosa iznosi
260.011,59 dinara (258.381,59 + 1.630,00).
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 173
ZARADE
Formule za preračun neto zarada u bruto iznos glase:
Red.
br. Opis Formula za preračun
1) Ako je neto zarada viša od neto najniže
osnovice, a niža od neto najviše osnovice
doprinosa
Ako je neto zarada viša od 19.716,50 din., a
niža od 260.011,59 din. B= (N-1.630,00)/0,701
2) Ako je neto zarada viša od neto poreskog
umanjenja, a niža od neto najniže osnovice
doprinosa
Ako je neto zarada viša od 11.165,60 din., a
niža od 19.716,50 din. B= (N+3.504,40)/0,90
3) Ako je neto zarada niža od neto poreskog
umanjenja
Ako je neto zarada niža od 11.165,60 din. B=N+5.134,40
4) Ako je neto zarada viša od neto najviše
osnovice doprinosa
Ako je neto zarada viša od 260.011,59 din. B= (N+71.719,41)/0,90
Bruto zarada =
Neto zarada − 16.300,00 × 10%
100 − 19,90 − 10
100
Legenda:
B – bruto zarada
N – neto zarada
Obrazloženje formula:
1) Ako je obračunata zarada viša od najniže osnovice doprinosa, a niža od najviše osnovice
doprinosa, bruto zarada dobija se primenom sledeće formule:
odnosno
pri čemu je 19,90 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno osiguranje na teret zaposlenog, a 10% – po-
reska stopa na zarade.
2) Ako je obračunata zarada zaposlenog ili deo zarade prilikom prve isplate zarade u delovima
niža/i od najniže mesečne
osnovice doprinosa, osnov za obračun doprinosa je najniža osnovica
doprinosa, dok je osnov za obračun poreza bruto obračunata zarada umanjena za poresko umanjenje od
16.300,00 dinara. U ovakvom slučaju utvrđeni neto iznos zarade prevodi se u bruto pomoću formule:
pri čemu je 0,199 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno osiguranje na teret zaposlenog, NnO – va-
žeća najniža osnovica doprinosa, a 0,90 – koeficijent
utvrđen na osnovu poreske stope od 10% (100
– 10 = 90 / 100).
Pošto do 31. decembra 2020. godine najniža osnovica doprinosa iznosi 25.801,00 dinar, a dopri-
nosi obračunati po stopi od 19,90% na tu osnovicu iznose 5.134,40 dinara, ova formula ima sledeći
iskaz:
4) Ako je obračunata zarada zaposlenog viša od najviše mesečne
osnovice doprinosa, onda se
neto iznos zarade prevodi u bruto pomoću formule:
pri čemu je 0,199 – stopa zbirnih doprinosa za socijalno osiguranje na teret zaposlenog, a NvO – va-
žeća najviša osnovica doprinosa.
Bruto zarada =
Neto zarada − 𝟏𝟏. 𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔, 𝟎𝟎𝟎𝟎
𝟎𝟎, 𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕
Bruto zarada =
(Neto zarada + 0,199 × NnO) − (16.300,00 × 10%)
0,90
Bruto zarada =
(Neto zarada + 5.134,40) − 1.630,00
0,90
=
Neto zarada + 𝟑𝟑. 𝟓𝟓𝟎𝟎𝟎𝟎, 𝟒𝟒𝟒𝟒
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
Bruto zarada =
(Neto zarada + 0,199 × NvO) − (16.300,00 × 10%)
0,90
174 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Kako najviša osnovica doprinosa za 2020. godinu iznosi 368.590,00 dinara, a doprinosi obra-
čunati po stopi od 19,90% na tu osnovicu iznose 73.349,41 dinar, ova formula glasi:
Bruto zarada =
(Neto zarada + 73.349,41) − 1.630,00
0,90
=
Neto zarada + 𝟕𝟕𝟕𝟕. 𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕, 𝟒𝟒𝟒𝟒
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
Pravo na korišćenje punog neoporezivog iz-
nosa zarade poslodavac ima za zaposlenog koji
je u radnom
odnosu
sa punim radnim
vremenom
i ostvario je zaradu, odnosno
naknadu
zarade na
teret poslodavca za pun fond sati za konkretan
obračunski mesec. Pravo na umanjenje naknade
zarade za 16.300 dinara ima i zaposleni koji se
tokom celog meseca nalazi na bolovanju na te-
ret obaveznog zdravstvenog osiguranja (bolova-
nje preko trideset dana), kao i lica koja za ceo
mesec ostvaruju naknadu
zarade po osnovu poro-
diljskog odsustva. Radi se, dakle, o licima koja
primaju naknadu
zarade za ceo mesec na teret
drugog isplatioca, van poslodavca.
Potrebno je pomenuti još i slučaj kada
zaposleni ima prekovremene časove rada u
toku meseca – i tada poreska olakšica
izno-
si 16.300 dinara, jer zakonski ne može da bude
veća od pune propisane olakšice
za pun fond
časova rada.
Primer: Obračun decembarske zarade koja
se isplaćuje u januaru 2020. godine
Neto zarada zaposlenog sa uvećanjem za topli
obrok, regres i minuli rad iznosi 71.730 dinara.
Red.
br. Opis Iznos
1. Obračunata neto zarada (sa uvećanjem za
topli obrok, regres, minuli rad i dr.) 71.730,00
2. Obračunata bruto zarada:
B = ((71.730 – 1.630) / 0,701) 100.000,00
3. Osnovica za porez (100.000 – 16.300) 83.700,00
4. Osnovica za plaćanje doprinosa (red.
br. 2) 100.000,00
5. Porez na zarade (red. br. 3 × 10%) 8.370,00
6. Doprinosi na teret zaposlenog –
zbirno (red. br. 4 × 19,9%) 19.900,00
– za PIO (red. br. 4 × 14%) 14.000,00
– za zdravstvo (red. br. 4 × 5,15%) 5.150,00
– za nezaposlenost (red. br. 4 × 0,75%) 750,00
7. Neto za isplatu (red. br. 2 – red. br. 5 –
red. br. 6) = red. br. 1 71.730,00
8. Doprinosi na teret poslodavca –
zbirno (red. br. 4 × 16,65%) 16.650,00
– za PIO (red. br. 4 × 11,5%) 11.500,00
– za zdravstvo (red. br. 4 × 5,15%) 5.150,00
9. Ukupan trošak poslodavca (red. br. 2
+ red. br. 8)
116.650,00
Popunjavanje poreske prijave PPP PD:
1.2 Obračunski period 12. 2019.
3.6 Šifra vrste prihoda 1 01 101 000
3.7 Broj dana 31
3.8 Broj sati 184
3.8a Fond sati 184
3.9 Bruto prihod 100.000,00
3.10 Osnovica za porez 83.700,00
3.11 Porez 8.370,00
3.12 Osnovica doprinosa 100.000,00
3.13 Doprinos za PIO 25.500,00
3.14 Doprinos za zdravstvo 10.300,00
3.15 Doprinos za nezaposlenost 750,00
3.16 Dodatni doprinos za PIO
Obračun i oporezivanje zarade zaposlenih
koji su upućeni na rad u inostranstvo
Na zaradu koju ostvare zaposleni upućeni na
rad u inostranstvo u skladu sa Zakonom o uslovi-
ma za upućivanje zaposlenih na privremeni rad
u inostranstvo i njihovoj zaštiti („Sl. glasnik
RS”, br. 91/2015 i 50/2018 – dalje: Zakon) plaćaju
se sledeće poreske obaveze:
1) porez po stopi od 10% – na osnovicu koju
čini iznos zarade koju bi ti zaposleni ostvari-
li u Republici na istim ili sličnim
poslovi-
ma, umanjenu za 16.300 dinara;
2) doprinosi za obavezno socijalno osigu-
ranje na osnovicu koju čini zarada koju bi ti
zaposleni ostvarili u Republici na istim ili
sličnim
poslovima, s tim da pomenuta osnovica
doprinosa ne može biti niža od zakonske dvo-
struke najniže mesečne
osnovice doprinosa.
Ako je sa ovim zaposlenim ugovorena bruto
zarada, na nju se primenjuju stope poreza i dopri-
nosa radi utvrđivanja neto iznosa za isplatu.
Ako je zarada zaposlenog upućenog na rad u
inostranstvo utvrđena njegovim ugovorom o
radu u Srbiji u neto iznosu, ona mora da se pre-
vede u bruto iznos radi pravilnog obračuna
poreskih
obaveza.
U zavisnosti od visine zarade koju je zapo-
sleni ostvarivao u zemlji pre odlaska u ino-
stranstvo, utvrđuju se sledeće mogućnosti za
prevođenje neto iznosa zarada u bruto iznose za
zaposlene upućene na rad u inostranstvo u toku
2020. godine:
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 175
ZARADE
Opis Zaposleni upućen na rad u inostranstvo
Ako je neto zarada koju bi zaposleni
ostvario u Republici viša od
dvostruke neto najniže osnovice
doprinosa i niža od neto najviše
osnovice doprinosa
Ako je neto zarada koju bi
ostvario u Republici viša
od 39.433,00 din. i niža od
260.011,59 din.
Ako je neto zarada koju bi zaposleni
ostvario u Republici niža od
dvostruke neto najniže osnovice
doprinosa, a viša od neto
neoporezivog iznosa
Ako je neto zarada koju bi
ostvario u Republici viša
od 11.165,60 din. i niža od
39.433,00 din.
odnosno
Ako je neto zarada koju bi zaposleni
ostvario u Republici viša od neto
najviše osnovice doprinosa
Ako je neto zarada koju bi
ostvario u Republici viša
od 260.011,59 din. odnosno
Legenda:
B – bruto zarada
N – neto zarada koju bi zaposleni ostvario u Republici
Primer: Obračun zarade zaposlenom koji je upućen na rad u inostranstvo
Ugovorena zarada u inostranstvu je 2.000 evra. U prvom slučaju zarada koju bi taj zaposleni ostva-
rio u Republici iznosi 36.000 dinara, a u drugom slučaju 80.000 dinara.
Red.
br. Pozicija
Zarada u zemlji
NIŽA od dvostruke
najniže osnovice
Zarada u zemlji
VIŠA od dvostruke
najniže osnovice
1. Ugovorena zarada u inostranstvu 2.000 EUR 2.000 EUR
2. Neto zarada koju bi zaposleni ostvario u Republici 36.000,00 80.000,00
3. Najniža bruto osnovica doprinosa za 2020. godinu 25.801,00 25.801,00
4. Dvostruka najniža bruto mesečna
osnovica doprinosa 51.602,00 51.602,00
4a Dvostruka najniža NETO mesečna
osnovica doprinosa (2 × 19.716,50) 39.433,00 39.433,00
5. Bruto iznos zarade zaposlenog u Republici 49.598,67 111.797,43
6. Zbirna stopa doprinosa na teret zaposlenog 19,90% 19,90%
7a Osnovica za obračun doprinosa 51.602,00 111.797,43
7b Iznos doprinosa na teret zaposlenog (red. br. 7a × 19,9%) 10.268,80 22.247,69
8. Iznos doprinosa na teret poslodavca (red. br. 7a × 16,65%) 8.591,73 18.614,27
9. Poresko umanjenje 16.300,00 16.300,00
10. Poreska osnovica (red. br. 5 – 16.300) 33.298,67 95.497,43
11. Iznos poreza (10% × red. br. 10) 3.329,87 9.549,74
12. Evidenciona neto zarada zaposlenog:
(red. br. 5 – red. br. 7 – red. br. 11) = red. br. 2 36.000,00 80.000,00
B =
N − 1.630
0,701
B =
N + 0,199 × 51.602,00 − 1.630,00
0,90
B =
N + 𝟖𝟖. 𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔𝟔, 𝟖𝟖𝟖𝟖
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
B =
N + 0,199 × 368.590,00 − 1.630,00
0,90
B =
N + 𝟕𝟕𝟕𝟕. 𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕𝟕, 𝟒𝟒𝟒𝟒
𝟎𝟎, 𝟗𝟗𝟗𝟗
(36.000 + 8.638,80) / 0,90 (80.000 – 1.630) / 0,701
Cilj ovakve računice, odnosno
obračuna jeste da se samo odrede sume poreskih
obaveza za
uplatu, jer ovaj zaposleni u inostranstvu prima zaradu koja nije neposredan predmet
navedene
metodologije oporezivanja.
Obračun zarade i poreskih
obaveza
penzionisanog lica koje je u radnom
odnosu
Zasnivanjem radnog
odnosa
penzioner stiče
status zaposlenog sa svim pravima i obavezama
po osnovu rada u skladu sa zakonom. Na zaradu
zaposlenog penzionera poslodavac plaća:
1) porez na zaradu po stopi od 10% na osnovicu
koju čini bruto zarada umanjena za neoporezivi
iznos od 16.300 dinara za ceo mesec rada;
2) doprinos za penzijsko i invalidsko osi-
guranje na teret zaposlenog (14%) i na teret po-
slodavca (11,5%), pri čemu osnovicu na koju se
obračunava i plaća ovaj doprinos čini zarada i
176 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
naknada
zarade, koja ne može biti niža od naj-
niže osnovice niti viša od najviše mesečne
osnovice doprinosa;
3) doprinos za zdravstveno osiguranje (5,15%
+ 5,15%).
Kada je zarada zaposlenog korisnika penzi-
je najpre utvrđena u bruto iznosu, na taj iznos
obračunavaju se doprinosi na teret zaposlenog
i porez (po umanjenju bruto zarade za 16.300 di-
nara poreske olakšice)
radi utvrđivanja neto
zarade za isplatu.
U drugom slučaju, kada je zarada zaposlenih
penzionera najpre utvrđena u neto iznosu, oba-
vezne formule koje se u vezi sa njihovim zarada-
ma primenjuju za prevođenje neto iznosa zarade
u bruto glase:
Opis Penzionisana lica u radnom
odnosu
Ako je neto zarada viša od neto
najniže osnovice, a niža od neto
najviše osnovice
Ako je neto zarada viša od
19.716,50, a niža od 260.011,59 din.
Ako je neto zarada viša od neto
poreske olakšice,
a niža od neto
najniže osnovice
Ako je neto zarada viša od
11.165,60, a niža od 19.716,50 din.
odnosno
Ako je neto zarada viša od neto
najviše osnovice
Ako je neto zarada viša od
260.011,59 din.
odnosno
B =
N − 1.630,00
0,7085
B =
N + 0,1915 × NnO − 1.630
0,90
B =
N + 3.310,89
0,90
B =
N + 0,1915 × NvO − 1.630
0,90
B =
N + 68.954,98
0,90
Legenda:
B – bruto zarada, N – neto zarada
Primer: Obračun zarade penzionera u radnom
odnosu
Ugovorena neto zarada iznosi 50.000 dinara.
Na zaradu zaposlenog penzionera plaćaju se po-
rez, doprinos za PIO i doprinos za zdravstveno
osiguranje.
Red.
br. Opis Iznos
1. Ugovorena zarada – neto 50.000,00
2 Bruto zarada po formuli:
B = (red. br. 1 – 1.630) / 0,7085 68.271,00
3. Neoporezivi iznos zarade 16.300,00
4. Osnovica za plaćanje poreza (red. br.
2 – red. br. 3) 51.971,00
5. Porez na zarade (red. br. 4 × 10%) 5.197,10
6. Osnovica za plaćanje doprinosa –
bruto zarada sa red. br. 2 68.271,00
7. Doprinosi na teret zaposlenog:
(red. br. 6 × 19,15%) 13.073,90
7.1. Doprinos za PIO (red. br. 6 × 14%) 9.557,94
7.2. Doprinos za zdravstveno osiguranje
(red. br. 6 × 5,15%) 3.515,96
7.3. Doprinos za slučaj nezaposlenosti – ne
plaća se 0
8. Neto zarada za isplatu (red. br. 2 – red.
br. 5 – red. br. 7) 50.000,00
9. Doprinosi na teret poslodavca (red.
br. 6 × 16,65%) 11.367,12
9.1. Doprinos za PIO (red. br. 6 × 11,50%) 7.851,16
Red.
br. Opis Iznos
9.2. Doprinos za zdravstveno osiguranje
(red. br. 6 × 5,15%) 3.515,96
9.3. Doprinos za slučaj nezaposlenosti – ne
plaća se 0
9. Ukupan trošak poslodavca (red. br. 2 +
red. br. 9) 79.638,12
Obračun zarade i poreskog umanjenja
prilikom isplate zarade od 1. januara
2020. godine za zaposlenog koji je
ostvario NEPUNO RADNO
VREME
Prema članu
15a stav 3. Zakona o porezu, za
lice koje radi sa nepunim radnim
vremenom
umanjenje od 16.300 dinara srazmerno je radnom
vremenu tog lica u odnosu
na puno radno
vreme.
Pravilnik u članu
4. stav 4. i članu
5. precizira
da se srazmerni iznos poreske olakšice
na za-
radu primenjuje kada zarada u toku meseca nije
ostvarena za pun fond radnih
časova:
„zbog zasnivanja ili prestanka radnog
odnosa;
„zbog mirovanja radnog
odnosa
u delu meseca;
„zbog drugih razloga (npr. neopravdano odsu-
stvo sa rada);
„kada zaposleni u toku meseca, pored zarade,
odnosno
naknade
zarade kod poslodavca, ostva-
ruje i naknadu
zarade kod drugog isplatioca (po
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 177
ZARADE
osnovu privremene sprečenosti za rad preko
trideset dana, porodiljskog odsustva i dr.).
U svim navedenim slučajevima umanjenje za-
rade kod poslodavca vrši se srazmerno broju
radnih
časova za koje ostvaruje zaradu kod poslo-
davca u odnosu
na pun fond radnih
časova za taj
mesec, odnosno
osnovica poreza na zaradu utvr-
đuje se tako što se ostvarena zarada umanjuje za
srazmerni neoporezivi iznos, koji se utvrđuje
srazmerno odnosu
broja radnih
časova za koje
je zaposleni ostvario zaradu kod poslodavca za
taj mesec i broja radnih
časova punog fonda radnih
časova za taj mesec. Dakle, ako u toku meseca
zaposleni nema puno radno
vreme kod poslodav-
ca, obračun poreskog umanjenja takođe mora da se
prilagodi vremenu provedenom na radu.
Konkretno:
1) kada zaposleni u toku meseca zbog zasniva-
nja, prestanka ili mirovanja radnog
odnosa,
odnosno
drugog razloga ne ostvari zaradu za pun
fond radnih
časova, osnovica poreza na zaradu
utvrđuje se tako što se ostvarena zarada uma-
njuje za srazmerni neoporezivi iznos, koji se
utvrđuje srazmerno odnosu
broja radnih
časova
za koje je zaposleni ostvario zaradu kod poslo-
davca za taj mesec i broja radnih
časova punog
fonda radnih
časova za taj mesec;
2) za zaposlenog koji radi sa nepunim radnim
vremenom kod jednog
ili više poslodavaca i
ukupno
ne ostvaruje puno radno
vreme umanjenje
zarade za pripadajući srazmerni iznos vrši se
srazmerno radnom
vremenu tog zaposlenog kod
svakog poslodavca u odnosu
na puno radno
vre-
me, s tim da ukupno
umanjenje mora biti manje od
neoporezivog iznosa od 16.300 dinara.
Prema tome, iznos umanjenja poreske osno-
vice zavisi od toga da li je kod poslodavca za-
posleni zasnovao radni
odnos
sa punim ili sa
nepunim radnim
vremenom, u skladu sa Zakonom
o radu, odnosno
da li je zasnovao radni
odnos
kod konkretnog poslodavca prvog dana u mesecu
ili kasnije u toku meseca.
Primer: Obračun zarade za puno radno
vreme, za rad sa polovinom radnog
vremena
i za zaposlenog koji je radni
odnos
zasnovao
u toku meseca
Zaposleni iz trećeg primera, koji je zasnovao
radni
odnos
u toku meseca, ostvario je u tom me-
secu trideset dva časa rada.
Red.
br. Opis Puno radno
vreme
Rad sa
polovinom
punog radnog
vremena
Zasnovan radni
odnos
kod
poslodavca u
toku meseca
1. Obračunata mesečna
bruto zarada 100.000,00 50.000,00 20.000,00
2. Umanjenje poreske osnovice:
a) puno umanjenje 16.300,00
b) umanjenje 50% (16.300 × 50%) 8.150,00
c) srazmerno umanjenje (32 / 184 × 16.300) 2.834,78
3. Poreska osnovica za porez na zarade (red. br. 1 – red. br. 2) 83.700,00 41.850,00 17.165,22
4. Iznos poreza (red. br. 3 × 10%) 8.370,00 4.185,00 1.716,52
5. Osnovica doprinosa 100.000,00 50.000,00 20.000,00
6.. Doprinosi na teret zaposlenog (19,9 × red. br. 5) 19.900,00 9.950,00 3.980,00
7. Neto za isplatu (red. br. 1 – red. br. 2 – red. br. 3) 71.730,00 35.865,00 14.303,48
8. Doprinosi na teret poslodavca (16,65% × red. br. 5) 19.900,00 9.950,00 3.980,00
U navedenim primerima zarada se umanjuje za
16.300,00 dinara mesečno
u punom iznosu za zapo-
slenog koji radi sa punim radnim
vremenom, a sra-
zmerno za zaposlenog koji radi sa nepunim radnim
vremenom. Treći primer odnosi
se na zaposlenog
koji, zbog zasnivanja, prestanka ili mirovanja
radnog
odnosa,
u toku meseca ne ostvari zaradu za
pun fond radnih
časova. Na primer, zaposleni je
zasnovao radni
odnos
25. u mesecu i imao ukupno
četiri radna
dana u tom mesecu, odnosno
dva časa
rada. Pošto je u mesecu pun fond časova rada 184,
za ovog zaposlenog srazmerni neoporezivi iznos
utvrđuje se prema broju časova rada za koje je zapo-
sleni ostvario zaradu kod poslodavca za taj mesec
(32 časa) i broja radnih
časova punog radnog
vreme-
na za taj mesec kod poslodavca (184 časa).
Slični
su i naredni
primeri:
1) Ako zaposleni neopravdano u mesecu odsu-
stvuje sa posla 16 časova, njegova zarada u mese-
cu koji ima 184 časa obračunaće se za 168 časova
(184 – 16), a srazmerno poresko umanjenje iznosi-
će 14.882,61 dinar (168 / 184 × 16.300).
178 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
2) Zaposleni je odradio prvih 80 časova u me-
secu, a zatim je započeo korišćenje mirovanja
radnog
odnosa
ostatak meseca od 104 časa (184
– 80). Srazmerna poreska olakšica
za ovog zapo-
slenog iznosi 7.086,96 dinara (80 / 184 × 16.300).
Međutim, uvek kada se vrši obračun sa sra-
zmernim iznosom poreskog umanjenja na zarade,
mora da se primeni i odgovarajuća formula za
prevođenje takve zarade iz neto iznosa u bruto,
ako je ugovorena neto zarada sa zaposlenim.
U drugom primeru iz prethodne
tabele ko-
rišćena je polovina radnog
vremena, pa je pri-
menjena i polovina poreskog umanjenja. Zato
formula kojom se u takvoj situaciji prevodi
neto zarada u bruto glasi:
Bruto zarada =
Neto zarada − 16.300 × procenat radnog angažmana u mesecu × 10%
0,701
Primer: Preračun iz neto zarade u bruto
zaradu kod zaposlenog koji radi sa polovičnim
radnim
vremenom
Zaposleni radi sa nepunim radnim
vreme-
nom, tačnije
radi sa polovičnim
radnim
vreme-
nom. Neto zarada iznosi 35.865 dinara.
Bruto zarada = (Neto zarada – 16.300,00 × 50% ×
10%) / 0,701
Bruto zarada = (Neto zarada – 815,00) / 0,701
Bruto zarada = (35.865 – 815,00) / 0,701 = 50.000
dinara
Primer: Preračun iz neto zarade u bruto
zaradu kod zaposlenog koji je zasnovao radni
odnos
u toku meseca
Zaposleni je zasnovao radni
odnos
25. u mese-
cu, pa je u tom mesecu, od 184 sati koliko je pun
fond, radio 32 sata. Znači da je korišćenje radnog
vremena 17,39% (32 / 184). Neto zarada za taj
mesec i ostvareni rad iznosi 14.303,48 dinara.
Bruto zarada = (Neto zarada – 16.300,00 × 17,39%
× 10%) / 0,701
Bruto zarada = (Neto zarada – 283,46) / 0,701
Bruto zarada = (14.303,48 – 283,46) / 0,701 = 20.000
dinara
Obračun zarade i poreskog umanjenja
kada zaposleni radi kod više
poslodavaca
Na osnovu člana
15a Zakona o porezu i odre-
daba Pravilnika mogu se navesti slučajevi pri-
mene poreskog umanjenja, odnosno
utvrđivanja
poreske osnovice kada zaposleni radi kod više
poslodavaca:
1) kad zaposleni ostvaruje puno radno
vre-
me kod dva poslodavca ili više poslodavaca,
umanjenje od 16.300,00 dinara vrši svaki po-
slodavac srazmerno radnom
vremenu tog zapo-
slenog kod svakog poslodavca u odnosu
na puno
radno
vreme, s tim da ukupno
umanjenje iznosi
16.300,00 dinara mesečno
(član
15a stav 4. Zakona
o porezu);
2) kad zaposleni ostvaruje nepuno radno
vre-
me kod dva poslodavca ili više poslodavaca,
umanjenje zarade za pripadajući srazmerni iz-
nos vrši se srazmerno radnom
vremenu tog za-
poslenog kod svakog poslodavca u odnosu
na puno
radno
vreme, s tim što zbir umanjenja mora da
bude manji od 16.300,00 dinara mesečno,
odnosno
srazmerno ukupnom
radnom
vremenu zaposlenog
u odnosu
na puno radno
vreme (član
15a stav 5.
Zakona o porezu).
Umanjenje poreske osnovice za rad kod dva
ili više poslodavaca u PUNOM RADNOM
VREMENU
Ako zaposleni radi kod dva poslodavca (100
č. + 84 č.) ostvarujući puno radno
vreme, uma-
njenje poreske osnovice od 16.300 dinara vrši
svaki poslodavac srazmerno radnom
vremenu
zaposlenog. Konkretno, za puno radno
vreme od
184 časa u posmatranom mesecu obračun izgleda
ovako:
3
DECENIJE
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 179
ZARADE
Pošto zaposleni ostvaruje puno radno
vreme
kod dva poslodavca, svaki od njih umanjuje pore-
sku osnovicu za iznos srazmeran vremenu rada
zaposlenog, s tim što ukupno
umanjenje iznosi
16.300,00 dinara mesečno.
Time je poštovana i
odredba člana
15a stav 4. Zakona o porezu – kad
lice ostvaruje puno radno
vreme kod dva ili
više poslodavaca, umanjenje za neoporezovanih
16.300 dinara vrši svaki poslodavac srazmer-
no radnom
vremenu kod poslodavca u odnosu
na
puno radno
vreme, s tim što ukupno
umanjenje iz-
nosi 16.300 dinara mesečno.
Istovremeno, time
se poštuje i odredba člana
4. stav 3. Pravilnika
– umanjenje osnovice poreza na zarade za neopo-
rezivi iznos vrši se srazmerno radnom
vreme-
nu zaposlenog kod svakog poslodavca u odnosu
na
puno radno
vreme za taj mesec.
Umanjenje poreske osnovice za rad kod dva
ili više poslodavaca u NEPUNOM RADNOM
VREMENU
Ako zaposleni radi kod dva poslodavca ili
više poslodavaca ostvarujući nepuno radno
vre-
me, umanjenje poreske osnovice vrši svaki po-
slodavac srazmerno radnom
vremenu zaposlenog.
Konkretno, ako zaposleni radi kod dva poslodav-
ca ukupno
150 časova mesečno,
a puno radno
vreme
je 184 časa za konkretan mesec, umanjenje poreske
osnovice iznosi 13.288,04 dinara (150 / 184 ×
16.300), dok je obračun po poslodavcima sledeći:
Red.
br. Opis
Poslodavac I:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 100
časova mesečno
Poslodavac II:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 84
časa mesečno
Ukupno:
Za 184 časa punog radnog
vremena
1. Obračunata mesečna
bruto zarada 40.000,00 35.000,00 75.000,00
2. Umanjenje poreske osnovice:
a) srazmerno umanjenje (100 / 184 × 16.300) 8.858,70 8.858,70
b) srazmerno umanjenje (84 / 184 × 16.300) 7.441,30 7.441,30
3. Poreska osnovica za porez na zarade
(red. br. 1 – red. br. 2) 31.141,30 27.558,70 58.700,00
Red.
br. Opis
Poslodavac I:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 100
časova mesečno
Poslodavac II:
Rad u nepunom radnom
vremenu od 40
časova mesečno
Ukupno:
Za 150 časova nepunog
radnog
vremena
1. Obračunata mesečna
bruto zarada 30.000,00 25.000,00 55.000,00
2. Ukupno
umanjenje poreske osnovice 8.858,69
(100 / 150 × 13.288,04)
4.429,35
(50 / 150 × 13.288,04) 13.288,04
3. Poreska osnovica za porez na zarade
(red. br. 1 – red. br. 2) 21.141,31 20.570,65 41.711,96
Pošto zaposleni ostvaruje nepuno radno
vre-
me kod dva poslodavca, svaki od njih umanjuje
poresku osnovicu za iznos srazmeran vremenu
rada zaposlenog, a dobijene srazmerne procente
primenjuje na srazmerno umanjen iznos poreske
olakšice
od 13.288,04 dinara, jer je ovde reč
o nepunom radnom
vremenu. Time se poštuje i
odredba člana
15a stav 5. Zakona o porezu, pre-
ma kojoj, kada lice ostvaruje nepuno radno
vreme
kod dva ili više poslodavaca, svaki posloda-
vac vrši umanjenje srazmerno radnom
vremenu
kod poslodavca u odnosu
na ukupno
radno
vre-
me, s tim što zbir umanjenja mora da bude manji
od 16.300 dinara mesečno,
odnosno
srazmerno
ukupnom
radnom
vremenu lica u odnosu
na puno
radno
vreme. Time se takođe poštuje i odredba
člana
4. stav 2. Pravilnika, prema kojoj se za za-
poslenog koji radi sa nepunim radnim
vremenom
kod više poslodavaca i ukupno
ne ostvaruje puno
radno
vreme umanjenje osnovice poreza vrši
srazmerno radnom
vremenu tog zaposlenog kod
svakog poslodavca u odnosu
na puno radno
vreme
za taj mesec, s tim da ukupno
umanjenje poreske
osnovice obavezno bude manje od važećeg punog
neoporezivog iznosa.
Isplata zarada u delovima
Ako u toku 2020. godine, počev od 1. januara
2020. godine, poslodavac isplaćuje zaradu u dva
ili više delova, treba da ima u vidu član
3. Pra-
vilnika. Konkretno:
1) prema odredbi člana
3. stav 1. Pravilnika, u
slučaju kad zaposleni radi sa punim radnim
vre-
180 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
menom, umanjenje zarade za neoporezivi iznos
vrši se prilikom isplate zarade, odnosno
bilo
kog dela zarade kod poslodavca za odgovarajući
mesec, tako da umanjenje može da se izvrši bilo
odjednom
i u potpunosti za ceo neoporezivi iz-
nos (dakle, u celosti za 16.300 dinara) bilo u iz-
nosu koji opredeli poslodavac (npr. prilikom
isplate zarade u delovima pri svakoj isplati
može da vrši umanjenje za iznos koji opredeli),
s tim da ukupno
umanjenje zarade ne može da bude
veće od neoporezivog iznosa koji važi u momentu
isplate zarade, dakle od 16.300 dinara;
2) prema stavu 2. člana
3. Pravilnika, kada za-
posleni radi sa nepunim radnim
vremenom, za-
rada se umanjuje za srazmerni deo neoporezivog
iznosa prilikom isplate zarade, odnosno
bilo
kog dela zarade kod poslodavca za odgovarajući
mesec, u potpunosti, odnosno
u iznosu koji opre-
deljuje poslodavac, s tim da ukupno
umanjenje
zarade ne može da bude veće od pripadajućeg
srazmernog iznosa.
Prema tome, po odredbama Pravilnika,
poslodavac koji isplaćuje zaradu (odnosno
naknadu
zarade) u delovima može da koristi
neoporezivi iznos od 16.300 dinara i prilikom
isplate prvog dela zarade, odnosno
naknade
za-
rade, i to u iznosu za koji se on sam opredeli,
što znači da poslodavac sam odlučuje da li će
odmah
da iskoristi ceo neoporeziv iznos od
16.300 dinara ili deo tog iznosa. Ovo važi i za
zaposlene koji rade sa punim i za zaposlene koji
rade sa nepunim radnim
vremenom.
Može se preporučiti poslodavcima da
pri isplati prvog dela od ukupne
zarade
(akontacije)
obračunaju srazmerni iznos
poreske olakšice,
jer time mogu da izbegnu
eventualne
kasnije ispravke obračuna. Na pri-
mer, ako sa prvim delom zarade (akontacijom)
od 30.000 dinara u toku meseca za tekući me-
sec obračunaju poresko umanjenje u celini od
16.300 dinara, poslodavci mogu da imaju pro-
blem sa ukupnim
obračunom ako taj zaposleni
u toku meseca otpočne
odsustvo na teret dru-
gog isplatioca (npr. porodiljsko) ili raskine
radni
odnos.
U tom slučaju pomenutom zaposle-
nom nije trebalo da se obračuna puno poresko
umanjenje, već srazmerno za stvarne časove na
radu, pa će poslodavac morati da podnese
iz-
menjenu poresku prijavu na obrascu PPP-PD, u
kojoj će iskazati pripadajući srazmerni iznos
poreskog umanjenja zarade.
Isplata zarada u delovima – u slučaju
promene poreskog umanjenja na zaradu
Poseban slučaj isplate zarade u delovima javlja
se kada u međuvremenu, do konačne
isplate
za konkretni mesec, dođe do promene neopore-
zivog iznosa zarade. Naime, poslodavci koji su
u decembru 2019. godine isplatili akontaciju
zarade za decembar 2019. godine, a u januaru
2020. godine isplaćuju konačni
obračun zarade
za decembar 2019. godine (dakle, u mesecu u kome
važi usklađeni veći iznos poreskog umanjenja),
prilikom obračuna treba da imaju u vidu član
8. Pravilnika, koji glasi:
„U slučaju kada, zbog usklađivanja dinarskih
iznosa u skladu sa Zakonom, dođe do povećanja
neoporezivog iznosa, a kod prethodnih
isplata
plate za odgovarajući mesec nije iskorišćeno
umanjenje plate u punom iznosu, umanjenje plate
vrši se tako što se preostali deo plate koji se
isplaćuje umanji za iznos razlike između uskla-
đenog neoporezivog iznosa koji važi u momentu
isplate tog dela plate kod poslodavca i iskori-
šćenog umanjenja plate kod prethodne
isplate,
odnosno
isplata.”
Očigledno
da prilikom isplate zarade za de-
cembar u dva dela (u decembru i u januaru), zbog
promene visine poreskog umanjenja, poslodavci
moraju da imaju u vidu dva moguća slučaja:
1) Ako se pri isplati prvog dela zarade u de-
cembru 2019. godine iskoristi ceo iznos tada
važećeg poreskog umanjenja (od 15.300 dinara),
prilikom isplate drugog dela zarade u januaru
2020. godine zaposleni nema pravo na poresko
umanjenje pri isplati razlike zarade.
Primer: Isplata decembarske zarade u dva
dela – 1
U decembru 2019. godine isplaćena je akontacija
za decembar od 30.000,00 dinara. Poreska
osnovica u ovom slučaju iznosi 14.700,00 dina-
ra, što znači da je iskorišćena puna poreska
olakšica
od 15.300,00 dinara, koja je važila u
decembru 2019. godine. Poslodavac u januaru is-
plaćuje drugi i konačni
deo zarade za decembar
od 45.000 dinara, pri čemu poresku osnovicu
predstavlja
cela isplata bez ikakvog umanjenja
jer je prilikom prve isplate iskorišćena po-
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 181
ZARADE
reska olakšica
u celosti, bez obzira na to što
je ona u januaru nominalno i povećana (i iznosi
16.300 dinara).
2) Ako se pri isplati prvog dela u decembru
2019. godine iskoristi deo pripadajućeg važe-
ćeg poreskog umanjenja, prilikom isplate drugog
dela zarade u januaru 2020. godine zaposleni ima
pravo na poresku olakšicu
u iznosu razlike iz-
među pripadajuće usklađene poreske olakšice
i
ranije iskorišćene poreske olakšice.
Primer: Isplata decembarske zarade u dva
dela – 2
U decembru 2019. godine isplaćena je akontacija
za januar od 10.000,00 dinara (bruto), pri
čemu je ceo ovaj iznos neoporeziv, a iskorišće-
na je poreska olakšica
u iznosu od 10.000,00 di-
nara (puna poreska olakšica
u decembru bila je
15.300,00 dinara). Poslodavac u januaru 2020. go-
dine isplaćuje drugi i konačni
deo zarade za de-
cembar od 60.000,00 dinara, u uslovima važeće
poreske olakšice
od 16.300,00 dinara. Prili-
kom ove isplate zaposleni ima pravo na poresku
olakšicu
u iznosu razlike između pripadajuće
usklađene poreske olakšice
i ranije iskori-
šćene poreske olakšice,
što u ovom primeru
iznosi 6.300,00 dinara (16.300,00 – 10.000,00).
U ovom slučaju poresku osnovicu predstavljaće
iznos isplate od 53.700,00 dinara (60.000,00 –
6.300,00).
Neoporezivi iznos za invalide rada II
i III kategorije
Odredbe Pravilnika koje se odnose
na ostale
zaposlene shodno
se primenjuju i prilikom uma-
njenja zarade zaposlenog koji je korisnik prava
na naknadu
zbog rada sa skraćenim radnim
vre-
menom (II kategorija invalidnosti),
odnosno
prava na naknadu
zbog manje zarade na drugom od-
govarajućem poslu (III kategorija invalidnosti)
iz sredstava poslodavca. Osnovica poreza na
zarade za tu kategoriju zaposlenih utvrđuje se
tako što se zarada umanji za neoporezivi iznos,
odnosno
srazmerni neoporezivi iznos.
Primer: Obračun zarade i naknade
zarade
invalida rada II kategorije
Invalid rada II kategorije ostvaruje zara-
du kod poslodavca za pola radnog
vremena od
45.000,00 dinara i naknadu
zarade koju dobija od
Fonda PIO u iznosu od 30.000 dinara. Obračun
ove zarade je za decembar 2019. godine, a isplata
u januaru 2020. godine.
Red.
br. Opis Iznos
1. Obračunata bruto zarada 45.000,00
2. Iznos doprinosa za uplatu na teret
zaposlenog (19,90% × red. br. 1) 8.955,00
3. Umanjenje poreske osnovice 16.300,00
4. Osnovica za plaćanje poreza
(red. br. 1 – red. br. 3) 28.700,00
5. Iznos poreza za uplatu (10% × red. br. 4) 2.870,00
6. Zarada za isplatu zaposlenom
(red. br. 1 – red. br. 2 – red. br. 5) 33.175,00
7. Iznos doprinosa za uplatu na teret
poslodavca (16,65% × red. br. 1) 7.492,50
8. Neto naknada
zarade invalida rada 30.000,00
9. Doprinos za zdravstveno osiguranje
(10,30% × red. br. 8) 3.090,00
10. Bruto naknada
zarade (30.000,00 / 0,90) 33.333,33
11. Porez (10% × red. br. 10) 3.333,33
12. Iznos koji se refundira od Fonda PIO
(red. br. 8 + red. br. 9 + red. br. 11) 36.423,33
13. Ukupno
neto primanje
(red. br. 6 + red. br. 8) 63.175,00
U ovom slučaju poresko umanjenje u celini je
obračunato iz zarade koju isplaćuje poslodavac,
što je u skladu sa članom
7. Pravilnika, u kome se
kaže da se osnovica poreza na zarade za zaposle-
nog koji je korisnik prava na naknadu
zbog rada
sa skraćenim radnim
vremenom (II kategorija
invalidnosti),
odnosno
prava na naknadu
zbog
manje zarade na drugom odgovarajućem poslu (III
kategorija invalidnosti),
utvrđuje tako što se
zarada zaposlenog umanji za neoporezivi iznos,
odnosno
srazmerni neoporezivi iznos (za slučaj
nepunog radnog
vremena).
Ostali slučajevi primene Pravilnika
Odredbama Pravilnika utvrđeni su još neki
slučajevi određivanja poreskog umanjenja.
1) Prema članu
5. Pravilnika, kada zaposleni
za odgovarajući mesec, pored zarade kod poslo-
davca, ostvaruje i naknadu
zarade kod drugog is-
platioca (po osnovu privremene sprečenosti za
rad preko trideset dana, porodiljskog odsustva
i dr.), umanjenje zarade kod poslodavca, odnosno
naknade
zarade kod drugog isplatioca vrši se
srazmerno odnosu
broja radnih
časova za koje
ostvaruje zaradu kod poslodavca, odnosno
naknadu
zarade kod drugog isplatioca, u odnosu
na
pun fond radnih
časova za taj mesec.
182 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Konkretno:
a) ako se zaposleni tokom celog meseca nalazi na
bolovanju do trideset dana na teret poslodavca,
naknadu
zarade i poresko umanjenje u celini ob-
računava poslodavac iz svojih sredstava;
b) ako zaposleni deo meseca radi, a deo meseca je
na bolovanju do trideset dana na teret poslodav-
ca, ukupno
poresko umanjenje obračunava poslo-
davac na zbirni iznos zarade i naknade
zarade;
c) ako je zaposleni tokom celog meseca odsutan sa
posla zbog bolovanja na teret Republičkog fonda
za zdravstveno osiguranje (dalje: Fond) ili zbog
porodiljskog odsustva, poresko umanjenje u ce-
lom iznosu od 16.300,00 obračunava se u okviru
naknade
zarade na teret drugog isplatioca;
d) ako zaposleni deo meseca radi, a deo meseca
je na porodiljskom odsustvu, odnosno
deo mese-
ca bio je na bolovanju na teret Fonda, u istom
mesecu ostvaruje i zaradu kod poslodavca i naknadu
zarade kod drugog isplatioca, pri čemu se
poresko umanjenje kod poslodavca, odnosno
kod
drugog isplatioca vrši srazmerno odnosu
bro-
ja radnih
časova za koje je ostvarena zarada kod
poslodavca, odnosno
naknada
zarade kod drugog
isplatioca, i punog fonda radnih
časova za taj
mesec. Na primer, zaposleni je prvih 112 časova u
mesecu bio na bolovanju na teret Fonda, a zatim
je počeo da radi i ostatak časova do kraja mese-
ca odradio, odnosno
72 časa (184 – 112). Pravo na
poresko umanjenje pri obračunu zarade, odnosno
naknade
zarade imaju i Fond i poslodavac, a sra-
zmerni iznosi tog umanjenja su:
„Fond: 112 / 184 × 16.300 = 9.921,74 dinara;
„poslodavac: 72 / 184 × 16.300 = 6.378,26 dinara.
Pošto je zaposleni u punom radnom
vremenu,
zbir navedenih srazmernih iznosa daje puno po-
resko umanjenje od 16.300 dinara.
2) Prema članu
6. Pravilnika, odredbe Pra-
vilnika primenjuju se i na utvrđivanje osnovice
za obračun poreza na zaradu zaposlenog po osno-
vu radnog
odnosa
u Republici Srbiji, zasnova-
nog, saglasno propisima Republike Srbije, u
diplomatskom ili konzularnom predstavništvu
strane države, odnosno
međunarodne
organiza-
cije ili kod predstavnika i službenika takvog
predstavništva, odnosno
organizacije. Ovi za-
posleni sami obračunavaju i uplaćuju porez na
zarade ako to ne učini isplatilac zarade, odnosno
naknade
zarade.
O obračunatom i plaćenom porezu ovaj zapo-
sleni, u skladu sa članom
9. Pravilnika, u zako-
nom propisanom roku podnosi
poresku prijavu
nadležnoj
organizacionoj jedinici Poreske
uprave prema mestu svog prebivališta odnosno
boravišta, na obrascu PP OPO – Poreska pri-
java o obračunatom porezu samooporezivanjem
i pripadajućim doprinosima na zaradu / drugu
vrstu prihoda od strane fizičkog lica kao po-
reskog obveznika, koji je propisan Pravilnikom
o poreskoj prijavi o obračunatom porezu samo-
oporezivanjem i pripadajućim doprinosima na
zaradu, odnosno
drugu vrstu prihoda od strane
fizičkog lica kao poreskog obveznika („Sl. gla-
snik RS”, br. 15/2016, 20/2018 i 27/2019). U slučaju
kada radi sa nepunim radnim
vremenom, uz obra-
zac PP OPO zaposleni dostavlja
i obaveštenje o
nepunom radnom
vremenu, iskazanom u procentualnom
iznosu u odnosu
na puno radno
vreme.
Obračun lične
zarade preduzetnika u
januaru 2020. godine
Saglasno članu
33a Zakona o porezu, preduzet-
nik može da se opredeli za isplatu lične
zarade,
kojom se, u smislu ovog zakona, smatra novčani
iznos koji preduzetnik isplati i evidentira
u
poslovnim knjigama kao svoje mesečno
lično
pri-
manje, uvećan za pripadajuće obaveze iz zarade.
U smislu člana
13. stav 3. istog zakona, isplaćena
lična
zarada preduzetnika smatra se zaradom,
što znači da se za tu zaradu po umanjenju za po-
resku olakšicu
od 16.300 dinara plaća porez
po stopi od 10%. Osnovica doprinosa je mesečni
iznos lične
zarade (član
22. Zakona o doprinosi-
ma), a stope po kojima se obračunavaju doprinosi
su 25,5% za PIO, 10,3% za zdravstveno i 0,75% za
osiguranje od nezaposlenosti.
Primer: Obračun lične
zarade preduzetnika
Red.
br. OPIS Iznos
1. Obračunata bruto lična
zarada 80.000,00
2. Porez ((80.000 – 16.300) x 10% 6.370,00
3. Doprinosi (36,55% × red. br. 1) 29.240,00
za PIO (red. br. 1 × 25,50%) 20.400,00
za zdravstvo (red. br. 1 × 10,30%) 8.240,00
za nezaposlenost (red. br. 1 × 0,75%) 600,00
4. Lična
zarada za isplatu (red. br. 1 –
red. br. 2 – red. br. 3) 44.390,00
Ako je lična
zarada preduzetnika utvrđena
najpre u neto iznosu, prevodi se u bruto putem
formule:
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 183
ZARADE
pri čemu je 36,55 – stopa zbirnih doprinosa za
socijalno osiguranje na teret preduzetnika, a 10
– poreska stopa na zarade.
Primer: Preračun lične
zarade
preduzetnika iz neto u bruto
Neto lična
zarada preduzetnika utvrđena je u
iznosu od 44.390,00 dinara.
Bruto lična
zarada = (44.390,00 – 1.630,00) /
0,5345 = 80.000,00 dinara.
Formula za izračunavanje neto lične
zarade,
kada nam je poznat podatak o bruto iznosu, glasi:
Neto lična
zarada = (Bruto lična
zarada ×
0,5345) + 1.630,00.
Novi iznos minimalne cene rada u
2020. godini
Vlada Republike Srbije donela je Odluku
o visini minimalne cene rada za period janu-
ar–decembar 2020. godine („Sl. glasnik RS” br.
65/2019), kojom je utvrđeno da minimalna cena
rada, bez poreza i doprinosa za obavezno soci-
jalno osiguranje, za period januar–decembar
2020. godine iznosi 172,54 dinara (neto) po radnom
času. To je povećanje od 11,1% u odnosu
na mi-
nimalnu cenu rada od 155,30 po radnom
času, koja
je važila za 2019. godinu.
FOva minimalna cena rada od 172,54 di-
nara primenjuje se kalendarski od 1.
januara 2020. godine, bez obzira na to za koji
prethodni
mesec se vrši isplata minimalnih
zarada.
Minimalna cena rada predstavlja
osnov za
utvrđivanje minimalne
zarade
jer se, shodno
odredbi
u stavu
2. člana
112. Zakona o radu, minimalna
zarada
određuje
na osnovu:
} minimalne
cene
rada
utvrđene
u skladu
sa
zakonom,
} vremena
provedenog
na radu
i
} poreza
i doprinosa
koji
se plaćaju
iz zarade.
Kao što se vidi,
Zakon
o radu razlikuje
minimalnu
cenu
rada
i minimalnu
zaradu,
pri čemu:
1) minimalnu
cenu
rada
usvaja
Socijalno-
ekonomski
savet,
odnosno
Vlada,
pri čemu se ona
iskazuje
po času
rada
u neto
iznosu,
a shodno
zakonskoj
regulativi
predstavlja
jedinicu
za obračun
minimalne
zarade;
2) minimalna
zarada
je zarada
koja
se dobija
množenjem
časova
rada
u konkretnom
mesecu
sa
minimalnom
cenom
rada,
uz dodavanje
pripadajućih
poreza
i doprinosa.
Činjenica da je minimalna cena rada utvrđe-
na po času rada znači da će ukupan mesečni
iznos
minimalne zarade varirati u zavisnosti od bro-
ja časova rada u svakom mesecu. S obzirom na to
da je Zakonom o radu utvrđena 40-časovna radna
nedelja, broj časova rada i iznos mesečne
neto
minimalne zarade u periodu januar–decembar
2020. bio bi:
Tabela X: Minimalna neto zarada u 2020. go-
dini
Mesec
u 2020.
godini
Broj mogućih
časova rada
u mesecu
Minimalna
cena rada po
času – neto
Minimalna
neto zarada
za mesec
Januar 184 172,54 31.747, 36
Februar 160 172,54 27.606,40
Mart 176 172,54 30.367,04
April 176 172,54 30.367,04
Maj 168 172,54 28.986,72
Jun 176 172,54 30.367,04
Jul 184 172,54 31.747, 36
Avgust 168 172,54 28.986,72
Septembar
176 172,54 30.367,04
Oktobar 176 172,54 30.367,04
Novembar 168 172,54 28.986,72
Decembar 184 172,54 31.747, 36
U ovom slučaju broj časova rada izračunat je
na osnovu broja kalendarskih
dana, bez subota i
nedelja, množenjem
radnih
dana sa osam.
U prethodnoj
tabeli nisu dati iznosi bru-
to minimalne zarade zato što su poslodavci
koji isplaćuju minimalnu zaradu obavezni da
zaposlenima koji primaju ovu zaradu isplate i
uvećanje za minuli rad, topli obrok i regres,
kao i druga uvećanja koja zaposleni ostvari u
toku meseca (noćni rad, rad na praznik, pre-
kovremeni rad i sl.). Navedeni pun mesečni
iznos neto minimalne zarade pripada zapo-
slenom za puno radno
vreme provedeno na
radu i ostvareni standardni
učinak (član
111.
stav 1. Zakona o radu).
Bruto zarada =
Neto zarada − 1.630
100 − 36,55 − 10
100
=
Neto zarada − 1.630
0,5345
184 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Obračun minimalne zarade – za mesec
decembar 2019. godine
Ako u mesecu januaru 2020. godine
isplaćuje
minimalnu
zaradu
za decembar 2019. godine,
poslodavac
će isplatiti
važeću
minimalnu
cenu
rada po času
u visini
od 172,54 dinara
i obračunati
broj časova
za mesec
za koji
vrši
isplatu,
dakle
– za decembar. Isto tako, ako u januaru
2020. godine isplaćuje
minimalnu
zaradu
za no-
vembar 2019. godine
ili za bilo
koji
prethodni
mesec,
poslodavac
će isplatiti
poslednju usvo-
jenu minimalnu
cenu rada u visini
od 172,54 dinara
i obračunati
broj časova
za mesec
za koji
vrši
isplatu.
Pošto je decembar 2019. godine imao 22 radna
dana (31 dan minus 4 subote i 5 nedelja), mesečna
neto minimalna zarada za decembar 2019.
godine iznosi:
Mesec Broj časova
rada
Po času –
neto
Ukupno
mesečno
– neto
Decembar 2019. 176 172,54 din. 30.367,04 din.
Navedena visina ukupne
minimalne zarade
na nivou meseca može da varira zavisno od
ostvarenih časova rada zaposlenog, koji takođe
variraju u zavisnosti od rasporeda rada, prera-
spodele radnog
vremena, rada u turnusu, rada u
smenama i sl.
Prilikom isplate minimalne zarade za
decembar 2019. godine u januaru 2020. godi-
ne poslodavci treba da imaju u vidu da:
1) minimalna neto zarada za decembar iznosi
30.367,04 dinara za puno radno
vreme;
2) primenjuje se najniža mesečna
osnovica za
obračun doprinosa za socijalno osiguranje,
koja za 2020. godinu iznosi (bruto) 25.801,00
dinar;
3) na isplatu minimalne zarade za decembar
u januaru 2020. godine primenjuje se poresko
umanjenje od 16.300,00 dinara za puno radno
vreme zaposlenog i poreska stopa od 10%;
4) najniža (bruto) mesečna
osnovica za ob-
račun doprinosa za socijalno osiguranje od
25.801,00 dinar manja je od bruto minimalne
zarade (koja iznosi 40.994,35 dinara), dobi-
jene primenom formule za prevođenje neto
iznosa u bruto, koja za januar glasi: Bruto =
((Neto – 1.630,00) / 0,701).
To praktično
znači da bi poslodavac, ako
isplaćuje samo iznos minimalne zarade bez
obaveznih uvećanja za minuli rad, topli obrok
i eventualno
i regres, doprinose za socijalno
osiguranje obračunavao na iznos te minimalne
zarade.
FTreba, međutim, podsetiti i na to da je
obračun minulog rada, toplog obroka i
regresa zakonska obaveza poslodavaca na sva-
ku obračunatu zaradu, pa i na minimalnu, zbog
čega svaku isplatu minimalne zarade treba
posmatrati s tim isplatama koje su obavezne
za poslodavce, odnosno
na koje zaposleni po
zakonu ima pravo.
Primer: Obračun minimalne zarade za
decembar 2019, koja se isplaćuje u
januaru 2020. godine
Zaposlenom se isplaćuje minimalna zara-
da. Osim toga, obračunat je minuli rad, a zapo-
slenom se isplaćuje i topli obrok u iznosu od
1.000,00 dinara mesečno.
Red.
br. Pozicija Iznos
1. Najniža mesečna
osnovica doprinosa
– bruto 25.801,00
2. Neto minimalna zarada (za 176 časova
rada u decembru 2019) 30.367,04
3. Minuli rad (4% × red. br. 2) 1.214,68
4. Topli obrok 1.000,00
5. Ukupna
neto zarada
(red. br. 2 + red. br. 3 + red. br. 4) 32.581,72
6. Bruto zarada (32.581,72 – 1.630,00) / 0,701 44.153,67
7. Osnovica za obračun svih doprinosa
(veći iznos sa red. br. 1 i 6) 44.153,67
Prema tome, može se reći da je minimalna
zarada garantovano
jednaka
u neto iznosu svima,
ali da se u konačnom
obračunava u bruto iznosu,
i to tako da se, nakon odbijanja pripadajućih po-
reza i doprinosa na teret zaposlenog (iz bruto
zarade), utvrdi neto minimalna zarada koja je
propisana za 2020. godinu.
Prevedena bruto minimalna zarada u datom
primeru veća je od najniže mesečne
osnovice
doprinosa, pa će se prilikom obračuna mini-
malne zarade ovom zaposlenom za decembar
2019. godine sprovesti sledeći obračun:
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 185
ZARADE
Red.
br. Pozicija Iznos
1. Osnovica za obračun doprinosa 44.153,67
2. Zbirni doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 1) 8.786,58
3. Umanjenje poreske osnovice 16.300,00
4. Osnovica za obračun poreza
(red. br. 1 – red. br. 3) 27.853,67
5. Porez (10% × red. br. 4) 2.785,37
6. Zarada za isplatu
(red. br. 1 – red. br. 2 – red. br. 5) 32.581,72
7. Zbirni doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 1) 7.351,59
Poslodavce treba podsetiti na to da se
nova minimalna cena rada od 172,54 dinara
primenjuje kalendarski od 1. januara 2020. go-
dine, bez obzira na to za koji prethodni
mesec
se isplata minimalnih zarada vrši. Pritom
treba imati u vidu odredbu člana
111. stav 5.
Zakona o radu, prema kojoj je poslodavac du-
žan da minimalnu zaradu isplati zaposlenom
u visini koja se određuje na osnovu odluke o
minimalnoj ceni rada koja važi za mesec u ko-
jem se vrši isplata.
Kada se i kako isplaćuje srazmerni iznos
minimalne zarade
Pun mesečni
iznos neto minimalne zarade (na
primer, za 176 časova u mesecu: 30.367,04 dinara
neto) pripada zaposlenom za puno radno
vreme
provedeno na radu i ostvareni standardni
uči-
nak (član
111. stav 1. Zakona o radu). Za zaposlene
koji su u toku meseca zasnovali ili raskinuli
radni
odnos,
koji su započeli ili okončali duže
bolovanje, porodiljsko odsustvo ili neplaćeno
odsustvo i sl., pa imaju deo časova u toku mese-
ca na radu, za te časove ostvaruju zaradu prema
vrednosti
poslova koje obavljaju
i rezultatima
rada koje ostvaruju. Ukoliko i tim zaposlenima
po odluci poslodavca pripada mesečna
mini-
malna zarada u slučaju ostvarenih traženih re-
zultata, ta zarada pripada im samo za ostvarene
časove rada, tzv. srazmerna minimalna zarada.
Na primer, zaposleni je zasnovao radni
odnos
u toku meseca i ostvario 80 časova rada. Nje-
gova neto minimalna zarada u tom slučaju je: 80
č. × 172,54 din./č. = 13.803,20 dinara. Za ostatak
časova u tom mesecu ne sleduje mu ništa jer nije
bio u radnom
odnosu.
Takođe, ovaj zaposleni za
80 časova rada ima pravo na uvećanje za minuli
rad, naknadu
za ishranu
u toku rada i eventualna
druga uvećanja zarade ako ih je ostvario.
Prilikom utvrđivanja osnovice za plaćanje
doprinosa za socijalno osiguranje u ovakvom
slučaju kao parametar služi srazmerni iznos
važeće najniže mesečne
osnovice doprinosa,
do koga se dolazi tako što se zakonom propisa-
ni iznos najniže mesečne
osnovice podeli sa
mogućim fondom časova rada za mesec za koji
se vrši obračun, a zatim pomnoži
sa ostvare-
nim časovima rada zaposlenog u mesecu za koji
se vrši obračun.
U posebnom slučaju zaposlenom sa kojim je
ugovorena osnovna zarada u visini minimalne
zarade za vreme odsustva sa rada zbog prekida
rada, odnosno
smanjenja obima posla bez krivice
zaposlenog (iz člana
116. Zakona o radu) naknada
zarade isplaćuje se najmanje
u visini minimalne
zarade utvrđene u skladu sa članom
111. Zakona
(Mišljenje Ministarstva rada i socijalne poli-
tike br. 011-00-67/2012-02 od 23. 4. 2012. godine).
Prema tome, imajući u vidu navedeno, zapo-
sleni ima pravo na osnovnu zaradu po satu najmanje
u visini minimalne cene rada utvrđene u
skladu sa Zakonom o radu. U konkretnom slučaju
to znači da osnovna zarada zaposlenog koji je ra-
dio 120 sati u mesecu ne može da bude manja od
minimalne zarade obračunate za 120 sati rada,
tj. manja od 20.704,80 dinara (172,54 din, x 120
sati), uvećanih za pripadajuće doprinose i po-
rez iz zarade.
Regulativa i obračun plata zaposlenih
u javnom sektoru u 2020. godini
Narodna
skupština
Republike Srbije na
sedmoj
sednici
drugog redovnog zasedanja
donela je veći broj izmena zakonskih
propi-
sa o regulisanju plata u javnom sektoru, koji
su objavljeni
u „Službenom glasniku RS” broj
86/2019 od 6. 12. 2019. godine. Suština pomenu-
tih izmena ogleda se u prolongiranju početka
primene propisa o platama u raznim delovi-
ma javnog sektora. U 2020. godini nastavlja
se
primena dosadašnjih propisa koji regulišu
obračun plata u javnom sektoru.
Javni sektor obuhvata: državne organe; or-
gane autonomne
pokrajine, organe jedinica lo-
kalne samouprave; druge organe i organizacije
koje je osnovala Republika Srbija, autonomna
186 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
pokrajina ili jedinica lokalne samouprave;
javne agencije i organizacije na koje se prime-
njuju propisi o javnim agencijama; javne službe
koje se finansiraju iz budžeta Republike Srbi-
je, autonomne
pokrajine i jedinice lokalne sa-
mouprave, odnosno
iz doprinosa za obavezno
socijalno osiguranje, kao i organizacije obave-
znog socijalnog osiguranja. Na sve ove organe i
zaposlene u njima odnose
se odredbe Zakona o
sistemu plata zaposlenih u javnom sektoru („Sl.
glasnik RS”, br.18/2016, 108/2016, 113/2017, 95/2018
i 86/2019), kao krovnog zakona, koji postavlja
osnovnu metodologiju obračuna plata i drugih
primanja zaposlenih u javnom sektoru.
Prema izmenjenom članu
40, Zakon o siste-
mu plata zaposlenih u javnom sektoru prime-
njuje se počev od 1. januara 2020. godine 2021.
godine, čime se redefiniše rok od kojeg po-
činje njegova primena.
Osim toga, na nivou javnog sektora beleži
se da je prestao da važi Zakon o privremenom
uređivanju osnovica za obračun i isplatu pla-
ta, odnosno
zarada i drugih stalnih primanja
kod korisnika javnih sredstava („Sl. glasnik
RS”, broj 116/2014 i 95/2018 – dalje: Zakon), i to
zaključno
sa 1. januarom 2020. godine. Ukidanje
tog zakona ostavlja
plate za pojedine korisnike
javnih sredstava na sledećem nivou:
1) Osnovica, odnosno
vrednost
radnog
časa,
vrednost
boda i vrednost
osnovne zarade za
obračun i isplatu plata, odnosno
zarada prime-
njivaće se u visini koja je utvrđena u skladu sa
Zakonom u trenutku
prestanka njegovog važenja,
dakle na 1. 1. 2020. godine, a odnosi
se na sledeće
korisnike javnih sredstava:
„direktne i indirektne korisnike budžetskih
sredstava Republike Srbije,
„organizacije za obavezno socijalno osiguranje
i korisnike sredstava tih organizacija i
„direktne i indirektne korisnike budžetskih
sredstava lokalne vlasti u smislu zakona kojim
se uređuje budžetski sistem.
2) Osnovica za obračun i isplatu plata, odnosno
zarada primenjivaće se u visini koja je
bila utvrđena do dana prestanka važenja Zakona,
dakle do 1. 1. 2020. godine, a odnosi
se na sledeće
korisnike javnih sredstava:
„javna preduzeća osnovana od strane Republi-
ke Srbije, odnosno
lokalne vlasti u smislu
zakona kojim se uređuje budžetski sistem, kao i
pravna lica osnovana od strane tih javnih pre-
duzeća,
„pravna lica nad kojima Republika Srbija, odnosno
lokalna vlast ima direktnu ili indirekt-
nu kontrolu
nad više od 50% kapitala ili više
od 50% glasova u organima upravljanja,
kao i dru-
ga pravna lica u kojima javna sredstva čine više
od 50% ukupnih
prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini, i
„javne agencije i druge organizacije na koje se
primenjuju propisi o javnim agencijama ili su
pod kontrolom
Republike Srbije, odnosno
lo-
kalne vlasti.
U nastavku sledi prikaz načina obračunavanja
plata u 2020. godini u pojedinim delovima javnog
sektora.
Obračun plata u organima autonomne
pokrajine i jedinice lokalne
samouprave
Za zaposlene u organima autonomnih
pokraji-
na i jedinicama lokalne samouprave (zaposleni
u organima gradskih
opština,
službama i orga-
nizacijama koje osniva nadležni
organ autonomne
pokrajine, jedinice lokalne samouprave i
gradske opštine)
od interesa
su poslednje izme-
ne Zakona o platama službenika i nameštenika
u organima autonomne
pokrajine i jedinice lo-
kalne samouprave („Sl. glasnik RS”, br. 113/2017,
95/2018 i 86/2019). Konkretno:
XXprema inoviranom članu
32, osnovica za ob-
račun i isplatu plate zaposlenih u jedinicama
lokalne samouprave za 2020. godinu 2021. godi-
nu mora da bude utvrđena u iznosu koji, po mi-
šljenju ministarstva nadležnog
za finansije,
odgovara utvrđenoj masi sredstava za plate i
budžetskom ograničenju za 2020. godinu 2021. go-
dinu i naredne
dve budžetske godine;
XXprema izmenjenom članu
38, nagrađivanje slu-
žbenika po osnovu ostvarenih rezultata rada
određivanjem većeg koeficijenata u skladu sa
ovim zakonom počeće da se primenjuje od 2022.
godine, na osnovu ocena u 2020. i 2021. godini;
XXprema izmenjenom članu
42, ovaj zakon pri-
menjuje se počev od 1. januara 2020. godine 2021.
godine, dok se 21. i 24. član
(kojima se uređuje na-
predovanje službenika u istom zvanju, odnosno
uvećana plata nameštenika po osnovu postigJANUAR
2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 187
ZARADE
nutih rezultata rada i ostvarenog učinka) pri-
menjuju od 1. januara 2021. godine 2022. godine.
Kao što se vidi, za imenovana i postavljena
lica i zaposlene u organima i organizacijama
autonomne
pokrajine i lokalne samouprave pla-
te će se i u 2020. godine obračunavati kao i do
sada, prema odredbama:
1) Zakona o platama u državnim organima i
javnim službama („Sl. glasnik RS”, br. 35/2011 …
i 21/2016 – dr. zakon – dalje: Zakon o platama) i
2) Uredbe o koeficijentima
za obračun i is-
platu plata imenovanih i postavljenih
lica i
zaposlenih u državnim organima („Sl. glasnik
RS”, br. 44/2008 – prečišćen tekst
i 2/2012 –
dalje: Uredba o koeficijentima).
Koeficijenti
za plate utvrđeni Uredbom o
koeficijentima
izražavaju složenost poslova,
odgovornost, uslove rada i stručnu
spremu za
svako radno
mesto. Koeficijent
sadrži i do-
datak na ime naknade
za ishranu
u toku rada i
regresa za korišćenje godišnjeg odmora.
Osnovicu za obračun i isplatu plata imenova-
nih, postavljenih
i zaposlenih lica u jedinicama
lokalne samouprave za 2020. godinu utvrdila je
Vlada, i te osnovice iznose:
Izabrana, postavljena
i zaposlena
lica u organima i službama jedinica
lokalne samouprave
Neto osnovica
za 2020. godinu
– izabrana lica 11.781,20
– postavljena
lica 2.535,40
– zaposleni 2.764,88
Saglasno Zakonu o platama, plate izabranih,
imenovanih i postavljenih
lica i zaposlenih
utvrđuju se na osnovu:
1) osnovice za obračun plata,
2) koeficijenta,
3) dodatka
na platu i
4) obaveza koje zaposleni plaća po osnovu pore-
za i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje
iz plate.
Osnovnu platu izabranih, imenovanih i
postavljenih
lica i zaposlenih čini proizvod
osnovice i koeficijenta.
Na osnovu novog izno-
sa osnovice za obračun plata i postojećih koe-
ficijenata za plate iz Uredbe o koeficijentima
u nastavku su dati primeri obračuna plate za dva
lica u jedinicama lokalne samouprave za mesec
decembar 2020. godine:
1) Postavljeno
lice u organima lokalne samo-
uprave – grad (najviše do koeficijenta
za obra-
čun i isplatu plate sekretara ministarstva, tj.
najviše do 21,50)
Osnovni koeficijent
21,00
Dodatak za postavljeno
lice u organima
gradova 13,50
Ukupan koeficijent
(21,00 + 13,50) 34,50
Osnovica za obračun plate neto 2.535,40 din.
Osnovna neto plata (34,50 × 2.535,40) 87.471,30 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 87.471,30
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 122.455,49
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
20
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 8%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 9.796,44
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 132.251,93
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 115.951,93
9. Porez (10% × red. br. 8) 11.595,19
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 26.318,13
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 22.019,95
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 94.338,61
2) Zaposleni u organima lokalne samouprave
(najviše do koeficijenta
za samostalnog stručnog
saradnika
u državnim organima, tj. najviše
do 12,05)
Osnovni koeficijent
12,00
Dodatak za složenost i odgovornost 11,50
Ukupan koeficijent
(12,00 + 11,50) 23,50
Osnovica za obračun plate neto 2.764,88 din.
Osnovna neto plata (23,50 × 2.764,88) 64.974,68 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 64.974,68
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 90.363,31
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
10
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 4%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 3.614,53
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 93.977,84
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 77.677,84
9. Porez (10% × red. br. 8) 7.767,78
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 18.701,59
188 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Red.
br. Opis Iznos
11. Doprinosi na teret poslodavca (16,65%
× red. br. 6) 15.647,31
12. Neto plata za isplatu (red. br. 6 – red.
br. 9 – red. br. 10) 67.508,47
Obračun plata u javnim službama
Za zaposlene u javnim službama koje je osno-
vala Republika Srbija, autonomna
pokrajina,
opština,
grad ili gradska opština
u skladu sa
zakonom kojim se uređuje osnivanje i rad javnih
službi (osim u javnim preduzećima i privrednim
društvima osnovanim za obavljanje
delat-
nosti u oblastima u kojima se osnivaju javne
službe) regulativa plata i radnih
odnosa
osta-
je u 2020. godini ista kao i u 2019. godini. Naime,
poslednjim izmenama Zakona o zaposlenima u
javnim službama („Sl. glasnik RS”, broj 113/2017,
95/2018 i 86/2019) početak primene ovog zakona
pomeren je na 1. januar 2021. godine, pri čemu je
utvrđeno sledeće:
XXOsnovica za obračun i isplatu plata koja se
utvrđuje u budžetu Republike Srbije i autonomne
pokrajine, odnosno
jedinice lokalne samoupra-
ve za 2020 2021. godinu utvrdiće se tako da se
primenom ovog zakona troškovi
za plate i druga
primanja zaposlenih u 2020 2021. godini kreću u
okviru raspoložive mase sredstava za isplatu
plata i drugih primanja zaposlenih čije se plate
finansiraju iz tih budžeta, odnosno
u visini ko-
jom se početkom
primene ovog zakona ne naruša-
va finansijska
stabilnost budžeta i obezbeđuje
dugoročna
finansijska
održivost. Osnovica
za obračun i isplatu plata za 2020 2021. godinu,
koja se utvrđuje opštim
aktom javnih službi u
skladu sa zakonom, utvrdiće se tako da se prime-
nom ovog zakona ukupna
sredstva za plate i druga
primanja zaposlenih u 2020 2021. godini kreću
u okviru raspoložive mase sredstava za plate,
utvrđene odobrenim finansijskim
planovima
tih pravnih lica (član
155).
XXPrvi kadrovski plan u skladu sa članom
33.
ovog zakona biće donet nakon usvajanja finansijskog
plana javne službe za 2020. godinu 2021.
godinu (član
161).
Za zaposlene u javnim službama ne postoji
poseban propis za plate, tako da, prema članu
103. Zakona o zaposlenima u javnom sektoru,
ovi zaposleni ostvaruju pravo na osnovnu pla-
tu, uvećanu platu, naknadu
plate, naknadu
troškova
i druga primanja u skladu sa Zakonom o
sistemu plata u javnom sektoru, koji će početi
da se primenjuje od 1. januara 2021. godine. Pre-
ma tome, ukupan početak primene nove regula-
tive radnih
odnosa
i plata u javnim službama
pomeren je na 1. januar 2021. godine.
Za zaposlene u javnim službama koje je osnovala
Republika Srbija, autonomna
pokrajina, opština,
grad ili gradska opština
u skladu sa zakonom ko-
jim se uređuje osnivanje i rad javnih službi, pri-
likom obračuna plata u 2020. godini primenjuju se
odredbe Zakona
o platama
u državnim
organima
i javnim
službama
(„Sl. glasnik RS”, br. 34/2001
… i 21/2016 – dr. zakon). Ovaj zakon je utvrdio da
se plate
zaposlenih
u javnim službama utvrđuju
na osnovu
osnovica
za obračun
plata,
koeficijenta
koji
se množi
sa osnovicom,
dodataka
na platu
i obaveze
koju
zaposleni
plaća
po osnovu
poreza
i doprinosa
za obavezno
socijalno
osiguranje
iz
plate,
u skladu
sa zakonom.
Pri tome:
1) u vezi sa regulativom koeficijenata za plate,
na zaposlene u javnim službama i u 2020. godini
primenjuju se odredbe Uredbe o koeficijentima;
2) u vezi sa regulativom osnovica za plate, Vlada
je po pojedinim javnim službama utvrdila slede-
će osnovice za obračun plata u 2020. godini:
Javne službe NETO OSNOVICA za plate
u 2020. god.
Osnovno i srednje obrazovanje i učenički standard 3.411,98
Studentski
standard 3.251,67
Visoko obrazovanje koje se finansira iz budžeta 3.103,85
Plate zaposlenih u naučnoistraživačkoj
delatnosti – istraživača (osim istraživača
koji pravo na povećanje plate ostvaruju po osnovu radnog
odnosa
u visokoškolskoj
ustanovi) i pomoćnog osoblja, koje se finansiraju iz budžeta
povećanje je iskazano u
procentu
i iznosi 10%
Plate zaposlenih u Srpskoj
akademiji nauka i umetnosti povećanje je iskazano u
procentu
i iznosi 8%
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 189
ZARADE
Javne službe NETO OSNOVICA za plate
u 2020. god.
Zdravstvena zaštita:
a) doktor medicine, doktor stomatologije / doktor dentalne
medicine, magistar
farmacije i magistar farmacije – medicinski biohemičar sa završenim integrisanim
akademskim
studijama zdravstvene struke 3.408,99
b) medicinska sestra, zdravstveni tehničar,
odnosno
druga lica sa završenom
odgovarajućom visokom, odnosno
srednjom školom
zdravstvene struke 3.628,74
v) ostali zaposleni 3.255,72
Ustanove socijalne zaštite čiji je osnivač Republika Srbija, odnosno
lokalna vlast:
a) doktor medicine, doktor stomatologije / doktor dentalne
medicine, magistar
farmacije i magistar farmacije – medicinski biohemičar sa završenim integrisanim
akademskim
studijama zdravstvene struke 3.378,00
b) medicinska sestra, zdravstveni tehničar,
odnosno
druga lica sa završenom
odgovarajućom visokom, odnosno
srednjom školom
zdravstvene struke 3.531,55
v) ostali zaposleni 3.347,29
Ustanove kulture (republičkog i lokalnog nivoa) 3.252,58
Ostale javne službe čiji je osnivač lokalna vlast i ostale javne službe koje su
korisnici budžetskih
sredstava 2.873,55
Organizacije obaveznog socijalnog osiguranja (osim u Centralnom
registru obaveznog socijalnog osiguranja) i to za:
1) prvu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
4.155,73
2) drugu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
3.941,86
3) treću grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
2.736,71
Predškolsko
obrazovanje 3.411,98
Centralni
registar obaveznog socijalnog osiguranja, i to za:
1) prvu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
4.363,52
2) drugu grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
4.138,94
3) treću grupu poslova iz Uredbe o koeficijentima
2.873,55
Primer: Obračun plate – zdravstvena
zaštita
1) Poslovi doktora medicine:
Osnovni koeficijent
22,55
Ako je doktor nauka + 1,00
Ako je, na primer, načelnik medicinske
službe u KBC, KC, ZC
+ 1,63
Ukupan koeficijent
(22,55 + 1,00 + 1,63) 25,18
Osnovica za obračun plate neto 3.408,99 din.
Osnovna neto plata (25,18 × 3.408,99) 85.838,37 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 85.838,37
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 120.126,06
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
25
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 10%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 12.012,61
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 132.138,67
Red.
br. Opis Iznos
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 115.838,67
9. Porez (10% × red. br. 8) 11.583,87
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 26.295,60
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 22.001,09
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 94.259,20
2) Zdravstvena nega hospitalizovanih bole-
snika (IV stepen):
Osnovni koeficijent
13,57
Dodatak za neposredan kontakt
sa
pacijentima
+ 0,36
Ukupan koeficijent
(13,11 + 0,36) 13,93
Osnovica za obračun plate neto 3.628,74 din.
Osnovna neto plata (13,93 × 3.628,74) 50.548,35 din.
190 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 50.548,35
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 69.783,67
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
10
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 4%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 2.791,35
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 72.575,01
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 56.275,01
9. Porez (10% × red. br. 8) 5.627,50
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 14.442,43
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 12.083,74
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 52.505,08
U vezi sa obračunom plata u zdravstvenoj de-
latnosti, a isto važi i za neke druge javne slu-
žbe, treba obratiti pažnju na to da, i pored
uvećanih osnovica u 2020. godini, postojeći
koeficijenti
za više radnih
mesta iz Uredbe
o koeficijentima
uzrokuju obračun osnovnih
plata ispod minimalne plate. Kao što je već po-
znato, za 2020. godinu minimalna cena rada iz-
nosi 172,54 dinara po radnom
času bez poreza
i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje
(neto iznos).
Pritom se ima u vidu zakonsko ograničenje iz
člana
111. stav 1. Zakona o radu – zaposleni ima
pravo na minimalnu platu za standardni
učinak
i vreme provedeno na radu, iz čega proizlazi
da poslodavac ne može da isplati platu ispod
minimalne pod datim uslovima. Konkretno, za
mesec decembar 2019. godine, koji ima 176 časo-
va rada (31 dan – 4 subote – 5 nedelja = 22 radna
dana), minimalna neto plata iznosi (176 × 172,54)
30.367,04 dinara.
Istovremeno za neka radna
mesta u zdrav-
stvenoj delatnosti:
1) radno
mesto „najjednostavniji
poslovi (fi-
zički radnik
– NK)”, koeficijent
5,93, osnovna
plata iznosi (5,93 × 3.255,72) 19.306,42 dinara;
2) radno
mesto „poslovi održavanja čistoće u
administrativnim
prostorijama”, koefici-
jent
6,18, osnovna plata iznosi (6,18 × 3.255,72)
20.120,34 dinara;
2) radno
mesto „poslovi održavanja čistoće
u prostorijama gde se ostvaruje zdravstvena
zaštita (I stepen stručne
spreme)”, koefici-
jent
6,83, osnovna plata iznosi (6,83 × 3.255,72)
22.236,57 dinara.
Praktično,
sa sadašnjom osnovicom za
„ostale zaposlene” od 3.255,72 dinara potre-
ban je koeficijent
radnog
mesta od oko 8,0 da
bi se dostigla osnovna neto plata u nivou va-
žeće minimalne neto plate u decembru 2019.
godine (isplata u januaru 2020. godine). Po-
slodavci su dužni
da zaposlene na ovim radnim
mestima „dofinansiraju” do minimalne
plate, kako bi im osnovna plata bila jednaka
minimalnoj za svaki mesec, što je i do sada
bio slučaj, pa podsećamo na tu njihovu obavezu
i u 2020. godini. Ovakva je situacija i u osta-
lim delatnostima o kojima se ovde govori (na
primer u školama),
pa neće biti ponovljeno.
Primer: Obračun plate – prosvetna
delatnost
1) Predškolske
ustanove – vaspitač (IV stepen):
Osnovni koeficijent
13,42
Dodatak za rad u razvojnoj grupi 10%
Ukupan koeficijent
(13,42 + 1,34) 14,76
Osnovica za obračun plate neto 3.411,98 din
Osnovna neto plata (14,76 x 3.411,98) 50.360,82 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 50.360,82
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 69.516,15
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
5
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 2%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 1.390,32
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 70.906,47
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 54.606,47
9. Porez (10% × red. br. 8) 5.460,65
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 14.110,39
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 11.805,93
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 51.335,43
JANUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 191
ZARADE
2) Srednje obrazovanje – nastavnik (VII stepen):
Osnovni koeficijent
17,32
– koji je razredni
starešina + 4%
Ukupan koeficijent
(17,32 + 0,69) 18,01
Osnovica za obračun plate neto 3.411,98 din.
Osnovna neto plata (18,01 x 3.411,98) 61.449,76 din.
Obračun plate:
Red.
br. Opis Iznos
1. Osnovna neto plata 61.449,76
2. Osnovna bruto plata
(N – 1.630,00) / 0,701 85.334,89
3. Broj godina rada u radnom
odnosu
10
4. Ukupan procenat dodatka
(red. br. 3 × 0,4%) 4%
5. Iznos dodatka
(red. br. 2 × red. br. 4) 3.413,40
6. Bruto plata (red. br. 2 + red. br. 5) 88.748,29
7. Poreska olakšica
16.300,00
8. Poreska osnovica
(red. br. 6 – red. br. 7) 72.448,29
9. Porez (10% × red. br. 8) 7.244,83
10. Doprinosi na teret zaposlenog
(19,90% × red. br. 6) 17.660,91
11. Doprinosi na teret poslodavca
(16,65% × red. br. 6) 14.776,59
12. Neto plata za isplatu
(red. br. 6 – red. br. 9 – red. br. 10) 63.842,55
Uređivanje plata za državne službenike i
nameštenike
Plate i druga primanja državnih službeni-
ka i nameštenika (lica čije se radno
mesto sa-
stoji od poslova iz delokruga organa državne
uprave, sudova, javnih tužilaštava, Republič-
kog javnog pravobranilaštva, službi Narodne
skupštine,
predsednika
Republike, Vlade,
Ustavnog suda i službi organa čije članove
bira
Narodna
skupština
(državni organi) ili s njima
povezanih opštih
pravnih, informatičkih,
materijalno-finansijskih,
računovodstvenih i
administrativnih
poslova) nastaviće u 2020.
godini da se isplaćuju prema dosadašnjoj regu-
lativi, koju čine:
1) Zakon o platama državnih službenika
i nameštenika („Sl. glasnik RS”, br. 62/2006,
63/2006 – ispravka, 115/2006 – ispravka, 101/2007,
99/2010, 108/2013, 99/2014 i 95/2018), kojim se ure-
đuju plate, naknade
i druga primanja državnih
službenika i nameštenika, i
2) Uredba o koeficijentima
za obračun i is-
platu plata imenovanih i postavljenih
lica i
zaposlenih u državnim organima („Sl. glasnik
RS”, br. 44/2008 (zvanični
prečišćeni tekst),
2/2012 i 23/2018), kojom se utvrđuju koeficijenti
za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih
lica i zaposlenih u ministarstvima,
posebnim organizacijama, sudovima, javnim
tužilaštvima, Republičkom javnom pravobra-
nilaštvu, organima za prekršaje, službama
predsednika
Republike, Narodne
skupštine
Re-
publike Srbije, Vlade Republike Srbije i Ustav-
nog suda.
Osnovice za obračun plata državnih službe-
nika i nameštenika utvrđene su Zakonom o budže-
tu Republike Srbije za 2020. godinu („Sl. glasnik
RS” broj 84/2019), tako da za pojedine kategorije
državnih službenika i nameštenika za 2020.
godinu iznose:
Opis NETO OSNOVICA za
plate u 2020. god.
Zaposleni u Poreskoj upravi i Upravi carina 22.043,22
Državni službenici i nameštenici u Ministarstvu unutrašnjih poslova i Ministarstvu
odbrane 23.467,34
Državni službenici i nameštenici u zavodima za izvršenje krivičnih
sankcija i u sudovima
i tužilaštvima koji su osnovani u skladu sa Zakonom o uređenju sudova i Zakonom o javnom
tužilaštvu 23.036,75
Državni službenici i nameštenici u sudovima i tužilaštvima koji, u skladu sa posebnim
zakonom, ostvaruju pravo na platu u duplom iznosu 20.942,49
Državni službenici i nameštenici u Visokom savetu sudstva, Državnom veću tužilaca i
Državnom pravobranilaštvu 21.787,88
Državni službenici i nameštenici u Ustavnom sudu 21.989,62
Funkcioneri čija se plata prema posebnom zakonu direktno ili indirektno određuje prema plati
državnih službenika na položaju 19.762,25
Funkcioneri čija se plata prema posebnom zakonu direktno ili indirektno određuje prema plati
sudija 34.478,33
Državni službenici i nameštenici (ostali) 20.750,35
Sudije, javni tužioci i zamenici javnih tužilaca 36.537,45
192 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
Opis NETO OSNOVICA za
plate u 2020. god.
Predsednik
i sudije Ustavnog suda 34.797,57
Policijski službenici u Ministarstvu unutrašnjih poslova 33.110,73
Pripadnici
Bezbednosno-
informativne agencije 2.116,66
Profesionalni pripadnici
Vojske Srbije 33.110,73
Uređivanje plata u javnim agencijama
U paketu zakona za javni sektor našao se i Za-
kon o platama zaposlenih u javnim agencijama
i drugim organizacijama koje je osnovala Repu-
blika Srbija, autonomna
pokrajina ili jedini-
ca lokalne samouprave („Sl. glasnik RS”, broj
47/2018, 95/2018 i 86/2019 – dalje: Zakon za agen-
cije). Novim odredbama ovog zakona propisano
je sledeće:
1) Prema inoviranom članu
28, osnovica za
obračun i isplatu plata za 2020. 2021 godinu
utvrdiće se odlukom organa upravljanja.
Prime-
nom ovog zakona i zakona kojim se uređuje sistem
plata zaposlenih u javnom sektoru troškovi
za
plate i druga primanja zaposlenih u 2020. 2021.
godini kreću se u okviru raspoložive mase
sredstava za plate, utvrđene donetim finansijskim
planovima tih pravnih lica, pri čemu
ne može da bude veća od jedinstvene osnovice
utvrđene Zakonom o budžetu za 2020. 2021. godi-
nu. Do donošenja finansijskih
planova za 2020.
2021. godinu zaposleni zadržava pravo na ispla-
tu zatečene plate za njegovo radno
mesto, a is-
plata plate, u skladu sa ovim zakonom, vrši se
od narednog
meseca od meseca u kojem su doneti
finansijski
planovi.
2) Prema inoviranom članu
33, ovaj zakon pri-
menjuje se od 1. januara 2020. 2021. godine. PS