FINANSIRANJE AKTIVNOSTI USTANOVA UČENIČKOG I STUDENTSKOG STANDARDA

Funkcionisanje učeničkog i studentskog standarda definisano je Zakonom o učeničkom i studentskom standardu („Sl.  glasnik RS”, 18/2010 i 55/2013 – u daljem tekstu: Zakon) i Pravilnikom o smeštaju i ishrani učenika i studenata („Sl. glasnik RS”, 36/2010 i 55/2015 – u daljem tekstu: Pravilnik). Ustanovu učeničkog i studentskog standarda može da osnuje Republika Srbija, autonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave i drugo domaće ili strano fizičko lice.

Ustanove učeničkog standarda su:

1) dom učenika – za ostvarivanje prava učenika na smeštaj, ishranu i vaspitni rad;

2) učenički centar – za ostvarivanje prava učenika na smeštaj, ishranu, vaspitni rad i odmor;

3) učeničko odmaralište – za ostvarivanje prava učenika na odmor i oporavak;

4) učenički kulturni centar – za ostvarivanje prava učenika na kulturne, umetničke, sportske i rekreativne aktivnosti i informisanje.

Ustanove studentskog standarda su:

1) studentski centar – za ostvarivanje prava studenata na smeštaj i ishranu;

2) studentsko odmaralište – za ostvarivanje prava studenata na odmor i oporavak;

3) studentski kulturni centar – za ostvarivanje prava studenata na kulturne, umetničke, sportske i rekreativne aktivnosti i informisanje.

U narednom delu teksta će povodom početka nove školske godine biti dato nekoliko karakterističnih momenata u vezi sa finansiranjem aktivnosti ustanova učeničkog i studentskog standarda (u daljem tekstu: Ustanova).

Izvori finansiranja Ustanova

Ustanova stiče sredstva za obavljanje delatnosti, u skladu sa Zakonom i statutom, iz sledećih izvora:

1) iz sredstava koja obezbeđuje osnivač;

2) učešćem učenika, njegovog roditelja ili staratelja, odnosno studenta u troškovima smeštaja i ishrane;

3) iz donacija, poklona i zaveštanja;

4) obavljanjem druge delatnosti i pružanjem usluga, u skladu sa Zakonom;

5) iz drugih izvora, u skladu sa Zakonom.

Sredstva koja se obezbeđuju u budžetu Republike Srbije, Ustanovama koje su obuhvaćene aktom o mreži ustanova, obezbeđuju se za:

1) nadoknadu za socijalnu zaštitu;

2) zarade i druga pripadajuća davanja;

3) tekuće održavanje zgrada i objekata;

4) investicije, odnosno unapređenje infrastrukture Ustanova.

Finansiranje delatnosti obezbeđuje se kroz cenu usluge, čiju visinu utvrđuje Ministarstvo za poslove prosvete (u daljem tekstu: Ministarstvo). Ministarstvo vrši prenos sredstava Ustanovi na osnovu dostavljene fakture koja sadrži troškove ishrane na mesečnom nivou, troškove komunalnih usluga i troškove vaspitnog rada.

Ministarstvo vrši prenos sredstava Ustanovi iz izvora finansiranja 01- 791111 – Prihodi iz budžeta, za sledeće namene:

– za plate, dodatke i naknade zaposlenima – sintetički konto 494100;

– za doprinose za socijalno osiguranje na teret poslodavca – sintetički konto 494120;

– za socijalna davanja zaposlenima – sintetički konto 494141;

– za otpremnine i pomoći – sintetički konto 494143 i

– za socijalnu zaštitu iz budžeta – sintetički konto 494472.

Primljena sredstva Ustanova raspoređuje po kontima za: utrošenu električnu energiju – 421211, zatim za centralno grejanje – 412225 i usluge vodovoda i kanalizacije – 421311, kao i za usluge telefona – 421411 i za vaspitni rad učenika.

Knjigovodstveno evidentiranje sopstvenih prihoda u Ustanovama

U Ustanovama se određeni rashodi finansiraju iz sopstvenih sredstava – izvor finansiranja 04 – 742321 – Prihodi republičkih organa i organizacija.

Primer: Dom učenika srednje PTT škole ima smeštajni kapacitet za 300 učenika, koji mesečno plaćaju participaciju za smeštaj i ishranu po Rešenju ministra, u zavisnosti od kategorizacije ustanove za školsku 2017/2018. godinu, u iznosu od 5.300,00 dinara po učeniku.

Knjiženje:

Računovodstveno praćenje nabavke namirnica

Prilikom nabavke namirnica evidentiranje se u knjigovodstvenom programu vrši prema izvoru finansiranja, u zavisnosti od toga da li je izmirenje obaveza prema dobavljačima izvršeno iz izvora 01 – Prihodi budžeta ili iz izvora 04 – Sopstveni prihodi, što mora biti u skladu sa postavljenim planom za poslovnu godinu.

Knjiženje nabavke namirnica biće prikazano na primeru Ustanove koja je od odabranog dobavljača nabavila namirnice u iznosu od 50.000,00 dinara. Ustanova nije u sistemu PDV-a:

Dati avansi za robu

Vrlo često se u toku godine na osnovu ugovora koji je sklopljen između Ustanove i dobavljača, vrši avansna uplata za nabavku namirnica.

Kada su u pitanju pomenuti avansi za robu, u praksi se može pojaviti situacija da Ustanova izvrši nabavku robe ili usluga bez prava na odbitak prethodnog poreza, kao i da ima pravo na odbitak prethodnog poreza u celokupnom iznosu na osnovu utvrđene ekonomske pripadnosti.

Primer: Ustanova je na osnovu avansnog računa uplatila dobavljaču avans za nabavku  namirnica za pripremanje hrane u iznosu od 200.000,00 dinara, u kome je sadržan PDV po opštoj stopi od 20%, od 40.000,00 dinara, pri čemu kupac ima pravo na odbitak prethodnog poreza u celokupnom iznosu. Prispela je faktura dobavljača koja glasi na isti iznos kao avansni račun.

Primer knjiženja datih avansa: