IZBEGAVANJE MEĐUNARODNOG DVOSTRUKOG OPOREZIVANJA KAMATE

Uvodne napomene

Generalno posmatrano, pod kamatom se podrazumeva naknada za pozajmljeni novac (kapital) i ona (kao i dividenda) spada u kategoriju prihoda od pokretnog kapitala (imovine). Međutim, za razliku od dividende, kamata ne podleže ekonomskom dvostrukom oporezivanju jer se ne oporezuje i kod dužnika i kod poverioca. Naime, ukoliko ugovorom između dužnika i poverioca nije drukčije određeno, plaćanje poreza na kamatu je obaveza primaoca kamate. Ukoliko ipak dužnik snosi teret poreza koji se naplaćuje po odbitku, to znači da je pristao da poveriocu plati dodatnu kamatu u visini poreza po odbitku. Međutim, to značajno povećava njegove finansijske obaveze.

Po pravilu, porez na kamatu se naplaćuje po odbitku u trenutku isplate kamate. Ovakav način plaćanja se primenjuje iz praktičnih razloga jer porez plaćen po odbitku predstavlja akontaciju poreza koji primalac kamate plaća na svoj ukupan dohodak, odnosno na dobit (ukoliko je u pitanju pravno lice). Ukoliko je primalac kamate rezident zemlje koja primenjuje naplatu poreza po odbitku, dvostruko oporezivanje kojem je izložen, otklanja se merama koje predviđa unutrašnje zakonodavstvo te zemlje. Međutim, ukoliko je primalac kamate rezident druge zemlje, tada podleže međunarodnom dvostrukom oporezivanju po osnovu kamate, i to prvo od zemlje izvora, a zatim od zemlje čiji je rezident. Očigledno je da navedeno dvostruko oporezivanje znatno smanjuje kamatu na pozajmljeni novac i destimulativno utiče na kretanje kapitala i razvoj međunarodnog investiranja. Zbog toga sve zemlje nastoje da otklone tako nepovoljno oporezivanje kamate zaključivanjem ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja (u daljem tekstu: UOIDO). Ovi ugovori su najefikasniji međunarodni instrument eliminisanja dvostrukog oporezivanja dohotka i imovine, uključujući i kamatu.

Kada je reč o definisanju izraza „kamataˮ, ističemo da se za potrebe člana 11. (Kamata) stav 3. UOIDO, izraz „kamataˮ definiše tako da označava dohodak od potraživanja duga svake vrste, bez obzira da li su obezbeđena zalogom (hipotekom – prim. D.D.) i da li se na osnovu njih stiče pravo na učešće u dobiti dužnika, a naročito dohodak od državnih hartija od vrednosti i dohodak od obveznica ili zapisa, uključujući premije i naknade za te hartije, obveznice ili zapise.[1] Međutim, zatezna (kaznena) kamata se ne smatra kamatom za potrebe ovog člana. U ovoj definiciji izraz „potraživanje duga svake vrsteˮ očigledno obuhvata gotovinske uloge i hartije od vrednosti u obliku novca, kao i državne hartije od vrednosti i obveznice ili zapise.

Poreski tretman kamate u konkretnim UOIDO između Republike Srbije i drugih zemalja

Republika Srbija je sa nizom zemalja zaključila bilateralni UOIDO dohotka i imovine, uključujući kamatu kao posebnu kategoriju prihoda od kapitala.

S tim u vezi, u svim do sada zaključenim UOIDO Republika Srbija se zalagala za rešenje koje predviđa deobu prava oporezivanja kamate između zemlje izvora i zemlje rezidentnosti stvarnog vlasnika kamate.[2]

U skladu sa navedenim, u članu 11. (Kamata) stav 1. UOIDO (u UOIDO sa Nemačkom, član 12) predviđeno je da se kamata koja nastaje u državi ugovornici, a isplaćuje (izraz „plaćanjeˮ označava izvršavanje obaveze stavljanja sredstava na raspolaganje poveriocu na način koji zahteva ugovor ili običaji) rezidentu druge države ugovornice, može oporezivati u toj drugoj državi.[3]

U stavu 2. ovog člana predviđeno je da se kamata može oporezivati i u državi ugovornici u kojoj nastaje, ali da tako razrezan porez ne može preći određeni procenat bruto iznosa kamate (najčešće je to 10%)[4]. Napominjemo da se, kada nema zaključenog UOIDO, kamata koju (na devizna sredstva, odnosno u stranoj valuti) u Srbiji ostvare nerezidentna fizička lica, oporezuje stopom poreza po odbitku od 15% od bruto iznosa kamate (član 64. stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana)[5], a ako kamatu (osim kamate po osnovu dužničkih hartija od vrednosti čiji je izdavalac, u skladu sa Zakonom, Republika, autonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave ili Narodna banka) ostvaruju nerezidentna pravna lica, stopa poreza po odbitku iznosi 20% od bruto iznosa kamate (član 40. stav 1. tačka 3. Zakona o porezu na dobit pravnih lica), što ukazuje na to da je predlog delegacije Republike Srbije stimulativan za međunarodno investiranje u Republiku Srbiju jer stopa od 10% iznosi 50% od stope predviđene poreskim zakonodavstvom Republike Srbije, za kamatu koju na njenoj teritoriji ostvare nerezidentna pravna lica.

Posebno napominjemo da Republika Srbija u UOIDO sa nekim zemljama ima rešenje koje u članu 11. stav 3. ugovora predviđa oporezivanje kamate samo u zemlji rezidentnosti primaoca, ali pod uslovom da je kamata isplaćena Vladi, političkoj jedinici ili jedinici lokalne samouprave druge države ugovornice, ili Narodnoj ili Centralnoj banci druge države ugovornice.[6]

Poreske stope koje se primenjuju kod isplate kamate

S obzirom na izneto, dajemo sledeći pregled stopa poreza po odbitku na kamatu koju zemlja izvora kamate (Republika Srbija ili odnosna druga država ugovornica) može primeniti prilikom njenog (kamate) oporezivanja:

Zemlja	Stopa poreza po odbitku od bruto iznosa kamate
Azerbejdžan	10
Albanija	10
Austrija	10
Belgija	15
Belorusija	8
Bosna i Hercegovina	10
Bugarska	10
V. Britanija i Severna Irska	10
Vijetnam	10
Gruzija	10
Grčka	10
Danska	10
Egipat	15
Estonija	10
Indija	10
Iran	10
Irska	10
Italija	10
Jermenija	8
Kazahstan	10
Kanada	10
Katar	10
Kina	10
Kipar	10
Koreja (DNR)	10
Koreja (Rep.)	10
Kuvajt	10
Letonija	10
Libija	10
Litvanija	10
Luksemburg	10
Mađarska	10
Makedonija	10
Malezija	10
Malta	10
Moldavija	10
Nemačka	–
Norveška	10
Pakistan	10
Poljska	10
Rumunija	10
Ruska Federacija	10
Slovačka	10
Slovenija	10
Tunis	10
Turska	10
Ujedinjeni Arapski Emirati	10
Ukrajina	10
Finska	–
Francuska	–
Holandija	–
Hrvatska	10
Crna Gora	10
Češka Republika	10
Švajcarska	10
Švedska	–
Španija	10
Šri Lanka	10

 

Primeri: Plaćanje poreza po odbitku pri isplati kamate nerezidentima Republike Srbije koji su rezidenti zemalja sa kojima nije zaključen UOIDO i nerezidentima Republike Srbije koji su rezidenti zemalja sa kojima je zaključen UOIDO

Red. br.	Opis	Isplata kamate se vrši
		rezidentu Portugalije		rezidentu Mađarske	rezidentu Francuske
		fizičkom licu	pravnom licu
1	2	3	4	5	6
1.	Bruto iznos kamate	1.000.000	1.000.000	1.000.000	1.000.000
2.	Stopa poreza po odbitku	15%	20%	10%	–
3.	Porez po odbitku (red. br. 1 h red. br. 2)	150.000	200.000	100.000	–
4.	Iznos za isplatu	850.000	800.000	900.000	1.000.000

 

Objašnjenje:

Pri isplati istog iznosa kamate (red. br. 1) porez po odbitku je različit u zavisnosti od toga kome se isplaćuje kamata, i to:

1) ako se kamata isplaćuje nerezidentima iz zemalja sa kojima nisu zaključeni UOIDO (u navedenom primeru: rezidentu Portugalije), pri isplati kamate obračunava se i plaća porez po odbitku po stopi od 15% (ako se kamata na devizna sredstva, odnosno u stranoj valuti, isplaćuje fizičkom licu) ili po stopi od 20% (ako se kamata – osim kamate po osnovu dužničkih hartija od vrednosti čiji je izdavalac, u skladu sa Zakonom, Republika, autonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave ili Narodna banka – isplaćuje pravnom licu)[7];

2) ako se kamata isplaćuje rezidentima zemalja sa kojima su zaključeni UOIDO, primenjuje se stopa poreza po odbitku predviđena u UOIDO (u navedenom primeru: 10% u UOIDO sa Mađarskom, dok, u skladu sa rešenjem iz UOIDO sa Francuskom, Republika Srbija, kao zemlja izvora, nema pravo oporezivanja kamate)[8].

Oporezivanje kamate kada stvarni vlasnik kamate u zemlji izvora ima stalnu poslovnu jedinicu ili stalnu bazu

Član 11. UOIDO (Kamata) sa svim zemljama (u UOIDO sa Nemačkom, član 12) ima poseban stav 4. kojim se određuje da se napred navedeno osnovno rešenje u vezi sa oporezivanjem kamate (deoba prava oporezivanja kamate između zemlje rezidentnosti stvarnog vlasnika kamate i zemlje izvora kamate), ne primenjuje ako stvarni vlasnik kamate, rezident države ugovornice (npr. Republike Srbije), obavlja poslovanje u drugoj državi ugovornici u kojoj kamata nastaje, preko stalne poslovne jedinice koja se u njoj nalazi, ili ako obavlja u toj drugoj državi samostalne lične delatnosti iz stalne baze koja se u njoj nalazi, a potraživanje duga u vezi sa kojim se plaća kamata, stvarno je povezano sa tom stalnom poslovnom jedinicom ili stalnom bazom. Tada se, zavisno od slučaja, primenjuju odredbe UOIDO koje se odnose na oporezivanje dobiti preduzeća od poslovanja[9] ili na oporezivanje dohotka od samostalnih ličnih delatnosti.[10]

Dakle, prethodno rešenje samo određuje da se u zemlji izvora kamata oporezuje kao deo dobiti stalne poslovne jedinice koju njen stvarni vlasnik, rezident druge zemlje, ima u zemlji izvora, ako je kamata plaćena u vezi sa potraživanjem duga koje čini deo imovine (sredstava) stalne poslovne jedinice ili koje je stvarno povezano sa tom stalnom poslovnom jedinicom. U tom slučaju ovaj stav oslobađa zemlju izvora kamate od ograničenog oporezivanja koje je predviđeno u članu 11. (Kamata) stav 2. UOIDO.

Određivanje države ugovornice u kojoj kamata nastaje

UOIDO sa svim zemljama (u kojima je zemlji izvora dato pravo oporezivanja kamate po limitiranoj poreskoj stopi) sadrže poseban stav 5. u kojem je propisano da se smatra da kamata nastaje u državi ugovornici kada je isplatilac kamate njen rezident[11]^,[12]. Međutim, kada lice koje plaća kamatu, bez obzira da li je rezident države ugovornice, ima u toj državi ugovornici stalnu poslovnu jedinicu ili stalnu bazu u vezi sa kojom je povezan dug na koji se plaća kamata, a tu kamatu snosi ta stalna poslovna jedinica ili stalna baza, smatra se da kamata nastaje u državi u kojoj se nalazi stalna poslovna jedinica ili stalna baza.[13]

Navedeno rešenje propisuje da je država izvora kamate ona država čiji je rezident isplatilac kamate. Međutim, postoji i izuzetak od ovog pravila i to u slučaju zaduženja za koje je očigledno da ima ekonomske veze sa stalnom poslovnom jedinicom koju u drugoj državi ugovornici ima isplatilac (dužnik) kamate. Ako je zaduženje ugovoreno za potrebe stalne poslovne jedinice koja faktički snosi teret isplate kamate (isplaćuje kamatu), ovaj stav određuje da je izvor kamate u državi ugovornici u kojoj se nalazi stalna poslovna jedinica, pri čemu nije od značaja rezidentnost vlasnika stalne poslovne jedinice, čak i ako on boravi u trećoj državi.

Međutim, ako ne postoji ekonomska veza između potraživanja duga na koji se plaća kamata i stalne poslovne jedinice, ne može se država u kojoj se ta jedinica nalazi, po osnovu te činjenice smatrati državom u kojoj kamata nastaje. Shodno tome, ova država ugovornica nema pravo oporezivanja kamate.

U cilju boljeg razumevanja navedenog, detaljnije objašnjavamo sledeće moguće slučajeve iz prakse, i to:

Primer  1:

Italijanska kompanija ima stalnu poslovnu jedinicu u Republici Srbiji. Stalna poslovna jedinica pozajmljuje novac od centrale francuske banke čije je sedište u Parizu.

Pitanje:

Da li banka ima pravo da bude oporezovana nultom stopom poreza po odbitku na kamatu, kako je to predviđeno u UOIDO između Republike Srbije i Francuske, iako isplatilac kamate nije rezident Republike Srbije (jer je stalna poslovna jedinica italijanske kompanije rezident Italije, a ne Republike Srbije)?

Odgovor:

Primalac kamate, francuska banka (rezident Francuske), ima pravo na oporezivanje nultom stopom poreza po odbitku koja je predviđena u UOIDO između Republike Srbije i Francuske, iako isplatilac kamate nije rezident Republike Srbije. Ovo iz razloga što kamatu isplaćuje stalna poslovna jedinica koja se nalazi u Republici Srbiji. Poreski obveznik koji ostvaruje kamatu nije stalna poslovna jedinica, već je to rezident Francuske koji kamatu ostvaruje iz Republike Srbije.

Stav da kamata nastaje u Republici Srbiji (iako njen isplatilac nije rezident Republike Srbije, već Italije) u skladu je sa rešenjem iz člana 11. (Kamata) stav 4. UOIDO između Republike Srbije i Francuske, koje glasi:

„Kada dužnik kamate (u konkretnom slučaju: italijanska kompanija), bilo da je ili nije rezident jedne države ugovornice (u konkretnom slučaju: Republike Srbije), ima u toj državi (u konkretnom slučaju: u Republici Srbiji) stalno mesto poslovanja u čiju je korist zaključen zajam za koji se kamate plaćaju i koje snosi teret ovih kamata, smatra se da pomenute kamate potiču iz države ugovornice u kojoj se nalazi stalno mesto poslovanja (u konkretnom slučaju: u Republici Srbiji).”

Posebno napominjemo da u konkretnom slučaju postoje dva poreska obveznika koja ostvaruju različite vrste dohotka (prihoda), i to:

1) stalna poslovna jedinica italijanske kompanije koja ostvaruje dobit od poslovanja u Republici Srbiji i

2) francuska banka koja ostvaruje kamatu iz Republike Srbije.

Primer 2:

Pitanje  1:

Da li bi odgovor bio drugačiji ako francuski ogranak banke predstavlja stalnu poslovnu jedinicu italijanske banke (koja je rezident Italije), a UOIDO između Republike Srbije i Italije propisuje stopu poreza po odbitku na kamatu u visini od 10% od bruto iznosa kamate?

Odgovor:

UOIDO između Republike Srbije i Italije primenjuje se u odnosu na kamatu koju ostvaruje italijanska banka zato što je (u konkretnom slučaju) reč o kamati koja nastaje u Republici Srbiji, a isplaćuje se rezidentu Italije. Posebno se napominje da je reč o istovetnoj situaciji kao u primeru broj 1, s tom razlikom što je u konkretnom slučaju primalac kamate rezident Italije (a ne rezident Francuske, kako je to u primeru broj 1).

Istovremeno, ukazujemo da će se UOIDO između Republike Srbije i Italije  primenjivati i u odnosu na dobit od poslovanja koju italijanska kompanija preko svoje stalne poslovne jedinice ostvari u Republici Srbiji.

Pitanje 2:

Da li se u konkretnom slučaju primenjuje UOIDO između Republike Srbije i Francuske?

Odgovor:

UOIDO između Republike Srbije i Francuske ne primenjuje se zato što nije  ispunjen uslov iz člana 11. (Kamata) stav 1. Ugovora, koji glasi:

„1. Kamata koja potiče iz jedne države ugovornice (Republike Srbije, što je nesporno) a plaća se rezidentu druge države  ugovornice (Francuske, što nije tačno, jer se kamata isplaćuje rezidentu Italije a ne Francuske, zato što se kamata isplaćuje stalnoj poslovnoj jedinici italijanske kompanije, a ta stalna poslovna jedinica nije rezident Francuske, već Italije, čiji je rezident matična kompanija čija se stalna poslovna jedinica nalazi u Francuskoj), podleže porezu samo u toj drugoj državi (Francuskoj).”

Pitanje 3:

Da li se primenjuje UOIDO između Italije i Francuske?

Odgovor:

UOIDO između Italije i Francuske primenjuje se samo u odnosu na dobit od poslovanja koju rezident Italije (italijanska kompanija) ostvari u Francuskoj (poslovanjem preko stalne poslovne jedinice koja se nalazi u Francuskoj).

Oporezivanje kamate u slučaju posebnog odnosa između platioca kamate i stvarnog vlasnika

Član 11. (Kamata) stav 6. UOIDO sa svim zemljama (u UOIDO sa Nemačkom, član 12) propisuje da se kada „iznos kamate zbog posebnog odnosa između platioca kamate i stvarnog vlasnika ili između njih i trećeg lica, imajući u vidu potraživanje duga za koji se ona plaća, prelazi iznos koji bi bio ugovoren između platioca kamate i stvarnog vlasnika, odredbe ovog člana primenjuju samo na iznos koji bi bio ugovoren da takvog odnosa nema. U tom slučaju se višak plaćenog iznosa oporezuje saglasno zakonima svake države ugovornice, imajući u vidu ostale odredbe UOIDO.ˮ

Navedeno rešenje precizira da (u slučaju u kojem je kamata ugovorena između povezanih lica) država izvora kamate (u konkretnom slučaju: Republika Srbija) oporezivanje beneficiranom stopom poreza po odbitku na kamatu ili izuzimanje od oporezivanja kamate, primenjuje samo na iznos kamate ugovoren po tržišnim uslovima (u skladu sa principom „van dohvata rukeˮ), a da se višak iznad tog iznosa oporezuje u punom iznosu, u skladu sa njenim (Republike Srbije) domaćim poreskim zakonodavstvom (Zakonom o porezu na dohodak i Zakonom o porezu na dobit).

S tim u vezi, poseban odnos između platioca kamate i njenog stvarnog vlasnika ili između njih i trećeg lica, postoji kada se kamata plaća fizičkom ili pravnom licu koje direktno ili indirektno kontroliše platioca ili koje je direktno ili indirektno kontrolisano od platioca, ili je zavisno od grupe koja ima zajednički interes sa platiocem kamate. Poseban odnos takođe obuhvata i odnos po osnovu krvnog srodstva ili braka i generalno zajednicu interesa koja se razlikuje od zakonskog odnosa koji daje pravo na plaćanje kamate.

Potrebno je da se višak iznosa kamate i njegova priroda tačno odrede imajući u vidu relevantne činjenice svakog pojedinog slučaja. Ovo iz razloga da bi se, nakon određivanja u koju kategoriju dohotka spada višak kamate, mogle primeniti odgovarajuće odredbe poreskih zakona država ugovornica i odredbe ostalih članova UOIDO.

Zaključak   

1) Prilikom isplate kamate (na devizna sredstva, odnosno u stranoj valuti) nerezidentnim fizičkim licima, za poreske obveznike – nerezidente (uz ispunjenje uslova predviđenih UOIDO) u većini slučajeva je povoljnije da budu oporezovani stopom poreza po odbitku predviđenom u UOIDO, nego da oporezivanje bude po stopi poreza po odbitku predviđenoj u Zakonu o porezu na dohodak građana, koja iznosi 15% od bruto iznosa kamate. Izuzetak predstavljaju UOIDO sa Belgijom i Egiptom, u kojima je stopa poreza po odbitku na kamatu identična stopi iz domaćeg poreskog zakonodavstva (15%), zbog čega rezidenti Belgije i Egipta nisu neposredno zainteresovani za primenu rešenja sadržanih u UOIDO, odnosno nemaju potrebu da pribavljaju potvrdu o rezidentnosti, kao ni dokaz o stvarnom vlasništvu nad kamatom.

2) Prilikom isplate kamate (osim kamate po osnovu dužničkih hartija od vrednosti čiji je izdavalac, u skladu sa zakonom, Republika, autonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave ili Narodna banka) nerezidentnim pravnim licima – rezidentima zemalja sa kojima predviđena stopa poreza po odbitku u UOIDO iznosi 8, 10 ili 15 odsto od bruto iznosa kamate (ili u UOIDO uopšte nije predviđeno oporezivanje kamate u zemlji izvora). Za poreske obveznike – nerezidente (uz ispunjenje uslova previđenih UOIDO) uvek je povoljnije da budu oporezovani u skladu sa UOIDO, nego da oporezivanje bude u skladu sa rešenjem sadržanim u članu 40. stav 1. Zakona o porezu na dobit pravnih lica, koje predviđa stopu poreza po odbitku od 20%.

[1] Zbog toga što se u zakonodavstvima nekih zemalja određene isplate tretiraju kao dividende, a ne kao kamate, države ugovornice se prilikom definisanja izraza kamata mogu dogovoriti da u pomenutu definiciju dodaju sledeći tekst: „Izraz kamata ne uključuje deo dohotka koji se tretira kao dividenda u skladu sa odredbama člana 10. (Dividende) UOIDOˮ (što je Republika Srbija učinila u UOIDO sa nekim zemljama).

[2] Navedeni princip deobe prava oporezivanja kamate između zemlje izvora kamate i zemlje rezidentnosti njenog (kamate) stvarnog vlasnika, ispoštovan je u svim UOIDO, osim u UOIDO sa Nemačkom, Finskom, Francuskom, Holandijom i Švedskom (UOIDO sa navedenim zemljama zaključeni su u vreme bivše SFRJ).

[3] Navedeno rešenje se primenjuje samo u situaciji kada kamata nastaje u državi ugovornici i isplaćuje se rezidentu druge države ugovornice. Dakle, rešenje se ne primenjuje na kamatu koja ne nastaje ni u jednoj od država ugovornica (već napr. u trećoj državi), kao ni na kamatu koja je nastala u državi ugovornici, ali je ostvarena preko stalne poslovne jedinice.

[4] Reči „može se oporezivatiˮ u praksi treba tumačiti kao „mora se oporezivati/oporezuje seˮ –  ovo ako zemlja izvora u svom poreskom sistemu ima porez po odbitku na kamatu, što je u slučaju Republike Srbije nesporno (vidi član 64. stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana i član 40. stav 1. tačka 3. Zakona o porezu na dobit pravnih lica).

[5] Bez obzira na stopu poreza po odbitku na kamatu predviđenu UOIDO, u Republici Srbiji će se strani rezidenti i dalje oporezovati po stopi poreza po odbitku predviđenoj domaćim poreskim zakonodavstvom, ukoliko je to za njih povoljnije. Navedeno rešenje je u skladu sa međunarodnom praksom.

[6] Suštinski isto, ali (u pogledu institucija na koje se odnosi) drugačije formulisano rešenje sadržano je u UOIDO sa Azerbejdžanom, Austrijom, Gruzijom, Danskom, Estonijom, Indijom, Iranom, Irskom, Kazahstanom, Kanadom, Katarom, Kinom, Korejom (Rep.), Kuvajtom, Letonijom, Libijom, Litvanijom, Luksemburgom, Maltom, Norveškom (uz dodatno preciziranje u Protokolu da se u slučaju Norveške podrazumeva da izraz „Vlada države ugovorniceˮ uključuje Vladin globalni penzioni fond),  Pakistanom, Slovenijom, Turskom, Ujedinjenim Arapskim Emiratima (uz dodatno preciziranje u Protokolu na koje se konkretne institucije u Ujedinjenim Arapskim Emiratima navedeno rešenje odnosi, kao i uz napomenu da se podrazumeva da će države ugovornice razmenom pisama između nadležnih organa obavestiti jedna drugu o novim institucijama koje imaju pravo na isključivo oporezivanje u državi rezidentnosti), Ukrajinom, Crnom Gorom, Češkom Republikom i Španijom.

[7] ZPDG, član 64, ZPDPL, član 40. stav 1.

[8] ZPDPL, član 40. stav 1.

[9] Ako preduzeće Republike Srbije obavlja poslovanje u drugoj državi ugovornici preko stalne poslovne jedinice koja se u njoj nalazi (i obrnuto), dobit preduzeća može se oporezivati u toj drugoj državi, ali samo do iznosa koji se može pripisati toj stalnoj poslovnoj jedinici.

[10] Ako rezident Republike Srbije ostvari dohodak od profesionalnih delatnosti ili od drugih samostalnih delatnosti preko stalne baze koju redovno koristi u drugoj državi ugovornici (ili obrnuto), samo deo dohotka koji se pripisuje toj stalnoj bazi oporezuje se u toj drugoj državi ugovornici.

[11] Nije, dakle, od značaja da li se isplata kamate efektivno vrši sa računa u nekoj drugoj državi koja može biti, ali i ne mora, država ugovornica.

[12] Navedeno rešenje nije sadržano u UOIDO sa zemljama sa kojima je isključivo pravo oporezivanja kamate dato zemlji rezidentnosti stvarnog vlasnika kamate.

[13] Ovo praktično znači da u hipotetičkom slučaju u kojem je platilac kamate rezident Republike Srbije, a kamata se plaća rezidentu druge države ugovornice, pri čemu kamata nastaje u toj drugoj državi (zato što je potraživanje za koje se plaća kamata povezano sa stalnom poslovnom jedinicom koju platilac kamate – rezident Republike Srbije ima u toj drugoj državi), Republika Srbija nema pravo oporezivanja kamate jer, po odredbama člana 11. (Kamata) stav 5. UOIDO, ne predstavlja zemlju izvora. U konkretnom slučaju je druga država ugovornica istovremeno i država rezidentnosti (jer se kamata isplaćuje njenom rezidentu), ali i država izvora (jer se stalna poslovna jedinica preduzeća Republike Srbije, sa kojom (stalnom poslovnom jedinicom) je povezana obaveza plaćanja kamate, nalazi na teritoriji druge države ugovornice).