Nedobitne organizacije – sastavljanje poreskog bilansa na obrascu PBN i poreske prijave na obrascu PDP za 2019. godinu

FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 153
POREZ NA DOBIT
mr Jovan Čanak
Nedobitne organizacije – sastavljanje
poreskog bilansa na obrascu PBN i
poreske prijave na obrascu PDP za 2019.
godinu
1. Uvod
Porez na dobit se u nedobitnim organizacijama
utvrđuje na osnovu odredbi Zakona o porezu na do-
bit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 25/2001…
i 86/2019 – dalje: Zakon). U skladu sa članom 1. Za-
kona obveznici poreza na dobit su i druga pravna
lica koja nisu osnovana radi sticanja dobiti, već
su osnovana u skladu sa zakonom radi postizanja
drugih ciljeva utvrđenih u njegovim opštim ak-
tima, ako ostvaruju prihode prodajom proizvoda
na tržištu ili vršenjem usluga uz naknadu (ne-
dobitna organizacija).
U skladu sa članom 2. Pravilnika o načinu
utvrđivanja i evidentiranja korisnika javnih
sredstava i o uslovima i načinu za otvaranje i
ukidanje podračuna kod Uprave za trezor („Sl.
glasnik RS”, br. 99/2018 i 40/2019 – dalje: Pravil-
nik o utvrđivanju i evidentiranju KJS), u korisni-
ke javnih sredstava (dalje: KJS) utvrđene članom 8.
st. 1. Zakona o budžetskom sistemu („Sl. glasnik RS”,
br. 54/2009… 72/2019) svrstavaju se:
ffdirektni korisnici budžetskih sredstava Re-
publike Srbije, autonomne pokrajine i jedinice
lokalne samouprave;
ffindirektni korisnici budžetskih sredstava
u nadležnosti direktnih korisnika budžetskih
sredstava Republike Srbije, autonomne pokrajine
i jedinice lokalne samouprave;
ffkorisnici sredstava organizacija za obavezno
socijalno osiguranje u koje spadaju organizacije za
obavezno socijalno osiguranje i korisnici sred-
stava Republičkog fonda za zdravstveno osigura-
nje;
ffdrugi korisnici javnih sredstava čiji je osni-
vač Republika Srbija i u nadležnosti su direkt-
nih korisnika budžetskih sredstava Republike
Srbije;
ffostali korisnici javnih sredstava u nadležno-
sti direktnih korisnika budžetskih sredstava Re-
publike Srbije, autonomne pokrajine i jedinice
lokalne samouprave.
Na osnovu člana 8. stav 2. Zakona o budžetskom
sistemu ministar finansija doneo je Pravilnik o
spisku korisnika javnih sredstava („Sl. glasnik
RS”, br. 195/2018 – dalje: Pravilnik o spisku KJS)
sa datumom primene od 1. 1. 2019. do 31. 12. 2019. go-
dine. Budući da je donet Pravilnik o spisku KJS
(„Sl. glasnik RS”, br. 93/2019), čija primena poči-
nje od 1. 1. 2020. godine, to indirektno znači da su
svi KJS koji su obuhvaćeni spiskom iz Pravilni-
ka o spisku KJS, koji je bio u primeni za 2019. go-
dinu („Sl. glasnik RS” br. 195/2018), u obavezi da
sastavljaju finansijske izveštaje za 2019. godinu
i shodno tome podnose poresku prijavu za obračun
poreza na dobit u skladu sa Pravilnikom o sadr-
žaju poreske prijave za obračun poreza na dobit
pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 30/2015… i
94/2019 – dalje: Pravilnik o poreskoj prijavi),
kao i da sastavljaju poreski bilans u skladu sa Pra-
vilnikom o sadržaju poreskog bilansa za nedo-
bitne organizacije – obveznike poreza na dobit
pravnih lica („Sl. glasnik RS”, 60/2014, 41/2015
i 53/2015 – dalje: Pravilnik o poreskom bilansu).
Što se tiče Pravilnika o spisku KJS („Sl.
glasnik RS”, br. 93/2019), on će se primenjivati na
one KJS koji će sastavljati finansijske izveštaje
i podnositi poreske prijave za 2020. godinu.
Valja podsetiti na to da je, pored odredbe iz
člana 8. Zakona o budžetskom sistemu, na osnovu
člana 1. stav 2. Pravilnika o utvrđivanju i evi-
dentiranju KJS propisan način utvrđivanja i
evidentiranja (upis, promena podataka i brisanje)
korisnika javnih sredstava u evidenciji korisni-
ka javnih sredstava koji su uključeni i koji nisu
uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora,
kao i vođenje evidencije pravnih lica korisnika
budžetskih sredstava (dalje: Evidencija KJS), koju
vodi Ministarstvo finansija – Uprava za trezor
(dalje: Uprava), ali i uslovi i način za otvaranje
154 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
i ukidanje podračuna konsolidovanog računa tre-
zora u Upravi.
Na osnovu podataka iz Evidencije KJS utvrđu-
ju se i evidentiraju korisnici javnih sredstava
na spisak korisnika javnih sredstava koji poseb-
nim aktom utvrđuje ministar nadležan za poslove
finansija. Pomenuti akt je Pravilnik o spisku
korisnika javnih sredstava, o kojem je prethodno
bilo reči.
2. Utvrđivanje poreske osnovice
Stavom 2. člana 44. Zakona propisano je da je ne-
dobitna organizacija dužna da vodi evidenciju o
prihodima i rashodima, kao i da podnese poreski
bilans i poresku prijavu. Međutim, propisani su
i uslovi koje treba da ispuni nedobitna organi-
zacija da bi bila oslobođena poreza na dobit. Ne-
dobitna organizacija koja ostvari višak prihoda
nad rashodima do 400.000,00 dinara oslobađa se
plaćanja poreza na dobit ukoliko ispuni sledeće
uslove:
1) da ne raspodeljuje ostvareni višak svojim osni-
vačima, članovima, direktorima, zaposlenima ili
sa njima povezanim licima;
2) da godišnji iznos ličnih primanja koja is-
plaćuje zaposlenima, direktorima i sa njima po-
vezanim licima nije veći od dvostrukog iznosa
prosečne godišnje zarade po zaposlenom u Repu-
blici u godini za koju se utvrđuje pravo na poresko
oslobođenje, prema podacima republičkog organa
nadležnog za poslove statistike;
3) da ne raspodeljuje imovinu u korist svojih osni-
vača, članova, direktora, zaposlenih ili sa njima
povezanih lica;
4) da nema monopolski ili dominantni položaj na
tržištu u smislu zakona kojim se uređuje zaštita
konkurencije.
Povezanim licima iz stava 1. t. od 1) do 3) čla-
na 44. Zakona smatraju se lica iz člana 59. Zakona,
koji glasi:
„Transfernom cenom smatra se cena nastala u
vezi sa transakcijama sredstvima ili stvaranjem
obaveza među povezanim licima.
Licem povezanim sa obveznikom smatra se ono
fizičko ili pravno lice u čijim se odnosima sa
obveznikom javlja mogućnost kontrole ili značaj-
nijeg uticaja na poslovne odluke.
U slučaju posrednog ili neposrednog posedova-
nja najmanje 25% akcija ili udela smatra se da po-
stoji mogućnost kontrole nad obveznikom.
Mogućnost značajnijeg uticaja na poslovne
odluke postoji, pored slučaja predviđenog u stavu
3. ovog člana, i kada lice posredno ili neposred-
no poseduje najmanje 25% glasova u obveznikovim
organima upravljanja.
Licem povezanim sa obveznikom smatra se i
ono pravno lice u kome, kao i kod obveznika, ista
fizička ili pravna lica neposredno ili posred-
no učestvuju u upravljanju, kontroli ili kapitalu,
na način predviđen u st. 3. i 4. ovog člana.
Licima povezanim sa obveznikom smatraju se
bračni ili vanbračni drug, potomci, usvojenici i
potomci usvojenika, roditelji, usvojioci, braća i
sestre i njihovi potomci, dedovi i babe i njihovi
potomci, kao i braća i sestre i roditelji bračnog
ili vanbračnog druga, lica koje je sa obveznikom
povezano na način predviđen u st. 3. i 4. ovog člana.
Izuzetno od st. 2. do 6. ovog člana, licem poveza-
nim sa obveznikom smatra se i svako nerezidentno
pravno lice iz jurisdikcije sa preferencijalnim
poreskim sistemom.”
Ukoliko nedobitna organizacija ostvaruje
prihode od prodaje na tržištu ili vrši usluge
uz naknadu, pri čemu su tako ostvareni prihodi
nad rashodima iznad 400.000,00 dinara, obveznik
je plaćanja poreza na dobit.
Nedobitna organizacija koja ne ostvaruje pri-
hode od prodaje na tržištu ili vršenja usluga uz
naknadu nije obveznik poreza na dobit.
3. Popunjavanje poreskog bilansa
obrasca PBN za obveznike koji prime-
njuju Kontni plan za budžetski sistem
U skladu sa članom 3. Pravilnika o poreskom
bilansu, u obrazac PBN unose se podaci koji su is-
kazani na odgovarajućim pozicijama OP u koloni
5 obrasca 2 – „Bilans prihoda i rashoda”, koji je
propisan Pravilnikom o načinu pripreme, sasta-
vljanja i podnošenja finansijskih izveštaja ko-
risnika budžetskih sredstava, korisnika sredstava
organizacija za obavezno socijalno osiguranje i
budžetskih fondova („Sl. glasnik RS”, br. 18/2015
i 104/2018).
Obveznici poreza na dobit podatke u obrazac
PBN za period 1. 1. do 31. 12. 2019. godine unose
na osnovu podataka koji su iskazani u koloni 5 –
„Tekuća godina” iz obrasca 2 – „Bilans prihoda i
rashoda za isti period”. Iznosi se unose u dinari-
ma, a obrazac je sledeći:
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 155
POREZ NA DOBIT
Obrazac PBN
PORESKI BILANS
ZA NEDOBITNU ORGANIZACIJU KOJA PRIMENJUJE KONTNI PLAN ZA BUDŽETSKI SISTEM
za period od _____ do _____ 201_. godine
Red. broj Pozicija Dinara
1 2 3
A) PRIHODI OSTVARENI NA TRŽIŠTU
1. Prihodi od kamata
2. Prihodi od prodaje dobara i usluga ili zakupa od strane tržišnih organizacija
3. Sporedne prodaje dobara i usluga koje vrše državne netržišne jedinice
4. Imputirane prodaje dobara i usluga
5. Ukupno (red. br. od 1 do 4)
B) RASHODI NASTALI U VEZI SA PRIHODIMA OSTVARENIM NA TRŽIŠTU
6. Plate i dodaci zaposlenih
7. Socijalni doprinosi na teret poslodavca
8. Naknade za zaposlene
9. Nagrade, bonusi i ostali posebni rashodi
10. Stalni troškovi
11. Troškovi putovanja
12. Usluge po ugovoru
13. Specijalizovane usluge
14. Tekuće popravke i održavanje (usluge i materijali)
15. Materijal
16. Upotreba osnovnih sredstava
17. Ukupno (red. br. od 6 do 16)
18. Višak prihoda nad rashodima (red. br. 5 – 17)
19. Primanja od prodaje nefinansijske imovine u zalihama
20. Pokriće utrošenih sredstava za nabavku nefinansijske imovine
21. Poreska osnovica (red. br. 18 + 19 – 20)
Unos PRIHODA OSTVARENIH NA TRŽI-
ŠTU vrši se na sledeći način:
Pod rednim brojem 1 unose se prihodi od ka-
mata (OP 2071) iz Bilansa prihoda i rashoda, broj
konta 741100 – Kamate).
Pod rednim brojevima od 2. do 4. unose se pri-
hodi ostvareni prodajom dobara na tržištu ili
vršenjem usluga uz naknadu i to:
▶▶prihodi od prodaje dobara i usluga ili zakupa
od strane tržišnih organizacija (OP 2078 iz Bi-
lansa prihoda i rashoda (broj konta 742100),
▶▶sporedne prodaje dobara i usluga koje vrše dr-
žavne netržišne jedinice (OP 2080 iz Bilansa
prihoda i rashoda (broj konta 742300),
▶▶imputirane prodaje dobara i usluga (OP 2081 iz
Bilansa prihoda i rashoda (broj konta 742400).
Pod rednim brojem 5 unosi se ukupan zbir pri-
hoda (od 1 do 4).
Unos RASHODA NASTALIH U VEZI SA PRI-
HODIMA OSTVARENIM NA TRŽIŠTU vrši
se na sledeći način:
Pod rednim brojevima od 6 do 9 unose se poda-
ci iz Bilansa prihoda i rashoda, i to:
▶▶red. br. 6 – OP 2134 (konto 411000 – Plate, doda-
ci i naknade zaposlenih),
▶▶red. br. 7 – OP 2136 (konto 412000 – Socijalni
doprinosi na teret poslodavca),
▶▶red. br. 8 – (deo OP 2140 iskazan na subanali-
tičkom kontu 413151 – Prevoz na posao i sa posla),
▶▶red. br. 9 – OP 2147 (konto 415100 – Naknade
troškova za zaposlene) i OP 2149 (konto 416100
– Nagrade zaposlenima i ostali posebni rashodi).
Prethodno navedeni rashodi odnose se na po-
slove vezane za ostvarivanje prihoda na tržištu
koji se pokrivaju iz tih prihoda, a ne iz doznače-
nih sredstava iz javnih prihoda i drugih namen-
skih izvora.
Pod rednim brojevima od 10 do 16 (OP 2156
(konto 421000), OP 2164 (konto 422000), OP 2170
(konto 423000), OP 2179 (konto 424000), OP 2187
(konto 425000), OP 2190 (konto 426000) i OP 2200
(konto 430000)) unose se odgovarajući rashodi ve-
156 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
zani za prihode ostvarene na tržištu. Ovi ras-
hodi obračunavaju se i iskazuju srazmerno učešću
prihoda ostvarenih na tržištu u ukupno ostva-
renim prihodima obveznika. Pod ovim rednim
brojevima mogu da se iskažu i ukupni rashodi
obveznika sa navedenih pozicija (OP 2156, 2164,
2170, 2179, 2187, 2190 i 2200) iskazanih u Bilansu
prihoda i rashoda, ukoliko je njihov nastanak ve-
zan isključivo za prihode ostvarene na tržištu.
Pod rednim brojem 17 unosi se ukupan iznos
(zbir iznosa sa red. br. od 6 do 16) rashoda nastalih
u vezi sa prihodima ostvarenim prodajom dobara
na tržištu ili vršenjem usluga uz naknadu.
Pod rednim brojem 18 unosi se iznos ostvarene
razlike prihoda nad rashodima koja se utvrđuje kao
razlika iznosa sa red. br. 5 i 17.
Pod rednim brojem 19 unosi se iznos primanja
od prodaje nefinansijske imovine u zalihama (OP
2114, konto 820000 – Primanja od prodaje zaliha).
Pod rednim brojem 20 unosi se pokriće utro-
šenih sredstava za nabavku nefinansijske imovi-
ne, odnosno izdaci za nefinansijsku imovinu (OP
2300, konto 500000 – Izdaci za nefinansijsku imo-
vinu, umanjeno za OP 2343, konto 550000 – Nefi-
nansijska imovina koja se finansira iz sredstava
za realizaciju nacionalnog investicionog plana).
Pod rednim brojem 21 unosi se poreska osno-
vica koja se utvrđuje kao višak prihoda nad ras-
hodima, tako što se od zbira iznosa sa red. br. 18 i
19 oduzme iznos sa rednog broja 20.
U skladu sa članom 39. Zakona, propisana je
stopa poreza na dobit pravnih lica od 15% koja je
proporcionalna i jednoobrazna.
4. Popunjavanje i podnošenje poreske
prijave na obrascu PDP
Pravilnikom o izmenama i dopunama Pravil-
nika o sadržaju poreske prijave za obračun pore-
za na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br.
94/2019) propisan je novi obrazac PDP – „Pore-
ska prijava za akontaciono – konačno utvrđivanje
poreza na dobit pravnih lica”, koji je odštampan
uz Pravilnik i čini njegov sastavni deo. Poreska
prijava poreza na dobit za 2019. godinu dostavlja
se na tom novopropisanom obrascu (dalje: obra-
zac PDP) i to isključivo u elektronskom obliku,
u skladu sa Pravilnikom o podnošenju poreske
prijave elektronskim putem („Sl. glasnik RS”,
broj 113/2013 i 104/2018 – dalje: Pravilnik o elek-
tronskoj prijavi).
U obrascu PDP nedobitna organizacija po-
punjava delove 1, 2, 3 i 5A.
4. 1. Podaci o prijavi
Prilikom podnošenja poreske prijave za ko-
načnu obavezu za 2019. godinu ne popunjavaju se
polja:
▶▶1.3 „Izmena prijave/akontacije”,
▶▶1.4 „Osnov rešenja”,
▶▶1.5 „Broj rešenja”.
Pod rednim brojem 1.1 „Vrsta prijave” u polje
„Oznaka vrste” upisuje se oznaka 1 .
Polje 1.1a „Osnov” popunjava se ako je u polje 1.1
„Vrsta prijave” uneta oznaka 3 – poreska prijava za
konačnu obavezu u toku poreskog perioda. Dakle, za
utvrđivanje konačne obaveze za porez na dobit ovo
polje se ne popunjava.
Pod rednim brojem 1.2 „Poreski period” uno-
si se datum početka i završetka poreskog perioda.
Dakle, 1. 1. 2019 – 31. 12. 2019. godine za obveznika
koji je poslovao celu godinu, a kod novoosnovanih
pravnih lica unose se podaci: „dan osnivanja” – 31.
12. 2019. godine.
4. 2. Podaci o obvezniku
Podaci iz polja 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.6 i 2.7
obavezni su. Ukoliko se ne navede ili pogrešno
navede bilo koji od njih, podneta poreska prija-
va smatra se formalno neispravnom, tj. netač-
nom.
Pod rednim brojem 2.2 „Tip obveznika” ob-
veznik – nedobitna organizacija koja primenju-
je Kontni plan za budžetski sistem unosi oznaku
4. Unosom oznake 4 obezbediće se unos podataka u
obrazac PBN.
4. 3. Podaci o delatnosti
Podaci iz polja 3.1 i 3.2 su obavezni. Ukoliko
se ne navede ili pogrešno navede bilo koji od
njih, podneta poreska prijava smatra se formal-
no neispravnom, tj. netačnom.
Pod rednim brojem 3.1 „Pretežna delatnost
upisana u Registar Agencije za privredne regi-
stre” unosi se šifra pretežne delatnosti.
Pod rednim brojem 3.2 „Delatnost na osnovu
koje je u obračunskom periodu ostvareno najveće
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 157
POREZ NA DOBIT
učešće u ukupnom prihodu” unosi se šifra de-
latnosti na osnovu koje je u obračunskom periodu
ostvareno najveće učešće u ukupnom prihodu.
Nakon popunjavanja 1, 2. i 3. dela poreske pri-
jave PDP, poreski obveznik, u zavisnosti od
oznake upisane u polje 1.1 „Vrsta prijave”, kao
i oznake upisane u polje 2.2 „Tip obveznika”, do-
bija mogućnost izbora odgovarajućeg poreskog
bilansa i isti popunjava.
Po okončanju unosa podataka u odgovarajući
obrazac poreskog bilansa, poreski obveznik
prelazi na unos podataka u priloge koji se
podnose uz poreski bilans. Nakon popunjavanja
podataka u prilozima koji se podnose uz poreski
bilans, poreski obveznik nastavlja sa unosom
ostalih podataka u PDP obrazac.
4. 5A Podaci od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze za nedobitne organizacije
Pod rednim brojem 5.10 „Poreska osnovica”
unosi se podatak sa rednog broja 21 obrasca PBN.
Prilikom izbora tipa obveznika u polju 2.2 au-
tomatski se otvara mogućnost unošenja podataka
koji odgovaraju izabranom tipu obveznika.
Pod rednim brojem 5.11 „Poresko oslobođenje”
unosi se iznos za koji obveznik ostvaruje poresko
oslobođenje u skladu sa članom 44. Zakona. Iznos
oslobođenja ne može da bude viši od 400.000 di-
nara, a obavezno je dokazati ispunjenost uslova
propisanih Zakonom. Zbog toga obveznik podnosi
izjavu na obrascu IPONO – „Izjava o poreskom
oslobođenju za nedobitnu organizaciju”, koju uvozi
kao datoteku u delu obrasca „Prilozi”. U sluča-
ju da je višak prihoda nad rashodima (polje 5.10)
viši od 400.000 dinara, sistem ne dozvoljava da se
štiklira √ polje 5.11 jer obveznik nema pravo na
poresko oslobođenje.
Automatski se učitavaju podaci pod rednim
brojevima:
ff5.12 „Poreska stopa” – ispisuje se stopa poreza
na dobit od 15%;
ff5.13 „Iznos obračunatog poreza za uplatu” – iz-
nos obračunatog poreza za uplatu, koji se utvrđuje
kao iznos sa rednog broja 5.10 „Poreska osnovica”
× redni broj 5.12 „Poreska stopa”, tačnije:
▶▶ako je iznos na rednom broju 5.10 veći od 400.000
dinara, poreska stopa sa rednog broja 5.12 prime-
njuje se na ceo iznos;
▶▶ako je štiklirano polje 5.11, što znači da su is-
punjeni uslovi za ostvarivanje prava na poresko
oslobođenje, pod ovim rednim brojem upisuje se
vrednost nula („0”).
U skladu sa članom 63. Zakona propisano je da je
poreski obveznik dužan da nadležnom poreskom
organu podnese poresku prijavu u kojoj je obračunat
porez u roku od sto osamdeset dana od dana isteka
perioda za koji se utvrđuje porez. Uz poresku pri-
javu poreski obveznik je dužan da podnese poreski
bilans za period za koji se utvrđuje porez.
Shodno prethodnoj konstataciji, krajnji rok za
podnošenje poreske prijave za 2019. godinu jeste
28. jun 2020. godine.
Shodno članu 16. stav 1. Pravilnika o poreskoj
prijavi, prijava se smatra podnetom kada Poreska
uprava potvrdi formalnu ispravnost i matema-
tičku tačnost iskazanih podataka, dodeli brojeve
prijave, broj odobrenja za plaćanje ukupnog iznosa
obaveze po tom osnovu i u elektronskom obliku po-
menute informacije dostavi podnosiocu prijave.
Prema 2. stavu člana 16, obaveza utvrđena po
osnovu izmenjene poreske prijave i po osnovu iz-
menjene poreske prijave po nalogu kontrole, kao i
po osnovu prijave za izmenu mesečne akontacije,
plaća se uz poziv na broj odobrenja za plaćanje koji
je dodeljen prvobitno podnetoj prijavi. Napomi-
njemo da se prijava u vezi sa izmenom mesečne akon-
tacije ne odnosi na KBS – nedobitne organizacije,
shodno članu 67 Zakona.
U skladu sa članom 2. Pravilnika o poreskoj
prijavi, obveznik koji ima pravo na poresko oslo-
bođenje iz člana 44. Zakona, uz prijavu, nadležnom
poreskom organu dostavlja i izjavu na obrascu
IPONO – „Izjava o ispunjenosti uslova za po-
resko oslobođenje nedobitne organizacije”, koji
je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sa-
stavni deo.
5. Obračunavanje i plaćanje poreza i
računovodstvena evidencija
Prema odredbi člana 66. Zakona, poreski obve-
znik je dužan da u poreskoj prijavi obračuna porez
na dobit za poreski period za koji se prijava pod-
nosi. Saglasno odredbi člana 68a Zakona, poreski
obveznik koji nema obavezu plaćanja poreza na do-
bit u vidu mesečnih akontacija, u skladu sa ovim
zakonom, porez na dobit plaća za poreski period u
roku propisanom za podnošenje poreske prijave i
poreskog bilansa za taj period. To znači da će obra-
158 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
čunati porez na dobit pravnih lica, iskazan u po-
reskom bilansu (obrazac PBN) i poreskoj prijavi
(obrazac PDP) za 2019. godinu, morati da se plati
u roku do kada se predaje poreska prijava zajedno sa
poreskim bilansom, tj. do 28. 6. 2020. godine.
Primer: Knjiženje poreza
KBS – nedobitna organizacija u poreskom
bilansu iskazala je porez na dobit u iznosu od
480.000,00 dinara. Podnošenjem poreske prijave
26. 6. 2020. godine platila je obračunati porez na
dobit u iznosu od 72.000,00 dinara (480.000,00 h
15%).
Knjiženje:
Red.
br. Konto Opis Dug. Potr.
1. 482191/1 Ostali porezi – porez na
dobit pravnih lica 72.000,00
245219 Obaveze po osnovu drugih
poreza 72.000,00
– za obračunati porez na dobit za 2019. godinu na osnovu poreske
prijave i poreskog bilansa
2. 245219 Obaveze po osnovu drugih
poreza 72.000,00
121112 Žiro račun 72.000,00
– za plaćeni porez na dobit za 2019. godinu na dan podnošenja
poreske prijave i poreskog bilansa 26. 6. 2020. godine
Zaključak
Pri utvrđivanju poreske osnovice poreza na
dobit u nedobitnim organizacijama uočeno je da
se neki indirektni korisnici budžetskih sredsta-
va, poput osnovnih i srednjih škola, suočavaju sa
činjenicom da postaju poreski obveznici, mada ne
bi trebalo, zato što prihode ostvarene na trži-
štu pod red. br. 3 obrasca PBN („Poreski bilans
za nedobitnu organizaciju koja primenjuje kontni
plan za budžetski sistem”) treba da iskažu na po-
ziciji – sporedne prodaje dobara prihoda i uslu-
ga koje vrše državne netržišne jedinice, a to je
iznos koji se uzima iz bilansa prihoda i rashoda
sa OP 2081.
Reč je o sintetičkom kontu 742300 – Sporedne
prodaje dobara i usluga koje vrše državne netr-
žišne jedinice, u okviru kog je obuhvaćen suba-
nalitički konto 742378 – Roditeljski dinar za
vannastavne aktivnosti. Na tom kontu knjiže
se uplate za đake koji planiraju đačke ekskur-
zije. S obzirom na to da roditelji đaka u skladu
sa odlukom Saveta roditelja uplaćuju sukcesivno
iznose za đačke ekskurzije, obično do šest mese-
ci, tako uplaćena sredstva u jednoj godini, koja
će se trošiti u narednoj godini, imaju odraza na
povećanje prihoda ostvarenih na tržištu. Dakle,
sva uplaćena sredstva, recimo, u 2019. godini, pri
čemu će ekskurzija biti u maju 2020. godine, tre-
tiraju se kao prihodi ostvareni na tržištu, što
suštinski nije ispravno. Tako uplaćena sredstva
po navedenom osnovu često su prelazila iznos ne-
oporezive osnovice do 400.000 dinara, pa je posle-
dica toga bilo to da su škole postajale obveznici
poreza na dobit koji su morale da plate državi.
Prilikom iskazivanja rashoda nastalih u vezi
sa prihodima ostvarenim na tržištu veoma spor-
nim smatramo način evidentiranja plata i dodata-
ka zaposlenih iskazanih na rednom broju 6 obrasca
PBN. Da bi se pratilo koliki je iznos plata i do-
dataka zaposlenih ostvaren u vezi sa ostvarenim
prihodima na tržištu, morala bi da se uspostavi
dvojna evidencija, tj. koliko se za plate dotira iz
budžeta, a koliko su plate iz dopunske delatnosti
po osnovu utrošenih sati za proizvode i usluge
koji se realizuju na tržištu. Ovaj problem tre-
balo bi sagledavati još celovitije, počev od usva-
janja godišnjih finansijskih planova. Dakle, u
tim planovima trebalo bi analitički raščlani-
ti kolika sredstva za plate i dodatke treba da se
obezbede u budžetu, a kolika će stvoriti korisnik
budžetskih sredstava. Neka ovo bude i dalje predlog
za razmišljanje kako da se stvore dodatni prihodi
korisnika budžetskih sredstava, kao i da se, shodno
tome, stvore podloge za računovodstveno evidenti-
ranje takvih poslovnih događaja. PS
3
DECENIJE