U praksi su česte situacije da društva dobijaju fakture i drugu dokumentaciju za knjiženje nakon isteka poslovne godine, pri čemu se iste odnose na promet roba i usluga iz prethodne godine. Računovodstveno evidentiranje navedenih transakcija zavisi od toga da li je društvo već predalo Agenciji za privredne registre finansijske izveštaje za javno objavljivanje ili nije, s obzirom na to da je zakonski rok za njihovu predaju do kraja juna 2019. godine.
Skip to PDF contentAPRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 39
RAČUNOVODSTVO
Mr Milica Bjelić, ovlašćeni interni i eksterni revizor
Računovodstveno evidentiranje
transakcija u 2019. godini koje
se odnose na promet roba i usluga
2018. godine
U praksi su česte situacije da društva dobijaju fakture i drugu dokumentaciju
za knjiženje nakon isteka poslovne godine, pri čemu se iste odnose na promet
roba i usluga iz prethodne godine. Računovodstveno evidentiranje navedenih
transakcija zavisi od toga da li je društvo već predalo Agenciji za privredne
registre finansijske izveštaje za javno objavljivanje ili nije, s obzirom na to
da je zakonski rok za njihovu predaju do kraja juna 2019. godine.
Evidentiranje računa nakon javnog
objavljivanja finansijskih izveštaja
za 2018. godinu
Primer: Račun dobavljača
Društvo je do kraja februara 2019. godine
predalo Agenciji za privredne registre isto-
vremeno finansijske izveštaje za statističke
potrebe i javno objavljivanje. Nakon predaje fi-
nansijskih izveštaja stigla je faktura za odr-
žavanje poslovnog prostora, izdata od strane
preduzetnika koji nije u sistemu PDV-a, u iznosu
od 40.000 dinara.
Konto Opis Dug. Potr.
592 Rashodi po osnovu ispravki
grešaka iz ranijih godina koje
nisu materijalno značajne 40.000
435 Dobavljači u zemlji 40.000
– ispravka materijalno beznačajne greške za fakturu iz
ranijeg perioda
Knjiženje će se vršiti na računu 592 jer se
radi o nematerijalnom iznosu i neće se knjiži-
ti na račune grupe 55 jer se radi o trošku koji se
odnosi na prethodnu godinu.
40 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
RAČUNOVODSTVO
Primer: Faktura kupcu
Nakon predaje finansijskih izveštaja za jav-
no objavljivanje za 2018. godinu, koje je društvo
predalo u martu, društvo je utvrdilo da nije
proknjižena faktura za usluge pružene u decem-
bru 2018. godine, u iznosu od 100.000 dinara plus
PDV u iznosu od 20.000 dinara. S obzirom na to
da greška nije materijalno značajna, priznat je
prihod iz ranijih godina.
Konto Opis Dug. Potr.
204 Kupci u zemlji 120.000
470 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi 20.000
692 Prihodi po osnovu ispravki
grešaka iz ranijih godina
koje nisu materijalno značajne 100.000
– za prihode iz ranijih godina koji nisu materijalno
značajni
Knjiženje će se vršiti na računu 692 jer se
radi o nematerijalnom iznosu i neće se knjiži-
ti na račune grupe 61 jer se radi o prihodu koji
se odnosi na prethodnu godinu.
Evidentiranje građevinskih situacija
koje se odnose na 2018. godinu, a
obaveza za PDV nastaje u 2019. godini
Zbog vremenskog trajanja radova u građevi-
narstvu neophodno je da se na kraju obračunskog
perioda, a i kraće, ispostave privremene građe-
vinske situacije.
U pogledu privremenih građevinskih situa-
cija ne dolazi do isporuke građevinskog objek-
ta, već do preseka izvedenih radova, koji treba
da se naplate do konačne situacije overene od
strane nadzornog organa.
Privremena građevinska situacija može da
se ispostavi investitoru radova tek nakon ove-
re od strane nadzornog organa.
Zbog takve procedure, privremenu situaciju
za građevinske radove koji su izvedeni u decem-
bru tekuće godine nadzorni organ može da ove-
ri posle isteka te godine, odnosno u narednoj
godini. Bez obzira na to, ova građevinska situa-
cija mora da se proknjiži u poslovnim knjigama
za tekuću godinu ako društvo još uvek nije javno
objavilo finansijske izveštaje, jer se ista od-
nosi na presek radova u prethodnoj godini.
Odredbom člana 10. stav 2. tačka 3) Zakona o
PDV-u propisano je da se poreskim dužnikom
smatra primalac dobara i usluga iz oblasti
građevinarstva, obveznik PDV-a, odnosno lice
iz člana 9. stav 1. ovog zakona, za promet izvr-
šen od strane obveznika PDV-a, pod sledećim
uslovima:
● radi se o prometu dobara i usluga koji je ak-
tom ministra finansija (Pravilnik o utvrđiva-
nju dobara i usluga iz oblasti građevinarstva za
svrhu određivanja poreskog dužnika za porez na
dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 86/2015))
definisan kao promet dobara i usluga iz obla-
sti građevinarstva u skladu sa Zakonom o PDV-u;
● promet dobara i usluga vrši obveznik PDV-a
i
● primalac dobara ili usluga je obveznik PDV-a
ili lice iz člana 9. stav 1. Zakona o PDV-u (Re-
publika Srbija i njeni organi, organi terito-
rijalne autonomije i lokalne samouprave, kao i
pravna lica osnovana Zakonom, odnosno aktom
organa Republike, teritorijalne autonomije ili
lokalne samouprave u cilju obavljanja poslova
državne uprave ili lokalne samouprave).
Primer: Privremena građevinska situacija
Privredno društvo – izvođač građevinskih
radova – izdalo je investitoru privremenu si-
tuaciju za izvršene građevinske usluge koja je
overena od strane nadzornog organa 1. marta
2019. godine, za radove koji se odnose na novem-
bar i decembar 2018. godine. Vrednost radova
iznosi 5.000.000 dinara. Privremena situacija
o izvedenim građevinskim radovima u prethod-
noj 2018. godini ispostavljena je pre odobre-
nja finansijskih izveštaja za tu godinu i kod
investitora i kod izvođača radova, pa shodno
tome treba izvršiti knjiženje kod građevin-
skog društva i kod investitora u 2018. godini.
Investitor je, kao poreski dužnik, obračunao
PDV u martu 2019. godine na osnovu privremene
situacije. U ovom primeru radi se o izvedenim
radovima u 2018. godini po osnovu kojih su kod
izvođača radova nastali troškovi u toj godini,
tako da po tom osnovu treba da se utvrdi prihod
za 2018. godinu, u skladu sa načelom nastanka po-
slovnog događaja i načelom uzročnosti prihoda
i rashoda.
Knjiženje u 2018. godini
a) kod izvođača radova
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 41
RAČUNOVODSTVO
Konto Opis Dug. Potr.
204 Kupci u zemlji 5.000.000
614 Prihodi od prodaje
proizvoda i usluga na
domaćem tržištu
5.000.000
– za izvedene radove u 2018. godini po privremenoj
građevinskoj situaciji koja je overena od strane
nadzornog organa u 2019. godini
S obzirom na to da izvođač radova nema oba-
vezu da obračuna PDV, već obračun vrši inve-
stitor kao poreski dužnik, izvođač u svojim
knjigama na dan bilansa vrši samo knjiženje
prihoda i potraživanja jer su radovi izvršeni
u novembru i decembru 2018. godine. U 2019. godi-
ni izvođač radova u konkretnom slučaju ne vrši
nikakva dodatna knjiženja.
b) kod investitora
Konto Opis Dug. Potr.
026 Nekretnine, postrojenja i
oprema u pripremi 5.000.000
2709 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama
po opštoj stopi (osim
plaćenih avansa) –
razgraničeni PDV 1.000.000
435 Dobavljači u zemlji 5.000.000
4709 Obaveze za porez na do-
datu vrednost po izdatim
fakturama po opštoj
stopi (osim primljenih
avansa) – razgraničene
obaveze za PDV 1.000.000
– za primljene radove iz 2018. godine po privremenoj
građevinskoj situaciji koja je overena od strane
nadzornog organa u martu 2019. godine
Knjiženje u 2019. godini kod investitora
Konto Opis Dug. Potr.
2701 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama po
opštoj stopi (osim plaćenih
avansa) 1.000.000
2709 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama po
opštoj stopi (osim plaćenih
avansa) – razgraničeni PDV 1.000.000
4709 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi
(osim primljenih avansa) –
razgraničene obaveze za PDV 1.000.000
4701 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi
(osim primljenih avansa) 1.000.000
– za obračun PDV-a kao poreski dužnik po poreskoj prijavi za
mart 2019. godine
ëSkrećemo pažnju na to da su ukinuti ra-
čuni 287 – Razgraničeni porez na doda-
tu vrednost i 497 – Razgraničene obaveze za
porez na dodatu vrednost. Umesto ovih raču-
na, preporuka je da obveznici otvore analitičke
podračune u okviru odgovarajućeg računa
grupa 27 i 47, na kojima će iskazivati PDV po
osnovu poslovnih promena koje se, prema raču-
novodstvenim pravilima, evidentiraju u teku-
ćem obračunskom periodu, dok obaveza za PDV,
odnosno pravo na odbitak prethodnog poreza,
u skladu sa Zakonom o PDV-u, dospeva odno-
sno nastaje u narednom obračunskom periodu.
Evidentiranje naknadno odobrenog
(super)rabata kupcima na promet
izvršen u 2018. godini
Odobrenje naknadno odobrenih superrabata
i drugih popusta kupcima za promet izvršen u
tekućoj godini najčešće se vrši po isteku ka-
lendarske godine, odnosno u januaru naredne
godine.
Naknadno odobreni popusti (kasa-skonto, su-
perrabat, bonifikacije i sl.) odnose se na rani-
je obavljani promet za koji je izdat račun u kojem
je iskazan PDV i koji je plaćen i iskazan u PP PDV
za odgovarajući period. Izdavanjem računa izvr-
šena su i knjiženja u poslovnim knjigama kako
kod prodavca tako i kod kupca, gde su iskazani
troškovi, prihodi i odgovarajuće obaveze i po-
traživanja. Naknadno odobreni popusti menjaju
navedena knjiženja u poslovnim knjigama, kao
i osnovicu za promet dobara i usluga koji je
oporeziv PDV-om, jer su i podaci o ranijem
prometu izmenjeni.
Ti popusti se vrše na osnovu ranije ugovo-
renih kriterijuma prodaje, ali oni istovre-
meno utiču na već obračunat PDV po izdatim
fakturama za izvršen promet robe i usluga.
Prema članu 4. st. 1. i 2. Pravilnika o načinu
izmene poreske osnovice za obračunavanje po-
reza na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br.
86/2015), ako se osnovica za oporezivi promet
dobara ili usluga naknadno smanji, obveznik
PDV-a koji je izvršio promet dobara ili uslu-
ga, a koji je poreski dužnik za taj promet u skla-
du sa Zakonom o PDV-u, može da smanji iznos
obračunatog PDV-a ako obveznik PDV-a kome
je izvršen promet dobara ili usluga ispravi
42 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
RAČUNOVODSTVO
odbitak prethodnog poreza i o tome pismeno oba-
vesti isporučioca dobara ili usluga.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako je promet
dobara ili usluga izvršen obvezniku PDV-a,
odnosno drugom licu koje nema pravo na odbi-
tak prethodnog poreza, obveznik PDV-a može da
smanji osnovicu i iznos obračunatog PDV-a ako
poseduje dokument o smanjenju osnovice izdat u
skladu sa pravilnikom kojim se određuju sluča-
jevi u kojima nema obaveze izdavanja računa i o
računima kod kojih mogu da se izostave pojedini
podaci, odnosno drugi dokument kojim se doka-
zuje da je smanjena naknada za promet dobara ili
usluga, izdat od strane obveznika PDV-a koji je
izvršio promet dobara ili usluga, a potvrđen
od strane primaoca dobara ili usluga.
Iz Mišljenja Ministarstva finansija br.
011–00–1190/2014–04 od 14. 4. 2015. godine:
Ako se osnovica za oporezivi promet dobara
i usluga naknadno izmeni – smanji, obveznik PDV-a
koji je izvršio promet dobara i usluga može izme-
niti iznos PDV-a samo ako obveznik PDV-a kome je
izvršen promet dobara i usluga ispravi odbitak
prethodnog PDV-a i ako o tome pismeno obavesti
obveznika PDV-a – isporučioca dobara i usluga.
Dakle, obveznik PDV-a koji je izvršio oporezivi
promet dobara i usluga može da, posle izvršenog
prometa, smanji osnovicu za obračunavanje PDV-a
i iznos obračunatog PDV-a, pod uslovom da je ob-
veznik PDV-a kome je izvršen promet dobara i
usluga ispravio odbitak prethodnog poreza i da
je o tome pismeno obavestio obveznika PDV-a –
isporučioca dobara i usluga. U slučaju smanjenja
osnovice za obračunavanje PDV-a, obveznik PDV-a
koji je izvršio oporezivi promet dobara i usluga
izdaje dokument u skladu sa članom 15. Pravilni-
ka o određivanju slučajeva u kojima nema obaveze
izdavanja računa i o računima kod kojih se mogu
izostaviti pojedini podaci („Sl. glasnik RS”,
br. 123/2012 – dalje: Pravilnik), koji treba da
sadrži sledeće podatke: naziv, adresu i PIB ob-
veznika – izdavaoca dokumenta, mesto i datum
izdavanja i redni broj dokumenta, naziv, adresu
i PIB obveznika – primaoca dokumenta, iznos za
koji je smanjena osnovica za obračunavanje PDV-a,
poresku stopu koja se primenjuje, iznos za koji je
smanjen iznos obračunatog PDV-a i broj i datum
izdavanja računa za izvršeni promet dobara i
usluga.
Dakle, ako je promet izvršen poreskom ob-
vezniku koji ima pravo na odbitak PDV-a za iz-
vršen promet, izmena poreske osnovice zavisi
i uslovljena je posedovanjem obaveštenja da je
primalac dobara ili usluga izvršio ispravku
odbitka prethodnog poreza (ovo obaveštenje
kupac može da dâ na samom dokumentu iz člana
15. Pravilnika o određivanju slučajeva u kojima
nema obaveze izdavanja računa i o računima kod
kojih se mogu izostaviti pojedini podaci („Sl.
glasnik RS”, br. 123/2012 i 86/2015, 52/2018), koji
mu je dostavljen od strane prodavca).
Primer: Odobreni superrabat
Privredno društvo – prodavac, obveznik
PDV-a, odobrava privrednom društvu – kupcu,
obvezniku PDV-a, superrabat za isporučenu robu
u toku 2018. godine – iznos od 2.400.000 dinara
sa PDV-om. O tome prodavac dostavlja kupcu knji-
žno odobrenje 27. februara 2019. godine, kojim
ga obaveštava da popust iznosi 2.400.000 dina-
ra, a da se 400.000 dinara odnosi na PDV po op-
štoj stopi od 20%. Prodata je sva roba na koju se
odnosi rabat.
Uz knjižno odobrenje dostavljen je i obračun
utvrđenog superrabata. U vezi sa dobijenim knji-
žnim odobrenjem kupac dostavlja prodavcu po-
tvrdu o umanjenju prenetog PDV-a po tom osnovu
u iznosu od 400.000 dinara.
Knjiženje na dan 31. 12. 2018. godine
a) kod prodavca:
Konto Opis Dug. Potr.
204 Kupci u zemlji – 2.400.000
604 Prihodi od prodaje
robe na domaćem
tržištu – 2.000.000
2709 Porez na dodatu
vrednost u primljenim
fakturama po opštoj
stopi (osim plaćenih
avansa) – razgraničeni
PDV 400.000
– za naknadno odobren superrabat
b) kod kupca:
Konto Opis Dug. Potr.
4709 Obaveze za porez na
dodatu vrednost po
osnovu sopstvene
potrošnje po opštoj
stopi – razgraničene
obaveze za PDV
400.000
435 Dobavljači u zemlji –2.400.000
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 43
RAČUNOVODSTVO
Konto Opis Dug. Potr.
501 Nabavna vrednost
prodate robe
– 2.000.000
– za dobijeno knjižno odobrenje
Knjiženje u 2019. godini
a) kod prodavca:
Konto Opis Dug. Potr.
279 Potraživanja za više
plaćeni porez na dodatu
vrednost 400.000
2709 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama po
opštoj stopi (osim plaćenih
avansa) – razgraničeni PDV 400.000
– za prenos razgraničenog PDV-a za knjižno odobrenje
izdato u februaru 2019. godine, koje se odnosi na promet
iz 2018. godine
b) kod kupca:
Konto Opis Dug. Potr.
4709 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi
(osim primljenih avansa)
– razgraničene obaveze za
PDV 400.000
Konto Opis Dug. Potr.
479 Obaveze za porez na
dodatu vrednost po osnovu
razlike obračunatog poreza
na dodatu vrednost i
prethodnog poreza 400.000
– za prenos razgraničenog PDV-a za knjižno odobrenje
dobijeno u februaru 2019. godine, koje se odnosi na
promet iz 2018. godine
Uobičajeno je da društva, pogotovo ona koja
se bave maloprodajom, s dobavljačima ugova-
raju godišnje bonuse ili rabate, tj. odobrenja
koja zavise od ostvarenog godišnjeg prometa.
Iako se u praksi takve vrste odobrenja veći-
nom u celosti priznaju u prihod, ona imaju
obeležje naknadno odobrenog popusta za na-
bavljenu robu, pa bi u stvari trebalo da se za
te iznose koriguje trošak nabavne vrednosti
prodate robe.
Pritom treba voditi računa o tome da deo
robe koja je nabavljena od dobavljača još nije
prodat, već stoji na zalihama. Mišljenja smo
da za tu robu iznos navedenog odobrenja ne bi
trebalo priznati u Bilansu uspeha, nego bi za
iznos ostvarenoga bonusa trebalo smanjiti
vrednost zaliha trgovačke robe. Time bi se
ostvarilo pravilno povezivanje prihoda i ras-
hoda, a i umanjenje osnovice poreza na dobit.
PS
RAČUNOVODSTVO
Mr Milica Bjelić, ovlašćeni interni i eksterni revizor
Računovodstveno evidentiranje
transakcija u 2019. godini koje
se odnose na promet roba i usluga
2018. godine
U praksi su česte situacije da društva dobijaju fakture i drugu dokumentaciju
za knjiženje nakon isteka poslovne godine, pri čemu se iste odnose na promet
roba i usluga iz prethodne godine. Računovodstveno evidentiranje navedenih
transakcija zavisi od toga da li je društvo već predalo Agenciji za privredne
registre finansijske izveštaje za javno objavljivanje ili nije, s obzirom na to
da je zakonski rok za njihovu predaju do kraja juna 2019. godine.
Evidentiranje računa nakon javnog
objavljivanja finansijskih izveštaja
za 2018. godinu
Primer: Račun dobavljača
Društvo je do kraja februara 2019. godine
predalo Agenciji za privredne registre isto-
vremeno finansijske izveštaje za statističke
potrebe i javno objavljivanje. Nakon predaje fi-
nansijskih izveštaja stigla je faktura za odr-
žavanje poslovnog prostora, izdata od strane
preduzetnika koji nije u sistemu PDV-a, u iznosu
od 40.000 dinara.
Konto Opis Dug. Potr.
592 Rashodi po osnovu ispravki
grešaka iz ranijih godina koje
nisu materijalno značajne 40.000
435 Dobavljači u zemlji 40.000
– ispravka materijalno beznačajne greške za fakturu iz
ranijeg perioda
Knjiženje će se vršiti na računu 592 jer se
radi o nematerijalnom iznosu i neće se knjiži-
ti na račune grupe 55 jer se radi o trošku koji se
odnosi na prethodnu godinu.
40 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
RAČUNOVODSTVO
Primer: Faktura kupcu
Nakon predaje finansijskih izveštaja za jav-
no objavljivanje za 2018. godinu, koje je društvo
predalo u martu, društvo je utvrdilo da nije
proknjižena faktura za usluge pružene u decem-
bru 2018. godine, u iznosu od 100.000 dinara plus
PDV u iznosu od 20.000 dinara. S obzirom na to
da greška nije materijalno značajna, priznat je
prihod iz ranijih godina.
Konto Opis Dug. Potr.
204 Kupci u zemlji 120.000
470 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi 20.000
692 Prihodi po osnovu ispravki
grešaka iz ranijih godina
koje nisu materijalno značajne 100.000
– za prihode iz ranijih godina koji nisu materijalno
značajni
Knjiženje će se vršiti na računu 692 jer se
radi o nematerijalnom iznosu i neće se knjiži-
ti na račune grupe 61 jer se radi o prihodu koji
se odnosi na prethodnu godinu.
Evidentiranje građevinskih situacija
koje se odnose na 2018. godinu, a
obaveza za PDV nastaje u 2019. godini
Zbog vremenskog trajanja radova u građevi-
narstvu neophodno je da se na kraju obračunskog
perioda, a i kraće, ispostave privremene građe-
vinske situacije.
U pogledu privremenih građevinskih situa-
cija ne dolazi do isporuke građevinskog objek-
ta, već do preseka izvedenih radova, koji treba
da se naplate do konačne situacije overene od
strane nadzornog organa.
Privremena građevinska situacija može da
se ispostavi investitoru radova tek nakon ove-
re od strane nadzornog organa.
Zbog takve procedure, privremenu situaciju
za građevinske radove koji su izvedeni u decem-
bru tekuće godine nadzorni organ može da ove-
ri posle isteka te godine, odnosno u narednoj
godini. Bez obzira na to, ova građevinska situa-
cija mora da se proknjiži u poslovnim knjigama
za tekuću godinu ako društvo još uvek nije javno
objavilo finansijske izveštaje, jer se ista od-
nosi na presek radova u prethodnoj godini.
Odredbom člana 10. stav 2. tačka 3) Zakona o
PDV-u propisano je da se poreskim dužnikom
smatra primalac dobara i usluga iz oblasti
građevinarstva, obveznik PDV-a, odnosno lice
iz člana 9. stav 1. ovog zakona, za promet izvr-
šen od strane obveznika PDV-a, pod sledećim
uslovima:
● radi se o prometu dobara i usluga koji je ak-
tom ministra finansija (Pravilnik o utvrđiva-
nju dobara i usluga iz oblasti građevinarstva za
svrhu određivanja poreskog dužnika za porez na
dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br. 86/2015))
definisan kao promet dobara i usluga iz obla-
sti građevinarstva u skladu sa Zakonom o PDV-u;
● promet dobara i usluga vrši obveznik PDV-a
i
● primalac dobara ili usluga je obveznik PDV-a
ili lice iz člana 9. stav 1. Zakona o PDV-u (Re-
publika Srbija i njeni organi, organi terito-
rijalne autonomije i lokalne samouprave, kao i
pravna lica osnovana Zakonom, odnosno aktom
organa Republike, teritorijalne autonomije ili
lokalne samouprave u cilju obavljanja poslova
državne uprave ili lokalne samouprave).
Primer: Privremena građevinska situacija
Privredno društvo – izvođač građevinskih
radova – izdalo je investitoru privremenu si-
tuaciju za izvršene građevinske usluge koja je
overena od strane nadzornog organa 1. marta
2019. godine, za radove koji se odnose na novem-
bar i decembar 2018. godine. Vrednost radova
iznosi 5.000.000 dinara. Privremena situacija
o izvedenim građevinskim radovima u prethod-
noj 2018. godini ispostavljena je pre odobre-
nja finansijskih izveštaja za tu godinu i kod
investitora i kod izvođača radova, pa shodno
tome treba izvršiti knjiženje kod građevin-
skog društva i kod investitora u 2018. godini.
Investitor je, kao poreski dužnik, obračunao
PDV u martu 2019. godine na osnovu privremene
situacije. U ovom primeru radi se o izvedenim
radovima u 2018. godini po osnovu kojih su kod
izvođača radova nastali troškovi u toj godini,
tako da po tom osnovu treba da se utvrdi prihod
za 2018. godinu, u skladu sa načelom nastanka po-
slovnog događaja i načelom uzročnosti prihoda
i rashoda.
Knjiženje u 2018. godini
a) kod izvođača radova
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 41
RAČUNOVODSTVO
Konto Opis Dug. Potr.
204 Kupci u zemlji 5.000.000
614 Prihodi od prodaje
proizvoda i usluga na
domaćem tržištu
5.000.000
– za izvedene radove u 2018. godini po privremenoj
građevinskoj situaciji koja je overena od strane
nadzornog organa u 2019. godini
S obzirom na to da izvođač radova nema oba-
vezu da obračuna PDV, već obračun vrši inve-
stitor kao poreski dužnik, izvođač u svojim
knjigama na dan bilansa vrši samo knjiženje
prihoda i potraživanja jer su radovi izvršeni
u novembru i decembru 2018. godine. U 2019. godi-
ni izvođač radova u konkretnom slučaju ne vrši
nikakva dodatna knjiženja.
b) kod investitora
Konto Opis Dug. Potr.
026 Nekretnine, postrojenja i
oprema u pripremi 5.000.000
2709 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama
po opštoj stopi (osim
plaćenih avansa) –
razgraničeni PDV 1.000.000
435 Dobavljači u zemlji 5.000.000
4709 Obaveze za porez na do-
datu vrednost po izdatim
fakturama po opštoj
stopi (osim primljenih
avansa) – razgraničene
obaveze za PDV 1.000.000
– za primljene radove iz 2018. godine po privremenoj
građevinskoj situaciji koja je overena od strane
nadzornog organa u martu 2019. godine
Knjiženje u 2019. godini kod investitora
Konto Opis Dug. Potr.
2701 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama po
opštoj stopi (osim plaćenih
avansa) 1.000.000
2709 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama po
opštoj stopi (osim plaćenih
avansa) – razgraničeni PDV 1.000.000
4709 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi
(osim primljenih avansa) –
razgraničene obaveze za PDV 1.000.000
4701 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi
(osim primljenih avansa) 1.000.000
– za obračun PDV-a kao poreski dužnik po poreskoj prijavi za
mart 2019. godine
ëSkrećemo pažnju na to da su ukinuti ra-
čuni 287 – Razgraničeni porez na doda-
tu vrednost i 497 – Razgraničene obaveze za
porez na dodatu vrednost. Umesto ovih raču-
na, preporuka je da obveznici otvore analitičke
podračune u okviru odgovarajućeg računa
grupa 27 i 47, na kojima će iskazivati PDV po
osnovu poslovnih promena koje se, prema raču-
novodstvenim pravilima, evidentiraju u teku-
ćem obračunskom periodu, dok obaveza za PDV,
odnosno pravo na odbitak prethodnog poreza,
u skladu sa Zakonom o PDV-u, dospeva odno-
sno nastaje u narednom obračunskom periodu.
Evidentiranje naknadno odobrenog
(super)rabata kupcima na promet
izvršen u 2018. godini
Odobrenje naknadno odobrenih superrabata
i drugih popusta kupcima za promet izvršen u
tekućoj godini najčešće se vrši po isteku ka-
lendarske godine, odnosno u januaru naredne
godine.
Naknadno odobreni popusti (kasa-skonto, su-
perrabat, bonifikacije i sl.) odnose se na rani-
je obavljani promet za koji je izdat račun u kojem
je iskazan PDV i koji je plaćen i iskazan u PP PDV
za odgovarajući period. Izdavanjem računa izvr-
šena su i knjiženja u poslovnim knjigama kako
kod prodavca tako i kod kupca, gde su iskazani
troškovi, prihodi i odgovarajuće obaveze i po-
traživanja. Naknadno odobreni popusti menjaju
navedena knjiženja u poslovnim knjigama, kao
i osnovicu za promet dobara i usluga koji je
oporeziv PDV-om, jer su i podaci o ranijem
prometu izmenjeni.
Ti popusti se vrše na osnovu ranije ugovo-
renih kriterijuma prodaje, ali oni istovre-
meno utiču na već obračunat PDV po izdatim
fakturama za izvršen promet robe i usluga.
Prema članu 4. st. 1. i 2. Pravilnika o načinu
izmene poreske osnovice za obračunavanje po-
reza na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS”, br.
86/2015), ako se osnovica za oporezivi promet
dobara ili usluga naknadno smanji, obveznik
PDV-a koji je izvršio promet dobara ili uslu-
ga, a koji je poreski dužnik za taj promet u skla-
du sa Zakonom o PDV-u, može da smanji iznos
obračunatog PDV-a ako obveznik PDV-a kome
je izvršen promet dobara ili usluga ispravi
42 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
RAČUNOVODSTVO
odbitak prethodnog poreza i o tome pismeno oba-
vesti isporučioca dobara ili usluga.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako je promet
dobara ili usluga izvršen obvezniku PDV-a,
odnosno drugom licu koje nema pravo na odbi-
tak prethodnog poreza, obveznik PDV-a može da
smanji osnovicu i iznos obračunatog PDV-a ako
poseduje dokument o smanjenju osnovice izdat u
skladu sa pravilnikom kojim se određuju sluča-
jevi u kojima nema obaveze izdavanja računa i o
računima kod kojih mogu da se izostave pojedini
podaci, odnosno drugi dokument kojim se doka-
zuje da je smanjena naknada za promet dobara ili
usluga, izdat od strane obveznika PDV-a koji je
izvršio promet dobara ili usluga, a potvrđen
od strane primaoca dobara ili usluga.
Iz Mišljenja Ministarstva finansija br.
011–00–1190/2014–04 od 14. 4. 2015. godine:
Ako se osnovica za oporezivi promet dobara
i usluga naknadno izmeni – smanji, obveznik PDV-a
koji je izvršio promet dobara i usluga može izme-
niti iznos PDV-a samo ako obveznik PDV-a kome je
izvršen promet dobara i usluga ispravi odbitak
prethodnog PDV-a i ako o tome pismeno obavesti
obveznika PDV-a – isporučioca dobara i usluga.
Dakle, obveznik PDV-a koji je izvršio oporezivi
promet dobara i usluga može da, posle izvršenog
prometa, smanji osnovicu za obračunavanje PDV-a
i iznos obračunatog PDV-a, pod uslovom da je ob-
veznik PDV-a kome je izvršen promet dobara i
usluga ispravio odbitak prethodnog poreza i da
je o tome pismeno obavestio obveznika PDV-a –
isporučioca dobara i usluga. U slučaju smanjenja
osnovice za obračunavanje PDV-a, obveznik PDV-a
koji je izvršio oporezivi promet dobara i usluga
izdaje dokument u skladu sa članom 15. Pravilni-
ka o određivanju slučajeva u kojima nema obaveze
izdavanja računa i o računima kod kojih se mogu
izostaviti pojedini podaci („Sl. glasnik RS”,
br. 123/2012 – dalje: Pravilnik), koji treba da
sadrži sledeće podatke: naziv, adresu i PIB ob-
veznika – izdavaoca dokumenta, mesto i datum
izdavanja i redni broj dokumenta, naziv, adresu
i PIB obveznika – primaoca dokumenta, iznos za
koji je smanjena osnovica za obračunavanje PDV-a,
poresku stopu koja se primenjuje, iznos za koji je
smanjen iznos obračunatog PDV-a i broj i datum
izdavanja računa za izvršeni promet dobara i
usluga.
Dakle, ako je promet izvršen poreskom ob-
vezniku koji ima pravo na odbitak PDV-a za iz-
vršen promet, izmena poreske osnovice zavisi
i uslovljena je posedovanjem obaveštenja da je
primalac dobara ili usluga izvršio ispravku
odbitka prethodnog poreza (ovo obaveštenje
kupac može da dâ na samom dokumentu iz člana
15. Pravilnika o određivanju slučajeva u kojima
nema obaveze izdavanja računa i o računima kod
kojih se mogu izostaviti pojedini podaci („Sl.
glasnik RS”, br. 123/2012 i 86/2015, 52/2018), koji
mu je dostavljen od strane prodavca).
Primer: Odobreni superrabat
Privredno društvo – prodavac, obveznik
PDV-a, odobrava privrednom društvu – kupcu,
obvezniku PDV-a, superrabat za isporučenu robu
u toku 2018. godine – iznos od 2.400.000 dinara
sa PDV-om. O tome prodavac dostavlja kupcu knji-
žno odobrenje 27. februara 2019. godine, kojim
ga obaveštava da popust iznosi 2.400.000 dina-
ra, a da se 400.000 dinara odnosi na PDV po op-
štoj stopi od 20%. Prodata je sva roba na koju se
odnosi rabat.
Uz knjižno odobrenje dostavljen je i obračun
utvrđenog superrabata. U vezi sa dobijenim knji-
žnim odobrenjem kupac dostavlja prodavcu po-
tvrdu o umanjenju prenetog PDV-a po tom osnovu
u iznosu od 400.000 dinara.
Knjiženje na dan 31. 12. 2018. godine
a) kod prodavca:
Konto Opis Dug. Potr.
204 Kupci u zemlji – 2.400.000
604 Prihodi od prodaje
robe na domaćem
tržištu – 2.000.000
2709 Porez na dodatu
vrednost u primljenim
fakturama po opštoj
stopi (osim plaćenih
avansa) – razgraničeni
PDV 400.000
– za naknadno odobren superrabat
b) kod kupca:
Konto Opis Dug. Potr.
4709 Obaveze za porez na
dodatu vrednost po
osnovu sopstvene
potrošnje po opštoj
stopi – razgraničene
obaveze za PDV
400.000
435 Dobavljači u zemlji –2.400.000
APRIL 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 43
RAČUNOVODSTVO
Konto Opis Dug. Potr.
501 Nabavna vrednost
prodate robe
– 2.000.000
– za dobijeno knjižno odobrenje
Knjiženje u 2019. godini
a) kod prodavca:
Konto Opis Dug. Potr.
279 Potraživanja za više
plaćeni porez na dodatu
vrednost 400.000
2709 Porez na dodatu vrednost
u primljenim fakturama po
opštoj stopi (osim plaćenih
avansa) – razgraničeni PDV 400.000
– za prenos razgraničenog PDV-a za knjižno odobrenje
izdato u februaru 2019. godine, koje se odnosi na promet
iz 2018. godine
b) kod kupca:
Konto Opis Dug. Potr.
4709 Obaveze za porez na dodatu
vrednost po izdatim
fakturama po opštoj stopi
(osim primljenih avansa)
– razgraničene obaveze za
PDV 400.000
Konto Opis Dug. Potr.
479 Obaveze za porez na
dodatu vrednost po osnovu
razlike obračunatog poreza
na dodatu vrednost i
prethodnog poreza 400.000
– za prenos razgraničenog PDV-a za knjižno odobrenje
dobijeno u februaru 2019. godine, koje se odnosi na
promet iz 2018. godine
Uobičajeno je da društva, pogotovo ona koja
se bave maloprodajom, s dobavljačima ugova-
raju godišnje bonuse ili rabate, tj. odobrenja
koja zavise od ostvarenog godišnjeg prometa.
Iako se u praksi takve vrste odobrenja veći-
nom u celosti priznaju u prihod, ona imaju
obeležje naknadno odobrenog popusta za na-
bavljenu robu, pa bi u stvari trebalo da se za
te iznose koriguje trošak nabavne vrednosti
prodate robe.
Pritom treba voditi računa o tome da deo
robe koja je nabavljena od dobavljača još nije
prodat, već stoji na zalihama. Mišljenja smo
da za tu robu iznos navedenog odobrenja ne bi
trebalo priznati u Bilansu uspeha, nego bi za
iznos ostvarenoga bonusa trebalo smanjiti
vrednost zaliha trgovačke robe. Time bi se
ostvarilo pravilno povezivanje prihoda i ras-
hoda, a i umanjenje osnovice poreza na dobit.
PS