Vlada Republike Srbije na sednici održanoj 31. oktobra 2019. godine utvrdila je Predlog zakona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji i uputila ga Narodnoj skupštini Republike Srbije na razmatranje i usvajanje. S obzirom na to da u toku skupštinske procedure usvajanja ovog predloga zakona može doći do izmena, nakon usvajanja Zakona objavićemo informaciju o usvajanju i stupanju na snagu istog, kao i informaciju o eventualnim izmenama u odnosu na Predlog.
Skip to PDF contentDECEMBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 45
AKTUELNA TEMA
dr Marijana Žiravac Mladenović, glavni i odgovorni urednik časopisa „Poslovni savetnik”
Predlog izmena Zakona o poreskom
postupku i poreskoj administraciji
Vlada Republike Srbije na sednici održanoj 31. oktobra 2019. godine utvr-
dila je Predlog zakona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i
poreskoj administraciji i uputila ga Narodnoj skupštini Republike Srbije
na razmatranje i usvajanje. S obzirom na to da u toku skupštinske procedure
usvajanja ovog predloga zakona može doći do izmena, nakon usvajanja Zakona
objavićemo informaciju o usvajanju i stupanju na snagu istog, kao i informa-
ciju o eventualnim izmenama u odnosu na Predlog.
Uvod
U obrazloženju Predloga zakona pojašnjeno
je da se u cilju olakšavanja komunikacije i efi-
kasnijeg postupanja po zahtevima poreskih obve-
znika omogućava Poreskoj upravi da poreske akte
koje donosi u poreskom postupku može da dosta-
vlja elektronskim putem preko portala Poreske
uprave, odnosno nadležnom organu jedinice
lokalne samouprave da poreski akt koji donosi
može da dostavi u elektronskom obliku preko
jedinstvenog elektronskog sandučića u skladu
sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava,
čime se povećava jednostavnost i efikasnost
procesa komunikacije u poreskom postupku.
Takođe, kao jedan od razloga za donošenje Za-
kona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom
postupku i poreskoj administraciji (dalje: Za-
kon) navodi se i preciziranje odredaba kojima
se sprečavaju poreski obveznici da skladište
ili smeštaju dobra, odnosno obavljaju delat-
nost u prostorima i prostorijama van kontro-
le poreskih organa, a sve u cilju efikasnijeg
suzbijanja sive ekonomije. S tim u vezi, poreski
obveznik koji je prijavio podatke o poslovnim
prostorijama u kojima skladišti odnosno sme-
šta dobra, kao i podatke o prostorijama u ko-
jima obavlja registrovanu delatnost u skladu
sa važećom odredbom, neće biti u obavezi da
podatke o tim prostorijama ponovo prijavljuje
u skladu sa odredbama ovog zakona, čime se ot-
klanja dodatno administriranje u pogledu već
izvršenih obaveza poreskih obveznika.
Pored navedenog, razlog za donošenje ovog
zakona sastoji se i u tome što je pojedine odred-
be ovog zakona neophodno precizirati, odno-
sno izvršiti pravno-tehničko usaglašavanje,
kako bi se primena Zakona o poreskom postupku
i poreskoj administraciji (dalje: ZPPPA) rea-
lizovala sa što manje tumačenja i na taj način
doprinelo bržem sprovođenju poreskog postup-
ka i efikasnijem radu poreske administracije,
kao i većoj doslednosti u njegovoj primeni, i
to:
XXizmene odredaba ZPPPA-a kojima se reguliše
postupak redovne i prinudne naplate poreza i
sporednih poreskih davanja vrše se, pre svega, u
cilju povećanja efikasnosti redovne i prinudne
naplate poreza (u čl. 66. i 85a ZPPPA-a vrši se
preciziranje u skladu sa propisanim sredstvi-
ma prinudne naplate);
XXpropisuje se da ispunjenje poreske obaveze u
slučaju stečaja koji se sprovodi reorganizacijom
ne može da se predvidi suprotno odredbama
ZPPPA-a i drugih poreskih propisa;
XXpreciziraju se podaci koji su banke dužne da
na zahtev Poreske uprave dostave u elektron-
skom obliku;
XXvrši se preciziranje odredaba koje regulišu
privremeno oduzimanje PIB-a u pogledu lica
koja su, kao osnivači odnosno članovi, stekla
procentualno zanemarljiv udeo u privrednim
društvima, pa ne postoji mogućnost njihovog
uticaja na poslovanje takvih subjekata;
XXvrši se preciziranje prekršajnih kazni u
skladu sa izmenama propisanim ovim zakonom.
46 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
AKTUELNA TEMA
Postupanje Poreske uprave po
zahtevima poreskih obveznika u vezi
sa povraćajem više ili pogrešno
plaćenog doprinosa za obavezno
socijalno osiguranje
U član 10. ZPPPA-a dodaje se stav 4, kojim se
propisuje da, uz zahtev za povraćaj više ili po-
grešno plaćenog doprinosa za penzijsko i inva-
lidsko osiguranje, poreski obveznik – fizičko
lice podnosi i rešenje Republičkog fonda za
penzijsko i invalidsko osiguranje o utvrđenom
pravu na povraćaj doprinosa za penzijsko i in-
validsko osiguranje, na osnovu kojeg bi Poreska
uprava donosila rešenje o povraćaju tih sred-
stava.
Ovom odredbom rešeno je otvoreno pitanje
u vezi sa vrstom upravnog akta na osnovu kojeg
bi Poreska uprava donosila rešenja o povra-
ćaju uplaćenih doprinosa u situaciji kada su
i poslodavac i fizičko lice koje je zaposleno
kod poslodavca izvršili uplatu doprinosa za
penzijsko i invalidsko osiguranje, sa pozivom na
broj koji sadrži PIB poslodavca. U takvoj situa-
ciji samo Fond PIO raspolaže podacima o upla-
ćenim doprinosima, pa imajući u vidu navedeno,
Poreska uprava bi na osnovu rešenja tog organa
postupala po zahtevima poreskih obveznika za
povraćaj doprinosa.
Ispunjenje poreske obaveze u slučaju
stečaja putem reorganizacije
U članu 20. ZPPPA-a precizirane su odredbe
o ispunjenju poreske obaveze u stečaju tako što
je propisano da ispunjenje poreske obaveze u slu-
čaju stečaja koji se sprovodi reorganizacijom
ne može da se predvidi suprotno odredbama
ZPPPA-a i drugih poreskih propisa. Navedeno
je predloženo zato što su planovi reorgani-
zacije koji su usvojeni bez saglasnosti Poreske
uprave, u delu koji se odnosi na ispunjenje po-
reske obaveze, predviđeni suprotno odredbama
ZPPPA-a i drugih poreskih propisa (na primer:
duži period otplate na rate ili otpis poreske
obaveze po osnovu doprinosa za penzijsko i in-
validsko osiguranje i dr). Dakle, u pogledu ispu-
njenja poreskih obaveza, a saglasno odredbama
ZPPPA-a, predloženim planom reorganizacije
privrednom subjektu može da se dozvoli odla-
ganje plaćanja tih poreskih obaveza najduže do
šezdeset meseci (uz mogućnost korišćenja od-
loženog plaćanja do dvanaest meseci, tzv. grejs
perioda), a ukoliko izmiri poreski dug u potpu-
nosti, može da mu se otpiše 50% kamate koja se
odnosi na taj dug.
Registracija poslovnih prostorija i
skladišta
Ove izmene primenjuju se od narednog dana
po isteku trideset dana od stupanja na snagu
Pravilnika kojim se uređuje postupak, način,
rokovi, sadržaj i oblik prijave kojom pore-
ski obveznik prijavljuje poslovni prostor i
poslovne prostorije u kojima obavlja delat-
nost, odnosno prostor i prostorije u kojima
skladišti odnosno smešta dobra (dalje: Pra-
vilnik), koji će biti donet u roku od šezdeset
dana od stupanja na snagu Zakona, a to je osmog
dana od dana objavljivanja u „Službenom gla-
sniku RS”.
U članu 25. ZPPPA-a izvršena je izmena ko-
jom se propisuje da je poreski obveznik dužan
da u propisanom roku podnese prijavu za regi-
straciju Poreskoj upravi, osim obveznika za
čiju je registraciju, odnosno upis u registar
nadležna Agencija za privredne registre. Uz
to, dužan je i da prijavi sve kasnije izmene po-
dataka u prijavi koji se ne prijavljuju Agenciji
za privredne registre, uključujući i podatke o
svim poslovnim prostorima i poslovnim pro-
storijama u kojima skladišti odnosno smešta
dobra, kao i o prostorima i prostorijama u ko-
jima obavlja delatnost koju prijavljuje Poreskoj
upravi, osim ako su u skladu sa ovim zakonom i
drugim propisima ovi podaci već dostavljeni
Poreskoj upravi.
Istim članom propisuje se donošenje podza-
konskog akta kojim će se bliže urediti postupak,
način, rokovi, sadržaj i oblik prijave kojom po-
reski obveznik prijavljuje poslovni prostor i
poslovne prostorije, odnosno prostor i prosto-
rije u roku od šezdeset dana od dana stupanja na
snagu ovog zakona. U skladu sa navedenim, odred-
be koje uređuju predmetnu obavezu poreskih ob-
veznika primenjivaće se od narednog dana od
isteka tridesetog dana od dana stupanja na snagu
podzakonskog akta.
DECEMBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 47
AKTUELNA TEMA
Pored toga, propisuje se i da poreski obve-
znik koji je do dana stupanja na snagu ovog zakona
prijavio podatke o poslovnim prostorijama u
kojima skladišti odnosno smešta dobra, kao
i podatke o prostorijama u kojima obavlja re-
gistrovanu delatnost, neće biti u obavezi da
podatke o tim prostorijama ponovo prijavljuje
u skladu sa odredbama ovog zakona, čime se ot-
klanja dodatno administriranje u pogledu već
izvršenih obaveza poreskih obveznika.
Predloženo preciziranje vrši se u cilju
sprečavanja poreskih obveznika da skladište/
smeštaju robu i obavljaju delatnost na mesti-
ma koja su van kontrole poreskih organa, kao i
formiranja jedinstvene baze podataka o svim
poreskim obveznicima koji obavljaju delatnost,
odnosno smeštaju ili skladište robu u prosto-
rima i prostorijama na teritoriji Republike
Srbije.
Takođe, dopunjen je i član 176a. ZPPPA-a, koji
se odnosi na nedozvoljeno skladištenje robe
tako da je precizirano da će se zatvorom od tri
meseca do tri godine i novčanom kaznom kazniti
onaj ko skladišti odnosno smešta dobra u pro-
storima i prostorijama o kojima nije obavestio
Poresku upravu.
Osim toga, izmenjen je i član 179. koji se odno-
si na posebne poreske prekršaje.
Novčanom kaznom od 100.000 do 2.000.000
dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako
ne dostavi Poreskoj upravi podatak o svim po-
slovnim prostorima i poslovnim prostorijama
u kojima skladišti odnosno smešta dobra, kao
i o prostorima i prostorijama u kojima oba-
vlja delatnost koju prijavljuje Poreskoj upravi,
osim ako su u skladu sa ovim zakonom i drugim
propisima ovi podaci već dostavljeni Poreskoj
upravi (član 25. stav 1. tačka 1).
Novčanom kaznom od 100.000 do 500.000 di-
nara kazniće se za prekršaj pravno lice ako
Poreskoj upravi ne prijavi sve kasnije izmene
podataka u prijavi za registraciju, odnosno
upis u registar, uključujući i podatak o svim
poslovnim prostorima i poslovnim prostori-
jama u kojima skladišti odnosno smešta dobra,
kao i o prostorima i prostorijama u kojima oba-
vlja delatnost koju prijavljuje Poreskoj upravi,
osim ako su u skladu sa ovim zakonom i drugim
propisima ovi podaci već dostavljeni Poreskoj
upravi (član 25. stav 1. tačka 1).
Privremeno oduzimanje PIB-a
Izmenama člana 26. ZPPPA-a vrši se preci-
ziranje odredaba koje regulišu privremeno
oduzimanje PIB-a u pogledu lica koja su, kao
osnivači odnosno članovi, stekla procentual-
no zanemarljiv udeo u privrednim društvima
i ne postoji njihova mogućnost uticaja na poslo-
vanje takvih subjekata, tako da PIB ne može da
se dodeli preduzetniku koji ima dospele, a ne-
izmirene obaveze po osnovu javnih prihoda, na-
stale u vezi sa obavljanjem delatnosti u drugim
privrednim subjektima u kojima je istovremeno
osnivač sa udelom većim od 5%, odnosno ako mu
je privremeno oduzet PIB u skladu sa ZPPPA-om.
Uz to, propisuje se i da, u slučajevima privre-
menog oduzimanja PIB-a, Poreska uprava reše-
njem može da izrekne privremenu meru zabrane
registrovanja sticanja udela ili akcija u pri-
vrednim subjektima, odnosno osnivanja novih
privrednih subjekata, osnivačima sa udelom
većim od 5% u privrednim subjektima kojima
je privremeno oduzet PIB – za vreme dok traje
privremeno oduzimanje PIB-a, pri čemu prime-
rak rešenja dostavlja Agenciji za privredne re-
gistre i Centralnom registru, depou i kliringu
hartija od vrednosti.
Upis privremene mere vrši se u skladu sa
zakonom kojim se uređuje centralna evidencija
privremenih ograničenja prava lica registro-
vanih u Agenciji za privredne registre.
Zakonom o Centralnoj evidenciji privre-
menih ograničenja prava lica registrovanih u
Agenciji za privredne registre („Sl. glasnik
RS”, br. 112/2015 – dalje: Zakon o centralnoj evi-
denciji) uspostavljena je Centralna eviden-
cija izrečenih mera u kojoj su na jednom mestu
sistematizovano prikupljeni podaci o onim
privrednim subjektima, odnosno njihovim vla-
snicima, direktorima i članovima nadzornih
odbora ili drugih organa čije je poslovanje sank-
cionisano izricanjem krivičnih, prekršajnih
ili upravnih sankcija, čime se unapređuje trans-
parentnost poslovanja privrednih subjekata u
Republici Srbiji i povećava stepen sigurnosti
pravnog prometa svih njegovih učesnika.
Osim navedenog, izmenjen je i stav 6. člana
26, kojim je do sada bilo propisano da se pri-
likom odlučivanja po zahtevu za dodelu PIB-a
(prilikom registracije u Agenciji za privred-
48 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
AKTUELNA TEMA
ne registre, odnosno nadležnom organu jedi-
nice lokalne samouprave) neće utvrđivati
postojanje smetnji za dodelu PIB-a. Izmenama
se propisuje da će Poreska uprava dodeliti
PIB bez utvrđivanja dospelih a neizmirenih
poreskih obaveza po osnovu javnih prihoda u
slučaju:
XXako je pravno lice, preduzetnik ili fizičko
lice osnivač zadruge, fonda, fondacije, udru-
ženja, privredne komore, drugog pravnog lica,
kao i privrednog društva sa udelom manjim od
5%, odnosno
XXako je osnivač privrednog društva ili prav-
nog lica istovremeno osnivač zadruge, fonda,
fondacije, udruženja, privredne komore, drugog
pravnog lica, kao i privrednog društva sa ude-
lom manjim od 5%.
Prisutne su situacije koje podrazumevaju da
se novoosnovani preduzetnik, pravno ili fizičko
lice povezuje sa navedenim subjektima, a da
pritom nema nikakav uticaj na funkcionisanje
tih subjekata, odnosno da je stekao mali udeo u
njima, koji je procentualno zanemarljiv i samim
tim ne postoji mogućnost uticaja na njihovo po-
slovanje.
Preciziraju se podaci koji su banke
dužne da na zahtev Poreske uprave
dostave u elektronskom obliku
U članu 30b ZPPPA-a precizirani su podaci
koje su banke dužne da na zahtev Poreske uprave
dostave u elektronskom obliku, i to podaci o
stanju i prometu na tekućim računima i štednim
ulozima poreskih obveznika – pravnih lica,
preduzetnika i fizičkih lica, depozitima po-
reskih obveznika – pravnih lica, odnosno o bro-
jevima tekućih računa i štednih uloga poreskih
obveznika – fizičkih lica i nazivu banaka koje
ih vode.
Podaci koje bi banke dostavljale u konkret-
nim slučajevima po zahtevu nadležnog poreskog
organa bili bi od velikog značaja za analizu ri-
zika i ukrštanje sa već dostupnim podacima u
cilju definisanja plana kontrole, kao i za potre-
be Poreske policije u cilju efikasnijeg otkriva-
nja i identifikacije visoko rizičnih poreskih
obveznika, koji obavljaju novčane transakcije
bez obračuna i plaćanja pripadajućih javnih pri-
hoda, sa namerom izbegavanja plaćanja poreza.
Poboljšanje elektronske
komunikacije sa poreskim
obveznicima i pojednostavljenje
poreskog postupka
Izvršene su izmene u članu 36. ZPPPA-a u
cilju olakšavanja komunikacije i efikasnijeg
postupanja po zahtevima poreskih obveznika,
a omogućava se nadležnom poreskom organu da
poreske akte koje donosi u poreskom postupku
može da dostavi poreskim obveznicima u elek-
tronskom obliku.
S tim u vezi propisuje se da poreskom obve-
zniku poreski akt može da se dostavi u elek-
tronskom obliku preko portala Poreske uprave,
kao i radi informisanja poreskog obveznika
preko jedinstvenog elektronskog sandučića u
skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska
uprava. Fizičkom licu se poreski akt dostavlja u
elektronskom obliku, ako se isti saglasi sa tim
načinom dostavljanja.
S obzirom na to da je članom 38. ZPPPA-a pro-
pisano da se poreske prijave od strane pravnih
lica i preduzetnika podnose isključivo u elek-
tronskom obliku, upotrebom elektronskih ser-
visa Poreske uprave predmetne izmene u članu
36. ZPPPA-a vrše se u cilju daljeg razvoja auto-
matizacije i digitalizacije poslovnih proce-
sa i postupaka iz okvira nadležnosti Poreske
uprave. Takođe, u slučaju dostavljanja poreskog
akta u elektronskom obliku, isti se smatra do-
stavljenim na dan postavljanja na portal Pore-
ske uprave.
Poreski akt koji donosi nadležni organ jedi-
nice lokalne samouprave može da se dostavi u
elektronskom obliku preko jedinstvenog elek-
tronskog sandučića u skladu sa zakonom kojim
se uređuje elektronska uprava. Članom 15. Zako-
na o elektronskoj upravi („Sl. glasnik RS”, br.
27/2018) definisan je jedinstveni elektronski
sandučić:
Dakle, fizičko i pravno lice može da kori-
sti usluge elektronske uprave, ako se za to re-
gistruje.
Nadležni organ otvara nalog korisniku usluge
elektronske uprave.
Korisnik usluge elektronske uprave može da
povuče saglasnost o prihvatanju uslova korišće-
nja usluga, nakon čega ga nadležni organ briše iz
evidencije i zatvara nalog iz stava 2. ovog člana.
DECEMBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 49
AKTUELNA TEMA
Nadležni organ dužan je da korisniku usluge
elektronske uprave, nakon registracije, obezbe-
di korišćenje Jedinstvenog elektronskog sandu-
čića.
Prenos svih akata u elektronskom obliku
preko portala Poreske uprave, odnosno preko
jedinstvenog elektronskog sandučića dovodi
do skraćivanja vremena dostave akta obvezni-
ku, drastičnog smanjenja troškova nadležnog
poreskog organa (troškovi administriranja od
strane zaposlenih radnika, troškovi materi-
jala, štampe, poštarine i drugi troškovi), kao
i povećanja nivoa efikasnosti poslovnih proce-
sa, primera radi, kod rešenja koje Poreska upra-
va dostavlja poreskim obveznicima na godišnjem
nivou – rešenja za porez na držanje registrova-
nog oružja, odnosno kod nadležnih organa jedini-
ca lokalne samouprave – rešenja o utvrđivanju
poreza na imovinu za kalendarsku godinu.
S druge strane, prelaznom odredbom
precizira se rok u kojem Poreska uprava
preuzima poslove vođenja jedinstvenog in-
formacionog sistema lokalnih poreskih
administracija, koji je propisan članom 159.
ZPPPA-a, počev od 1. januara 2021. godine.
Izmene odredaba ZPPPA-a kojima se
reguliše postupak redovne i prinudne
naplate poreza i sporednih poreskih
davanja u cilju povećanja efikasnosti
naplate poreza
U članovima 66. i 85a ZPPPA-a vrši se pre-
ciziranje u pogledu prethodne mere obezbeđe-
nja naplate poreza tako da Poreska uprava radi
obezbeđenja naplate poreza, pored ranije usta-
novljenih zabrana, rešenjem može da ustanovi i
zabranu raspolaganja i opterećenja na novčanim
sredstvima na poslovnim računima poreskog
obveznika, novčanim i nenovčanim potraživa-
njima, zabranu raspolaganja i opterećenja sred-
stava na tekućim računima i štednim ulozima,
u skladu sa sredstvima prinudne naplate propi-
sanim ZPPPA-om.
Poreski prekršaj je i manje utvrđeni
porez u poreskom bilansu
U članu 178. ZPPPA-a izvršena je izmena kojom
se propisuje da će se poreski obveznik – pravno
lice ili preduzetnik koji, pored poreske pri-
jave, i u poreskom bilansu navede netačne po-
datke, što je za posledicu imalo ili moglo da
ima utvrđivanje manjeg iznosa poreza, kazniti
za prekršaj novčanom kaznom u visini od 30% ra-
zlike između iznosa poreza koji je utvrđen ili
je trebalo da bude utvrđen u skladu sa zakonom
i iznosa poreza koji je utvrđen ili je trebalo da
bude utvrđen prema podacima iz poreske prija-
ve.
Dopuna navedenog člana vrši se s obzirom
na to da, shodno važećim odredbama člana 178.
ZPPPA-a, ne postoji pravni osnov za pokretanje
prekršajnog postupka i sankcionisanje poreskog
obveznika koji je u poreskom bilansu naveo ne-
tačne podatke.
FStavovima 3. i 4. člana 178. ZPPPA-a
propisano je da je najniža kazna za ovaj
prekršaj 200.000 dinara za pravno lice (i od
10.000 do 100.000 dinara za odgovorno lice u
tom pravnom licu), odnosno 100.000 dinara
za preduzetnika. Čak i ako je „neprikazana”
razlika niža od 5% iznosa koji je utvrđen,
poreski obveznik – pravno lice kazniće se
novčanom kaznom u visini od 100.000 dinara
(i 10.000 dinara za odgovorno lice u tom prav-
nom licu), odnosno poreski obveznik – predu-
zetnik kazniće se novčanom kaznom u visini
od 50.000 dinara (stav 5. člana 178. ZPPPA-a).
Zaključak
Predviđeno je da ovaj zakon stupi na snagu
osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom
glasniku RS”. PS
JESTE LI SE VEĆ PRETPLATILI NA ČASOPIS
„POSLOVNI SAVETNIK” ZA SLEDEĆU GODINU?
011/ 2836-820, 011/2836-821, 011/2836-822
office@ingpro.rs
AKTUELNA TEMA
dr Marijana Žiravac Mladenović, glavni i odgovorni urednik časopisa „Poslovni savetnik”
Predlog izmena Zakona o poreskom
postupku i poreskoj administraciji
Vlada Republike Srbije na sednici održanoj 31. oktobra 2019. godine utvr-
dila je Predlog zakona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i
poreskoj administraciji i uputila ga Narodnoj skupštini Republike Srbije
na razmatranje i usvajanje. S obzirom na to da u toku skupštinske procedure
usvajanja ovog predloga zakona može doći do izmena, nakon usvajanja Zakona
objavićemo informaciju o usvajanju i stupanju na snagu istog, kao i informa-
ciju o eventualnim izmenama u odnosu na Predlog.
Uvod
U obrazloženju Predloga zakona pojašnjeno
je da se u cilju olakšavanja komunikacije i efi-
kasnijeg postupanja po zahtevima poreskih obve-
znika omogućava Poreskoj upravi da poreske akte
koje donosi u poreskom postupku može da dosta-
vlja elektronskim putem preko portala Poreske
uprave, odnosno nadležnom organu jedinice
lokalne samouprave da poreski akt koji donosi
može da dostavi u elektronskom obliku preko
jedinstvenog elektronskog sandučića u skladu
sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava,
čime se povećava jednostavnost i efikasnost
procesa komunikacije u poreskom postupku.
Takođe, kao jedan od razloga za donošenje Za-
kona o izmenama i dopunama Zakona o poreskom
postupku i poreskoj administraciji (dalje: Za-
kon) navodi se i preciziranje odredaba kojima
se sprečavaju poreski obveznici da skladište
ili smeštaju dobra, odnosno obavljaju delat-
nost u prostorima i prostorijama van kontro-
le poreskih organa, a sve u cilju efikasnijeg
suzbijanja sive ekonomije. S tim u vezi, poreski
obveznik koji je prijavio podatke o poslovnim
prostorijama u kojima skladišti odnosno sme-
šta dobra, kao i podatke o prostorijama u ko-
jima obavlja registrovanu delatnost u skladu
sa važećom odredbom, neće biti u obavezi da
podatke o tim prostorijama ponovo prijavljuje
u skladu sa odredbama ovog zakona, čime se ot-
klanja dodatno administriranje u pogledu već
izvršenih obaveza poreskih obveznika.
Pored navedenog, razlog za donošenje ovog
zakona sastoji se i u tome što je pojedine odred-
be ovog zakona neophodno precizirati, odno-
sno izvršiti pravno-tehničko usaglašavanje,
kako bi se primena Zakona o poreskom postupku
i poreskoj administraciji (dalje: ZPPPA) rea-
lizovala sa što manje tumačenja i na taj način
doprinelo bržem sprovođenju poreskog postup-
ka i efikasnijem radu poreske administracije,
kao i većoj doslednosti u njegovoj primeni, i
to:
XXizmene odredaba ZPPPA-a kojima se reguliše
postupak redovne i prinudne naplate poreza i
sporednih poreskih davanja vrše se, pre svega, u
cilju povećanja efikasnosti redovne i prinudne
naplate poreza (u čl. 66. i 85a ZPPPA-a vrši se
preciziranje u skladu sa propisanim sredstvi-
ma prinudne naplate);
XXpropisuje se da ispunjenje poreske obaveze u
slučaju stečaja koji se sprovodi reorganizacijom
ne može da se predvidi suprotno odredbama
ZPPPA-a i drugih poreskih propisa;
XXpreciziraju se podaci koji su banke dužne da
na zahtev Poreske uprave dostave u elektron-
skom obliku;
XXvrši se preciziranje odredaba koje regulišu
privremeno oduzimanje PIB-a u pogledu lica
koja su, kao osnivači odnosno članovi, stekla
procentualno zanemarljiv udeo u privrednim
društvima, pa ne postoji mogućnost njihovog
uticaja na poslovanje takvih subjekata;
XXvrši se preciziranje prekršajnih kazni u
skladu sa izmenama propisanim ovim zakonom.
46 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
AKTUELNA TEMA
Postupanje Poreske uprave po
zahtevima poreskih obveznika u vezi
sa povraćajem više ili pogrešno
plaćenog doprinosa za obavezno
socijalno osiguranje
U član 10. ZPPPA-a dodaje se stav 4, kojim se
propisuje da, uz zahtev za povraćaj više ili po-
grešno plaćenog doprinosa za penzijsko i inva-
lidsko osiguranje, poreski obveznik – fizičko
lice podnosi i rešenje Republičkog fonda za
penzijsko i invalidsko osiguranje o utvrđenom
pravu na povraćaj doprinosa za penzijsko i in-
validsko osiguranje, na osnovu kojeg bi Poreska
uprava donosila rešenje o povraćaju tih sred-
stava.
Ovom odredbom rešeno je otvoreno pitanje
u vezi sa vrstom upravnog akta na osnovu kojeg
bi Poreska uprava donosila rešenja o povra-
ćaju uplaćenih doprinosa u situaciji kada su
i poslodavac i fizičko lice koje je zaposleno
kod poslodavca izvršili uplatu doprinosa za
penzijsko i invalidsko osiguranje, sa pozivom na
broj koji sadrži PIB poslodavca. U takvoj situa-
ciji samo Fond PIO raspolaže podacima o upla-
ćenim doprinosima, pa imajući u vidu navedeno,
Poreska uprava bi na osnovu rešenja tog organa
postupala po zahtevima poreskih obveznika za
povraćaj doprinosa.
Ispunjenje poreske obaveze u slučaju
stečaja putem reorganizacije
U članu 20. ZPPPA-a precizirane su odredbe
o ispunjenju poreske obaveze u stečaju tako što
je propisano da ispunjenje poreske obaveze u slu-
čaju stečaja koji se sprovodi reorganizacijom
ne može da se predvidi suprotno odredbama
ZPPPA-a i drugih poreskih propisa. Navedeno
je predloženo zato što su planovi reorgani-
zacije koji su usvojeni bez saglasnosti Poreske
uprave, u delu koji se odnosi na ispunjenje po-
reske obaveze, predviđeni suprotno odredbama
ZPPPA-a i drugih poreskih propisa (na primer:
duži period otplate na rate ili otpis poreske
obaveze po osnovu doprinosa za penzijsko i in-
validsko osiguranje i dr). Dakle, u pogledu ispu-
njenja poreskih obaveza, a saglasno odredbama
ZPPPA-a, predloženim planom reorganizacije
privrednom subjektu može da se dozvoli odla-
ganje plaćanja tih poreskih obaveza najduže do
šezdeset meseci (uz mogućnost korišćenja od-
loženog plaćanja do dvanaest meseci, tzv. grejs
perioda), a ukoliko izmiri poreski dug u potpu-
nosti, može da mu se otpiše 50% kamate koja se
odnosi na taj dug.
Registracija poslovnih prostorija i
skladišta
Ove izmene primenjuju se od narednog dana
po isteku trideset dana od stupanja na snagu
Pravilnika kojim se uređuje postupak, način,
rokovi, sadržaj i oblik prijave kojom pore-
ski obveznik prijavljuje poslovni prostor i
poslovne prostorije u kojima obavlja delat-
nost, odnosno prostor i prostorije u kojima
skladišti odnosno smešta dobra (dalje: Pra-
vilnik), koji će biti donet u roku od šezdeset
dana od stupanja na snagu Zakona, a to je osmog
dana od dana objavljivanja u „Službenom gla-
sniku RS”.
U članu 25. ZPPPA-a izvršena je izmena ko-
jom se propisuje da je poreski obveznik dužan
da u propisanom roku podnese prijavu za regi-
straciju Poreskoj upravi, osim obveznika za
čiju je registraciju, odnosno upis u registar
nadležna Agencija za privredne registre. Uz
to, dužan je i da prijavi sve kasnije izmene po-
dataka u prijavi koji se ne prijavljuju Agenciji
za privredne registre, uključujući i podatke o
svim poslovnim prostorima i poslovnim pro-
storijama u kojima skladišti odnosno smešta
dobra, kao i o prostorima i prostorijama u ko-
jima obavlja delatnost koju prijavljuje Poreskoj
upravi, osim ako su u skladu sa ovim zakonom i
drugim propisima ovi podaci već dostavljeni
Poreskoj upravi.
Istim članom propisuje se donošenje podza-
konskog akta kojim će se bliže urediti postupak,
način, rokovi, sadržaj i oblik prijave kojom po-
reski obveznik prijavljuje poslovni prostor i
poslovne prostorije, odnosno prostor i prosto-
rije u roku od šezdeset dana od dana stupanja na
snagu ovog zakona. U skladu sa navedenim, odred-
be koje uređuju predmetnu obavezu poreskih ob-
veznika primenjivaće se od narednog dana od
isteka tridesetog dana od dana stupanja na snagu
podzakonskog akta.
DECEMBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 47
AKTUELNA TEMA
Pored toga, propisuje se i da poreski obve-
znik koji je do dana stupanja na snagu ovog zakona
prijavio podatke o poslovnim prostorijama u
kojima skladišti odnosno smešta dobra, kao
i podatke o prostorijama u kojima obavlja re-
gistrovanu delatnost, neće biti u obavezi da
podatke o tim prostorijama ponovo prijavljuje
u skladu sa odredbama ovog zakona, čime se ot-
klanja dodatno administriranje u pogledu već
izvršenih obaveza poreskih obveznika.
Predloženo preciziranje vrši se u cilju
sprečavanja poreskih obveznika da skladište/
smeštaju robu i obavljaju delatnost na mesti-
ma koja su van kontrole poreskih organa, kao i
formiranja jedinstvene baze podataka o svim
poreskim obveznicima koji obavljaju delatnost,
odnosno smeštaju ili skladište robu u prosto-
rima i prostorijama na teritoriji Republike
Srbije.
Takođe, dopunjen je i član 176a. ZPPPA-a, koji
se odnosi na nedozvoljeno skladištenje robe
tako da je precizirano da će se zatvorom od tri
meseca do tri godine i novčanom kaznom kazniti
onaj ko skladišti odnosno smešta dobra u pro-
storima i prostorijama o kojima nije obavestio
Poresku upravu.
Osim toga, izmenjen je i član 179. koji se odno-
si na posebne poreske prekršaje.
Novčanom kaznom od 100.000 do 2.000.000
dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako
ne dostavi Poreskoj upravi podatak o svim po-
slovnim prostorima i poslovnim prostorijama
u kojima skladišti odnosno smešta dobra, kao
i o prostorima i prostorijama u kojima oba-
vlja delatnost koju prijavljuje Poreskoj upravi,
osim ako su u skladu sa ovim zakonom i drugim
propisima ovi podaci već dostavljeni Poreskoj
upravi (član 25. stav 1. tačka 1).
Novčanom kaznom od 100.000 do 500.000 di-
nara kazniće se za prekršaj pravno lice ako
Poreskoj upravi ne prijavi sve kasnije izmene
podataka u prijavi za registraciju, odnosno
upis u registar, uključujući i podatak o svim
poslovnim prostorima i poslovnim prostori-
jama u kojima skladišti odnosno smešta dobra,
kao i o prostorima i prostorijama u kojima oba-
vlja delatnost koju prijavljuje Poreskoj upravi,
osim ako su u skladu sa ovim zakonom i drugim
propisima ovi podaci već dostavljeni Poreskoj
upravi (član 25. stav 1. tačka 1).
Privremeno oduzimanje PIB-a
Izmenama člana 26. ZPPPA-a vrši se preci-
ziranje odredaba koje regulišu privremeno
oduzimanje PIB-a u pogledu lica koja su, kao
osnivači odnosno članovi, stekla procentual-
no zanemarljiv udeo u privrednim društvima
i ne postoji njihova mogućnost uticaja na poslo-
vanje takvih subjekata, tako da PIB ne može da
se dodeli preduzetniku koji ima dospele, a ne-
izmirene obaveze po osnovu javnih prihoda, na-
stale u vezi sa obavljanjem delatnosti u drugim
privrednim subjektima u kojima je istovremeno
osnivač sa udelom većim od 5%, odnosno ako mu
je privremeno oduzet PIB u skladu sa ZPPPA-om.
Uz to, propisuje se i da, u slučajevima privre-
menog oduzimanja PIB-a, Poreska uprava reše-
njem može da izrekne privremenu meru zabrane
registrovanja sticanja udela ili akcija u pri-
vrednim subjektima, odnosno osnivanja novih
privrednih subjekata, osnivačima sa udelom
većim od 5% u privrednim subjektima kojima
je privremeno oduzet PIB – za vreme dok traje
privremeno oduzimanje PIB-a, pri čemu prime-
rak rešenja dostavlja Agenciji za privredne re-
gistre i Centralnom registru, depou i kliringu
hartija od vrednosti.
Upis privremene mere vrši se u skladu sa
zakonom kojim se uređuje centralna evidencija
privremenih ograničenja prava lica registro-
vanih u Agenciji za privredne registre.
Zakonom o Centralnoj evidenciji privre-
menih ograničenja prava lica registrovanih u
Agenciji za privredne registre („Sl. glasnik
RS”, br. 112/2015 – dalje: Zakon o centralnoj evi-
denciji) uspostavljena je Centralna eviden-
cija izrečenih mera u kojoj su na jednom mestu
sistematizovano prikupljeni podaci o onim
privrednim subjektima, odnosno njihovim vla-
snicima, direktorima i članovima nadzornih
odbora ili drugih organa čije je poslovanje sank-
cionisano izricanjem krivičnih, prekršajnih
ili upravnih sankcija, čime se unapređuje trans-
parentnost poslovanja privrednih subjekata u
Republici Srbiji i povećava stepen sigurnosti
pravnog prometa svih njegovih učesnika.
Osim navedenog, izmenjen je i stav 6. člana
26, kojim je do sada bilo propisano da se pri-
likom odlučivanja po zahtevu za dodelu PIB-a
(prilikom registracije u Agenciji za privred-
48 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
AKTUELNA TEMA
ne registre, odnosno nadležnom organu jedi-
nice lokalne samouprave) neće utvrđivati
postojanje smetnji za dodelu PIB-a. Izmenama
se propisuje da će Poreska uprava dodeliti
PIB bez utvrđivanja dospelih a neizmirenih
poreskih obaveza po osnovu javnih prihoda u
slučaju:
XXako je pravno lice, preduzetnik ili fizičko
lice osnivač zadruge, fonda, fondacije, udru-
ženja, privredne komore, drugog pravnog lica,
kao i privrednog društva sa udelom manjim od
5%, odnosno
XXako je osnivač privrednog društva ili prav-
nog lica istovremeno osnivač zadruge, fonda,
fondacije, udruženja, privredne komore, drugog
pravnog lica, kao i privrednog društva sa ude-
lom manjim od 5%.
Prisutne su situacije koje podrazumevaju da
se novoosnovani preduzetnik, pravno ili fizičko
lice povezuje sa navedenim subjektima, a da
pritom nema nikakav uticaj na funkcionisanje
tih subjekata, odnosno da je stekao mali udeo u
njima, koji je procentualno zanemarljiv i samim
tim ne postoji mogućnost uticaja na njihovo po-
slovanje.
Preciziraju se podaci koji su banke
dužne da na zahtev Poreske uprave
dostave u elektronskom obliku
U članu 30b ZPPPA-a precizirani su podaci
koje su banke dužne da na zahtev Poreske uprave
dostave u elektronskom obliku, i to podaci o
stanju i prometu na tekućim računima i štednim
ulozima poreskih obveznika – pravnih lica,
preduzetnika i fizičkih lica, depozitima po-
reskih obveznika – pravnih lica, odnosno o bro-
jevima tekućih računa i štednih uloga poreskih
obveznika – fizičkih lica i nazivu banaka koje
ih vode.
Podaci koje bi banke dostavljale u konkret-
nim slučajevima po zahtevu nadležnog poreskog
organa bili bi od velikog značaja za analizu ri-
zika i ukrštanje sa već dostupnim podacima u
cilju definisanja plana kontrole, kao i za potre-
be Poreske policije u cilju efikasnijeg otkriva-
nja i identifikacije visoko rizičnih poreskih
obveznika, koji obavljaju novčane transakcije
bez obračuna i plaćanja pripadajućih javnih pri-
hoda, sa namerom izbegavanja plaćanja poreza.
Poboljšanje elektronske
komunikacije sa poreskim
obveznicima i pojednostavljenje
poreskog postupka
Izvršene su izmene u članu 36. ZPPPA-a u
cilju olakšavanja komunikacije i efikasnijeg
postupanja po zahtevima poreskih obveznika,
a omogućava se nadležnom poreskom organu da
poreske akte koje donosi u poreskom postupku
može da dostavi poreskim obveznicima u elek-
tronskom obliku.
S tim u vezi propisuje se da poreskom obve-
zniku poreski akt može da se dostavi u elek-
tronskom obliku preko portala Poreske uprave,
kao i radi informisanja poreskog obveznika
preko jedinstvenog elektronskog sandučića u
skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska
uprava. Fizičkom licu se poreski akt dostavlja u
elektronskom obliku, ako se isti saglasi sa tim
načinom dostavljanja.
S obzirom na to da je članom 38. ZPPPA-a pro-
pisano da se poreske prijave od strane pravnih
lica i preduzetnika podnose isključivo u elek-
tronskom obliku, upotrebom elektronskih ser-
visa Poreske uprave predmetne izmene u članu
36. ZPPPA-a vrše se u cilju daljeg razvoja auto-
matizacije i digitalizacije poslovnih proce-
sa i postupaka iz okvira nadležnosti Poreske
uprave. Takođe, u slučaju dostavljanja poreskog
akta u elektronskom obliku, isti se smatra do-
stavljenim na dan postavljanja na portal Pore-
ske uprave.
Poreski akt koji donosi nadležni organ jedi-
nice lokalne samouprave može da se dostavi u
elektronskom obliku preko jedinstvenog elek-
tronskog sandučića u skladu sa zakonom kojim
se uređuje elektronska uprava. Članom 15. Zako-
na o elektronskoj upravi („Sl. glasnik RS”, br.
27/2018) definisan je jedinstveni elektronski
sandučić:
Dakle, fizičko i pravno lice može da kori-
sti usluge elektronske uprave, ako se za to re-
gistruje.
Nadležni organ otvara nalog korisniku usluge
elektronske uprave.
Korisnik usluge elektronske uprave može da
povuče saglasnost o prihvatanju uslova korišće-
nja usluga, nakon čega ga nadležni organ briše iz
evidencije i zatvara nalog iz stava 2. ovog člana.
DECEMBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 49
AKTUELNA TEMA
Nadležni organ dužan je da korisniku usluge
elektronske uprave, nakon registracije, obezbe-
di korišćenje Jedinstvenog elektronskog sandu-
čića.
Prenos svih akata u elektronskom obliku
preko portala Poreske uprave, odnosno preko
jedinstvenog elektronskog sandučića dovodi
do skraćivanja vremena dostave akta obvezni-
ku, drastičnog smanjenja troškova nadležnog
poreskog organa (troškovi administriranja od
strane zaposlenih radnika, troškovi materi-
jala, štampe, poštarine i drugi troškovi), kao
i povećanja nivoa efikasnosti poslovnih proce-
sa, primera radi, kod rešenja koje Poreska upra-
va dostavlja poreskim obveznicima na godišnjem
nivou – rešenja za porez na držanje registrova-
nog oružja, odnosno kod nadležnih organa jedini-
ca lokalne samouprave – rešenja o utvrđivanju
poreza na imovinu za kalendarsku godinu.
S druge strane, prelaznom odredbom
precizira se rok u kojem Poreska uprava
preuzima poslove vođenja jedinstvenog in-
formacionog sistema lokalnih poreskih
administracija, koji je propisan članom 159.
ZPPPA-a, počev od 1. januara 2021. godine.
Izmene odredaba ZPPPA-a kojima se
reguliše postupak redovne i prinudne
naplate poreza i sporednih poreskih
davanja u cilju povećanja efikasnosti
naplate poreza
U članovima 66. i 85a ZPPPA-a vrši se pre-
ciziranje u pogledu prethodne mere obezbeđe-
nja naplate poreza tako da Poreska uprava radi
obezbeđenja naplate poreza, pored ranije usta-
novljenih zabrana, rešenjem može da ustanovi i
zabranu raspolaganja i opterećenja na novčanim
sredstvima na poslovnim računima poreskog
obveznika, novčanim i nenovčanim potraživa-
njima, zabranu raspolaganja i opterećenja sred-
stava na tekućim računima i štednim ulozima,
u skladu sa sredstvima prinudne naplate propi-
sanim ZPPPA-om.
Poreski prekršaj je i manje utvrđeni
porez u poreskom bilansu
U članu 178. ZPPPA-a izvršena je izmena kojom
se propisuje da će se poreski obveznik – pravno
lice ili preduzetnik koji, pored poreske pri-
jave, i u poreskom bilansu navede netačne po-
datke, što je za posledicu imalo ili moglo da
ima utvrđivanje manjeg iznosa poreza, kazniti
za prekršaj novčanom kaznom u visini od 30% ra-
zlike između iznosa poreza koji je utvrđen ili
je trebalo da bude utvrđen u skladu sa zakonom
i iznosa poreza koji je utvrđen ili je trebalo da
bude utvrđen prema podacima iz poreske prija-
ve.
Dopuna navedenog člana vrši se s obzirom
na to da, shodno važećim odredbama člana 178.
ZPPPA-a, ne postoji pravni osnov za pokretanje
prekršajnog postupka i sankcionisanje poreskog
obveznika koji je u poreskom bilansu naveo ne-
tačne podatke.
FStavovima 3. i 4. člana 178. ZPPPA-a
propisano je da je najniža kazna za ovaj
prekršaj 200.000 dinara za pravno lice (i od
10.000 do 100.000 dinara za odgovorno lice u
tom pravnom licu), odnosno 100.000 dinara
za preduzetnika. Čak i ako je „neprikazana”
razlika niža od 5% iznosa koji je utvrđen,
poreski obveznik – pravno lice kazniće se
novčanom kaznom u visini od 100.000 dinara
(i 10.000 dinara za odgovorno lice u tom prav-
nom licu), odnosno poreski obveznik – predu-
zetnik kazniće se novčanom kaznom u visini
od 50.000 dinara (stav 5. člana 178. ZPPPA-a).
Zaključak
Predviđeno je da ovaj zakon stupi na snagu
osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom
glasniku RS”. PS
JESTE LI SE VEĆ PRETPLATILI NA ČASOPIS
„POSLOVNI SAVETNIK” ZA SLEDEĆU GODINU?
011/ 2836-820, 011/2836-821, 011/2836-822
office@ingpro.rs