Narodna skupština Republike Srbije donela je Zakon o prestanku važenja Zakona o privremenom uređivanju osnovica za obračun i isplatu plata, odnosno zarada i drugih stalnih primanja kod korisnika javnih sredstava, koji je objavljen u „Službenom glasniku RS” br. 86/2019 od 6. 12. 2019. godine (dalje: Zakon o prestanku važenja ograničavanja ličnih primanja). Ovaj zakon je stupio na snagu 1. januara 2020. godine, a zaključno sa tim danom, dakle sa 1. januarom 2020. godine prestao je da važi Zakon o privremenom uređivanju osnovica za obračun i isplatu plata, odnosno zarada i drugih stalnih primanja kod korisnika javnih sredstava („Sl. glasnik RS”, br. 116/2014 i 95/2018 – dalje: Zakon o umanjenju primanja).
Međutim, u Zakonu o prestanku važenja ograničavanja ličnih primanja nije definisano zaključno sa kojom se platom, odnosno zaradom, odnosno drugim ličnim primanjem ovaj zakon primenjuje (definisan je samo „datum” njegovog stupanja na snagu), pa su ostale nedoumice kako se i prema kojim merilima isplaćuju plate, odnosno zarade, odnosno druga lična primanja počev od 1. januara 2020. godine, odnosno za januar 2020. godine u javnom sektoru. Povodom toga u nastavku je dato više komentara.
Skip to PDF contentFEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 211
ZARADE
Mr Željko Albaneze
Prestanak važenja zakona koji ograničava
lična primanja u javnom sektoru i
politika isplata u 2020. godini
Narodna skupština Republike Srbije donela
je Zakon o prestanku važenja Zakona o privreme-
nom uređivanju osnovica za obračun i isplatu
plata, odnosno zarada i drugih stalnih primanja
kod korisnika javnih sredstava, koji je objavljen u
„Službenom glasniku RS” br. 86/2019 od 6. 12. 2019.
godine (dalje: Zakon o prestanku važenja ograni-
čavanja ličnih primanja). Ovaj zakon je stupio na
snagu 1. januara 2020. godine, a zaključno sa tim
danom, dakle sa 1. januarom 2020. godine prestao
je da važi Zakon o privremenom uređivanju osno-
vica za obračun i isplatu plata, odnosno zarada
i drugih stalnih primanja kod korisnika javnih
sredstava („Sl. glasnik RS”, br. 116/2014 i 95/2018
– dalje: Zakon o umanjenju primanja).
Međutim, u Zakonu o prestanku važenja ograni-
čavanja ličnih primanja nije definisano zaključ-
no sa kojom se platom, odnosno zaradom, odnosno
drugim ličnim primanjem ovaj zakon primenjuje
(definisan je samo „datum” njegovog stupanja na
snagu), pa su ostale nedoumice kako se i prema
kojim merilima isplaćuju plate, odnosno zarade,
odnosno druga lična primanja počev od 1. januara
2020. godine, odnosno za januar 2020. godine u jav-
nom sektoru. Povodom toga u nastavku je dato više
komentara.
1. Kako primeniti Zakon o prestanku
važenja ograničavanja ličnih
primanja
Iz teksta Zakona o prestanku važenja ograniča-
vanja ličnih primanja i odredbe da stupa na snagu
1. januara 2020. godine može se razumeti sledeće:
1) Zakon o prestanku važenja ograničavanja lič-
nih primanja primenjuje se od 1. januara 2020. go-
dine, što treba tumačiti tako da se primenjuje:
ffpočev od plata, odnosno zarada, odnosno drugih
ličnih primanja za januar 2020. godine,
ffkoje se isplaćuju od 1. januara 2020. godine;
2) na plate, odnosno zarade, odnosno druga
lična primanja za decembar i ranije mesece 2019.
godine, koje se isplaćuju od 1. januara 2020. godi-
ne, primenjuje se, odnosno važi Zakon o umanjenju
ličnih primanja, koji je, kako je već navedeno,
prestao da važi zaključno sa 1. januarom 2020.
godine.
Kada smo ovako definisali primenu Zakona o
umanjenju primanja do 1. januara 2020. godine i od 1.
januara 2020. godine, mogu se rastumačiti i odred-
be člana 2. Zakona o prestanku važenja ogra-
ničavanja ličnih primanja, u kom se definišu
obračun i isplata plata od januara 2020. godine pa
nadalje u delovima javnog sektora, i to:
1) kod korisnika budžetskih sredstava i organiza-
cija za obavezno socijalno osiguranje i
2) u javnim preduzećima, javnim agencijama i dru-
gim pravnim licima nad kojima Republika Srbija,
odnosno lokalna vlast ima direktnu ili indi-
rektnu kontrolu nad više od 50% kapitala ili
više od 50% glasova u organima upravljanja.
U nastavku će detaljnije biti prikazana is-
plata plata i drugih ličnih primanja kod ove
dve grupe pravnih lica iz javnog sektora u 2020.
godini, uz napomenu da je prestankom važenja Za-
kona o umanjenju primanja, sa isplatama plata i
drugih ličnih primanja za januar i naredne me-
sece u 2020. godini, prestala obaveza korisni-
ka javnih sredstava da vrše umanjivanja ličnih
primanja po odredbama tog zakona, kao i da to
umanjenje uplaćuju u budžet Republike.
2. Obračun plata, odnosno zarada
kod korisnika budžetskih sredstava i
organizacija za obavezno socijalno
osiguranje počev od januara 2020.
godine
Iako, kako je navedeno, Zakon o prestanku va-
ženja ograničavanja ličnih primanja nije preci-
zirao od primanja za koji mesec se primenjuje, ipak
212 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
je u svom članu 2. dao određene smernice za dalje
isplate.
Konkretno, prema članu 2. stav 1. ovog zakona,
osnovica, odnosno vrednost radnog časa, vrednost
boda i vrednost osnovne zarade (dalje: osnovica) za
obračun i isplatu plata, odnosno zarada kod slede-
ćih korisnika javnih sredstava (iz člana 2. stav
1. tačke 1–3) Zakona o umanjenju primanja):
1) direktnih i indirektnih korisnika budžet-
skih sredstava Republike Srbije,
2) organizacija za obavezno socijalno osigura-
nje i korisnika sredstava tih organizacija i
3) direktnih i indirektnih korisnika budžet-
skih sredstava lokalne vlasti u smislu zakona
kojim se uređuje budžetski sistem,
primenjivaće se u visini koja je utvrđena u skladu
sa zakonom u trenutku prestanka važenja zakona,
dakle na 1. 1. 2020. godine. Drugim rečima, za ove
korisnike javnih sredstava, počev od obračuna
i isplate plata, odnosno zarada za januar 2020.
godine, primenjivaće se osnovice koje važe na
dan 1. januara 2020. godine.
Postavlja se pitanje koje osnovice za ove kori-
snike važe na 1. januara 2020. godine, a odgovor bi
bio da su to osnovice koje su za sve ove korisnike
utvrđene:
ffZakonom o izmenama i dopunama Zakona o budžet-
skom sistemu („Sl. glasnik RS” broj 72/2019),
ffZakonom o izmenama i dopunama Zakona o budžetu
Republike Srbije za 2019. godinu („Sl. glasnik RS”
broj 72/2019) i
ffZakonom o budžetu Republike Srbije za 2020. go-
dinu („Sl. glasnik RS” broj 84/2019).
Ovim propisima za navedene korisnike jav-
nih sredstava utvrđene su osnovice za obračun
i isplatu plata počev od plate za novembar 2019.
godine, koje važe i u 2020. godini, dakle, kako to
reguliše Zakon o prestanku važenja ograničavanja
ličnih primanja, one važe na 1. januar 2020. godine
i primenjuju se do kraja ove godine.
3. Obračun zarada u javnim
preduzećima, javnim agencijama i kod
drugih većinski državnih korisnika
javnih sredstava počev od januara
2020. godine
Prema članu 2. stav 2. Zakona o prestanku va-
ženja ograničavanja ličnih primanja, osnovica za
obračun i isplatu plata, odnosno zarada kod slede-
ćih korisnika javnih sredstava (iz člana 2. stav
1. tačka 4–6) Zakona o umanjenju primanja):
ffjavnih preduzeća osnovanih od strane Republi-
ke Srbije, odnosno lokalne vlasti u smislu zakona
kojim se uređuje budžetski sistem, kao i pravnih
lica osnovanih od strane tih javnih preduzeća,
ffpravnih lica nad kojima Republika Srbija, od-
nosno lokalna vlast ima direktnu ili indirektnu
kontrolu nad više od 50% kapitala ili više od
50% glasova u organima upravljanja, kao i drugih
pravnih lica u kojima javna sredstva čine više
od 50% ukupnih prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini i
ffjavnih agencija i drugih organizacija na koje
se primenjuju propisi o javnim agencijama ili su
pod kontrolom Republike Srbije, odnosno lokalne
vlasti,
primenjivaće se u visini koja je bila utvrđena do
dana stupanja na snagu Zakona o umanjenju primanja.
Drugim rečima, za ove korisnike javnih
sredstava, počev od obračuna i isplate plata,
odnosno zarada za januar 2020. godine i nada-
lje, primenjivaće se osnovice, dakle i osnov-
ne zarade koje su važile pre stupanja na snagu
Zakona o umanjenju primanja. To znači da će ovi
korisnici javnih sredstava za januar 2020. godi-
ne, ali i za naredne mesece koristiti osnovice,
dakle osnovne zarade koje su važile za oktobar
2014. godine, kada je Zakon o umanjenju primanja
stupio na snagu, bez umanjenja.
Istovremeno sa isplatom zarada počev od zara-
de za januar 2020. godine, za sve navedene korisnike
javnih sredstava prestaje i obaveza uplate u budžet
razlike koja nastaje zbog manje isplaćenih zarada
i drugih ličnih primanja u skladu sa Zakonom o
umanjenju primanja.
3.1. Uticaj prestanka Zakona o umanjivanju
primanja na javna preduzeća
Zbog interesovanja naših pretplatnika –
javnih preduzeća možemo napomenuti da se,
saglasno prethodno navedenom, u javnim predu-
zećima od zarade za januar 2020. godine prime-
njuju osnovne zarade iz oktobra 2014. godine, pri
čemu nema obaveze njihovog umanjivanja.
Pri planiranju svojih zarada za 2020. godinu u
okviru svojih programa poslovanja javna preduze-
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 213
ZARADE
ća, pa i ona iz komunalne delatnosti, treba, dakle,
da krenu od osnovnih zarada iz 2014. godine, bez
umanjenja za 5%. Isto tako, javna preduzeća u ko-
munalnoj delatnosti treba da planiraju i druge
elemente zarada na koje im daje pravo Poseban ko-
lektivni ugovor za javna preduzeća u komunalnoj
delatnosti na teritoriji Republike Srbije („Sl.
glasnik RS”, br. 27/2015, 36/2017 – Aneks I, 5/2018 –
Aneks II i 94/2019 – Aneks III, Sporazum – 21/2018),
kao na primer:
ffpravo na regres za korišćenje godišnjeg odmora,
sa pripadajućim porezima i doprinosima, godi-
šnje u visini od najmanje 75% prosečno isplaćene
zarade po zaposlenom u Republici Srbiji prema
poslednjem objavljenom podatku, kao i na godišnje
uvećanje ovog regresa za fiksni iznos od 33.000 di-
nara, bez poreza i doprinosa;
ffsredstva za zarade po osnovu radnog učinka u
okviru ukupnih sredstava izdvojenih za zarade
utvrđenih programom poslovanja, u procentu utvr-
đenom opštim aktom poslodavca, a najviše do 1%
od utvrđene visine sredstava za osnovne zarade za
tekući mesec;
ffsolidarnu pomoć za ublažavanje nepovoljnog
materijalnog položaja, pod uslovom da su za to
obezbeđena finansijska sredstva po zaposlenom
na godišnjem nivou od 41.800 dinara, bez poreza
i doprinosa (ova isplata ima poreski karakter
zarade).
Dakle, javna preduzeća u svojim programima
poslovanja za 2020. godinu moraju da se drže
osnovnih zarada iz oktobra 2014. godine (bez
umanjenja), počev od isplate zarada za januar
2020. godine, ali, ako imaju obezbeđena sred-
stva i saglasnost osnivača, mogu da koriguju
druge elemente isplata koji čine zaradu zapo-
slenih.
Ovo napominjemo jer Zakon o prestanku važenja
ograničavanja ličnih primanja u članu 2. stav 2.
izričito navodi da se osnovica (vrednost radnog
časa, vrednost boda ili vrednost osnovne zara-
de) za obračun i isplatu zarada u javnim predu-
zećima osnovanim od strane Republike Srbije,
odnosno lokalne vlasti, primenjuje u visini koja
je bila utvrđena do dana stupanja na snagu Zakona
o umanjenju primanja. Prema tome, pri obračunu i
isplati zarada počev od zarade za januar 2020. go-
dine, zarade za javna preduzeća osnovana od strane
lokalne vlasti utvrđivaće se primenom osnovica,
odnosno osnovnih zarada koje su važile pre stupa-
nja na snagu Zakona o umanjenju plata.
4. Isplata drugih stalnih primanja
počev od primanja za januar 2020.
godine
Prema odredbama Zakona o umanjenju primanja,
druga stalna primanja korisnika javnih sredstava
u neto iznosu umanjivana su za 10% (osim primanja
u neto iznosu nižem od 25.000 dinara).
Prema definiciji iz član 3. st. 3, drugim stal-
nim primanjima kod korisnika javnih sredstava, u
smislu ovog zakona, smatrale su se: naknada za rad
izabranog, imenovanog i postavljenog lica i sa-
vetnika i posebnog savetnika funkcionera u or-
ganima Republike Srbije i lokalne vlasti, kao i
direktora, odnosno upravnika ili drugog rukovo-
dioca korisnika javnih sredstava koji nije zasno-
vao radni odnos kod korisnika javnih sredstava,
zatim naknada za rad članova organa upravljanja
i nadzora kod korisnika javnih sredstava, kao i
naknada za rad u stalnim i povremenim radnim
telima, radnim grupama, savetima i komisijama
kod korisnika javnih sredstava, utvrđena poseb-
nim propisima i opštim i pojedinačnim aktima
i finansirana iz sredstava tog ili drugog kori-
snika javnih sredstava, koja u sebi sadrži porez
i pripadajuće doprinose za obavezno socijalno
osiguranje.
Prestankom važenja Zakona o umanjivanju
primanja, dakle zaključno sa 1. januarom 2020.
godine prestala je i obaveza umanjivanja drugih
stalnih primanja i uplata razlike zbog manje is-
plate u budžet Republike, počev od isplate ovih
primanja od januara 2020. godine.
5. Isplata zarada i drugih ličnih
primanja za 2019. godinu u januaru
2020. godine
Kao što je već rečeno, isplate plata/zarada i
drugih ličnih primanja od januara 2020. godine
i za naredne mesece, koje u 2020. godini vrše ko-
risnici javnih/budžetskih sredstava, oslobođene
su ograničenja iz Zakona o umanjivanju primanja.
Međutim, to ne važi za zaostale isplate koje ko-
risnici javnih/budžetskih sredstava vrše od 1.
214 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
januara 2020. godine za decembar ili neki raniji
mesec 2019. godine.
U tom slučaju:
1) Ako se od 1. januara 2020. godine isplaćuju plate/
zarade za decembar 2019. godine ili neki drugi
prethodni mesec, obračun se vrši prema osno-
vicama koje su važile za mesec za koji se ispla-
ta vrši shodno Zakonu o umanjenju plata. Ako za
konkretnog korisnika javnih sredstava državni
organi ne propisuju osnovice za obračun plata, za
isplate iz 2019. godine posle 1. januara 2020. go-
dine primenjuju osnovicu koju su imali u oktobru
2014. godine. Istovremeno, pri isplatama iz 2019.
godine posle 1. januara 2020. godine korisnici
javnih sredstava vrše umanjenje plata/zarada za
propisani procenat (5 ili 10%) koji je važio za
mesec za koji se isplata vrši, saglasno Zakonu o
umanjenju primanja, a razliku zbog umanjenja upla-
ćuju u budžet Republike zajedno sa predajom obrasca
ZIP-1.
2) Ako se od 1. januara 2020. godine isplaćuju dru-
ga stalna primanja za decembar 2019. godine ili
neki drugi prethodni mesec, obračun se vrši sa-
glasno Zakonu o umanjenju primanja. To znači da se
primanja, u skladu sa članom 6. navedenog zakona,
umanjuju neto za 10% (osim primanja nižih od
25.000 dinara), a isplatilac razliku zbog manje ob-
računatog primanja uplaćuje na propisani račun
budžeta Republike (osim direktnih i indirektnih
korisnika budžetskih sredstava Republike Srbije
i organizacija za obavezno socijalno osiguranje
i korisnika sredstava tih organizacija, kako to
izričito propisuje član 7. stav 2. Zakona o uma-
njenju primanja).
PROPISI.NET je elektronsko izdanje koje se nalazi na internet stranici www.propisi.net i sadrži preko
250.000 dokumenata: propise, sudsku praksu, službena mišljenja nadležnih ministarstava, modele ugo-
vora i obrasce iz svih oblasti, kao i komentare propisa vrhunskih stručnjaka, pri čemu su sva navedena
dokumenta međusobno povezana.
ZAŠTO SE PRETPLATITI BAŠ NA ING-PRO PROPISI.NET?
● Zato što je pregledan i jednostavan i ne zahteva nikakvu specijalnu obuku za korišćenje (user friendly).
● Zato što je moguć pristup neograničenom broju dokumenata u toku pretplate.
● Zato što ima najveći broj propisa, primera sudske prakse, pravnih mišljenja, modela i drugih
dokumenata.
● Zato što ima pretraživač koji daje precizno sortirane i brze rezultate pretrage.
● Zato što se dokumenta – propisi i dr. – mogu pretraživati putem odgovarajućih skraćenica i
sinonima koji se u pravnoj praksi često koriste.
● Zato što je jedini na tržištu koji automatski beleži najpregledanije dokumente svakog pretplatnika
i izdvaja ih na početnoj strani.
● Zato što ima mejl-servis koji omogućava pretplatnicima da o novim propisima, primerima iz
sudske prakse, pravnim mišljenjima i stručnim komentarima, kao i drugim dokumentima iz oblasti
koje sami izaberu, budu informisani putem mejla istog dana kad su objavljeni u bazi.
● Zato što radi sa bilo kog računara na internetu, bez ikakve instalacije, a podržava rad i u intranet
okruženju.
● Zato što je uvek ažuran (ne zahteva ažuriranje od strane pretplatnika).
● Zato što su tekstovi dokumenata i interfejs dostupni na ćirilici ili latinici.
● Zato što jednim klikom mogu da se iskopiraju tekstovi u Word ili PDF formatu.
● Zato što ima najsveobuhvatniju i najveću bazu sudske prakse, sa razgranatom strukturom po
odgovarajućim pravnim granama i pravnim institutima.
● Zato što se iz teksta propisa jednim klikom pristupa povezanim dokumentima.
● Zato što se prilikom pretraživanja pojmova nude mogući rezultati.
Elektronsko izdanje
ING-PRO PROPISI.NET
Za pretplatu i druge informacije pišite nam na: office@ingpro.rs ili nas pozovite na: 011/2836-820, 2836-821, 2836-822.
PS
ZARADE
Mr Željko Albaneze
Prestanak važenja zakona koji ograničava
lična primanja u javnom sektoru i
politika isplata u 2020. godini
Narodna skupština Republike Srbije donela
je Zakon o prestanku važenja Zakona o privreme-
nom uređivanju osnovica za obračun i isplatu
plata, odnosno zarada i drugih stalnih primanja
kod korisnika javnih sredstava, koji je objavljen u
„Službenom glasniku RS” br. 86/2019 od 6. 12. 2019.
godine (dalje: Zakon o prestanku važenja ograni-
čavanja ličnih primanja). Ovaj zakon je stupio na
snagu 1. januara 2020. godine, a zaključno sa tim
danom, dakle sa 1. januarom 2020. godine prestao
je da važi Zakon o privremenom uređivanju osno-
vica za obračun i isplatu plata, odnosno zarada
i drugih stalnih primanja kod korisnika javnih
sredstava („Sl. glasnik RS”, br. 116/2014 i 95/2018
– dalje: Zakon o umanjenju primanja).
Međutim, u Zakonu o prestanku važenja ograni-
čavanja ličnih primanja nije definisano zaključ-
no sa kojom se platom, odnosno zaradom, odnosno
drugim ličnim primanjem ovaj zakon primenjuje
(definisan je samo „datum” njegovog stupanja na
snagu), pa su ostale nedoumice kako se i prema
kojim merilima isplaćuju plate, odnosno zarade,
odnosno druga lična primanja počev od 1. januara
2020. godine, odnosno za januar 2020. godine u jav-
nom sektoru. Povodom toga u nastavku je dato više
komentara.
1. Kako primeniti Zakon o prestanku
važenja ograničavanja ličnih
primanja
Iz teksta Zakona o prestanku važenja ograniča-
vanja ličnih primanja i odredbe da stupa na snagu
1. januara 2020. godine može se razumeti sledeće:
1) Zakon o prestanku važenja ograničavanja lič-
nih primanja primenjuje se od 1. januara 2020. go-
dine, što treba tumačiti tako da se primenjuje:
ffpočev od plata, odnosno zarada, odnosno drugih
ličnih primanja za januar 2020. godine,
ffkoje se isplaćuju od 1. januara 2020. godine;
2) na plate, odnosno zarade, odnosno druga
lična primanja za decembar i ranije mesece 2019.
godine, koje se isplaćuju od 1. januara 2020. godi-
ne, primenjuje se, odnosno važi Zakon o umanjenju
ličnih primanja, koji je, kako je već navedeno,
prestao da važi zaključno sa 1. januarom 2020.
godine.
Kada smo ovako definisali primenu Zakona o
umanjenju primanja do 1. januara 2020. godine i od 1.
januara 2020. godine, mogu se rastumačiti i odred-
be člana 2. Zakona o prestanku važenja ogra-
ničavanja ličnih primanja, u kom se definišu
obračun i isplata plata od januara 2020. godine pa
nadalje u delovima javnog sektora, i to:
1) kod korisnika budžetskih sredstava i organiza-
cija za obavezno socijalno osiguranje i
2) u javnim preduzećima, javnim agencijama i dru-
gim pravnim licima nad kojima Republika Srbija,
odnosno lokalna vlast ima direktnu ili indi-
rektnu kontrolu nad više od 50% kapitala ili
više od 50% glasova u organima upravljanja.
U nastavku će detaljnije biti prikazana is-
plata plata i drugih ličnih primanja kod ove
dve grupe pravnih lica iz javnog sektora u 2020.
godini, uz napomenu da je prestankom važenja Za-
kona o umanjenju primanja, sa isplatama plata i
drugih ličnih primanja za januar i naredne me-
sece u 2020. godini, prestala obaveza korisni-
ka javnih sredstava da vrše umanjivanja ličnih
primanja po odredbama tog zakona, kao i da to
umanjenje uplaćuju u budžet Republike.
2. Obračun plata, odnosno zarada
kod korisnika budžetskih sredstava i
organizacija za obavezno socijalno
osiguranje počev od januara 2020.
godine
Iako, kako je navedeno, Zakon o prestanku va-
ženja ograničavanja ličnih primanja nije preci-
zirao od primanja za koji mesec se primenjuje, ipak
212 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
je u svom članu 2. dao određene smernice za dalje
isplate.
Konkretno, prema članu 2. stav 1. ovog zakona,
osnovica, odnosno vrednost radnog časa, vrednost
boda i vrednost osnovne zarade (dalje: osnovica) za
obračun i isplatu plata, odnosno zarada kod slede-
ćih korisnika javnih sredstava (iz člana 2. stav
1. tačke 1–3) Zakona o umanjenju primanja):
1) direktnih i indirektnih korisnika budžet-
skih sredstava Republike Srbije,
2) organizacija za obavezno socijalno osigura-
nje i korisnika sredstava tih organizacija i
3) direktnih i indirektnih korisnika budžet-
skih sredstava lokalne vlasti u smislu zakona
kojim se uređuje budžetski sistem,
primenjivaće se u visini koja je utvrđena u skladu
sa zakonom u trenutku prestanka važenja zakona,
dakle na 1. 1. 2020. godine. Drugim rečima, za ove
korisnike javnih sredstava, počev od obračuna
i isplate plata, odnosno zarada za januar 2020.
godine, primenjivaće se osnovice koje važe na
dan 1. januara 2020. godine.
Postavlja se pitanje koje osnovice za ove kori-
snike važe na 1. januara 2020. godine, a odgovor bi
bio da su to osnovice koje su za sve ove korisnike
utvrđene:
ffZakonom o izmenama i dopunama Zakona o budžet-
skom sistemu („Sl. glasnik RS” broj 72/2019),
ffZakonom o izmenama i dopunama Zakona o budžetu
Republike Srbije za 2019. godinu („Sl. glasnik RS”
broj 72/2019) i
ffZakonom o budžetu Republike Srbije za 2020. go-
dinu („Sl. glasnik RS” broj 84/2019).
Ovim propisima za navedene korisnike jav-
nih sredstava utvrđene su osnovice za obračun
i isplatu plata počev od plate za novembar 2019.
godine, koje važe i u 2020. godini, dakle, kako to
reguliše Zakon o prestanku važenja ograničavanja
ličnih primanja, one važe na 1. januar 2020. godine
i primenjuju se do kraja ove godine.
3. Obračun zarada u javnim
preduzećima, javnim agencijama i kod
drugih većinski državnih korisnika
javnih sredstava počev od januara
2020. godine
Prema članu 2. stav 2. Zakona o prestanku va-
ženja ograničavanja ličnih primanja, osnovica za
obračun i isplatu plata, odnosno zarada kod slede-
ćih korisnika javnih sredstava (iz člana 2. stav
1. tačka 4–6) Zakona o umanjenju primanja):
ffjavnih preduzeća osnovanih od strane Republi-
ke Srbije, odnosno lokalne vlasti u smislu zakona
kojim se uređuje budžetski sistem, kao i pravnih
lica osnovanih od strane tih javnih preduzeća,
ffpravnih lica nad kojima Republika Srbija, od-
nosno lokalna vlast ima direktnu ili indirektnu
kontrolu nad više od 50% kapitala ili više od
50% glasova u organima upravljanja, kao i drugih
pravnih lica u kojima javna sredstva čine više
od 50% ukupnih prihoda ostvarenih u prethodnoj
poslovnoj godini i
ffjavnih agencija i drugih organizacija na koje
se primenjuju propisi o javnim agencijama ili su
pod kontrolom Republike Srbije, odnosno lokalne
vlasti,
primenjivaće se u visini koja je bila utvrđena do
dana stupanja na snagu Zakona o umanjenju primanja.
Drugim rečima, za ove korisnike javnih
sredstava, počev od obračuna i isplate plata,
odnosno zarada za januar 2020. godine i nada-
lje, primenjivaće se osnovice, dakle i osnov-
ne zarade koje su važile pre stupanja na snagu
Zakona o umanjenju primanja. To znači da će ovi
korisnici javnih sredstava za januar 2020. godi-
ne, ali i za naredne mesece koristiti osnovice,
dakle osnovne zarade koje su važile za oktobar
2014. godine, kada je Zakon o umanjenju primanja
stupio na snagu, bez umanjenja.
Istovremeno sa isplatom zarada počev od zara-
de za januar 2020. godine, za sve navedene korisnike
javnih sredstava prestaje i obaveza uplate u budžet
razlike koja nastaje zbog manje isplaćenih zarada
i drugih ličnih primanja u skladu sa Zakonom o
umanjenju primanja.
3.1. Uticaj prestanka Zakona o umanjivanju
primanja na javna preduzeća
Zbog interesovanja naših pretplatnika –
javnih preduzeća možemo napomenuti da se,
saglasno prethodno navedenom, u javnim predu-
zećima od zarade za januar 2020. godine prime-
njuju osnovne zarade iz oktobra 2014. godine, pri
čemu nema obaveze njihovog umanjivanja.
Pri planiranju svojih zarada za 2020. godinu u
okviru svojih programa poslovanja javna preduze-
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 213
ZARADE
ća, pa i ona iz komunalne delatnosti, treba, dakle,
da krenu od osnovnih zarada iz 2014. godine, bez
umanjenja za 5%. Isto tako, javna preduzeća u ko-
munalnoj delatnosti treba da planiraju i druge
elemente zarada na koje im daje pravo Poseban ko-
lektivni ugovor za javna preduzeća u komunalnoj
delatnosti na teritoriji Republike Srbije („Sl.
glasnik RS”, br. 27/2015, 36/2017 – Aneks I, 5/2018 –
Aneks II i 94/2019 – Aneks III, Sporazum – 21/2018),
kao na primer:
ffpravo na regres za korišćenje godišnjeg odmora,
sa pripadajućim porezima i doprinosima, godi-
šnje u visini od najmanje 75% prosečno isplaćene
zarade po zaposlenom u Republici Srbiji prema
poslednjem objavljenom podatku, kao i na godišnje
uvećanje ovog regresa za fiksni iznos od 33.000 di-
nara, bez poreza i doprinosa;
ffsredstva za zarade po osnovu radnog učinka u
okviru ukupnih sredstava izdvojenih za zarade
utvrđenih programom poslovanja, u procentu utvr-
đenom opštim aktom poslodavca, a najviše do 1%
od utvrđene visine sredstava za osnovne zarade za
tekući mesec;
ffsolidarnu pomoć za ublažavanje nepovoljnog
materijalnog položaja, pod uslovom da su za to
obezbeđena finansijska sredstva po zaposlenom
na godišnjem nivou od 41.800 dinara, bez poreza
i doprinosa (ova isplata ima poreski karakter
zarade).
Dakle, javna preduzeća u svojim programima
poslovanja za 2020. godinu moraju da se drže
osnovnih zarada iz oktobra 2014. godine (bez
umanjenja), počev od isplate zarada za januar
2020. godine, ali, ako imaju obezbeđena sred-
stva i saglasnost osnivača, mogu da koriguju
druge elemente isplata koji čine zaradu zapo-
slenih.
Ovo napominjemo jer Zakon o prestanku važenja
ograničavanja ličnih primanja u članu 2. stav 2.
izričito navodi da se osnovica (vrednost radnog
časa, vrednost boda ili vrednost osnovne zara-
de) za obračun i isplatu zarada u javnim predu-
zećima osnovanim od strane Republike Srbije,
odnosno lokalne vlasti, primenjuje u visini koja
je bila utvrđena do dana stupanja na snagu Zakona
o umanjenju primanja. Prema tome, pri obračunu i
isplati zarada počev od zarade za januar 2020. go-
dine, zarade za javna preduzeća osnovana od strane
lokalne vlasti utvrđivaće se primenom osnovica,
odnosno osnovnih zarada koje su važile pre stupa-
nja na snagu Zakona o umanjenju plata.
4. Isplata drugih stalnih primanja
počev od primanja za januar 2020.
godine
Prema odredbama Zakona o umanjenju primanja,
druga stalna primanja korisnika javnih sredstava
u neto iznosu umanjivana su za 10% (osim primanja
u neto iznosu nižem od 25.000 dinara).
Prema definiciji iz član 3. st. 3, drugim stal-
nim primanjima kod korisnika javnih sredstava, u
smislu ovog zakona, smatrale su se: naknada za rad
izabranog, imenovanog i postavljenog lica i sa-
vetnika i posebnog savetnika funkcionera u or-
ganima Republike Srbije i lokalne vlasti, kao i
direktora, odnosno upravnika ili drugog rukovo-
dioca korisnika javnih sredstava koji nije zasno-
vao radni odnos kod korisnika javnih sredstava,
zatim naknada za rad članova organa upravljanja
i nadzora kod korisnika javnih sredstava, kao i
naknada za rad u stalnim i povremenim radnim
telima, radnim grupama, savetima i komisijama
kod korisnika javnih sredstava, utvrđena poseb-
nim propisima i opštim i pojedinačnim aktima
i finansirana iz sredstava tog ili drugog kori-
snika javnih sredstava, koja u sebi sadrži porez
i pripadajuće doprinose za obavezno socijalno
osiguranje.
Prestankom važenja Zakona o umanjivanju
primanja, dakle zaključno sa 1. januarom 2020.
godine prestala je i obaveza umanjivanja drugih
stalnih primanja i uplata razlike zbog manje is-
plate u budžet Republike, počev od isplate ovih
primanja od januara 2020. godine.
5. Isplata zarada i drugih ličnih
primanja za 2019. godinu u januaru
2020. godine
Kao što je već rečeno, isplate plata/zarada i
drugih ličnih primanja od januara 2020. godine
i za naredne mesece, koje u 2020. godini vrše ko-
risnici javnih/budžetskih sredstava, oslobođene
su ograničenja iz Zakona o umanjivanju primanja.
Međutim, to ne važi za zaostale isplate koje ko-
risnici javnih/budžetskih sredstava vrše od 1.
214 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
ZARADE
januara 2020. godine za decembar ili neki raniji
mesec 2019. godine.
U tom slučaju:
1) Ako se od 1. januara 2020. godine isplaćuju plate/
zarade za decembar 2019. godine ili neki drugi
prethodni mesec, obračun se vrši prema osno-
vicama koje su važile za mesec za koji se ispla-
ta vrši shodno Zakonu o umanjenju plata. Ako za
konkretnog korisnika javnih sredstava državni
organi ne propisuju osnovice za obračun plata, za
isplate iz 2019. godine posle 1. januara 2020. go-
dine primenjuju osnovicu koju su imali u oktobru
2014. godine. Istovremeno, pri isplatama iz 2019.
godine posle 1. januara 2020. godine korisnici
javnih sredstava vrše umanjenje plata/zarada za
propisani procenat (5 ili 10%) koji je važio za
mesec za koji se isplata vrši, saglasno Zakonu o
umanjenju primanja, a razliku zbog umanjenja upla-
ćuju u budžet Republike zajedno sa predajom obrasca
ZIP-1.
2) Ako se od 1. januara 2020. godine isplaćuju dru-
ga stalna primanja za decembar 2019. godine ili
neki drugi prethodni mesec, obračun se vrši sa-
glasno Zakonu o umanjenju primanja. To znači da se
primanja, u skladu sa članom 6. navedenog zakona,
umanjuju neto za 10% (osim primanja nižih od
25.000 dinara), a isplatilac razliku zbog manje ob-
računatog primanja uplaćuje na propisani račun
budžeta Republike (osim direktnih i indirektnih
korisnika budžetskih sredstava Republike Srbije
i organizacija za obavezno socijalno osiguranje
i korisnika sredstava tih organizacija, kako to
izričito propisuje član 7. stav 2. Zakona o uma-
njenju primanja).
PROPISI.NET je elektronsko izdanje koje se nalazi na internet stranici www.propisi.net i sadrži preko
250.000 dokumenata: propise, sudsku praksu, službena mišljenja nadležnih ministarstava, modele ugo-
vora i obrasce iz svih oblasti, kao i komentare propisa vrhunskih stručnjaka, pri čemu su sva navedena
dokumenta međusobno povezana.
ZAŠTO SE PRETPLATITI BAŠ NA ING-PRO PROPISI.NET?
● Zato što je pregledan i jednostavan i ne zahteva nikakvu specijalnu obuku za korišćenje (user friendly).
● Zato što je moguć pristup neograničenom broju dokumenata u toku pretplate.
● Zato što ima najveći broj propisa, primera sudske prakse, pravnih mišljenja, modela i drugih
dokumenata.
● Zato što ima pretraživač koji daje precizno sortirane i brze rezultate pretrage.
● Zato što se dokumenta – propisi i dr. – mogu pretraživati putem odgovarajućih skraćenica i
sinonima koji se u pravnoj praksi često koriste.
● Zato što je jedini na tržištu koji automatski beleži najpregledanije dokumente svakog pretplatnika
i izdvaja ih na početnoj strani.
● Zato što ima mejl-servis koji omogućava pretplatnicima da o novim propisima, primerima iz
sudske prakse, pravnim mišljenjima i stručnim komentarima, kao i drugim dokumentima iz oblasti
koje sami izaberu, budu informisani putem mejla istog dana kad su objavljeni u bazi.
● Zato što radi sa bilo kog računara na internetu, bez ikakve instalacije, a podržava rad i u intranet
okruženju.
● Zato što je uvek ažuran (ne zahteva ažuriranje od strane pretplatnika).
● Zato što su tekstovi dokumenata i interfejs dostupni na ćirilici ili latinici.
● Zato što jednim klikom mogu da se iskopiraju tekstovi u Word ili PDF formatu.
● Zato što ima najsveobuhvatniju i najveću bazu sudske prakse, sa razgranatom strukturom po
odgovarajućim pravnim granama i pravnim institutima.
● Zato što se iz teksta propisa jednim klikom pristupa povezanim dokumentima.
● Zato što se prilikom pretraživanja pojmova nude mogući rezultati.
Elektronsko izdanje
ING-PRO PROPISI.NET
Za pretplatu i druge informacije pišite nam na: office@ingpro.rs ili nas pozovite na: 011/2836-820, 2836-821, 2836-822.
PS