PRIMERI OBRAČUNA PRIHODA OD AUTORSKIH PRAVA U NEKIM POSEBNIM SLUČAJEVIMA

Prema odredbi člana 55. Zakona o porezu na dohodak građana (u daljem tekstu: Zakon o porezu), prihodi od autorskih prava predstavljaju prihode fizičkog lica na koje se plaća porez na dohodak građana i doprinosi za socijalno osiguranje. U praksi su ovi prihodi vrlo raznovrsni, kao i njihovi obračuni, a u nastavku će biti dato nekoliko karakterističnih primera ovih primanja i njihovog poreskog tretmana.

1. Obračun autorske naknade kada se priznaju stvarni troškovi

Autori koji imaju pravo na priznavanje normiranih troškova, mogu podneti zahtev da im se, umesto normiranih, priznaju stvarni troškovi koje je su imali pri ostvarivanju i očuvanju prihoda, ako za to podnesu dokaze (račune i sl.). Ovi autori, kao i ostali kojima se uz autorsko delo priznaju normirani troškovi, na prihode od autorskog dela plaćaju porez po stopi od 20%, doprinos za PIO po stopi od 26% i doprinos za zdravstveno osiguranje po stopi od 10,3% (ako nisu osigurani po drugom osnovu).

Pošto je uobičajeno da se naknada za autorsko delo najpre utvrđuje u neto iznosu,

a osnovica za obračun poreza i doprinosa je bruto iznos te naknade, kada se autoru priznaju stvarni troškovi, koeficijenti za preračun naknade sa neto na bruto iznos su sledeći:

1) kada se plaća porez od 20%, doprinos za PIO od 26% i doprinos za zdravstveno osiguranje od 10,3%, formula je:

Bruto naknada = stvarni troškovi + (neto naknada x 2,288329519);

2) kada se plaća porez od 20% i doprinos za PIO od 26%, formula je:

Bruto naknada = stvarni troškovi + (neto naknada x 1,851851852);

3) kada se plaća samo porez od 20%, formula je:

Bruto naknada = stvarni troškovi + (neto naknada x 1,25).

U primeru stvarni troškovi iznose 10.000 dinara, a naknada po autorskom ugovoru iznosi 50.000 dinara neto. Obračun je prikazan za sva tri slučaja: kada se plaća porez, doprinos za PIO i doprinos za zdravstvo; kada se plaća porez i doprinos za PIO; i kada se plaća samo porez.

Pre isplate ove naknade isplatilac podnosi poresku prijavu PPPPD nadležnoj organizacionoj jedinici Poreske uprave, nakon čega dobija BOP za plaćanje obaveza po osnovu njene isplate. Prihodi od autorskih prava u Obrascu PPPPD prijavljuju se pod OVP 301 do 323. Porezi i doprinosi po odbitku po osnovu ugovora o autorskom delu plaćaju se na račun 840-4848-37. Na nalogu za plaćanje navodi se šifra plaćanja 254 i broj odobrenja za plaćanje (BOP) dobijen od strane Poreske uprave.

2. Obračun autorske naknade kada se uz normirane troškove priznaju i troškovi autorske agencije

Prema članu 57. stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana, obveznicima poreza na prihode od autorskih prava priznaje se, kao trošak u punom iznosu, naknada koju plaćaju za usluge odgovarajućoj autorskoj agenciji, organizaciji za zaštitu muzičkog autorskog prava i preduzećima i drugim pravnim licima ovlašćenim za prodaju i naplatu prihoda od autorskih dela.

U primeru za ovakav obračun autorske naknade polazi se od toga da se na naknadu plaća porez po stopi od 20%, doprinos za PIO po stopi od 26% i doprinos za zdravstveno osiguranje po stopi od 10,3%. Uz to:

– agencijska stopa prihoda na uslugu autoru iznosi 7% i

– normirani troškovi na konkretno autorsko delo, shodno Zakonu o porezu na dohodak građana, iznose 50%.

Pošto je uobičajeno da se naknada za autorsko delo najpre utvrđuje u neto iznosu,

a osnovica za obračun poreza i doprinosa je bruto iznos te naknade, kada se autoru priznaju normirani troškovi i troškovi autorske agencije, opšti obrazac za preračun naknade sa neto na bruto iznos je sledeći:

Bruto naknada = Neto naknada : (0,437 – 0,437 AS + 0,563 NT),

gde su:

– koeficijent 0,437 – utvrđen na bazi stopa poreza i doprinosa po odnosu:

((20 + 26 + 10,3) – 100) : 100 = 0,437;

– koeficijent 0,563 – utvrđen na bazi stopa poreza i doprinosa po odnosu:

((20 + 26 + 10,3) : 100 = 0,563;

– AS – stopa prihoda autorske agencije;

– NT – normirani troškovi.

Pošto u primeru agencijska stopa prihoda na uslugu autoru iznosi 7%, a normirani troškovi na konkretno autorsko delo iznose 50%, obrazac za preračun naknade sa neto na bruto iznos je sledeći:

Bruto naknada = Neto naknada : ((0,437 – (0,437 x 0,07) + (0,563 x 0,5);

Bruto naknada = Neto naknada : 0,68791.

Ako je u primeru ugovorena autorska naknada u neto iznosu od 50.000 dinara, obračun je sledeći:

I u ovom slučaju isplatilac podnosi poresku prijavu PPPPD nadležnoj organizacionoj jedinici Poreske uprave, a porez i doprinosi po ovom obračunu plaćaju se na račun 840-4848-37.

3. Obračun autorske naknade kada je ona data u bruto iznosu

Ako je naknada ugovorena u bruto iznosu, nema nikakvih preračuna, a postupak obračuna je sledeći:

1) Ako se obračun radi sa normiranim troškovima,od bruto naknade odbiju se normirani troškovi po propisanim stopama i utrđuje oporeziv prihod. Na oporeziv prihod obračunava se porez po stopi od 20% i doprinos za PIO po stopi od 26%, a samo za lica koja nisu osigurana po drugom osnovu, obračunava se i doprinos za zdravstveno osiguranje na oporezivi prihod po stopi od 10,3%.

2) Ako se u obračunu ne priznaju normirani troškovi već samo stvarni troškovi, od bruto naknade se odbijaju stvarni troškovi po računima i utvrđuje oporezivi prihod, a dalji postupak je isti kao i prilikom obračuna u kom se priznaju normirani troškovi.