Privredna društva – sastavljanje poreskog bilansa na novom obrascu PB 1 i podnošenje poreske prijave na obrascu PDP za 2019. godinu

FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 83
POREZ NA DOBIT
Dr Marijana Žiravac Mladenović, glavni i odgovorni urednik časopisa „Poslovni savetnik”
Privredna društva – sastavljanje
poreskog bilansa na novom obrascu PB 1
i podnošenje poreske prijave na obrascu
PDP za 2019. godinu
Pravilnik o izmenama i dopunama Pravilnika o sadržaju poreskog bilansa i drugim pita-
njima od značaja za način utvrđivanja poreza na dobit pravnih lica objavljen je u „Službenom
glasniku RS” br. 94/2019 od 27. 12. 2019, a stupio je na snagu 1. 1. 2020. godine. Njime je izmenjen
i obrazac PB 1, a kao takav primenjuje se na obračunavanje i plaćanje poreske obaveze počev
za 2019. godinu, odnosno za poreski period koji počinje u 2019. godini.
Pravilnik o izmenama i dopunama Pravilnika o sadržaju poreske prijave za obračun poreza
na dobit pravnih lica objavljen je u „Službenom glasniku RS” br. 94/2019 od 27. 12. 2019, a stu-
pio je na snagu 1. 1. 2020. godine. Njime je izmenjen obrazac PDP, a kao takav primenjuje se na
obračunavanje i plaćanje poreske obaveze počev za 2019. godinu, odnosno za poreski period
koji počinje u 2019. godini.
1. Uvod
Oporezivu dobit i poresku obavezu za 2019. go-
dinu, kao i akontaciju za 2020. godinu, obveznici
–privredna društva utvrđuju na osnovu sledećih
propisa:
ffZakon o porezu na dobit pravnih lica („Sl. gla-
snik RS”, br. 25/2001… i 86/2019 – dalje: Zakon);
ffPravilnik o sadržaju poreskog bilansa i dru-
gim pitanjima od značaja za način utvrđivanja po-
reza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br.
20/2014, 41/2015, 101/2016, 8/2019 i 94/2019 – dalje:
Pravilnik o poreskom bilansu);
ffPravilnik o sadržaju poreske prijave za obra-
čun poreza na dobit pravnih lica („Sl. glasnik
RS”, br. 30/2015 i 101/2016, 44/2018 – drugi propis,
8/2019 i 94/2019 – dalje: Pravilnik o poreskoj
prijavi PDP);
ffPravilnik o načinu razvrstavanja stalnih
sredstava po grupama i načinu utvrđivanja amor-
tizacije za poreske svrhe („Sl. glasnik RS”, br.
116/2004, 99/2010, 104/2018 i 8/2019 – dalje: Stari
pravilnik o poreskoj amortizaciji);
ffPravilnik o amortizaciji stalnih sredstava
koja se priznaje za poreske svrhe („Sl. glasnik RS”,
br. 93/2019 – dalje: Novi pravilnik o poreskoj
amortizaciji);
ffPravilnik o transfernim cenama i metodama
koje se po principu „van dohvata ruke” primenjuju
kod utvrđivanja cene transakcija među povezanim
licima („Sl. glasnik RS”, br. 61/2013, 8/2014 i
94/2019 – dalje: Pravilnik o transfernim cena-
ma);
ffPravilnik o kamatnim stopama za koje se smatra
da su u skladu sa principom „van dohvata ruke” za
2019. godinu („Sl. glasnik RS”, br. 13/2019);
ffPravilnik o Listi jurisdikcija sa preferen-
cijalnim poreskim sistemom („Sl. glasnik RS”, br.
122/2012 i 104/2018);
ffPravilnik o uslovima i načinu ostvarivanja
prava na priznavanje troškova koji su neposred-
no povezani sa istraživanjem i razvojem u pore-
skom bilansu u dvostruko uvećanom iznosu („Sl.
glasnik RS”, br. 50/2019 – dalje: Pravilnik o pri-
znavanju troškova istraživanja i razvoja);
ffPravilnik o uslovima i načinu izuzimanja kva-
lifikovanih prihoda iz osnovice poreza na dobit
pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 50/2019 – dalje:
Pravilnik o izuzimanju kvalifikovanih pri-
hoda);
ffPravilnik o uslovima i načinu ostvarivanja
prava na poreski kredit za ulaganje u kapital no-
voosnovanog privrednog društva koje obavlja ino-
vacionu delatnost („Sl. glasnik RS”, br. 50/2019
– dalje: Pravilnik o poreskom kreditu za ulaga-
nje u inovacionu delatnost);
ffPravilnik o ulaganjima u oblasti kulture
koja se priznaju kao rashod („Sl. glasnik RS”, br.
84 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
78/2018 – dalje: Pravilnik o ulaganjima u oblasti
kulture);
ffZakon o poreskom postupku i poreskoj admi-
nistraciji („Sl. glasnik RS”, br. 80/2002… i
86/2019);
ffZakon o radu („Sl. glasnik RS”, br. 24/2005,
61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 – Odluka
US RS i 113/2017 – dalje: Zakon o radu).
Prilikom utvrđivanja poreza na dobit za
2019. godinu mora se voditi računa o elementi-
ma koji su drugačiji u odnosu na 2018. godinu,
naročito u vezi sa:
● obračunom poreske amortizacije stalnih
sredstava stečenih počev od 1. januara 2019. go-
dine, u skladu sa članom 10b Zakona,
● priznavanjem troškova istraživanja i razvo-
ja, u skladu sa članom 22g Zakona,
● priznavanjem kvalifikovanog prihoda koji
ostvari obveznik, nosilac autorskog ili srod-
nog prava po osnovu naknade za iskorišćavanje
deponovanog autorskog dela ili predmeta srod-
nog prava, osim naknade za prenos autorskog ili
srodnog prava u celini, u skladu sa članom 25b
Zakona,
● priznavanjem poreskog kredita obvezniku koji
ne može da se smatra novoosnovanim privred-
nim društvom koje obavlja inovacionu delat-
nost, a izvrši ulaganje u kapital novoosnovanog
privrednog društava koje obavlja inovacionu
delatnost, u skladu sa članom 50j Zakona,
● priznavanjem poreskog kredita za plaćen
porez na kapitalni dobitak po osnovu prodaje
imovine u drugoj državi, u skladu sa članom 53b
Zakona.
Svi poreski obveznici dužni su da poresku
prijavu na obrascu PDP za 2019. godinu, zajedno sa
poreskim bilansom na odgovarajućem propisanom
obrascu u zavisnosti od vrste poreskog obvezni-
ka, dostave najkasnije u roku od sto osamdeset dana
od dana isteka perioda za koji se utvrđuje porez, a
to je 28. jun 2020. godine i pada u nedelju. Članom
80. stav 5. Zakona o opštem upravnom postupku
(„Sl. glasnik RS”, br. 18/2016; autentično tumače-
nje – 95/2018) propisano je da, ako poslednji dan
roka pada na dan u kome organ ne radi, rok ističe
kada protekne prvi naredni radni dan. U skladu
sa navedenim, poslednji dan za predaju poreske
prijave PDP za 2019. godinu jeste ponedeljak, 29.
jun 2020. godine.
Dostavljanje se vrši isključivo elektronskim
putem, preko aplikacije na portalu e-Porezi Po-
reske uprave. U aplikaciji se prilikom unosa
bira tip obveznika, što omogućava popunjavanje
poreske prijave i odgovarajućeg obrasca poreskog
bilansa. Privredna društva poreski bilans sa-
stavljaju na obrascu PB 1 – Poreski bilans obve-
znika poreza na dobit pravnih lica.
Obrascem PDP za 2019. godinu samooporeziva-
njem se utvrđuje:
1) konačna (godišnja) obaveza za porez na dobit za
2019. godinu i razlika između konačne obaveze po-
reza i iznosa plaćenih akontacija u 2019. godini;
2) mesečna akontacija za tekuću 2020. godinu.
U skladu sa članom 2. stav 3. Pravilnika o
poreskoj prijavi PDP, dokumentacija se, uz pro-
pisane obrasce, dostavlja elektronskim putem.
Izuzetno od navedenog, a u skladu sa članom 2. stav
4. Pravilnika o poreskoj prijavi PDP, dokumen-
tacija propisana Pravilnikom o transfernim
cenama podnosi se u papirnoj formi.
U obrazac PDP obveznici – privredna dru-
štva unose podatke iz odgovarajućih obrazaca koji
su propisani:
ffPravilnikom o poreskom bilansu (PB 1, OK,
PK, SU, Aneks obrasca PB 1, Aneks 1 obrasca PB 1,
Aneks 2 obrasca PB 1),
ffStarim pravilnikom o poreskoj amortizaciji
(OA),
ffNovim pravilnikom o poreskoj amortizaciji
(POA),
ffPravilnikom o poreskom kreditu za ulaganje u
inovacionu delatnost (PK 5).
U papirnom obliku dostavlja se izveštaj o
transfernim cenama u skladu sa stavom 3. člana
60. Zakona, pri čemu izgled i sadržaj tog izveštaja
bliže uređuje Pravilnik o transfernim cenama.
Osim toga, Zakon o poreskom postupku i po-
reskoj administraciji definiše da je obveznik
dužan da dostavi i drugu traženu dokumentaciju
značajnu za utvrđivanje poreske obaveze. Sva takva
dokumentacija dostavlja se u papirnom obliku.
2. Poreski bilans – obrazac PB 1
U poreskom bilansu priznaju se i prihodi u
iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa
MRS odnosno MSFI, odnosno MSFI za MSP i
propisima kojima se uređuje računovodstvo, osim
prihoda za koje je Zakonom propisan drugačiji na-
čin utvrđivanja. U ovom članku detaljno su ana-
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 85
POREZ NA DOBIT
lizirani ovi rashodi i prihodi, a neki od njih
opširnije će biti obrađeni u posebnim člancima
u ovom broju časopisa.
Članovima od 7a do 22g Zakona propisani su
rashodi koji se utvrđuju na drugi način, odnosno
članom 7a propisano je koji se rashodi u celini
ne priznaju. Čl. od 8. do 22v propisani su rashodi
koji se, za potrebe utvrđivanja oporezive dobiti,
na drugi način utvrđuju, dok su članovima od 23. do
26. Zakona propisani prihodi za koje je Zakonom
određen drugačiji način utvrđivanja.
Obvezniku koji, prema propisima kojima se
uređuje računovodstvo, ne primenjuje MRS, od-
nosno MSFI i MSFI za MSP, za utvrđivanje
oporezive dobiti priznaju se rashodi i prihodi
utvrđeni u skladu sa načinom priznavanja, merenja
i procenjivanja rashoda i prihoda koji propisuje
ministar finansija, osim rashoda i prihoda za
koje je Zakonom propisan drugi način utvrđivanja.
Obrazac PB 1 čini šezdeset devet pozicija,
odnosno rednih brojeva. U nastavku teksta svaka
pozicija biće opisana u onom redosledu u kom se
pojavljuje u obrascu, a neke pozicije biće objašnje-
ne i zajedno ukoliko se time postiže bolja pre-
glednost članka. Pored svake pozicije upisano je
„+” ako povećava oporezivu dobit na poziciji 59
ili „-” ako je smanjuje.
A. Dobit i gubitak pre oporezivanja
2. 1 I Rezultat u bilansu uspeha
Za 2019. godinu u ovaj deo obrasca PB 1 unose se
podaci pod rednim brojevima 1 i 3.
2. 1. 1 + 1. Dobit poslovne godine
Na ovaj redni broj unosi se dobit poslovne go-
dine iskazana u bilansu uspeha koji je sačinjen u
skladu sa MRS, odnosno MSFI, odnosno MSFI
za MSP, odnosno drugim propisima kojima se ure-
đuje računovodstvo. Za preduzeća i zadruge to je
podatak iz bilansa uspeha sa AOP 1058.
2. 1. 2 – 2. Prihod ogranka nerezidentnog
pravnog lica koje se ne oporezuje shodno
potvrđenom međunarodnom ugovoru; prihod
ogranka nerezidentnog pravnog lica iz
jurisdikcije sa preferencijalnim poreskim
sistemom iz člana 40. stavovi 12. i 13. Zakona
Poziciju pod rednim brojem 2 može imati
popunjenu samo ogranak nerezidentnog pravnog
lica.
Dakle, na ovu poziciju obveznik – privredno
društvo ne vrši unos pri utvrđivanju oporezive
dobiti za 2019. godinu.
2 .1.3 3. Gubitak poslovne godine
Na ovaj redni broj unosi se gubitak poslovne
godine iskazan u bilansu uspeha koji je sačinjen u
skladu sa MRS, odnosno MSFI, odnosno MSFI za
MSP, odnosno drugim propisima kojima se uređu-
je računovodstvo. Za preduzeća i zadruge to je poda-
tak iz bilansa uspeha sa AOP 1059.
2. 2 II. Dobici i gubici od prodaje imovine
iz člana 27. Zakona (iskazani u bilansu
uspeha)
U ovaj deo obrasca PB 1 unose se podaci pod
rednim brojevima 4 i 5. U tom delu obrasca PB 1
vrši se korekcija za vrednost računovodstvenih
dobitaka odnosno gubitaka od prodaje imovine i
to samo one tačno definisane u članu 27. stav 1.
Zakona.
2. 2 .1 – 4. Dobici od prodaje imovine
+ 5. Gubici od prodaje imovine
Unosi se podatak sa odgovarajućeg računa na kom
se iskazuju
dobici ili gubici od prodaje imovi-
ne, saglasno propisima o računovodstvu (MRS/
MSFI, odnosno MSFI za MSP, odnosno Pravil-
nik za mikro i druga pravna lica), koji su nastali
prodajom
ili drugim prenosom uz naknadu imovi-
ne navedene u članu 27. st. 1. Zakona.
U računovodstvu se pojam dobitka odnosno gu-
bitka od prodaje stalne imovine odnosi na sve
oblike te imovine. Dobitak od prodaje je pozitiv-
na razlika između prodajne vrednosti (bez PDV‑a)
i neotpisane knjigovodstvene vrednosti na dan
prodaje, a u evidencijama se prikazuje u okviru
grupe računa 67 – Ostali prihodi. U suprotnom
slučaju, negativna razlika između prodajne vred-
nosti (bez PDV‑a) i neotpisane knjigovodstvene
vrednosti na dan prodaje jeste gubitak od prodaje
stalne imovine, pri čemu se u evidencijama pri-
kazuje u okviru grupe računa 57 – Ostali rashodi.
Ovako iskazani dobici na rednom broju 4
umanjuju oporezivu dobit na rednom broju 59,
a gubici iskazani na rednom broju 5 uvećavaju
oporezivu dobit.
86 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
Imovinu koja je navedena u članu 27. st. 1. Za-
kona čine:
ffnepokretnosti koje je obveznik koristio, odno-
sno koristi kao osnovno sredstvo za obavljanje de-
latnosti, uključujući i nepokretnosti u izgradnji;
ffprava intelektualne svojine;
ffudeli u kapitalu pravnih lica i akcije i ostale
hartije od vrednosti, koji, u skladu sa MRS, od-
nosno MSFI i MSFI za MSP, predstavljaju du-
goročne finansijske plasmane, osim propisanih
izuzetaka;
ffinvesticione jedinice otkupljene od strane
otvorenog investicionog fonda.
Član 27. stav 1, osim pojma prodaje, naglaša-
va i pojam drugog prenosa uz naknadu. Na osnovu
mišljenja koja je do sada objavilo Ministarstvo
finansija pod drugim prenosom uz naknadu smatra
se unos kapitalne imovine kao ulog u drugo pravno
lice.
Iz Mišljenja Ministarstva finansija br. 430-
00-00571/2017-04 od 3. 10. 2017. godine:
„Prema tome, kada obveznik (privredno dru-
štvo) unosi nenovčani ulog – nepokretnosti
(koji koristi za obavljanje delatnosti), u svoje za-
visno pravno lice (u konkretnom slučaju, ustano-
va koja je osnovana radi sticanja dobiti) i po tom
osnovu povećava osnivački ulog u kapitalu (zavi-
snog) pravnog lica, u tom slučaju, radi se o preno-
su imovine (nepokretnosti) uz naknadu, u smislu
člana 27. ZPDPL. S tim u vezi, (pozitivna) ra-
zlika između vrednosti po kojoj su predmetne
nepokretnosti unete u zavisno pravno lice, i
njihovih nabavnih vrednosti, koje su utvrđene u
skladu sa članom 29. st. 1. i 2. ZPDPL, prema na-
šem mišljenju, predstavlja kapitalni dobitak,
koji se uključuje u oporezivu dobit i oporezuje na
način propisan ZPDPL.
Međutim, imajući u vidu da je, u konkretnom
slučaju, prenos nepokretnosti uz naknadu izvršen
između povezanih lica u smislu ovog zakona, pro-
dajnom cenom svake pojedinačne nepokretnosti, za
svrhu određivanja kapitalnog dobitka, smatra se, u
skladu sa članom 28. ZPDPL, cena po kojoj je nepo-
kretnost uneta u kapital zavisnog društva, a koja
(s obzirom na to da se radi o povezanim licima) ne
može biti niža od tržišne vrednosti predmetne
nepokretnosti.”
Pravila se ne odnose na dobitke ili gubitke
od prodaje opreme!
Primer: Prodaja nepokretnosti
Preduzeće B je 30. septembra 2019. godine proda-
lo skladište (građevinski objekat) za 31 milion
dinara. Skladište je kupljeno 30. maja 2013. godine
po vrednosti od 36 miliona dinara. U skladu sa
računovodstvenim politikama računovodstvena
amortizaciona stopa je 2% godišnje.
Od dana nabavke do dana prodaje sredstvo je
amortizovano ukupno sedamdeset šest meseci (se-
dam meseci u 2013. godini, pet punih godina nakon
toga i još devet meseci u 2019. godini). Računovod-
stvena amortizacija u celom periodu iznosila je
4.560.000 dinara (36.000.000 × 0,02/12 × 76), čime
je neotpisana vrednost na dan prodaje 31.440.000
dinara. Po ovom poslu prodaje skladišta B je
ostvarilo gubitak od prodaje u visini od 440.000
dinara, a prodaju je knjižilo na sledeći način:
Red.
br. Konto Opis
Iznos
D P
1.
204 Kupci u zemlji 31.000.000
029 Ispravka vrednosti
nekretnina, postrojenja i
opreme 4.560.000
570 Gubici po osnovu rashoda
i prodaje nemat. imov.,
nekretnina… 440.000
022 Građevinski objekti 36.000.000
– za prodaju skladišta 30. 9. 2019. godine
U obrazac PB 1 pod rednim brojem 5 upisuje se
iznos od 440.000 dinara, čime se uvećava poreska
osnovica B za 2019. godinu.
Po osnovu prodaje nepokretnosti preduze-
će će izvršiti i procenu kapitalnog dobitka
odnosno gubitka, pa će taj podatak iskazati na
rednom broju 63 odnosno 64 obrasca PB 1, u vezi
sa čim će u nastavku teksta biti naveden primer.
Ako su računovodstvena i poreska amorti-
zaciona stopa jednake, uz pretpostavku jednake
osnovice za amortizaciju, neotpisana vrednost
takođe je jednaka u računovodstvenim eviden-
cijama i po poreskim propisima. U tom sluča-
ju iznos dobitka/gubitka od prodaje iskazan na
rednom broju 4 odnosno 5 jednak je kapitalnom
dobitku/gubitku iskazanom na rednom broju 63
odnosno 64 obrasca PB 1.
2. 3 III. Usklađivanje rashoda
U III delu obrasca PB 1 pod rednim brojevima
od 6 do 36 unose se rashodi utvrđeni u skladu sa
računovodstvenim pravilima i propisima, koji
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 87
POREZ NA DOBIT
se NE priznaju u poreske svrhe, odnosno prizna-
ju se rashodi u tekućem poreskom periodu kada su
ispunjeni uslovi za priznavanje, a u prethodnom
poreskom periodu nisu bili priznati.
Prema opštem pravilu, u skladu sa članom 7.
Zakona, za utvrđivanje oporezive dobiti priznaju
se rashodi u iznosima utvrđenim bilansom uspe-
ha u skladu sa računovodstvenim pravilima, osim
rashoda za koje je odredbama članova od 7a do 22g
Zakona propisan drugi način utvrđivanja. Znači,
rashod za koji Zakonom nije propisan poseban na-
čin utvrđivanja priznaje se u poreskom bilansu u
iznosu u kojem je evidentiran u poslovnim knjiga-
ma obveznika, a u III delu obrasca PB 1 pod rednim
brojevima od 6 do 36 unose se rashodi za koje je Za-
konom propisan drugi način utvrđivanja.
2. 3. 1 + 6. Troškovi koji nisu dokumentovani
U skladu sa članom 7a stavom 1. tačka 1) Zakona,
na ovu poziciju unose se troškovi za koje ne po-
stoji verodostojna dokumentacija.
Nezavisno od
toga što je ovaj rashod moguć u računovodstvenim
evidencijama, poreski bilans ga ne priznaje.
Troškovi koji nisu dokumentovani najčešće
su oni troškovi koji su knjiženi direktno na
odgovarajući konto klase 5 – Rashodi, bez ikakve
dokumentacije, ili su knjiženi na osnovu nevero-
dostojnih računovodstvenih isprava koje ne obu-
hvataju sve podatke potrebne za knjiženje.
Zakon ne definiše pojam potrebnih podata-
ka na računovodstvenoj ispravi, ali je članom
8. Zakona o računovodstvu („Sl. glasnik RS”, br.
62/2013 i 30/2018) jasno definisano sledeće:
„Knjiženje poslovnih promena na računima imo-
vine, obaveza i kapitalu, prihodima i rashodima
vrši se na osnovu verodostojnih računovodstve-
nih isprava.
Računovodstvena isprava predstavlja pisani
dokument ili elektronski zapis o nastaloj po-
slovnoj promeni, koja obuhvata sve podatke potreb-
ne za knjiženje u poslovnim knjigama, tako da se
iz računovodstvene isprave nedvosmisleno može
saznati osnov, vrsta i sadržaj poslovne promene.”
Dakle, iz računovodstvene dokumentacije ne-
dvosmisleno moraju da se saznaju osnov, vrsta i
sadržaj poslovne promene.
Ukoliko računovodstvena isprava ne sadrži
sve potrebne podatke, može da se posumnja da po-
slovna promena uopšte nije ni nastala.
U praksi postoje neki izuzeci, koji se tretiraju
kao validno dokumentovani rashodi, i to:
ffplaćena putarina: isečak o plaćenoj putarini
predstavlja validan računovodstveni dokument
ako je sastavni deo putnog naloga, odnosno izve-
štaja o službenom putu;
ffplaćene takse i naknade za registraciju, vađe-
nje dozvola, pokretanje određenih postupaka pred
državnim organima i slično: uplata se vrši bez
računa ili sličnog dokumenta, međutim, iz samog
naloga za plaćanje vide se osnov i vrsta poslovne
promene.
Obveznik nedokumentovane troškove eviden-
tira na računu 5799 – Ostali nepomenuti rashodi
(nedokumentovani troškovi).
Primer: Iskazivanje rashoda samo na osnovu
bankarskog slipa o izvršenom plaćanju
U preduzeću AB proknjižili su trošak samo
na osnovu bankarskog slipa za plaćanje izvršeno
službenom karticom u visini od 25.000 dinara.
AB nema račun ili drugi odgovarajući dokument
iz koga bi se videli vrsta i sadržaj poslovne pro-
mene, pa se ovde radi o nedokumentovanom trošku.
Na poziciji 6 u obrascu PB 1 AB iskazuje ovaj
iznos od 25.000 dinara.
Međutim, ovde treba obratiti pažnju na to da
li se možda radi o plaćanju ličnih izdataka sa
računa preduzeća za vlasnika, direktora ili ne-
kog drugog zaposlenog na koga glasi kartica. Ako je
vlasnik preduzeća AB koristio karticu u privat-
ne svrhe, radi se o uzimanju iz imovine za potrebe
vlasnika i zadužuje se račun 723 – Lična primanja
poslodavca, dok se odobravaju računi 241 i 489 –
Ostale obaveze za poreze, doprinose i druge dažbine
– za obračunat porez na prihode od kapitala. Da-
kle, knjiženje se ni ne vrši preko konta u klasi 5.
Ako je zaposleni nosilac platne kartice pla-
tio službenom karticom svoje privatne troško-
ve, radi se o ličnim izdacima zaposlenog koja se
tretiraju kao zarada, tako da je potrebno izvršiti
obračun poreza i doprinosa na zaradu, dok se knji-
ženje vrši preko konta grupe 52 i kao takvo pri-
znato je u poreskom bilansu (u skladu sa članom 9.
stav 1. Zakona). Međutim, ukoliko nesporno može
da se utvrdi da se radi o rashodima koji su nastali
u poreskom periodu u kom su priznati, bez obzira
na to što će dokument o njima biti iskazan u po-
slovnim knjigama obveznika u narednom poreskom
periodu, priznaju se kao rashod perioda.
Obveznik ima mogućnost da nepriznat rashod
uključi u priznat kada dobije dokumentaciju, pri-
likom sastavljanja poreskog bilansa za sledeći
88 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
poreski period, unosom na redni broj 49 obrasca
PB 1.
Na ovom mestu skrećemo pažnju na dokumen-
tovanje troškova prevoza za dolazak i odlazak sa
posla. Prema Mišljenju Ministarstva finansi-
ja broj 011-00-12/2019-04 od 1. 2. 2019. godine, „u
slučaju da se naknada za dolazak i odlazak sa rada
ne dokumentuje verodostojnom računovodstvenom
ispravom, isplate zaposlenima na ime naknade
troškova za dolazak i odlazak sa rada smatraju se
nedokumentovanim troškovima u smislu člana 7a
tačka 1) Zakona o porezu na dobit pravnih lica.”
Prema našem mišljenju, poslodavci koji ne
dokumentuju isplaćenu naknadu za prevoz u skla-
du sa ovim i kasnijim mišljenjima Ministarstva
finansija u vezi sa tom temom na isplaćeni iznos
do visine cene mesečne prevozne karte u javnom
saobraćaju mogu da obračunaju porez na zaradu, bez
obaveze plaćanja doprinosa za obavezno socijalno
osiguranje. U ovom slučaju porez na zaradu može da
se plati na ceo isplaćeni iznos naknade troška
prevoza podnošenjem poreske prijave na obrascu
PPP-PD, uz primenu OVP 110. Doprinosi se ne
plaćaju jer isplaćeni iznos naknade troška pre-
voza u visini cene prevozne karte u javnom saobra-
ćaju, u skladu sa odredbom člana 105. stav 3. Zakona
o radu, ima karakter naknade troška iz člana 118.
stav 1. tačka 1) ovoga zakona, koji se ne smatra zara-
dom u smislu Zakona o radu. Samim tim ne ulazi ni
u osnovicu za plaćanje doprinosa prema odredbi
člana 13. stav 1. Zakona o doprinosima za obavezno
socijalno osiguranje, bez obzira na to što je is-
platilac odlučio da na ceo isplaćeni iznos plati
porez na zaradu.
U slučaju primene pristupa koji podrazumeva
plaćanje poreza na zarade, takvo primanje zaposle-
nog bilo bi priznato kao rashod u poreskom bi-
lansu u skladu sa članom 9. stav 2. Zakona. Prema
ovoj odredbi, primanja zaposlenog koja se, u smislu
zakona kojim je uređeno oporezivanje dohotka gra-
đana, smatraju zaradom, uključujući i primanja na
koja se do iznosa propisanog tim zakonom ne plaća
porez na zarade, priznaju se kao rashod u poreskom
bilansu u poreskom periodu u kome su isplaćena,
odnosno realizovana.
2. 3. 2 + 7. Ispravke vrednosti pojedinačnih
potraživanja
od lica kojima se istovremeno
i duguje do iznosa obaveze prema tom licu
Ispravka vrednosti pojedinačnih potraživa-
nja od lica kojima obveznik istovremeno i duguje
ne priznaje se kao rashod samo do iznosa obaveze
prema tom licu u skladu sa članom 7a stav 1. tačka
2). Uzimaju se u obzir sve obaveze koje su evidenti-
rane kao obaveze po propisima o računovodstvu,
MRS/MSFI i MSFI za MSP, bez obzira na to da
li su iste dospele ili ne.
FPoreski tretman ispravke vrednosti
i otpisa potraživanja razmotren je u
posebnom članku u ovom broju časopisa.
2. 3. 3 + 8. Pokloni i prilozi dati
političkim organizacijama
Na ovom rednom broju iskazuju se rashodi po
osnovu poklona i drugih priloga datih politič-
kim organizacijama, koji se ne priznaju u celini
shodno članu 7a stav 1. tačka 3) Zakona.
2. 3. 4 + 9. Pokloni čiji je primalac povezano
lice
Pokloni dati povezanom licu iz člana 59. Za-
kona nisu rashod perioda, pa se iskazuju ovde u
skladu sa članom 7a stav 1. tačka 4) Zakona.
Ovaj rashod može da bude dva puta nepriznat –
prvi put iskazivanjem podatka ovde, a drugi put
prikazivanjem kroz transakcije sa povezanim li-
cem, s obzirom na to da zakonodavac nije izuzeo
isti od dvostrukog oporezivanja.
2. 3. 5 + 10. Kamate zbog neblagovremeno
plaćenih poreza, doprinosa i drugih javnih
dažbina
Na ovoj poziciji iskazuju se rashodi po osnovu
kamata zbog neblagovremeno plaćenih javnih pri-
hoda (poreza, doprinosa i drugih javnih dažbina),
s obzirom na to da se one, kao ni kamate obračunate
po osnovu odloženih plaćanja javnih prihoda, ne
priznaju kao rashod (član 7a stav 1. tačka 5) Zakona).
Ne priznaju se kao rashod kamate za neblagovremeno
plaćene javne prihode, nezavisno od toga da li ih
je utvrdio i platio sam obveznik ili ih je utvrdio
nadležni organ u postupku poreske kontrole.
Radi se o zateznoj kamati u skladu sa Zakonom
o poreskom postupku i poreskoj administraciji.
Zatezna kamata je, u skladu sa Zakonom o obli-
gacionim odnosima, poreski priznat rashod i
NE unosi se na ovaj redni broj obrasca PB 1,
osim ako se utvrđuje iz odnosa sa povezanim li-
cem, kada se ne priznaje kao rashod i unosi se na
redni broj 13 obrasca PB 1.
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 89
POREZ NA DOBIT
2. 3. 6 + 11. Troškovi postupka prinudne
naplate poreza i drugih dugovanja, troškovi
poresko-prekršajnog i drugih prekršajnih
postupaka koji se vode pred nadležnim
organom
Članom 7a stav 1. tačka 5a) Zakona navedeno je
da se kao rashod u poreskom bilansu NE priznaju
troškovi:
ffpostupka prinudne naplate poreza i drugih du-
govanja, definisani
Zakonom o poreskom postup-
ku i poreskoj administraciji i Uredbom o visini
troškova prinudne naplate poreza („Sl. glasnik
RS”, br. 63/2003 i 51/2010),
ffporesko-prekršajnog postupka i
ffdrugih prekršajnih postupaka koji se vode
pred nadležnim organom
(nastali u sporu sa na-
dležnim organom – nadležnim za vođenje prekr-
šajnog postupka) – troškovi sudskog parničnog
odnosno izvršnog postupka u skladu sa članom
140. Zakona o prekršajima („Sl. glasnik RS”, br.
65/2013, 13/2016, 98/2016 – Odluka US RS, 91/2019
– drugi zakon i 91/2019).
Troškovi izvršnog postupka priznaju se u
rashod izvršnom poveriocu, ali se NE pri-
znaju u PB 1 izvršnom dužniku!
Po ovom pitanju potrebno je skrenuti pažnju
na Mišljenje Ministarstva finansija br. 011-00-
34/2017-04 od 13. 2. 2017. godine:
„U konkretnom slučaju, obveznik (kao izvršni
poverilac), radi namirenja svog dospelog potra-
živanja, pokreće izvršni postupak pred javnim
izvršiteljem koji, na osnovu odredaba ZIO-a i
Javnoizvršiteljske tarife, zaključkom utvrđuje
visinu predujma troškova izvršnog postupka i
po tom osnovu obvezniku dostavlja predračun od-
nosno račun (za troškove izvršnog postupka). S
tim u vezi, rashod koji obveznik (kao izvršni po-
verilac) evidentira u svojim poslovnim knjigama
po osnovu troškova izvršnog postupka (pokrenu-
tog radi namirenja svog potraživanja), a koje je (na
osnovu zaključka o predujmu, odnosno ispostavlje-
ne fakture od strane javnog izvršitelja) platio
javnom izvršitelju, priznaje se u poreskom bi-
lansu, u skladu sa članom 7. stav 1. Zakona. Pored
toga, a kako proizlazi iz podnetog zahteva, javni
izvršitelj zaključkom (kojim usvaja predlog za iz-
vršenje obveznika) nalaže izvršnom dužniku da
obvezniku (kao izvršnom poveriocu) isplati iz-
nos glavnog duga (sa pripadajućim iznosom zatezne
kamate), kao i troškove izvršnog postupka nasta-
lih pred izvršiteljem. S tim u vezi, rashod koji u
svojim poslovnim knjigama evidentira izvršni
dužnik na ime troškova izvršnog postupka koje
je (na osnovu odluke javnog izvršitelja, a u skladu
sa članom 34. stav 1. ZIO-a) izmirio izvršnom
poveriocu, ne priznaju se kao rashod u poreskom
bilansu izvršnog dužnika, u skladu sa članom 7a
tačka 5a) Zakona.”
Osim toga, pažnja se skreće na poreski tret-
man sudskih taksi, pa se naglašava da je njihov
poreski tretman definisan članom 22. Zakona,
kojim je propisano da se na teret rashoda u po-
reskom bilansu priznaju i druge javne dažbine
koje ne zavise od poslovnog rezultata, a plaćene
su u poreskom periodu. Rashodi po osnovu sud-
skih taksi koje su evidentirane u poreskom pe-
riodu, ali nisu plaćene u njemu, nisu priznate
kao rashod u poreskom bilansu za 2019. godinu
i treba ih uneti na redni broj 30 obrasca PB 1.
2. 3. 7 + 12. Novčane kazne, ugovorne kazne
i penali
Na ovu poziciju unose se izdaci po osnovu
plaćenih novčanih kazni za privredne prestupe
i prekršaje, kao i za plaćene penale za neblagovremeno
izvršavanje
obaveza, bilo da su isti utvr-
đeni sudskom odlukom, rešenjem nadležnog organa,
bilo na osnovu zaključenog ugovora, u skladu sa
članom 7a stav 1. tačka 6) Zakona. U nepriznat ras-
hod ubrajali bi se i penali koje banka naplati po
osnovu prevremene otplate kredita.
Zatezne kamate priznaju se kao rashod kao i u
bilansu uspeha, izuzev kada su u pitanju zatezne ka-
mate između povezanih lica, koje se prikazuju pod
rednim brojem 13 obrasca PB 1.
2. 3. 8 + 13. Zatezne kamate između
povezanih lica
U skladu sa članom 7a stav 1. tačka 7) Zakona ne
priznaju se zatezne kamate po osnovu dužničkih
odnosa sa povezanim licem.
Pod povezanim licima smatraju se lica defi-
nisana članom 59. Zakona.
2. 3. 9 + 14. Troškovi koji nisu nastali u
svrhu obavljanja poslovne delatnosti
U skladu sa članom 7a stav 1. tačka 8) Zakona,
poreski nisu priznati rashodi koji nisu neposredan
uslov za obavljanje delatnosti. Ovi troškovi
90 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
nemaju karakter troška vezanog za obavljanje po-
slovne delatnosti, što je u praksi ponekad teško
opredeliti, pa stoga utvrđivanje i iskazivanje
pomenutih rashoda često stvara probleme. Ni-
jednim podzakonskim aktom nije definisano koji
su to troškovi, iako može da se radi o veoma zna-
čajnim izdacima nastalim po veoma različitim
osnovama. Na primer, mogu biti u pitanju rashodi
po osnovu izdataka za dobročine namene date pri-
vrednim subjektima koji nisu registrovani za to,
kao i fizičkim licima, zatim pokrića troškova
školovanja ili stipendiranja članova porodice
osnivača, koje nije u skladu sa aktom obveznika i
njegovim potrebama, kao i drugi rashodi koji imaju
osnov privatnosti i ne mogu da se tretiraju kao
rashodi koji su uslov za obavljanje delatnosti. U
navedene troškove svakako ne spadaju oni koji
proističu iz obaveza propisanih Zakonom o radu.
Ukoliko se radi o uzimanju iz imovine za lične
potrebe vlasnika, nastali rashodi ne knjiže se na
teret rashoda, nego preko konta 723 – Lična prima-
nja poslodavca, što se sa aspekta Zakona o porezu
na dohodak građana smatra prihodom od kapitala
na koji se plaća porez po odbitku po stopi od 15%
na bruto osnovicu. Osim toga, u slučaju da se radi o
pokrivanju ličnih rashoda zaposlenih, sa aspekta
istog zakona, ti troškovi smatraju se zaradom na
koju se obračunavaju porez i doprinosi na zarade,
koji se knjiže preko konta 520 i 521, pa su kao ta-
kvi poresko priznati rashod u skladu sa članom 9
Zakona.
Detaljnije o uzimanju iz poslovne imovine
pisali smo u broju 6/2019, str. 64.
2. 3. 10 + 15. Troškovi materijala i nabavne
vrednosti prodate robe iznad iznosa
obračunatog primenom metode ponderisane
prosečne cene ili FIFO metode
U skladu sa članom 8. Zakona, ako je obveznik
za troškove materijala i nabavnu vrednost pro-
date robe primenjivao neki drugi metod i po tom
osnovu u bilansu uspeha iskazao troškove iznad
iznosa obračunatog po metodi prosečne cene ili
FIFO metodi, razliku između ta dva iznosa unosi
pod ovim rednim brojem.
Prema MRS 2, zalihe se odmeravaju po nabav-
noj ceni (ceni koštanja), odnosno neto ostvarivoj
vrednosti, ako je niža. Isto je sadržano i u odelj-
ku 13 „Zalihe” MSFI za MSP, kao i u članu 18.
Pravilnika za mikro i druga pravna lica.
Kada se zalihe prodaju, kao rashod perioda (u
kome se priznaje povezani prihod od prodaje) pri-
znaje se nabavna vrednost tih zaliha obračunata
primenom FIFO metode („prva ulazna cena jed-
naka je prvoj izlaznoj ceni”) ili metode ponde-
risanog prosečnog troška. U slučaju da obveznik
primenjuje neki drugi metod i po tom osnovu u
bilansu uspeha iskaže troškove materijala i na-
bavnu vrednost prodate robe iznad iznosa obra-
čunatog po metodi ponderisane prosečne cene ili
FIFO metodi, taj iznos nije priznat i iskazuje se
na ovoj poziciji obrasca PB 1.
2. 3. 11 + 16. Primanja zaposlenog iz člana 9.
stav 2. Zakona, obračunata a neisplaćena u
poreskom periodu
Članm 9. stav 1. Zakona definisano je da se tro-
škovi zarada odnosno plata priznaju u iznosu ob-
računatom na teret poslovnih rashoda. Suština
je u tome da se ovi troškovi priznaju u periodu
na koji se odnose i u kojem su obračunati, nezavi-
sno od toga kada će biti izvršena isplata po tom
osnovu. Na primer, decembarska zarada (ili neka
druga iz tekuće godine) koja je isplaćena naredne
godine, priznaje se kao rashod u poreskom periodu
u kojem je obračunata.
Pored toga, članom 9. stav 2. Zakona definisano
je da se primanja zaposlenog koja se smatraju zara-
dom u smislu Zakona o porezu na dohodak građana,
kao i primanja na koja se do iznosa propisanog tim
zakonom ne plaća porez na zarade, priznaju kao ras-
hod u poreskom bilansu u poreskom periodu u kome
su isplaćena odnosno realizovana. Na ovu pozi-
ciju obrasca PB 1 upisuje se iznos obračunatih a
neisplaćenih primanja zaposlenog.
Neophodno je prvo razgraničiti koja se pri-
manja zaposlenih smatraju troškom zarada/plata
u odnosu na druga primanja zaposlenih. U cilju
jasnijeg tumačenja člana 9. Zakona na slici 1 pri-
kazan je poreski tretman zarada i drugih primanja
zaposlenih.
Znači, primanja zaposlenog koja se priznaju
u poreskom periodu kada su obračunata, prema
članu 9. stav 1. Zakona, pobrojana su u produžetku:
● zarada za obavljeni rad i vreme provedeno na
radu;
● zarada po osnovu doprinosa poslovnom uspehu
poslodavca (nagrade, bonusi i sl.);
● regres za korišćenje godišnjeg odmora;
● naknada za ishranu tokom rada (topli obrok);
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 91
POREZ NA DOBIT
● primanja u obliku bonova, hartija od vredno-
sti, novčanih potvrda, robe;
● primanja u vidu opraštanja dugova i pokri-
vanja rashoda zaposlenom, novčanom nadoknadom
ili direktnim plaćanjem;
● bonusi obračunati po osnovu doprinosa zapo-
slenog poslovnom uspehu poslodavca;
● primanja ostvarena činjenjem ili pružanjem
pogodnosti (korišćenje službenog vozila u
privatne svrhe, korišćenje stambenih zgrada i
stanova u vlasništvu ili na raspolaganju po-
slodavca itd.);
● primanja koja se smatraju zaradom u skladu sa
Zakonom o radu.
Primer primanja koje se smatra zaradom jeste
novčana pomoć zaposlenom za lečenje u zemlji ili
inostranstvu u visini stvarnih troškova lečenja
(dokumentovano) i dokumentovani troškovi pre-
voza i smeštaja za potrebe lečenja. U vezi sa tim
u nastavku je navedeno Mišljenje Ministarstva
finansija br. 430-00-366/2016-04 od 14. 6. 2017. go-
dine:
„U slučaju kada opštim aktom, odnosno ugovo-
rom o radu novčana pomoć za lečenje zaposlenog
nije utvrđena kao solidarna pomoć, predmetno
primanje se priznaje kao rashod obveznika, sa-
glasno članu 9. stav 1. ZPDPL‑a, u obračunatom
iznosu, imajući u vidu da predmetno primanje
predstavlja drugo primanje zaposlenog koje ima ka-
rakter zarade u smislu čl. 13. i 14. ZPDG-a, odnosno
člana 105. stav 3. Zakona o radu (na koje se plaćaju
doprinosi za obavezno socijalno osiguranje, a po-
rez na dohodak građana ne plaća se saglasno članu 9.
stav 1. tačka 28) ZPDL-a). Pored navedenog, rashodi
koje pravno lice iskaže u svojim poslovnim knji-
gama po osnovu naknade drugih troškova zaposle-
nog (obolelog lica), konkretno naknade troškova
prevoza do klinike u kojoj se sprovodi lečenje i
smeštaja, koji se smatraju drugim primanjem zapo-
slenog koje ima karakter zarade u smislu čl. 13. i
14. ZPDPL‑a (kao pokrivanje rashoda obveznika
neposrednim plaćanjem), priznaju se kao rashod
u poreskom bilansu u poreskom periodu u kome su
obračunate, u skladu sa članom 9. stav 1. 3PDPL-a.”
Osim toga, primanjem zaposlenog smatra se i
bonus, a u vezi sa tim i Ministarstvo finansija
objavilo je Mišljenje br. 011-00-177/2016-04 od 29.
9. 2016. godine, u kom je navedeno sledeće: „Sagla-
sno navedenim zakonskim odredbama, rashodi koje
obveznik (poslodavac) iskaže u svojim poslovnim
knjigama (saglasno propisima o računovodstvu i
MRS 19 – Primanja zaposlenih) na ime bonusa,
obračunatih po osnovu doprinosa zaposlenog
poslovnom uspehu poslodavca, uključujući i pri-
padajući porez i doprinose za obavezno socijalno
osiguranje, priznaju se kao takvi u poreskom bilan-
su obveznika u skladu sa članom 9. stav 1. Zakona.”
U skladu sa članom 9. stav 2. Zakona, druga pri-
manja koja nisu zarada u smislu Zakona o radu, ali
Slika 1: Poreski tretman zarada i drugih primanja zaposlenih
Član 9. Zakona: Troškovi zarada i druga primanja zaposlenih
– primenjuje se na zarade i druga primanja zaposlenih lica
– primenjuje se na primanja lica koja nisu u radnom odnosu, čija se
naknada smatra zaradom u smislu ZPDG-a
ZARADE/PLATE
Član 9. stav 1. Zakona:
Rashodi se priznaju u
obračunatom iznosu
DRUGA PRIMANJA zaposlenih –
naknada troškova u vezi sa radom
Član 9. stav 2. Zakona: Rashodi se
priznaju u isplaćenom iznosu
Iznosi neisplaćeni u 2019.
godini iskazuju se na
rednom broju 16 obrasca PB
1 za 2019. godinu
Iznosi obračunati u 2018.
godini, a isplaćeni u 2019.
godini, iskazuju se na
rednom broju 18 obrasca
PB 1 za 2019. godinu
92 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
prema Zakonu o porezu na dohodak građana imaju ka-
rakter zarade, priznaju se kao rashod u poreskom
bilansu u poreskom periodu u kojem su isplaćena.
Drugim rečima, primanjima zaposlenog iz člana 9.
stav 2. Zakona smatraju se ona primanja koja kumu-
lativno ispunjavaju dva uslova:
1. nemaju karakter zarade u smislu Zakona o radu,
2. imaju karakter zarade u smislu ZPDG-a, uklju-
čujući i primanja na koja se do iznosa propisanog
tim zakonom ne plaća porez na zarade.
Primanja zaposlenog koja se priznaju u pore-
skom periodu kada su isplaćena, prema članu 9.
stav 2. Zakona, slede u nastavku:
● naknade za prevoz za dolazak i odlazak sa po-
sla, u visini cene karte u javnom saobraćaju;
● dnevnice za službena putovanja u zemlji i
inostranstvu;
● naknade troškova smeštaja na službenom pu-
tovanju;
● naknade prevoza na službenom putu prema
priloženim računima prevoznika u javnom sa-
obraćaju;
● naknada za korišćenje sopstvenog vozila na
službenom putu;
● solidarne pomoći za slučaj smrti, bolesti,
zdravstvene rehabilitacije ili invalidnosti
zaposlenog ili člana njegove porodice;
● pokloni deci zaposlenih, starosti do petna-
est godina, povodom Nove godine i Božića do
neoporezivog iznosa;
● jubilarne nagrade zaposlenima;
● premije koje poslodavac plaća za dodatno do-
brovoljno penzijsko osiguranje;
● premije za dobrovoljno dodatno zdravstveno
osiguranje.
Znači, radi se primanjima evidentiranim na
računu 529 – Ostali lični rashodi i naknade.
FPravilo iz člana 9. stav 2. Zakona odnosi
se samo na primanja zaposlenih. Naknade
koje se isplaćuju drugim fizičkim licima koja
nisu u radnom odnosu kod isplatioca, već su an-
gažovana po nekom ugovoru (npr. ugovor o delu,
ugovor o privremenim i povremenim poslovi-
ma, ugovor o zakupu i dr.), priznaju se u poreskom
bilansu u skladu sa opštim pravilima, tj. u po-
reskom periodu na koji se odnose, nezavisno od
toga da li je do kraja poreskog perioda izvršeno
plaćanje u skladu sa članom 7. Zakona.
U vezi sa tim u nastavku sledi Mišljenje Mi-
nistarstva finansija br. 413-00-00017/2011-04 od
28. 2. 2011. godine:
„U skladu sa odredbom člana 9. Zakona o po-
rezu na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br.
25/01… 18/10 – u daljem tekstu: Zakon), troškovi
zarada odnosno plata priznaju se u iznosu obra-
čunatom na teret poslovnih rashoda. Prema pro-
pisima o radu, zaradom se smatraju sva primanja
zaposlenih iz radnog odnosa, osim naknada tro-
škova zaposlenog u vezi sa radom (za dolazak i
odlazak sa rada, za vreme provedeno na službenom
putu u zemlji i sl.), pri čemu zaposleni (u smislu
propisa o radu) jeste fizičko lice koje je u radnom
odnosu kod poslodavca. Pod troškovima zarada
(koji se, u skladu sa članom 9. Zakona, priznaju u
poreskom bilansu obveznika) smatraju se troško-
vi zarada i naknada zarada koje sadrže porez i
doprinose koji se plaćaju na teret zaposlenog, a
koje obveznik, u skladu sa članom 40. Pravilni-
ka o kontnom okviru i sadržini računa u kont-
nom okviru za privredna društva, zadruge, druga
pravna lica i preduzetnike („Sl. glasnik RS”, br.
114/06… 4/10), iskazuje na računu 520 – Troško-
vi zarada i naknada zarada (bruto), uključujući i
troškove doprinosa za obavezno socijalno osigu-
ranje (na zarade i naknade zarada) obračunate na
teret poslodavca. Imajući u vidu da se, u smislu
zakona koji uređuje oporezivanje dohotka građana,
pod zaradom smatraju (osim zarade definisane
propisima o radu) i ugovorena naknada i druga
primanja koja se ostvaruju obavljanjem privre-
menih i povremenih poslova (na osnovu ugovora
zaključenog neposredno sa poslodavcem, kao i na
osnovu ugovora zaključenog preko omladinske ili
studentske zadruge, osim sa licem do navršenih
dvadeset šest godina života ako je na školovanju
u ustanovama srednjeg, višeg i visokog obrazova-
nja) – član 13. stav 2. Zakona o porezu na dohodak
građana („Sl. glasnik RS”, br. 24/01… 18/10), mi-
šljenje Ministarstva finansija je da se navede-
na primanja fizičkih lica (koja se ostvaruju
po osnovu privremenih i povremenih poslova)
smatraju troškovima zarada u smislu člana 9.
Zakona, pa se, s tim u vezi, priznaju kao rashod u
poreskom bilansu obveznika u iznosu obračuna-
tom na teret poslovnih rashoda. U slučaju kada ob-
veznik, po osnovu ugovora o obavljanju poslova van
radnog odnosa (npr. ugovor o delu) zaključenog sa
fizičkim licem, ima obavezu da (tom) fizičkom
licu isplati ugovorenu naknadu (koja u sebi sa-
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 93
POREZ NA DOBIT
drži i porez i doprinose koji se plaćaju shodno
propisima o porezu na dohodak građana, odnosno
propisima koji uređuju doprinose za obavezno
socijalno osiguranje, i sa stanovišta tih propi-
sa predstavljaju obavezu primaoca prihoda – fi-
zičkog lica), ta naknada, zajedno sa pripadajućim
porezom i doprinosima, priznaje se kao rashod ob-
veznika u poreskom periodu u kojem je obračunata,
imajući u vidu da se, saglasno članu 7. Zakona, za
utvrđivanje oporezive dobiti priznaju rashodi
u iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu
sa MRS, odnosno MSFI i propisima kojima se
uređuje računovodstvo i revizija, osim rashoda za
koje je ovim zakonom propisan drugi način utvr-
đivanja. S tim u vezi, i u slučaju kada obveznik is-
plaćuje fizičkom licu ostale naknade, npr. po
osnovu zakupa, koje, saglasno propisima o porezu
na dohodak građana, sadrže u sebi odgovarajući
porez, te naknade, uključujući i pripadajući po-
rez, priznaju se kao rashod obveznika u poreskom
periodu u kojem su obračunate. Ovim mišljenjem
zamenjuje se Mišljenje broj 413-00- 00017/2011-04
od 31. januara 2011. godine.”
Primer: Naknade u vezi sa službenim putem
Zaposlenik preduzeća BRKO Živko Brzić bio
je na službenom putu u decembru 2019. godine, pri
čemu mu nije isplaćena akontacija za ovaj službe-
ni put. Nakon povratka Živko je podneo putni na-
log sa priloženim računima na obračun:
Vrsta troška Iznos (din.)
Dnevnice (4 × 2.100 dinara) 8.400
Trošak smeštaja (4 × 6.800 dinara) 27.200
Putarine 2.000
Gorivo 8.000
UKUPNO za isplatu 45.600
Živku je ukupan iznos isplaćen 3. januara 2020.
godine.
BRKO u poreskom bilansu za 2019. godinu pod
rednim brojem 16 unosi iznos od 35.600 dinara.
Na troškove putarina i pogonskog goriva ne
primenjuju se odredbe člana 9. stav 2. Zakona jer se
radi o troškovima poslovanja i nisu deo zarade
zaposlenog (putarine knjižene na 539 – Troškovi
ostalih usluga, odnosno gorivo knjiženo na 513 –
Troškovi goriva i energije). Ovi troškovi prizna-
ju se u poreskom bilansu u iznosu obračunatom na
teret poslovnih rashoda.
2. 3. 12 + 17. Otpremnine i novčane
naknade po osnovu prestanka radnog odnosa,
obračunate a neisplaćene u poreskom periodu
Prema odredbama člana 9a Zakona, obračunate
otpremnine i novčane naknade zaposlenima po
osnovu odlaska u penziju ili prestanka radnog
odnosa po drugom osnovu, koje NISU isplaćene u
2019. godini, ne priznaju se u poreskom bilansu za
2019. godinu.
Što se tiče otpremnina i drugih novčanih
naknada zaposlenima po osnovu prestanka radnog
odnosa, tretman istih moguć je kroz rezervisanje
u skladu sa MRS 19, odnosno odeljkom 28 MSFI
za MSP, ili kroz njihov obračun u trenutku kada
nastaju. S tim u vezi, otpremnine se po pravilu
obračunavaju i isplaćuju u istom periodu. Među-
tim, ukoliko otpremnina nije isplaćena u istom
periodu, neisplaćeni a obračunati iznos unosi se
pod ovim rednim brojem obrasca PB 1.
Primer: Obračunate a neisplaćene
otpremnine
Zaposleni A. A. otišao je u penziju u decembru
2019. godine, kada je i obračunata i proknjižena
otpremnina koja je isplaćena u januaru 2020. go-
dine.
Pod rednim brojem 17 obrasca PB 1 za 2019. go-
dinu unosi se taj iznos neisplaćene a obračunate
otpremnine. U poreskom bilansu za 2020. godinu
navedeni iznos biće prikazan pod rednim brojem
19 obrasca PB 1.
2. 3. 13 – 18. Primanja zaposlenog iz člana
9. stav 2. Zakona, obračunata u prethodnom
poreskom periodu, a isplaćena u poreskom
periodu za koji se podnosi poreski bilans
Ovde se iskazuje iznos isplaćenih odnosno rea-
lizovanih primanja zaposlenog u 2019. godini, koja
se, u smislu Zakona, smatraju zaradom, uključujući
i primanja na koja se ne plaća porez na zarade, a
obračunata su u 2018. godini. Ova primanja su u po-
reskom bilansu za 2018. godinu bila iskazana pod
rednim brojem 16.
Ako se pogleda situacija iz prethodnog pri-
mera preduzeća BRKO: On će u Poreskom bilansu
za 2020. godinu na ovoj poziciji iskazati iznos
od 35.600 dinara, što je iznos naknada po osnovu
službenog puta, obračunatih na teret poslovnih
rashoda 2019. godine, a isplaćenih u 2020. godini.
94 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
2. 3. 14 – 19. Otpremnine i novčane naknade
po osnovu prestanka radnog odnosa, koje su
obračunate u prethodnom, a isplaćene u
poreskom periodu za koji se podnosi poreski
bilans
Priznaje se kao rashod, shodno članu 9a Zakona,
iznos isplaćenih otpremnina i novčanih naknada
zaposlenima po osnovu odlaska u penziju ili pre-
stanka radnog odnosa po drugom osnovu u 2019. go-
dini, koji je bio obračunat u prethodnom poreskom
periodu. Ova primanja su u poreskom bilansu za
2018. godinu bila iskazana pod rednim brojem 17.
2. 3. 15 – 20. Ukupan iznos amortizacije obračunat
u finansijskim izveštajima
+ 21. Ukupan iznos amortizacije obračunat
u poreske svrhe
Pod rednim brojem 20 iskazuje se ukupan iznos
amortizacije iskazan u računovodstvenim eviden-
cijama na kontu 540 – Troškovi amortizacije, a na
rednom broju 21 iskazuje se ukupan iznos amorti-
zacije obračunat u poreske svrhe u skladu sa čla-
novima 10, 10a i 10b Zakona.
FObračunu amortizacije u poreske svrhe
posvećen je poseban članak u ovom broju
časopisa.
2. 3. 16 22. Izdaci za zdravstvene,
obrazovne, naučne, humanitarne, verske i
sportske namene, zaštitu životne sredine,
davanja učinjena ustanovama, odnosno
pružaocima usluga socijalne zaštite,
kao i za humanitarnu pomoć za otklanjanje
posledica nastalih u slučaju vanredne
situacije, koji su učinjeni Republici,
autonomnoj pokrajini, jedinici lokalne
samouprave
Na pozicijama od 22 do 25 vrši se usklađi-
vanje rashoda u skladu sa odredbama člana 15. Za-
kona, gde se poreski priznaju tačno definisani
rashodi, ali u iznosu koji nije viši od defi-
nisanog dela (procenta) ukupnog prihoda. Pod
ukupnim prihodom podrazumevaju se svi iznosi
iskazani na računima klase 6 – Prihodi.
Iz Mišljenja Ministarstva finansija br. 413-
00-99/2017-04 od 10. 5. 2017. godine:
„Imajući u vidu da se poreski priznat rashod
po navedenim osnovama utvrđuje u procentualnom
iznosu od ukupnog prihoda obveznika, mišljenja
smo da se pod ukupnim prihodom obveznika smatra
ukupan prihod koji je obveznik iskazao (u poreskom
periodu) u svojim poslovnim knjigama, nezavisno
od načina na koji su predmetni prihodi iskaza-
ni u bilansu uspeha sačinjenom za isti period za
koji se sastavlja i podnosi poreski bilans. S tim
u vezi, smatramo da predmetni prihod čine svi
iznosi iskazani na računima klase 6 (Prihodi),
uključujući i prihode iskazane na računima grupe
62 (Prihodi od aktiviranja učinaka i robe) i 63
(Promena vrednosti zaliha učinaka), nezavisno
od toga što iznosi prihoda sa navedenih računa
nisu iskazani u bilansu uspeha na odgovarajućim
(AOP) pozicijama na kojima se iskazuju prihodi,
već se po osnovu prihoda iskazanih na predmetnim
računima vrši korekcija poslovnih rashoda iska-
zanih (na odgovarajućoj AOP poziciji) u bilansu
uspeha.”
U skladu sa odredbama člana 15. stavovi 1. i 2.
Zakona, ukupni izdaci za navedene namene priznaju
se kao rashod u iznosu do najviše 5% od ukupnog
prihoda, samo ako su izvršeni licima registro-
vanim odnosno osnovanim za te namene, u skladu sa
posebnim propisima, koja ih isključivo koriste
za obavljanje svoje delatnosti. Dakle, iznos iznad
5% ukupnog prihoda unosi se pod redni broj 22.
2. 3. 17 + 23. Izdaci za ulaganja u oblasti
kulture i kinematografije
Ovde se unose ulaganja u oblast kulture i kine-
matografije, u skladu sa članom 15. stav 3. Zakona,
u iznosu višem od 5% od ukupnog prihoda, ako su
ulaganja izvršena u skladu sa Pravilnikom o ula-
ganjima u oblasti kulture.
Obvezniku koji iskaže rashod po osnovu iz-
datka za ulaganje u oblasti kulture koje je učinjeno
pravnom licu (npr. osnovanom u skladu sa zakonom
koji uređuje zadužbine i fondacije), ali koje nije
registrovano u delatnosti koje su nabrojane u čla-
nu 3. Pravilnika, ne priznaje se iskazani rashod
u poreskom bilansu.
2. 3. 18 + 24. Članarine komorama, savezima i
udruženjima
U članu 15. stavovi 4. i 5. Zakona definisan je
poreski tretman ovih izdataka. Članarine čija je
visina propisana posebnim zakonom priznaju se
kao rashod u iznosu koji je propisan tim zakonom.
Zakonom o privrednim komorama od 1. januara 2017.
godine obavezno je članstvo u Privrednoj komori
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 95
POREZ NA DOBIT
Srbije svih privrednih subjekata koji obavljaju
registrovanu poslovnu delatnost na teritoriji
Republike Srbije. Pri sastavljanju poreskog bi-
lansa za 2019. godinu izdatak po osnovu članarine
Privrednoj komori Srbije priznat je rashod.
Rashodi za ostale članarine priznaju se kao
rashod u poreskom bilansu najviše do 0,1% od
ukupnog prihoda. Dakle, iznos troškova ostalih
članarina viši od 0,1% od ukupnog prihoda iska-
zuje se pod ovim rednim brojem obrasca PB 1.
2. 3. 19 + 25. Rashodi po osnovu
reprezentacije
Članom 15. stav 6. Zakona navedeno je da se izda-
ci za reprezentaciju priznaju kao rashod u iznosu
do 0,5% od ukupnog prihoda.
Usluge učinjene za reprezentaciju namenjene
su samo unapred određenim i poznatim licima.
Troškovi reprezentacije najčešće se pojavljuju
u odnosima sa poslovnim partnerima prilikom
zaključivanja poslova, ugovora, obeležavanja jubi-
leja, puštanja u rad novih kapaciteta i u drugim
sličnim slučajevima, a tu su i troškovi ugosti-
teljskih usluga, kao i troškovi u vidu poklona u
obliku sopstvenih proizvoda, roba i usluga itd.
Karakteristični primeri izdataka na ime repre-
zentacije su:
ffkonzumiranje toplih napitaka, bezalkoholnih
pića (kafa, čaj, voda, sokovi) i alkoholnih pića u
poslovnim prostorijama pravnog lica prilikom
prijema poslovnih partnera;
ffkonzumiranje jela i pića u sopstvenim ugosti-
teljskim objektima;
ffkonzumiranje jela i pića u ugostiteljskim objek-
tima drugih pravnih ili fizičkih lica;
ffkonzumiranje jela i pića i drugi troškovi pri-
likom obeležavanja važnih događaja u vezi sa po-
slovanjem;
fftroškovi ugostiteljskih usluga po osnovu pre-
noćišta i ishrane poslovnih partnera, ako su u
funkciji zaključivanja ugovora, odnosno ostvari-
vanja drugih oblika poslovne saradnje;
ffdavanje poslovnim partnerima sopstvenih pro-
izvoda i robe ili vršenje usluga.
Prilikom tumačenja pojma troška reprezenta-
cije delimično može da pomogne Mišljenje Mini-
starstva finansija br. 430-00-379/2014-08 od 30. 3.
2015. godine, u kom je navedeno sledeće: „Odredbama
člana 42. stav 7. Pravilnika o Kontnom okviru i
sadržini računa u Kontnom okviru za privredna
društva, zadruge i preduzetnika („Sl. glasnik
RS”, br. 95/14 – u daljem tekstu: Pravilnik) pro-
pisano je da se na računu 535 – Troškovi reklame
i propagande, iskazuju usluge po osnovu izvršene
reklame i propagande, kao i troškovi po osnovu
reklamnog i propagandnog materijala. Odredbama
člana 44. stav 3. Pravilnika utvrđeno je da se na
računu 551 – Troškovi reprezentacije, iskazuju
izdaci za reprezentaciju, uključujući i vrednost
sopstvenih proizvoda, robe i usluga.
Imajući u vidu navedeno, a u vezi sa pitanjem
pod red. br. 1 iz zahteva, Ministarstvo finansija
želelo bi da ukaže na sledeće: 1) prema mišljenju
Ministarstva finansija, troškovi putovanja,
smeštaja i ishrane učesnika, koji su poslovni
partneri konkretnog pravnog lica na određenom
događaju, treba da budu evidentirani kao nemate-
rijalni troškovi na računu 551 – Troškovi repre-
zentacije, pod uslovom da je ova naknada troškova
u funkciji obavljanja posla; 2) ostale troškove
koji uključuju: štampanje reklamnog materijala,
brošura i sl., prema mišljenju Ministarstva fi-
nansija, trebalo bi evidentirati na računu 535 –
Troškovi reklame i propagande.
Ministarstvo finansija želi, posebno,
ovom prilikom da ukaže na to da svako pravno
lice treba da razgraničenje troškova reklame i
propagande, s jedne, odnosno troškova reprezen-
tacije, s druge strane, uredi u skladu sa svojim
opštim aktom.
Evidentiranje poslovnih promena (uključujući
i prethodno navedene) vrši se na osnovu verodo-
stojnih računovodstvenih isprava u smislu člana
8. stav 1. Zakona o računovodstvu („Sl. glasnik RS”,
br. 62/13). Dakle, pored faktura (kako je navedeno u
predmetnom zahtevu), kao dokaz da je određeni tro-
šak nastao i po tome izvršeno plaćanje sa tekućeg
(poslovnog) računa pravnog lica, može se smatra-
ti bilo koja druga verodostojna računovodstvena
isprava na osnovu koje se nedvosmisleno može
saznati osnov, vrsta i sadržaj poslovne promene
(npr. ugovor i sl.).
Davanje proizvoda, čiji je distributer prav-
no lice, poslovnim partnerima, prema mišljenju
Ministarstva finansija, takođe bi trebalo evi-
dentirati u poslovnim knjigama pravnog lica na
računu 551 – Troškovi reprezentacije. Ministar-
stvo finansija napominje da bi svako pravno lice
svojim opštim aktom trebalo da detaljnije uredi
pitanja odobravanja i visine troškova reprezen-
tacije. Na kraju, Ministarstvo finansija želelo
bi da istakne da bi, prilikom utvrđivanja da li
96 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
određeni trošak treba smatrati reklamom i pro-
pagandom ili reprezentacijom, trebalo poći od
pravila da su usluge učinjene za reklamu i propa-
gandu namenjene, pod istim uslovima, većem broju
lica (nepoznatih), za razliku od usluga učinjenih
za reprezentaciju koje su namenjene samo unapred
određenim (poznatim) licima.”
2. 3. 20 + 26. Rashod po osnovu ispravke
vrednosti pojedinačnih potraživanja ako od
roka za njihovu naplatu nije prošlo najmanje
šezdeset dana, kao i otpis vrednosti
pojedinačnih potraživanja izvršen bez
prethodno ispunjenih uslova iz člana 16.
odnosno člana 22a Zakona
– 27. Rashod po osnovu ispravke vrednosti
pojedinačnih potraživanja koji nije bio
priznat u poreskom periodu u kojem je
iskazan, ali se priznaje naknadno u skladu sa
članom 16. Zakona
Ispravke vrednosti pojedinačnih potraživa-
nja, kao i otpis vrednosti pojedinačnih potraži-
vanja koja ne ispunjavaju uslove iz člana 16. Zakona,
nisu poreski priznat rashod.
Rashod koji nije bio priznat po osnovu ispravke
vrednosti pojedinačnih potraživanja u poreskom
periodu u kom je iskazan, priznaje se u poreskom
periodu u kom su ispunjeni uslovi iz stava 1. od-
nosno stava 2. člana 16. Zakona.
FDetaljne instrukcije u vezi sa pore-
skim tretmanom ispravke vrednosti i
otpisa potraživanja mogu se pronaći u poseb-
nom članku u ovom broju časopisa.
2. 3. 21 + 28. Troškovi koje ogranak
nerezidentnog obveznika iskazuje u skladu
sa članom 20. Zakona; rashod ogranka
nerezidentnog pravnog lica koje se ne
oporezuje shodno potvrđenom međunarodnom
ugovoru; rashod ogranka nerezidentnog pravnog
lica iz jurisdikcije sa preferencijalnim
poreskim sistemom iz člana 40. stavovi 12. i
13. Zakona
Poziciju pod rednim brojem 28 može imati
popunjenu samo ogranak nerezidentnog pravnog
lica.
Dakle, obveznik – privredno društvo ne unosi
podatke na ovaj redni broj.
2. 3. 22 + 29. Porezi, doprinosi, takse i druge
javne dažbine koje ne zavise od rezultata
poslovanja i nisu plaćene u poreskom periodu,
a po osnovu kojih je u poslovnim knjigama
obveznika iskazan rashod
– 30. Porezi, doprinosi, takse i druge javne
dažbine koje ne zavise od rezultata
poslovanja, plaćene u poreskom periodu, a
nisu bile plaćene u prethodnom poreskom
periodu, kada je u poslovnim knjigama bio
iskazan rashod
U skladu sa članom 22. stavovi 1. i 2. Zakona
priznaju se u PB 1 samo javne dažbine koje ne za-
vise od rezultata poslovanja, ako su plaćene u po-
reskom periodu. Znači da se na poziciji broj 29
iskazuju iznosi poreza, doprinosa, taksi i drugih
javnih dažbina koje ne zavise od rezultata poslo-
vanja i nisu plaćene u poreskom periodu, po osno-
vu kojih je u poslovnim knjigama obveznik iskazao
rashod.
Priznaju se samo plaćene javne dažbine, kao i
ukalkulisane javne dažbine koje zavise od rezulta-
ta poslovanja, kao što je porez na dobit.
Primeri troškova iz ovog stava su porez na imo-
vinu, naknada za korišćenje voda, naknada za šume,
porez na upotrebu, držanje i nošenje dobara, sudske
takse, porez na prenos apsolutnih prava, taksa za
isticanje firme itd.
Ukoliko su obračunati u 2019. godini, a nisu i
plaćeni u toj godini – iznosi neplaćenih javnih
dažbina upisuju se na poziciju 30, čime se povećava
osnovica za obračun poreza na dobit u 2019. godini.
U narednom poreskom periodu, kada se plate
ti iznosi javnih dažbina, iskazuju se pod rednim
brojem 30, čime se smanjuje osnovica za obračun po-
reza na dobit u 2020. godini.
2. 3. 23 + 31. Rashod banke po osnovu ispravke
vrednosti potraživanja bilansne aktive
i rezervisanja za gubitke po vanbilansnim
stavkama – u iznosu koji se ne priznaje u
skladu sa članom 22a Zakona
Banke iskazuju uvećanje ispravke vrednosti
potraživanja
bilansne aktive i rezervisanja za
gubitke po vanbilansnim
stavkama u iznosu obra-
čunatom u skladu sa aktima banke iskazanim u bi-
lansu uspeha na teret rashoda u poreskom periodu,
ako nisu u skladu sa propisima NBS.
Izmenom Zakona u 2017. godini član 22a dopu-
njen je novim odredbama, tako da se na teret rashoda
banke priznaje otpis vrednosti pojedinačnih po-
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 97
POREZ NA DOBIT
traživanja u skladu sa odredbama člana 16. stavovi
od 1. do 6. Zakona, ali izuzetno od toga, bez ispu-
njenja uslova iz člana 16. Zakona, na teret rashoda
banke priznaje se i:
ffotpis vrednosti pojedinačnih potraživanja
po osnovu kredita odobrenog nepovezanom licu u
smislu ovog zakona, pod uslovom da je od momenta
dospelosti potraživanja prošlo najmanje dve go-
dine, uz pružanje dokumentacije koja predstavlja
osnov za dokazivanje nesposobnosti dužnika da
izvršava svoje novčane obaveze (npr. dokumenta-
cija iz kreditnog dosijea dužnika o izmirivanju
obaveze dužnika prema banci u toku poslednjih
dvanaest meseci, prepiska i druga dokumentacija
o kontaktima banke i dužnika u vezi sa naplatom
potraživanja i merama koje je banka preduzela
radi naplate);
ffotpis vrednosti preostalog dela pojedinačnog
potraživanja banke koji nije naplaćen iz sred-
stava ostvarenih prodajom nepokretnosti koja se
sprovodi u skladu sa Zakonom;
ffotpis vrednosti pojedinačnih potraživanja po
osnovu kredita koji se, u smislu propisa Narodne
banke Srbije, smatraju problematičnim krediti-
ma, izvršen u skladu sa propisima NBS.
Izmenama i dopunama Zakona („Sl. glasnik RS”,
br. 86/2019 od 6. 12. 2019. godine) dopunjen je član
22a tako da se na teret rashoda banke priznaje iznos
rashoda utvrđen u bilansu uspeha banke po osnovu
umanjenja duga koji snosi banka u visini utvrđe-
noj u skladu sa zakonom kojim je uređena konverzija
stambenih kredita indeksiranih u švajcarskim
francima.
Propisano je i da sva otpisana, ispravljena i
druga potraživanja iz stavova od 1. do 5. člana 22a
Zakona, koja su priznata kao rashod, a kasnije se
naplate ili za koja poverilac povuče tužbu, pre-
dlog za izvršenje, odnosno prijavu potraživanja,
u momentu naplate ili povlačenja tužbe, predloga
za izvršenje, odnosno prijave potraživanja ulaze
u prihode banke.
Sva otpisana, ispravljena i druga potraživa-
nja koja nisu priznata kao rashod, a kasnije se na-
plate, u momentu naplate ne ulaze u prihode banke.
2. 3. 24 + 32. Dugoročna rezervisanja koja se ne
priznaju u poreskom periodu
– 33. Dugoročna rezervisanja u iznosu koji je
iskorišćen u poreskom periodu
Pod rednim brojem 32 iskazuju se dugoročna re-
zervisanja koja ispunjavaju uslove za priznavanje
u skladu sa propisima o računovodstvu MRS, od-
nosno MSFI i MSFI za MSP, koja su iskazana
u Bilansu uspeha, ali nisu iskorišćena, odnosno
nije došlo do izmirenja obaveza i odliva resursa
u poreskom periodu za koji se utvrđuje oporeziva
dobit.
Priznaju se dugoročna rezervisanja izvr-
šena za:
● obnavljanje prirodnih bogatstava,
● troškove u garantnom roku,
● zadržane kaucije i depozite i
● druga rezervisanja izvršena u skladu sa Zako-
nom.
Dakle, za ova rezervisanja NEMA unosa u
PB 1.
Pošto članom 22b nije ograničen iznos dugo-
ročnih rezervisanja za navedene namene, isti se
priznaju u punom iznosu iskazanom u Bilansu uspe-
ha, u skladu sa MRS 37 – Rezervisanja, potencijalne
obaveze i potencijalna sredstva.
Rashodi po osnovu ostalih dugoročnih re-
zervisanja koja su izvršena u skladu sa MRS, od-
nosno MSFI za MSP, ne priznaju se u poreskom
bilansu onda kada su izvršena, nego onda kada se
isplaćuju, odnosno dolazi do odliva sredstava
po osnovu rezervisanja.
Iznos izvršenih a neisplaćenih rezervi-
sanja za otpremnine, jubilarne nagrade, troško-
ve restrukturiranja, kao i za štetne ugovore,
sudske sporove i ostale verovatne troškove,
unosi se pod rednim brojem 32 PB 1.
Pod rednim brojem 33 unosi se iznos iskori-
šćenih dugoročnih rezervisanja koja nisu bila
priznata kao rashod u poreskom periodu kada su iz-
vršena, ali se priznaju u poreskom periodu u kojem
su iskorišćena. Dakle, na ovu poziciju u 2019. go-
dini biće unet iznos rezervisanja koji je izvršen
u ranijim poreskim periodima, a isplaćen u 2019.
godini.
2. 3. 25 + 34. Rashodi po osnovu obezvređenja
imovine
– 35. Rashodi po osnovu obezvređenja imovine
koji se priznaju u poreskom periodu za koji
se podnosi poreski bilans, a u kome je ta
imovina otuđena, upotrebljena ili je
došlo do njenog oštećenja usled više sile;
98 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
rashodi nastali po osnovu efekata promene
računovodstvene politike usled prve
primene MRS, odnosno MSFI i MSFI za MSP
U svrhu razumevanja ovih pozicija u obrascu
PB 1 neophodno je definisati pojam:
▶▶obezvređenja,
▶▶imovine koja može biti obezvređena,
▶▶otuđenja imovine,
▶▶oštećenja usled više sile.
Pod rednim brojem 34 iznos obezvređenja imo-
vine utvrđen je kao razlika između nabavne cene
imovine utvrđene
u skladu sa propisima o računo-
vodstvu i njene procenjene nadoknadive
vrednosti.
To su podaci iskazani na računima grupe 58 – Ras-
hodi po osnovu obezvređenja imovine, umanjeni za
iznos rashoda nastalog u slučaju oštećenja imovi-
ne usled više sile, u skladu sa članom 22v Zakona,
kao i za iznos ispravke vrednosti pojedinačnih
potraživanja ako je od roka za njihovu naplatu pro-
šlo najmanje šezdeset dana.
Pod rednim brojem 35 unosi se iznos obezvre-
đene imovine koja je otuđena odnosno upotreblje-
na, odnosno ako je nastalo njeno oštećenje usled
više sile u 2019. godini, u iznosu u kome nije bilo
priznato obezvređenje kada je obračunato u rani-
jem poreskom periodu. Priznaje se obezvređenje
obveznikovog učešća u kapitalu subjekta priva-
tizacije u postupku restrukturiranja, stečenog
konverzijom obveznikovog potraživanja u učešće
u kapitalu tog subjekta.
Posmatrano iz računovodstvenog ugla:
ffobaveza obezvređenja proističe iz zahteva da
u bilansu pravnog lica imovina ne može da bude
iskazana po vrednosti većoj od nadoknadive, pri
čemu se svođenje na nadoknadivu vrednost (nižu od
knjigovodstvene) knjiži na teret računa grupe 58;
ffnadoknadiva vrednost je veći iznos od iznosa
koji može da se dobije prodajom sredstva (neto
prodajna vrednost umanjena za troškove prodaje)
ili od iznosa koji se dobija upotrebom sredstva
(upotrebna vrednost koja se meri neto novčanim
prilivom od upotrebe sredstva).
Imovina koja može da bude obezvređena:
ffbiološka sredstva (šume, višegodišnji zasa-
di, osnovno stado, biološka sredstva u pripremi);
ffnematerijalna ulaganja (ulaganja u razvoj, kon-
cesije, patenti, licence, robne i uslužne marke,
softver i ostala prava, gudvil, ostala nemateri-
jalna imovina);
ffnekretnine, postrojenja i oprema (poljopri-
vredno i ostalo zemljište, građevinsko zemljište,
građevinski objekti, postrojenja i oprema, inve-
sticione nekretnine i sl.);
ffdugoročni finansijski plasmani i druge harti-
je od vrednosti raspoložive za prodaju;
ffzalihe materijala i robe;
ffostala imovina (stalna sredstva namenjena pro-
daji, učešće u kapitalu zavisnih pravnih lica,
ostalih povezanih i drugih pravnih lica itd.).
Zakonom nije precizno definisano šta se
podrazumeva pod pojmom otuđenje. Prema našem
mišljenju, otuđenje je svaki prenos prava svojine
na imovini na drugo lice.
S druge strane, u slučaju kada se obezvređena
imovina rashoduje odnosno isknjižava iz poslov-
nih knjiga (npr. prestanak ekonomskog iskorišća-
vanja obezvređene imovine zbog isteka korisnog
veka upotrebe ili tehničko-tehnološke zasta-
relosti, koja se povlači iz upotrebe), uslovi za
priznavanje rashoda obezvređenja nisu ispunjeni
jer isknjižavanje/rashodovanje ne mora da znači da
obveznik tom imovinom više ne raspolaže, što
je potvrdilo i Ministarstvo finansija u Mi-
šljenju br. 011-00-131/2018-04 od 30. 5. 2018: „Kako
proizlazi iz sadržine podnetog dopisa, obveznik
je prethodno obezvređenu imovinu (u konkretnom
slučaju softver i licence kupljene radi dalje pro-
daje) isknjižio iz svojih poslovnih knjiga usled
tehnološke zastarelosti i posledično nemoguć-
nosti dalje prodaje iste (imovine), pa se, s tim u
vezi, postavilo pitanje da li se rashod obezvređe-
nja (koji nije bio priznat u poreskom periodu kada
je obezvređenje izvršeno) priznaje u poreskom pe-
riodu u kojem je predmetna imovina isknjižena iz
poslovnih knjiga obveznika. Saglasno navedenoj
zakonskoj odredbi, smatramo da se u poreskom pe-
riodu u kojem obveznik rashoduje i isknjiži iz po-
slovnih knjiga (prethodno obezvređenu) imovinu
koja više nije upotrebljiva, odnosno koja ne može
ili neće biti predmet prodaje (a koja nije uni-
štena u skladu sa propisima koji uređuju zaštitu
životne sredine), nisu stekli uslovi za prizna-
vanje obezvređenja predmetne imovine (u skladu sa
članom 22v stav 1. Zakona).”
Međutim, ukoliko isknjižena imovina bude
uništena u skladu sa zakonom, uslovi za priznava-
nje rashoda su ispunjeni jer obveznik ne raspolaže
tom imovinom. Ukoliko je obveznik obezvređenu
imovinu predao kompaniji koja se bavi uništa-
vanjem i o tome postoji odgovarajući dokument,
ispunjen je uslov za priznavanje rashoda obezvre-
đenja. Znači, bez obzira na to da li je uništavanje
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 99
POREZ NA DOBIT
zakonska obaveza ili ne, obveznik treba da pose-
duje validnu dokumentaciju iz koje nedvosmisleno
može da se utvrdi da je obezvređena imovina zaista
predata na uništenje.
Iz Mišljenja Ministarstva finansija br. 011-
00-162/2017-04 od 14. 7. 2017. godine:
„Prema navodima iz dopisa, obveznik je 2015.
godine obezvredio zalihe poluproizvoda i go-
tovih proizvoda, u skladu sa internom računo-
vodstvenom politikom, a tokom 2016. godine je
(prethodno obezvređene) zalihe proizvoda kojima
je istekao rok trajanja, a koje su prema kategoriza-
ciji ovlašćenog lica svrstane u kategoriju otpada
nepodobnog za potrošnju ili obradu, uništio zbog
neupotrebljivosti, u skladu sa propisima, o čemu
poseduje dokumentaciju. Shodno navedenom, kada
obveznik izvrši obezvređenje zaliha (u skladu sa
propisima o računovodstvu) i po tom osnovu u svo-
jim poslovnim knjigama iskaže rashod (u iznosu
razlike između neto sadašnje vrednosti zaliha i
procenjene nadoknadive vrednosti), tako iskazan
rashod ne priznaje se u poreskom periodu u kome je
izvršeno obezvređenje istih (u konkretnom slu-
čaju 2015. godini).
Međutim, ukoliko je obveznik, saglasno pozi-
tivnim propisima, bio u obavezi da prethodno
obezvređene zalihe proizvoda uništi iz razloga
njihove neupotrebljivosti (u konkretnom slučaju,
zalihama je istekao rok trajanja i iste su, prema
kategorizaciji licenciranog lica, svrstane u
kategoriju otpada nepodobnog za potrošnju ili
obradu), mišljenja smo da su se (u tom slučaju) u
poreskom periodu u kome se uništenje zaliha
izvrši (o čemu obveznik poseduje validnu doku-
mentaciju) stekli uslovi za priznavanje rashoda
po osnovu obezvređenja predmetnih zaliha, u skla-
du sa članom 22v stav 1. Zakona, i to u iznosu koji
nije bio priznat kao rashod u poreskom periodu u
kome je obezvređenje istih izvršeno.”
Pojam „više sile” i situacija kada nastaje
priznavanje obezvređenja usled više sile takođe
nisu definisani zakonom, a ni podzakonskim ak-
tom. Svakako da „višom silom” treba smatrati sve
elementarne nepogode (zemljotres, poplava, grad i
sl.), ali i saobraćajne udese za koje postoji dokaz
nadležnog organa (MUP, osiguravajuće društvo),
kao i nenamerno nastali požar. Inače, obezvre-
đenje nastalo usled uništenja imovine višom
silom po pravilu se priznaje u periodu u kojem je
dejstvovala viša sila. Ovo nije naknadno prizna-
nje obezvređenja jer obezvređenje usled više sile ne
može unapred da se predvidi, tako da se priznaje u
poreskom periodu u kom je i nastalo.
Iz Mišljenja Ministarstva finansija br. 011-
00-1508/2015-04 od 3. 3. 2016. godine:
„U konkretnom slučaju (a kako proizlazi iz sa-
držine podnetog dopisa), objekat (kao deo imovine
obveznika) uništen je u požaru, o čemu je nadle-
žni organ ministarstva unutrašnjih poslova,
nakon sprovedenog veštačenja, sačinio zapisnik
kojim je konstatovano da je požar uzrokovan ne-
ispravnim električnim instalacijama. Prema
tome, ukoliko je (nakon sprovedenog dokaznog po-
stupka) nesumnjivo utvrđeno da je požar nastao
(isključivo) kao posledica događaja koji se nije
mogao predvideti, odnosno izbeći, Ministarstvo
finansija smatra da se (u tom slučaju) radi o ošte-
ćenju objekta usled više sile, pa se rashod po tom
osnovu (iskazan u poslovnim knjigama) priznaje
u poreskom bilansu obveznika koji se podnosi za
poreski period u kom je predmetno oštećenje na-
stalo. Takođe, ukoliko je u nekom od prethodnih
poreskih perioda obveznik u svojim poslovnim
knjigama, a u skladu sa propisima o računovod-
stvu i drugim relevantnim propisima, iskazao
rashod po osnovu obezvređenja tog objekta, koji
(kao takav) nije bio priznat u poreskom bilansu
(u poreskom periodu u kom je iskazan) u skladu sa
Zakonom, takav rashod priznaje se u poreskom pe-
riodu u kom je objekat uništen usled više sile.”
Primer: Obezvređenje opreme
Preduzeće T ima kamion koji je stavljen u
upotrebu (aktiviran) 1. 1. 2014. godine, nabavne
vrednosti 4 miliona dinara. Kamion je do 31. 12.
2019. amortizovan po stopi od 10%, tako da je nje-
gova neotpisana vrednost 1,6 miliona dinara. T je
testiralo svu opremu na obezvređenje i utvrdilo
da je nadoknadiva vrednost kamiona 1,4 miliona
dinara. T je prethodno obračunalo i proknjižilo
amortizaciju za 2019. godinu, a zatim i obezvre-
đenje.
Red.
br. Konto Opis Dug. Pot.
1.
582 Obezvređenje nekretnina,
postrojenja i opreme 200.000
0290 Ispravka vrednosti
nekretnina, postrojenja i
opreme – obezvređenje 200.000
– za obezvređenje kamiona na 31. 12. 2019.
T unosi iznos od 200.000 dinara na poziciju 34
obrasca PB 1.
100 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
Pretpostavlja se dalje da je T prodao kamion u
2020. godini. Prilikom sastavljanja poreskog bi-
lansa za 2020. godinu, na poziciju 35 PB 1 za 2020.
godinu uneće iznos od 200.000 dinara.
Odredbom člana 25a stav 5. Zakona propisano
je da se efekti promene računovodstvene poli-
tike, nastali usled prve primene MRS, odnosno
MSFI i MSFI za MSP, po osnovu kojih se, sa-
glasno propisima o računovodstvu, vrši korek-
cija odgovarajućih pozicija u bilansu stanja,
priznaju kao prihod odnosno rashod u poreskom
bilansu počev od poreskog perioda u kojem je ta
korekcija izvršena. Shodno odredbi člana 25a
stav 6. Zakona, prihodi i rashodi iz stava 5. ovog
člana priznaju se u jednakim iznosima u pet po-
reskih perioda.
U smislu odredbe člana 25a stav 5. Zakona,
korekcija prihoda i rashoda u poreskom bi-
lansu vrši se po osnovu efekata promene ra-
čunovodstvene politike usled prve primene
novih standarda u Republici Srbiji.
Dakle, ovo pravilo ne primenjuje se u slučaju
kada društvo prelazi sa upotrebe jednog računo-
vodstvenog okvira na drugi po sili zakona, što je
potvrdilo i Ministarstvo finansija u Mišlje-
nju br. 011-00-75/2019-04 od 25. 2. 2019. godine: „S
tim u vezi, u slučaju kada obveznik koji je, kao u
konkretnom slučaju, zaključno sa 2017. godinom
primenjivao Pravilnik o načinu priznavanja,
vrednovanja, prezentacije i obelodanjivanja pozi-
cija u pojedinačnim finansijskim izveštajima
mikro i drugih pravnih lica („Službeni gla-
snik RS”, br. 118/13 i 95/14), a potom je za narednu
(2018) poslovnu godinu razvrstan kao malo prav-
no lice, i, shodno propisima kojima se uređuje
računovodstvo, dužan da, počev od 2018. godine,
primenjuje MSFI za MSP, smatramo da se, u tom
konkretnom slučaju, ne primenjuju odredbe člana
25a st. 5. i 6. Zakona.”
2. 3. 26 – 36. Troškovi istraživanja i
razvoja koji se priznaju u dvostrukom iznosu u
skladu sa članom 22g Zakona
Ovo je novi redni broj u obrascu PB 1.
Članom 22g Zakona propisano je da, kao rashod
u poreskom bilansu obveznika, u dvostruko uveća-
nom iznosu mogu da se priznaju troškovi koji su
neposredno povezani sa istraživanjem i razvojem
koje obveznik obavlja u Republici.
Istraživanjem se smatra originalno ili pla-
nirano istraživanje preduzeto u cilju sticanja
novog naučnog ili tehničkog znanja i razumevanja,
a razvojem primena rezultata istraživanja ili
primena drugog naučnog dostignuća ili dizajna
proizvodnje novih značajno poboljšanih materija-
la, uređaja, proizvoda, procesa, sistema ili usluga
pre pristupanja komercijalnoj proizvodnji ili
korišćenju.
Odredbe ovog člana ne primenjuju se na tro-
škove istraživanja nastale u cilju pronalaženja
i razvoja nafte, gasa ili mineralnih zaliha u ek-
straktivnoj industriji.
Pravilnikom o priznavanju troškova istra-
živanja i razvoja propisano je:
ffkoji troškovi mogu da se smatraju troškovima
istraživanja i razvoja,
ffnačin priznavanja troškova neposredno pove-
zanih sa istraživanjem i razvojem u dvostruko
uvećanom iznosu,
ffdokumentacija koju obveznik treba da priloži
uz poreski bilans,
ffnačin vođenja evidencije troškova istraživa-
nja i razvoja.
Troškovi koji su neposredno povezani sa is-
traživanjem i razvojem, koji se, kao takvi, is-
kazuju u bilansu uspeha, priznaju se kao rashod
u iznosima utvrđenim u bilansu uspeha koji je
sačinjen u skladu sa propisima o računovodstvu.
Troškovi istraživanja i razvoja dodatno se
priznaju u poreskom periodu u kom su nasta-
li, a iskazuju se u poreskom bilansu na rednom
broju 36 obrasca PB 1.
2. 4 IV. Usklađivanje prihoda
U IV deo obrasca PB 1 unose se iznosi na redne
brojeve od 37 do 50.
2. 4. 1 + 37. Porez na dobit pravnih lica
koji je u drugoj državi platila nerezidentna
filijala rezidentnog matičnog pravnog lica
+ 38. Porez po odbitku na dividende koji
je u drugoj državi platila nerezidentna
filijala rezidentnog matičnog pravnog lica
U skladu sa članom 52. Zakona matično pravno
lice – rezidentni obveznik Republike (iz člana
53. Zakona) može da umanji obračunati porez na
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 101
POREZ NA DOBIT
dobit pravnih lica za iznos poreza koji je njego-
va nerezidentna filijala platila u drugoj drža-
vi na dobit iz koje su isplaćene dividende, koje
se uključuju u prihode matičnog pravnog lica, kao
i za iznos poreza po odbitku koji je nerezidentna
filijala platila u drugoj državi na te isplaćene
dividende.
Obveznik koji se odluči da iskoristi ovaj po-
reski kredit unosi iznos poreza na dobit iz koje
su isplaćene dividende u dobiti, koju mu isplaćuje
njegova nerezidentna filijala,
najviše do iznosa
poreza koji bi se utvrdio po stopi od 15%. Ovo je
iznos koji je iskazan pod rednim brojem 2 Aneksa
obrasca PB 1.
U bilansu uspeha matičnog preduzeća u prihode
se ne uključuje porez koji je plaćen od strane ne-
rezidentne filijale. Matično pravno lice ovde
unosi iznos poreza po odbitku koji je na isplaćene
dividende platila njegova nerezidentna filijala
– najviše do iznosa poreza koji bi se utvrdio po
stopi od 15%. Ovo je iznos koji je iskazan pod red-
nim brojem 3 Aneksa obrasca PB 1.
Uslovi koji moraju da budu ispunjeni za ostva-
rivanje ovog poreskog kredita navedeni su u na-
stavku:
ffDividenda je isplaćena.
ffNerezidentna filijala platila je porez na do-
bit iz koje se isplaćuje dividenda i/ili porez po
odbitku prilikom prenosa dobiti rezidentnom
matičnom licu.
ffObezbeđeni su dokazi o plaćenom porezu na do-
bit i/ili porezu po odbitku, što je izvršila ne-
rezidentna filijala.
ffMatično pravno lice je neprekidno, u periodu
od najmanje godinu dana koji prethodi podnošenju
poreskog bilansa i poreske prijave, posedovalo
10% ili više akcija, tj. udela nerezidentne fi-
lijale.
Nerezidentni obveznik – isplatilac dividen-
di iz člana 52. daje obvezniku – primaocu prihoda
izjavu na propisanom obrascu IPD.
Plaćanjem poreza na dobit u drugoj državi po
osnovu međukompanijskih dividendi rezident
ostvaruje pravo na poreski kredit, koji se utvr-
đuje u iznosu poreza koji je nerezidentna filijala
platila u drugoj državi na dobit iz koje su ispla-
ćene dividende koje se uključuju u prihode matič-
nog pravnog lica (rezidenta), kao i za iznos poreza
po odbitku koji je nerezidentna filijala platila
u drugoj državi na te isplaćene dividende. Pri
tome:
ffiznos poreza na dobit iz koje su isplaćene di-
vidende iskazuje se kao uvećanje oporezive dobiti
na rednom broju 37 obrasca PB 1, a
ffiznos plaćenog poreza po odbitku iskazuje se
kao uvećanje oporezive dobiti na rednom broju 38
obrasca PB 1.
Znači, prvo se oporeziva dobit uvećava za
iznose plaćenog poreza na dobit i poreza po
odbitku (redni brojevi 37 i 38 PB 1), a zatim se
iznos obračunatog poreza na dobit (koji je utvr-
đen primenom poreske stope od 15%) umanjuje u
iznosu poreskog kredita, u obrascu PDP na red-
nom broju 5.4.6.
Primer: Isplata dividende od strane
nerezidentne filijale
Preduzeće M je rezident Republike Srbije i
ima filijalu u inostranstvu – preduzeće J. M. po-
seduje 50% udela u vlasništvu J.
J je za poslovnu godinu koja se završila 31. 12.
2018. godine ostvarilo dobitak pre oporezivanja
u visini od 500.000 evra. Stopa poreza na dobit u
državi u kojoj J posluje je 18%. J je platilo taj po-
rez (kroz akontacije plaćene u 2018. godini i po
konačnom obračunu prilikom podnošenja poreske
prijave poreza na dobit za 2018. godinu). Skupšti-
na J je 21. 5. 2019. godine donela odluku o rasporedu
ostvarene dobiti iz 2018. godine, kojom je utvrđe-
no da se celokupna dobit isplaćuje vlasnicima.
Dividenda je isplaćena 21. 6. 2019. godine, nakon
obračuna i uplate poreza po odbitku po stopi od
12%. Obračun je prikazan u tabeli 1.
Tabela 1: Obračun isplaćene dividende od
strane nerezidentne filijale (za dati primer
filijale J)
Red.
br. Opis Iznos u
EUR Iznos u RSD
Podatak
za obrazac
IPD
1. Ukupna bruto dobit J 500.000
2. Ukupno plaćen porez na
dobit (1 × 18%) 90.000
3. Ukupna neto dobit J (1 – 2) 410.000
4. Neto dobit J, koja pripada
M (3 × 50%) 205.000 24.180.140 DA
5. Deo plaćenog poreza na
dobit koji se prenosi M
(2 × 50%) 45.000 5.307.836 DA
6. Plaćen porez po odbitku
(4 × 12%) 24.600 2.900.805 DA
7. Isplaćena dividenda M
(4 – 6) 180.400 21.272.570
102 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
Naravno, prilikom popunjavanja obrasca IPD iznosi u evrima preračunavaju se u dinarske na osnovu
srednjeg kursa Narodne Banke Srbije na dan usvajanja odluke o rasporedu dobiti i na dan isplate di-
vidende.
Aneks obrasca PB 1 preduzeća M:
Red.
broj Pozicija Obračun za
filijale
1 2 3
1. Bruto dividenda koju je obveznik ostvario od svoje nerezidentne filijale 24.180.140
2.
Porez koji je nerezidentna filijala platila u drugoj državi na dobit iz koje je isplaćena
dividenda 5.307.836
3. Porez po odbitku koji je nerezidentna filijala platila na isplaćene dividende 2.900.805
4. Osnovica za obračun poreskog kredita (1 + 2) 29.487.975
5.
Ukupan iznos poreza na dobit i poreza po odbitku koji je nerezidentna filijala platila u
drugoj državi (2 + 3) 8.208.640
6. Iznos poreskog kredita (4 × 15%) ili iznos sa red. br. 5 4.423.196
7. Neiskorišćeni deo poreskog kredita iz ranijih godina
8. Ukupan poreski kredit (6 + 7) 4.423.196
9. Iskorišćeni poreski kredit u tekućoj godini (8 × % korišćenja) 1.769.279
10. Neiskorišćeni poreski kredit koji se prenosi u naredne godine (8 – 9) 2.653.918
M je doneo odluku da u tekućoj godini iskoristi 40% poreskog kredita, kao i da ostatak prenese u
naredne godine.
M unosi pod rednim brojem:
ff37 PB 1 – 5.307.836 dinara,
ff38 PB 1 – 2.900.805 dinara,
ff5.4.6 Aneks PB 1/IPD – automatski se popunjava iznos na rednom broju 9 Aneksa obrasca PB 1 – 1.769.279
dinara,
ff6.4.3 Aneks PB 1 – unosi se deo neiskorišćenog poreskog kredita sa rednog broja 10 Aneksa obrasca
PB 1 – 2.653.918 dinara.
Filijala J popunjava izjavu na obrascu IPD:
Red. br. 37 PB 1
Red. br. 38 PB 1
5.4.6 Aneks
PB 1/IPD
Obrazac IPD
Preduzeće J
Ulica Negde u inostranstvu 100,
00000 Grad
IZJAVA
o dobiti ostvarenoj u drugoj državi iz koje je isplaćena dividenda i plaćenom
porezu na dobit i porezu po odbitku na dividende iz člana 52. Zakona
Dobit po godišnjem obračunu za period od 01. 01. do 31. 12. 2018. godine raspoređena je za dividendu
matičnog preduzeća M u iznosu od 24.180.140 dinara.
Na dobit raspoređenu za dividendu iz stava 1. ove izjave plaćen je porez na dobit pravnih lica po stopi
od 18%, što iznosi 5.307.836 dinara na dan donošenja odluke o raspodeli dividendi.
Na isplate dividendi plaćen je porez po odbitku na dividende po stopi od 12%, što iznosi 2.900.805
dinara na dan isplate dividende.
U Gradu negde u inostranstvu,
dana 25. 06. 2019. godine
Odgovorno lice isplatioca dividendi
____________________________________
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 103
POREZ NA DOBIT
2. 4. 2 + 39. Porez po odbitku na kamate
i autorske naknade po osnovu zakupa
nepokretnosti i pokretnih stvari i
dividende koje ne ispunjavaju uslove za
poreski kredit po članu 52. Zakona, plaćen u
drugoj državi
U skladu sa članom 53a Zakona, rezidentni ob-
veznik koji iz druge države ostvari prihode od
kamata, autorskih naknada, naknada po osnovu
zakupa nepokretnosti i pokretnih stvari i di-
videndi koje ne ispunjavaju uslove da bi se na njih
primenile odredbe člana 52. ovog zakona, na koje
je plaćen porez po odbitku u toj drugoj državi,
može da umanji obračunati porez na dobit prav-
nih lica u Republici za iznos poreza po odbitku
plaćenog u toj drugoj državi. Znači, obveznik koji
se odluči da iskoristi ovaj poreski kredit ovde
unosi iznos poreza po odbitku na isplaćene ka-
mate i autorske naknade, naknade po osnovu zakupa
nepokretnosti i pokretnih stvari i dividende
koje ne ispunjavaju uslove za poreski kredit po
članu 52. Zakona, plaćen u drugoj državi, koji je
platila nerezidentna
filijala najviše do iznosa
poreza koji bi se utvrdio po stopi od 15%. Ovo je
iznos koji je iskazan pod rednim brojem 2 Aneksa
1 obrasca PB 1.
Prihodi od kamata i autorskih naknada, nak-
nada po osnovu zakupa nepokretnosti i pokret-
nih stvari, kao i od dividendi koje ne ispunjavaju
uslove da bi se na njih primenile odredbe člana
52. Zakona, uključuju se u prihode rezidentnog
pravnog lica u iznosu uvećanom za plaćeni porez
po odbitku, pa je omogućeno umanjenje obračunatog
poreza pravnog lica u iznosu plaćenog poreza u
drugoj državi, a najviše do iznosa poreza koji bi
po stopi od 15% bio obračunat na osnovicu koja
odgovara iznosu od 40% ostvarenih prihoda po na-
vedenom osnovu.
Nerezidentni obveznik – isplatilac prihoda
iz člana 53a daje obvezniku – primaocu prihoda
izjavu na propisanom obrascu IPD 1.
Izmenama Zakona od 6. decembra 2019. godi-
ne („Sl. glasnik RS”, br. 86/2019) prošireno je
pravo na poreski kredit, tako da će obveznici
imati to pravo i po osnovu prihoda od usluga
ostvarenih u drugoj državi, pri čemu je na isti
plaćen porez po odbitku. Ova izmena će se pri-
menjivati počev od utvrđivanja poreza na dobit
za 2020. godinu.
Primer: Prihod od naknada ostvaren iz druge
države
Preduzeće M iz prošlog primera ima poslovni
prostor u inostranstvu, koji izdaje u zakup. Zakupac
je preduzeće OOO, koje prilikom plaćanja nakna-
de za zakup obračunava i plaća i porez po odbitku
po stopi od 10%. Godišnja zakupnina iznosi 40.000
evra i plaća se godišnje, na kraju godine za proteklu
godinu. Zakupnina za 2019. godinu plaćena je 27. 12.
2019. godine, kada je zvanični srednji kurs Narodne
banke Srbije iznosio 117,5529RSD/EUR.
Red.
br. Opis Iznos u
EUR Iznos u RSD
Podatak
za obrazac
IPD 1
1. Iznos isplaćene naknade po
osnovu zakupa nepokretnosti 40.000 4.702.116 DA
2. Porez po odbitku plaćen na
zakup nepokretnosti (1 x 10%) 4.000 470.212 DA
Preduzeće OOO Obrazac IPD 1
Ulica nepoznata 1,
00000 Grad u inostranstvu IZJAVA
o plaćenom porezu po odbitku na kamate, autorske naknade, naknade po osnovu zakupa nepokretnosti
i pokretnih stvari i dividende iz člana 53a Zakona
Na isplaćene kamate u iznosu od ____________ dinara plaćen je porez po odbitku na kamate po stopi od _______ ,
što iznosi _____________ dinara na dan isplate kamate.
Na isplaćene autorske naknade od ____________ dinara plaćen je porez po odbitku na autorske naknade po stopi od
_______ , što iznosi _____________ dinara na dan isplate kamate.
Na isplaćene naknade po osnovu zakupa nepokretnosti i pokretnih stvari u iznosu od 4.702.116 dinara plaćen je
porez po odbitku na zakup nepokretnosti i pokretnih stvari po stopi od 10%, što iznosi 470.212 dinara na dan ispla-
te naknade po osnovu zakupa nepokretnosti i pokretnih stvari.
Na isplaćene dividende koje ne ispunjavaju uslove za primenu člana 52. Zakona od ___________ dinara plaćen je
porez po odbitku na dividende po stopi od _______ , što iznosi ___________ dinara na dan isplate dividende.
U Gradu u inostranstvu, Odgovorno lice isplatioca prihoda
dana 28. 12. 2019. godine _________________________________
Zakupac OOO popunio je i dostavio izjavu na obrascu IPD 1.
104 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
Na osnovu primljenog obrasca IPD 1 M popu-
njava Aneks 1 obrasca PB 1:
Red.
broj Pozicija Obračun za
filijale
1 2 3
1. Prihod ostvaren iz druge države
(1.1. + 1.2. + 1.3. + 1.4.) 4.702.116
1.1. od kamata
1.2. od autorskih naknada
1.3. od naknada po osnovu zakupa nepokretnosti i
pokretnih stvari 4.702.116
1.4. od dividendi
2. Porez po odbitku plaćen u drugoj državi
(2.1. + 2.2. + 2.3. + 2.4.) 470.212
2.1. na kamate
2.2. na autorske naknade
2.3. na naknade po osnovu zakupa nepokretnosti i
pokretnih stvari 470.212
2.4. na dividende
3. Osnovica za obračun poreskog kredita
(3.1. + 3.2. + 3.3. + 3.4.) 2.068.931
3.1. 40% (1.1. + 2.1.)
3.2. 40% (1.2. + 2.2.)
3.3. 40% (1.3. + 2.3.) 2.068.931
3.4. 40% (1.4. + 2.4.)
4. Iznos poreskog kredita (4.1. + 4.2. + 4.3. + 4.4.),
odnosno iznos sa red. br. 2 310.340
4.1. 3.1. x 15%
4.2. 3.2. x 15%
4.3. 3.3. x 15% 310.340
4.4. 3.4. x 15%
M unosi pod rednim brojem:
ff39. PB 1 – 470.212 dinara,
ff5.4.7 Aneks 1 PB 1/IPD 1 – iznos na rednom bro-
ju 4 Aneksa 1 obrasca PB 1 – 310.340 dinara.
2. 4. 3 +40 Porez na kapitalni dobitak
plaćen u drugoj državi
Ovo je novi redni broj u obrascu PB 1.
Članom 53b Zakona propisano je da rezidentni
obveznik koji u drugoj državi ostvari kapitalni
dobitak po osnovu prodaje imovine iz člana 27.
stav 1. ovog zakona, na koji je plaćen porez u toj
drugoj državi, može da umanji obračunati porez na
dobit pravnih lica u Republici za iznos poreza
plaćenog u toj drugoj državi.
Poreski kredit ne može da bude veći od iznosa
poreza koji bi bio obračunat na kapitalni dobi-
tak, utvrđen u skladu sa odredbama ovog zakona, po
stopi od 15%.
Poreski kredit ne priznaje se po osnovu po-
reza koji je plaćen u drugoj državi ukoliko me-
đunarodnim ugovorom o izbegavanju dvostrukog
oporezivanja pravo oporezivanja kapitalnog
dobitka pripada isključivo Republici.
Dakle, u slučaju da se obveznik opredelio za
korišćenje ovog prava, unosi porez na kapitalni
dobitak koji je rezidentni obveznik platio u dru-
goj državi (redni broj 2 Aneksa 2 obrasca PB 1),
po osnovu kojeg je u poslovnim knjigama iskazao
rashod.
Primer: Porez plaćen na kapitalni dobitak
po osnovu prodaje nepokretnosti u drugoj
državi
Obveznik je prodao nepokretnost koju je imao
u inostranstvu po ceni koja na dan prodaje iznosi
12.000.000 dinara, preračunato po zvaničnom sred-
njem kursu Narodne banke Srbije. Kapitalni dobi-
tak utvrđen u toj drugoj državi iznosi 1.710.247
dinara, na koji je plaćen porez po stopi od 20%,
odnosno u iznosu od 342.049 dinara.
Pre nego što popuni Aneks 2 obrasca PB 1, re-
zidentni obveznik utvrđuje kapitalni dobitak
primenom pravila iz Zakona:
1. Nabavna vrednost nepokretnosti 12.000.000
2. Datum sticanja 01. 01. 2015.
3. Datum otuđenja 01. 10. 2019.
4. Poreska amortizacija obračunata u skladu sa
članom 10. Zakona
1.425.205
5. Prodajna cena nepokretnosti 12.000.000
6. Nabavna cena u smislu člana 29. stav 1. Zakona
(red. br. 1 – red. br. 4)
10.574.795
7. Kapitalni dobitak (red. br. 5 – red. br. 6) 1.425.205
8. Porez na kapitalni dobitak utvrđen u skladu
sa Zakonom (red. br. 7 × 15%)
213.781
Obveznik popunjava Aneks 2 obrasca PB 1:
Red.
br. Pozicija Iznos
1 2 3
1. Kapitalni dobitak ostvaren prodajom imovine
u drugoj državi 1.710.247
2. Porez na kapitalni dobitak plaćen u drugoj
državi (iznos sa red. br. 1 × poreska stopa) 342.049
3. Kapitalni dobitak utvrđen u skladu sa Zakonom 1.425.205
4. Poreski kredit (iznos sa red. br. 3 × 15%) 213.781
5. Iznos poreskog kredita koji se priznaje u
poreskom periodu, odnosno iznos sa red. br. 2, a
najviše do iznosa sa red. br. 4 213.781
M unosi pod rednim brojem:
ff40 obrasca PB 1: iznos sa red. br. 2 Aneksa 2 ob-
rasca PB 1 – 342.049 dinara,
ff5.4.8 Aneks 2 PB 1: iznos sa red. br. 5 Aneksa 2
obrasca PB 1 – 213.781 dinara.
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 105
POREZ NA DOBIT
2. 4. 4 + 41. Ispravke vrednosti pojedinačnih
potraživanja koje su bile priznate na teret
rashoda, a za koje u poreskom periodu u kom se
vrši otpis nisu ispunjeni uslovi iz čl. 16.
Zakona
U skladu sa članom 16. stav 3. Zakona, rashodi
po osnovu ispravki vrednosti pojedinačnih
po-
traživanja koje su bile priznate u prethodnim
poreskim periodima, kada ih obveznik direktno
otpisuje, ali bez kumulativnog ispunjenja uslova
iz
člana 16. stavovi 1. i 2, uvećavaju oporezivu dobit.
FPoreskim tretmanom ispravke vredno-
sti i otpisom potraživanja detaljnije
smo se bavili u posebnom članku u ovom broju
časopisa.
2. 4. 5 + 42. Sva otpisana, ispravljena i
druga potraživanja koja su bila priznata kao
rashod, a koja se u poreskom periodu uključuju
u oporezive prihode koji, kao takvi, nisu
iskazani u poslovnim knjigama obveznika;
prihodi nastali po osnovu efekata promene
računovodstvene politike usled prve
primene MRS, odnosno MSFI i MSFI za MSP
U slučaju kada za otpisana, ispravljena i druga
potraživanja koja su bila priznata kao rashod u
poreskom bilansu iz ranijih perioda dođe do po-
vlačenja tužbe, predloga za izvršenje ili prijave
potraživanja, pri čemu se ta promena ne iskazuje u
poslovnim knjigama kao prihod, dati iznos unosi
se na ovaj redni broj u skladu sa članom 16. stav 12.
Zakona. Međutim, ako ide preko prihoda u skladu
sa propisima o računovodstvu, ovde se ne unosi
ništa!
FPoreskim tretmanom ispravke vredno-
sti i otpisom potraživanja detaljnije
smo se bavili u posebnom članku u ovom broju
časopisa.
Odredbom člana 25a stav 5. Zakona propisano
je da se efekti promene računovodstvene politike
nastali usled prve primene MRS, odnosno MSFI
i MSFI za MSP, po osnovu kojih se, saglasno pro-
pisima o računovodstvu, vrši korekcija odgova-
rajućih pozicija u bilansu stanja, priznaju kao
prihod odnosno rashod u poreskom bilansu počev
od poreskog perioda u kojem je ta korekcija izvrše-
na. Shodno odredbi člana 25a stav 6. Zakona, pri-
hodi i rashodi iz stava 5. ovog člana priznaju se u
jednakim iznosima u pet poreskih perioda.
U smislu odredbe člana 25a stav 5. Zakona,
korekcija prihoda i rashoda u poreskom bi-
lansu vrši se po osnovu efekata promene ra-
čunovodstvene politike usled prve primene
novih standarda u Republici Srbiji.
Ovo pravilo se ne primenjuje u slučaju kada dru-
štvo prelazi sa upotrebe jednog računovodstvenog
okvira na drugi po sili zakona, što je potvrdilo
i Ministarstvo finansija u Mišljenju br. 011-
00-75/2019-04 od 25. 2. 2019. godine: „S tim u vezi,
u slučaju kada obveznik koji je, kao u konkretnom
slučaju, zaključno sa 2017. godinom primenjivao
Pravilnik o načinu priznavanja, vrednovanja,
prezentacije i obelodanjivanja pozicija u poje-
dinačnim finansijskim izveštajima mikro i
drugih pravnih lica („Službeni glasnik RS”, br.
118/13 i 95/14), a potom je za narednu (2018) po-
slovnu godinu razvrstan kao malo pravno lice, i,
shodno propisima kojima se uređuje računovod-
stvo, dužan da, počev od 2018. godine, primenjuje
MSFI za MSP, smatramo da se, u tom konkretnom
slučaju, ne primenjuju odredbe člana 25a st. 5. i
6. Zakona.”
2. 4. 6 +43 Iznos koji se po osnovu smanjenja
procenta korišćenja stalnih sredstava
u svrhe istraživanja i razvoja uključuje u
poresku osnovicu
Ovo je novi redni broj u obrascu PB 1.
Na ovaj redni broj unosi se iznos koji se utvr-
đuje na način propisan odredbama člana 3. Pra-
vilnika o priznavanju troškova istraživanja i
razvoja.
2. 4. 7 +44 Iznos koji se uključuje u poresku
osnovicu u poreskom periodu u kojem je prijava
u vezi sa pronalaskom odbačena od strane
nadležnog organa
Ovo je novi redni broj u obrascu PB 1.
Na ovaj redni broj unosi se iznos koji se utvr-
đuje saglasno članu 4. stav 5. Pravilnika o izuzi-
manju kvalifikovanih prihoda. Dakle, obveznik
čija je prijava u vezi sa pronalaskom odbačena od
106 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
strane nadležnog organa po bilo kom osnovu u
skladu sa zakonom, u poreskom periodu u kom je ta-
kva prijava odbačena uvećava poresku osnovicu za
ukupan iznos umanjenja koje je koristio u skladu sa
članom 25b Zakona i ovim pravilnikom.
2. 4. 8 – 45. Prihodi ostvareni u poreskom
periodu po osnovu otpisanih, ispravljenih i
drugih potraživanja koja nisu bila priznata
kao rashod, a koja se u poreskom periodu ne
uključuju u oporezive prihode
Prihodi ostvareni po osnovu svih otpisanih,
ispravljenih i drugih potraživanja koja nisu bila
priznata kao rashod u nekom od prethodnih pore-
skih perioda, ne ulaze u osnovicu za oporezivanje
kako bi se izbeglo dvostruko oporezivanje, u skla-
du sa članom 16. stav 13. Zakona.
FPoreskim tretmanom ispravke vredno-
sti i otpisom potraživanja detaljnije
smo se bavili u posebnom članku u ovom broju
časopisa.
2. 4. 9 – 46. Prihod po osnovu dividendi
i udela u dobiti od drugog rezidentnog
obveznika
U skladu sa članom 25. stav 1. Zakona, prihod
koji rezidentni obveznik ostvari po osnovu divi-
dendi i udela u dobiti, uključujući i dividendu iz
člana 35. ovog zakona, od drugog rezidentnog obve-
znika, ne ulazi u poresku osnovicu. Zbog toga se na
ovaj redni broj unosi prihod po osnovu dividendi
i udela u dobiti ostvaren od drugog rezidentnog
lica, čime se umanjuje osnovica za obračun poreza
na dobit, odnosno kako bi se neutralisao prikaza-
ni prihod iskazan u bilansu uspeha.
Na ovom mestu samo mora da se skrene pažnja
na termin „ostvaren prihod” po osnovu divi-
dendi i udela u dobiti:
● u skladu sa MRS 18 i odeljkom 23. MSFI za
MSP – prihod po osnovu dividendi, odnosno
udela u dobiti priznaje se kada se utvrdi pravo
na dividendu, odnosno udeo dobiti, što zna-
či da se prihod priznaje u trenutku donošenja
odluke o raspodeli dobiti za period;
● u skladu sa članom 33. Pravilnika za mikro i
druga pravna lica – prihodi od dividendi pri-
znaju se u visini naplaćenih prihoda, što znači
ne kada je donesena odluka o raspodeli dobiti
za period, nego kada je po toj odluci izvršena
isplata.
2. 4. 10 – 47. Prihodi od kamata po osnovu
dužničkih hartija od vrednosti čiji je
izdavalac Republika, AP, jedinica lokalne
samouprave ili NBS
Prihodi od kamata po osnovu dužničkih har-
tija od vrednosti čiji je izdavalac Republika, au-
tonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave
ili Narodna banka Srbije ne ulaze u poresku osno-
vicu u skladu sa članom 25. stav 2. Zakona. Zbog toga
se pod ovim rednim brojem unosi prihod od kamata
po osnovu dužničkih hartija od vrednosti čiji je
izdavalac Republika, autonomna pokrajina, jedi-
nica lokalne samouprave ili Narodna banka Sr-
bije, čime se umanjuje osnovica za obračun poreza
na dobit, odnosno kako bi se neutralisao prikaza-
ni prihod iskazan u bilansu uspeha.
2. 4. 11 – 48. Prihodi po osnovu
neiskorišćenih dugoročnih rezervisanja koja
nisu bila priznata kao rashod u poreskom
periodu u kome su izvršena; prihodi nastali
po osnovu sticanja nenovčane imovine u
postupku realizacije ugovora o koncesiji
Ovi prihodi, u skladu sa članom 25a stav 1. Za-
kona, ne ulaze u osnovicu za oporezivanje. Naime,
da bi se izbeglo dvostruko oporezivanje neisko-
rišćenih dugoročnih rezervisanja, članom 25a
propisano je da prihodi nastali po osnovu neisko-
rišćenih dugoročnih rezervisanja koja nisu bila
priznata kao rashod u poreskom periodu u kom su
izvršena, ne ulaze u osnovicu za oporezivanje u
poreskom periodu u kom su iskazani. Ova zakonska
odredba odnosi se na sva dugoročna rezervisanja
koja obveznik može da vrši u skladu sa odgovara-
jućim propisima o računovodstvu, koja se u visini
neiskorišćenog iznosa ukidaju u korist prihoda.
Dakle, ovi prihodi ne ulaze u oporezivu dobit jer
su bili oporezovani
u poreskom periodu u kom je
izvršeno dugoročno rezervisanje koje se ne pri-
znaje u poreskom bilansu.
Za prihode od ukidanja neiskorišćenih du-
goročnih rezervisanja, koja su bila priznata kao
rashod u poreskom periodu u kojem su izvršena,
ne unosi se podatak na ovoj poziciji obrasca
PB 1.
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 107
POREZ NA DOBIT
U skladu sa članom 25a stav 3. Zakona, priho-
di obveznika koji je davalac koncesije u skladu
sa ugovorom o koncesiji (davalac koncesije), na-
stali po osnovu prenosa nenovčane imovine bez
naknade, koji je u postupku realizacije ugovora
o koncesiji izvršio privatni partner, odno-
sno društvo za posebne namene u smislu propi-
sa kojima se uređuje javno-privatno partnerstvo
(privatni partner), ne ulaze u poresku osnovicu
u poreskom periodu u kom su iskazani, pod uslo-
vom da procenjena vrednost koncesije iznosi
najmanje 50 miliona evra.
2. 4. 12 – 49. Prihodi nastali u vezi sa
rashodima koji nisu bili priznati; prihodi
nastali po osnovu smanjenja obaveza prema
korisnicima javnih sredstava, bankama
u stečaju i privrednim komorama, koje su
obuhvaćene UPPR-om
U skladu sa članom 25a stav 2. Zakona, prihodi
nastali u vezi sa rashodima koji u poreskom pe-
riodu nisu bili priznati u skladu sa članom 7a
ovog zakona, ne ulaze u poresku osnovicu u pore-
skom periodu u kom su iskazani. Dakle, pod ovim
rednim brojem unose se prihodi koji su nastali
u vezi sa rashodima koji u nekom od prethodnih
poreskih perioda nisu bili priznati u skladu
sa članom 7a Zakona. Time se izbegava dvostruko
oporezivanje jer su rashodi koji nisu bili pri-
znati u nekom ranijem poreskom periodu uvećali
osnovicu za obračun poreza na dobit, pa se zbog
toga prihodi koji su kasnije nastali u vezi sa
njima ne uključuju u poresku osnovicu za taj po-
reski period.
Osim toga, u skladu sa članom 25a stav 4. Zako-
na, u poreskom periodu u kome su iskazani ne ula-
ze u poresku osnovicu prihodi obveznika nastali
po osnovu izvršenog otpusta dugovanja koja obve-
znik ima prema korisnicima javnih sredstava de-
finisanim u skladu sa zakonom kojim se uređuje
budžetski sistem, bankama u stečaju i privrednim
komorama, kada su navedena dugovanja obuhvaćena
unapred pripremljenim planom reorganizacije
koji je potvrđen pravosnažnim rešenjem u skladu
sa zakonom kojim se uređuje stečaj.
Otpust dugovanja knjižen stavom 4/677 (u za-
visnosti od toga o kakvoj se obavezi radi, dok je
kontraknjiženje na „Prihodima od smanjenja oba-
veza”) evidentira se na ovom rednom broju PB 1
kako bi se isključio iz poreske osnovice za porez
na dobit.
2. 4. 13 – 50. Iznos kvalifikovanog prihoda
koji se, u skladu sa članom 25b Zakona, ne
uključuje u poresku osnovicu
Ovo je novi redni broj u obrascu PB 1.
Na ovaj redni broj unosi se iznos koji je iskazan
na rednom broju 5 obrasca OKP, koji je propisan
Pravilnikom o izuzimanju kvalifikovanih pri-
hoda.
Obrazac OKP
Obračun kvalifikovanog prihoda za period
od _____ 20___ . godine do _____ 20___ . godine
Red.
br. Opis Iznos
1. Prihod ostvaren po osnovu naknade za
iskorišćavanje deponovanog autorskog dela ili
predmeta srodnog prava, odnosno pronalaska u
poreskom periodu
2. Iznos kvalifikovanih rashoda za koje se umanjuje
prihod ostvaren u poreskom periodu (2.1. + 2.2.)
2.1. Iznos kvalifikovanih rashoda obračunat za
poreski period, osim kvalifikovanih rashoda
iz člana 2. stav 10. ovog pravilnika
(2.1a – 2.1b + 2.1v)
2.1a Ukupni istorijski poresko priznati rashodi
2.1b Iznos istorijskih poresko priznatih rashoda
za koji je umanjen iznos prihoda ostvaren po
osnovu naknade za iskorišćavanje deponovanog
autorskog dela ili predmeta iz prethodnog,
odnosno prethodnih poreskih perioda u kojima je
primenjen član 25b Zakona
2.1v Ukupni tekući poreski priznati rashodi
2.2. Ukupni istorijski poreski priznati rashodi iz
člana 2. stav 10. ovog pravilnika
(60% / 40% / 20% × 1.)
3. Učešće ukupnih kvalifikovanih rashoda u
ukupnim troškovima (3.1. / 3.2.) × 100
3.1. Iznos ukupnih kvalifikovanih rashoda
(2.1a + 2.1v)
3.2. Ukupni troškovi (3.1. + 3.2.1. + 3.2.2.)
3.2.1. Iznos izdataka iz člana 3. stav 1. ovog
pravilnika iz prethodnog, odnosno prethodnih
poreskih perioda
3.2.2. Iznos izdataka iz člana 3. stav 1. ovog
pravilnika za tekući poreski period
4. Kvalifikovani prihod (1. – 2.) × 3.
5. Kvalifikovani prihod koji se izuzima iz
poreske osnovice (4. × 80%)
2. 5 V. Rashodi i prihodi po osnovu
transfernih cena (osim kamata na zajmove/
kredite)
U delu V obrasca PB 1, pod rednim brojevima
od 51 do 54 podatke unose poreski obveznici koji
su u 2019. godini imali transakcije sa povezanim
licima (prema članu 59. Zakona).
108 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
FPodaci na ovim pozicijama su izve-
štajni i ne uključuju se u utvrđivanje
oporezive dobiti na rednom broju 59 obrasca
PB 1.
FO transakcijama sa povezanim licima
detaljno smo pisali u posebnom članku
u ovom broju časopisa, a o metodama za utvrđi-
vanje cene transakcije po principu „van do-
hvata ruke” u brojevima 12/2017, 1/2018, 2/2018,
3/2018 i 4/2018.
2. 5. 1 51. Obračunati troškovi po osnovu
transfernih cena
Ovde se unose iznosi obračunatih troškova po
osnovu transfernih cena, nastali u vezi sa tran-
sakcijama sredstvima
ili stvaranjem obaveza među
povezanim licima (osim kamata na zajmove odno-
sno kredite), u skladu sa članom 59. i članom 60.
stav 1. Zakona.
2. 5. 2 52. Obračunati troškovi po osnovu
transfernih cena za koje se podnosi izveštaj
u skraćenom obliku
Pod ovim rednim brojem unosi se iznos ukup-
no obračunatih troškova po osnovu transfernih
cena – nastali u vezi sa transakcijama među pove-
zanim licima (osim kamata na zajmove/kredite) za
koje se podnosi skraćeni izveštaj, a iznos iska-
zan na ovom rednom broju sadržan je u iznosu pod
red. br. 51.
Izveštaj u skraćenom obliku može da podne-
se obveznik za transakcije sa povezanim licima,
osim za zajmove i kredite, ako:
fftransakcija sa povezanim licem bila je jedno-
kratna u godini za koju se podnosi poreski bilans,
a njena vrednost nije veća od 8.000.000 dinara;
ffukupna vrednost transakcija sa jednim poveza-
nim licem u toku godine za koju se podnosi poreski
bilans nije veća od 8.000.000 dinara.
2. 5. 3 53. Obračunati prihodi po osnovu
transfernih cena
Ovde se unosi iznos obračunatih prihoda (osim
kamata na zajmove odnosno kredite) u skladu sa čla-
nom 60. stav 1. Zakona.
2. 5. 4 54. Obračunati prihodi po osnovu
transfernih cena za koje se podnosi izveštaj
u skraćenom obliku
Prihode po osnovu transfernih cena za koje se
podnosi izveštaj u skraćenom obliku definiše
član 2. Pravilnika o transfernim cenama.
2. 6 VI Rashodi i prihodi po osnovu
kamata na zajmove odnosno kredite između
povezanih lica
U VI delu obrasca PB 1 podaci se unose na red-
ni broj 55 i 56, a na osnovu rashoda i prihoda po
osnovu kamate „na dohvat ruke” između povezanih
lica.
FPodaci na ovim pozicijama su izve-
štajni i ne uključuju se u utvrđivanje
oporezive dobiti na rednom broju 59 obrasca
PB 1.
2. 6. 1 55. Obračunati rashodi po osnovu
kamata („na dohvat ruke”) na zajmove odnosno
kredite dobijene od povezanih lica
Pod ovim rednim brojem unosi se iznos rashoda
po osnovu kamata obračunatih na zajam/kredit do-
bijen od povezanog lica, utvrđen do nivoa propi-
sanog članom 62. stavovi 1. i 2. Zakona:
ffčetvorostruke vrednosti obveznikovog sopstve-
nog kapitala (osim za banke i lizing kuće) ili
ffdesetostruke vrednosti obveznikovog sopstve-
nog kapitala za banke i lizing kuće.
Ukupan iznos kamate obračunate u poreskom
periodu pomnoži se sa koeficijentom na rednom
broju 10 obrasca OK, ukoliko je koeficijent manji
od jedan. Ako je koeficijent jednak ili veći od je-
dan, iskazuju se ukupno obračunate kamate sa po-
vezanim licima, što je podatak na rednom broju
11 obrasca OK. U obrazac OK unose se podaci iz
bilansa stanja.
FO transakcijama sa povezanim licima
detaljno smo pisali u posebnom članku
u ovom broju časopisa.
2. 6. 2 56. Obračunati prihodi po osnovu
kamata („na dohvat ruke”) na zajmove odnosno
kredite dobijene od povezanih lica
Unosi se iznos obračunatih prihoda po osno-
vu kamate („na dohvat ruke”) na zajmove odnosno
poslovnisavetnik.net
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 109
POREZ NA DOBIT
kredite između povezanih lica, koje je obveznik
dužan da posebno prikaže u skladu sa članom 60.
stav 2. Zakona.
2. 7 VII. Korekcija rashoda i prihoda po
osnovu transfernih cena, uključujući i
kamate na zajmove odnosno kredite između
povezanih lica
2. 7. 1 + 57. Zbir konačnih korekcija (rashoda
i prihoda) po osnovu transakcija sa svim
pojedinačnim povezanim licima, utvrđen
u zaključku dokumentacije o transfernim
cenama
Pod ovim rednim brojem unosi se zbir konačnih
korekcija transfernih cena za svaku pojedinačnu
transakciju sa pojedinačnim povezanim licima, u
skladu sa članom 60. stavovi od 5. do 9.
Dakle, na redni broj 57 obrasca PB 1 unosi se
podatak koji se utvrđuje u zaključku dokumentacije
o transfernim cenama. Znači, ukoliko obveznik
ima samo korekciju poreske osnovice po osnovu
prihoda i rashoda od zajmova i kredita između po-
vezanih lica, mora da sastavi kompletan izveštaj
o transfernim cenama kako bi podatak o korekci-
ji utvrdio u zaključku i isti uneo na redni broj 57
u obrascu PB 1.
Obveznici koji su davaoci beskamatnih zaj-
mova i kredita povezanim licima obračunavaju
prihode od kamate u skladu sa principom „van do-
hvata ruke” i za obračunati iznos koriguju poresku
osnovicu.
Obveznici koji od povezanih lica dobijaju
beskamatne zajmove ili kredite nemaju ni rashod
kamate, odnosno ne postoji podatak koji bi se kori-
govao u poreskom bilansu jer je iznos obračunatih
rashoda kamate jednak nuli.
U skladu sa članom 60. Zakona, obveznik ima
pravo da ukupan iznos korekcije transfernih
cena po osnovu transakcija sa pojedinačnim pove-
zanim licem iz stava 2. ovog člana umanji za:
ffiznos negativne razlike između prihoda po
osnovu transakcije sa tim pojedinačnim poveza-
nim licem po ceni utvrđenoj primenom principa
„van dohvata ruke” i prihoda po osnovu te transak-
cije po transfernoj ceni, ili
ffiznos negativne razlike između rashoda po
osnovu transakcije sa tim pojedinačnim pove-
zanim licem po transfernoj ceni i rashoda po
osnovu te transakcije po ceni utvrđenoj primenom
principa „van dohvata ruke”.
Za potrebe primene navedene odredbe, kada je
prilikom određivanja cene transakcije po prin-
cipu „van dohvata ruke” određen njen raspon:
ffsmatra se da se transferna cena te transakcije
ne razlikuje od njene cene po principu „van do-
hvata ruke” ukoliko se vrednost transferne cene
nalazi u okviru datog raspona;
ffcena po principu „van dohvata ruke” jednaka je
središnjoj vrednosti utvrđenog raspona kada se
transferna cena nalazi izvan utvrđenog raspona.
Iznos umanjenja korekcije transfernih cena ne
može da bude veći od iznosa korekcije transfer-
nih cena. Po umanjenju iznosa korekcije transfer-
nih cena po osnovu transakcija sa pojedinačnim
povezanim licem obveznik utvrđuje konačan iznos
korekcije transfernih cena po osnovu transakci-
ja sa pojedinačnim povezanim licem.
Obveznik uključuje u poresku osnovicu zbir
konačnih korekcija transfernih cena po osnovu
transakcija sa svim pojedinačnim povezanim li-
cima.
FO transakcijama sa povezanim licima
detaljno smo pisali u posebnom članku
u ovom broju časopisa.
2. 8 VIII. Korekcija rashoda po osnovu
sprečavanja utanjene kapitalizacije
2. 8. 1 + 58. Kamata i pripadajući troškovi
na zajam odnosno kredit iznad nivoa
četvorostruke (desetostruke) vrednosti
obveznikovog sopstvenog kapitala
(red. br. 13 obrasca OK)
Na ovaj redni broj unosi se iznos kamate i
pripadajućih troškova na zajam odnosno kredit
dobijen od povezanog lica u iznosu većem od če-
tvorostruke (desetostruke za banke) vrednosti
obveznikovog sopstvenog kapitala, koji se ne pri-
znaju kao rashod u poreskom bilansu. To je podatak
na rednom broju 13 obrasca OK.
Znači, obveznik je dužan da u PB 1 izvrši
dve korekcije rashoda po osnovu kamata i pripa-
dajućih troškova od povezanih lica, i to:
● prvu korekciju ovih rashoda vrši po osnovu
utanjene kapitalizacije,
● drugu korekciju ovih rashoda vrši primenom
transfernih cena – obračun kamate po trži-
šnim cenama po principu „van dohvata ruke”.
110 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
FO transakcijama sa povezanim licima
detaljno smo pisali u posebnom članku
u ovom broju časopisa.
2. 9 IX. Oporeziva dobit
Nakon izvršenog usklađivanja prihoda i ras-
hoda, u IX delu obrasca PB 1 računskim putem se
utvrđuje oporeziva dobit na poziciji 59, odnosno
gubitak na poziciji 60.
2. 9. 1 59. Oporeziva dobit
Oporeziva dobit utvrđuje se računskim putem,
sabiranjem ili oduzimanjem pozicija sa rednih
brojeva:
1 – 2 – 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 + 10 + 11 + 12 + 13 + 14 + 15
+ 16 + 17 – 18 – 19 + 20 – 21 + 22 + 23 + 24 + 25 + 26 – 27
+ 28 + 29 – 30 + 31 + 32 – 33 + 34 – 35 – 36 + 37 + 38 +
39 + 40 + 41 + 42 + 43 + 44 – 45 – 46 – 47 – 48 – 49 – 50
+ 57 + 58) > 0 (ili negativan iznos sa red. br. 60).
2. 9. 2 60. Gubitak
Gubitak se utvrđuje računskim putem, sabira-
njem ili oduzimanjem pozicija sa rednih brojeva:
3 + 2 + 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16
– 17 + 18 + 19 – 20 + 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 + 27 – 28
– 29 + 30 – 31 – 32 + 33 – 34 + 35 + 36 – 37 – 38 – 39 – 40 –
41 – 42 – 43 – 44 + 45 + 46 + 47 + 48 + 49 + 50 – 57 – 58)
> 0 (ili negativan iznos sa red. br. 59).
2. 9. 3 61. Iznos gubitka iz poreskog bilansa
iz prethodnih godina do visine dobiti
Na redni broj 61 unosi se nominalni iznos gu-
bitka koji je iskazan u PB 1 iz prethodnih godina
(izuzev onih iz kojih proizlaze kapitalni dobici
i gubici), koji se prenosi na teret dobiti tekuće
godine, i to najviše do visine oporezive dobiti,
znači do podatka na rednom broju 59 obrasca PB 1,
u skladu sa članom 32. Zakona.
Podatak se na ovaj redni broj unosi samo pri
izradi konačnog obrasca PB 1.
Gubitak iz 2010. i nadalje može da se prenosi
pet godina, a iz ranijih godina prenosi se deset
godina, što znači da je 2019. poslednja godina za
prenos gubitka iz 2014, odnosno iz 2009. godine.
U slučaju postojanja gubitaka u ranijim peri-
odima, korisno je voditi evidenciju o njima zbog
korišćenja u kasnijim poreskim bilansima.
Gubitak iz PB 1 za
godinu:
Mogućnost umanjenja oporezive
dobiti u periodu:
2009. 2010. do 2019.
2014. 2015. do 2019.
2015. 2016. do 2020.
2016. 2017. do 2021.
2017. 2018. do 2022.
2018. 2019. do 2023.
Važno je reći da korišćenje ove poreske po-
godnosti ne prestaje u slučaju statusnih promena
ili promena pravne forme privrednog društva.
U slučaju podele ili odvajanja, ova pogodnost se
srazmerno deli i o tome se obaveštava nadležni
poreski organ.
2. 9. 4 62. Ostatak dobiti
Ovde se unosi ostatak oporezive dobiti kao
razlika iznosa na rednim brojevima 59 i 61, ako
je veća od nula.
Iznos iskazan na ovom broju predstavlja
osnov za utvrđivanje akontacija poreza na dobit
koju će obveznik plaćati u 2020. godini.
2. 10 V. Kapitalni dobici i gubici
U delu V obrasca PB 1 na pozicijama od 63 do 68
unose se podaci u vezi sa obračunom kapitalnih
dobitaka i gubitaka.
2. 10. 1 63. Ukupni kapitalni dobici tekuće
godine obračunati u skladu sa Zakonom
64. Ukupni kapitalni gubici tekuće godine
obračunati u skladu sa Zakonom
Kapitalni dobici i gubici utvrđuju se u skla-
du sa članovima od 27. do 29. Zakona, a njihovo pre-
bijanje propisano je u članu 30. Zakona.
Kapitalni dobici se ostvaruju prodajom ili
drugim prenosom uz naknadu:
ffnepokretnosti koje je obveznik koristio, odnosno
koje koristi kao osnovno sredstvo za obavljanje de-
latnosti, uključujući i nepokretnosti u izgradnji;
ffprava intelektualne svojine;
ffudela u kapitalu pravnih lica i akcija i osta-
lih hartija od vrednosti koje predstavljaju dugo-
ročne finansijske plasmane, osim propisanih
izuzetaka i
ffinvesticionih jedinica otkupljenih od strane
otvorenog
investicionog fonda.
Na rednom broju 63 iskazuju se ostvareni kapi-
talni dobici.
Na rednom broju 64 iskazuje se kapitalni gubi-
tak, ali taj iznos ne umanjuje oporezivu dobit.
poslovnisavetnik.net
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 111
POREZ NA DOBIT
Primer: Iskazivanje kapitalnih dobitaka
Obveznik je 1. oktobra 2019. godine prodao ne-
pokretnost (poslovni prostor) koji je koristio od
1. januara 2015. godine, kada ga je nabavio po ceni
od 12.000.000 dinara. Poslovni prostor je prodao
nepovezanom licu po ceni od 11.500.000 dinara.
Obveznik utvrđuje kapitalni dobitak po osno-
vu prodaje poslovnog prostora:
Nabavna cena nepokretnosti 12.000.000
Datum sticanja 01. 01. 2015.
Datum otuđenja 01. 10. 2019.
Broj dana obračuna poreske
amortizacije 1734
Poreska amortizacija obračunata
u skladu sa članom 10. Zakona 1.425.205
Prodajna cena nepokretnosti 11.500.000
Nabavna cena u smislu člana 29.
stav 1. Zakona 10.574.795
Kapitalni dobitak 925.205
Iznos od 925.205 dinara obveznik unosi na red-
ni broj 63 obrasca PB 1.
2. 10. 2 65. Kapitalni dobici (63 – 64) > 0
66. Kapitalni gubici (64 – 63) > 0
Na rednom broju 65 iskazuje se razlika između
kapitalnih dobitaka i kapitalnih gubitaka te-
kuće godine: redni broj 63 minus redni broj 64.
U suprotnom slučaju, kapitalni gubici iskazuju
se na rednom broju 66, kao razlika između ukup-
nih kapitalnih gubitaka i ukupnih kapitalnih
dobitaka.
2. 10. 3 67. Preneti kapitalni gubici iz
ranijih godina do visine iznosa pod rednim
brojem 65
Pod rednim brojem 67 unosi se iznos kapital-
nih gubitaka iz ranijih godina koji se mogu pre-
biti na račun budućih kapitalnih dobitaka i to
najviše do visine iznosa na rednom broju 65.
Pravo na prebijanje kapitalnog gubitka ima
samo obveznik koji sastavlja PB 1, a ne i nerezi-
dent koji, u skladu sa članom 40. Zakona, ostvari
kapitalni dobitak. Nerezident koji posluje preko
stalne poslovne jedinice ima ista prava kao i re-
zidentni obveznik.
Kapitalni gubitak počev od 2010. može da se
prenosi pet godina, a iz ranijih perioda deset go-
dina. Dakle, obveznici koji su iskazali kapitalni
gubitak u poreskom bilansu za 2014. godinu, isti
mogu da prebiju samo još sa kapitalnim dobitkom
u 2019. godini.
2. 10. 4 68. Ostatak kapitalnog dobitka
(65 – 67) > 0
Ostatak kapitalnog dobitka, kao razlika izme-
đu utvrđenog kapitalnog dobitka za 2019. godinu
i prenesenih kapitalnih gubitaka iz ranijih pe-
rioda, uvećava oporezivu dobit, odnosno poresku
osnovicu.
2. 10. 5 69. Poreska osnovica – oporeziva
dobit (62 + 68) > 0
Poresku osnovicu čini dobit iskazana pod
rednim brojem 62, uvećana za ostatak kapitalnih
dobitaka na rednom broju 68 obrasca PB 1.
Kada na rednom broju 62 obrasca PB 1 nema
ostatka dobiti, a iskazan je ostatak kapitalnog do-
bitka, poreska osnovica – oporeziva dobit jednaka
je ostatku kapitalnog dobitka na rednom broju 68.
3. Poreska prijava – obrazac PDP
Dostavljanje se vrši isključivo elektronskim
putem, preko aplikacije na portalu e-Porezi Po-
reske uprave. U aplikaciji se prilikom unosa
bira tip obveznika, što omogućava popunjavanje
poreske prijave i odgovarajućeg obrasca poreskog
bilansa. Obrascem PDP za 2019. godinu samoopo-
rezivanjem se utvrđuje konačna (godišnja) obaveza
za porez na dobit za 2019. godinu i razlika između
konačne obaveze poreza i iznosa plaćenih akonta-
cija u 2019. godini i mesečna akontacija za tekuću
2020. godinu.
Obrazac PDP je jedinstven za privredna dru-
štva, zadruge i druga pravna lica koja su osnovana
radi obavljanja delatnosti u cilju sticanja dobiti,
kao i za nedobitne organizacije i stalne poslov-
ne jedinice nerezidentnog obveznika koje obavljaju
delatnost na teritoriji Republike Srbije. U zavi-
snosti od toga o kom obliku pravnog lica se radi, u
obrascu PDP popunjavaju se različita polja.
Kada Poreska uprava potvrdi formalnu
ispravnost i matematičku tačnost iskazanih po-
dataka u PDP, a zatim dodeli broj prijave, broj
odobrenja za plaćanje ukupnog iznosa obaveze po
tom osnovu i u elektronskom obliku dostavi po-
menute informacije podnosiocu prijave, smatra
se da je prijava ispravno podneta.
U ovom tekstu prikazano je popunjavanje ob-
rasca PDP za privredna društva, dok su utvr-
đivanju oporezive dobiti i podnošenju poreske
prijave za obračun poreza na dobit nedobitnih
12.000.000 / 365 ×
1734 × 2,5%
12.000.000 –
1.425.205
11.500.000 –
10.574.795
112 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
organizacija i stalnih poslovnih jedinica ne-
rezidentnih pravnih lica posvećeni posebni
članci u ovom broju časopisa.
Obrazac PDP sastoji se iz dvanaest delova, pri
čemu privredna društva popunjavaju pet prilikom
podnošenja poreske prijave za utvrđivanje konač-
ne obaveze poreza na dobit za 2019. godinu, kao i za
utvrđivanje akontacije za 2020. godinu:
1. Podaci o prijavi,
2. Podaci o obvezniku,
3. Podaci o delatnosti,
5. Podaci od značaja za utvrđivanje poreske oba-
veze,
6. Podaci od značaja za utvrđivanje visine akon-
tacije.
Iznosi se upisuju u dinarima, bez decimala.
3. 1. Podaci o prijavi
Prilikom podnošenja poreske prijave za ko-
načnu obavezu za 2019. godinu ne popunjavaju se
polja:
▶▶1.3 „Izmena prijave/akontacije”,
▶▶1.4 „Osnov rešenja”,
▶▶1.5 „Broj rešenja”.
Pod rednim brojem 1.1 „Vrsta prijave” u polje
„Oznaka vrste” privredno društvo upisuje 1 za
utvrđivanje konačne obaveze poreza na dobit
pravnih lica, kao i za utvrđivanje akontacije
za naredni poreski period.
U polje „Oznaka vrste” upisuje se 6 ako obveznik
ima odobreno poresko konsolidovanje, a prija-
vu podnosi matično ili zavisno pravno lice iz
grupe povezanih lica za obavezu poreza utvrđenu
srazmerno oporezivoj dobiti iz pojedinačnog
poreskog bilansa.
Polje 1.1a „Osnov” popunjava se ako je u polje 1.1
„Vrsta prijave” uneta oznaka 3 – poreska prijava za
konačnu obavezu u toku poreskog perioda. Dakle, za
utvrđivanje konačne obaveze za porez na dobit ovo
polje se ne popunjava.
Pod rednim brojem 1.2 „Poreski period” uno-
si se datum početka i završetka poreskog perioda.
Dakle, 1. 1. 2019 – 31. 12. 2019. za obveznika koji je
poslovao celu godinu, a kada su u pitanju novoosno-
vana pravna lica, unose se podaci „dan osnivanja”
– 31. 12. 2019.
3. 2. Podaci o obvezniku
Podaci iz polja 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.6 i 2.7
obavezni su. Ukoliko se ne navede ili pogre-
šno navede bilo koji od njih, podneta poreska
prijava smatra se formalno neispravnom, tj.
netačnom.
Pod rednim brojem 2.2 „Tip obveznika” unosi
se oznaka tipa obveznika u zavisnosti od poreskog
bilansa koji se podnosi kao prilog uz prijavu. Uno-
som odgovarajuće oznake tipa obveznika omoguća-
va se unošenje podataka u priloge iz člana 2. stav
3. Pravilnika o poreskom bilansu (PB 1, PK, PK 1,
OK, SU, SU 2, Aneks obrasca PB 1, Aneks 1 obrasca
PB 1 i sl.).
Privredna društva unose oznaku 1 . Unosom te
oznake u polje 2.2 obezbediće se unos podataka u
obrazac PB 1. Takođe, obezbediće se i unos poda-
taka u struktuirane priloge koji se podnose uz
obrazac PB 1. Dakle, po okončanju unosa podataka u
PB 1, obveznik prelazi na unos podataka u priloge
koji se podnose uz obrazac PB 1:
ffOA – Obračun amortizacije stalnih sredstava,
ffPOA – Podaci o obračunatoj amortizaciji
stalnih sredstava stečenih počev od 1. januara
2019. godine,
ffOK – Ograničenja kamate kod duga povezanom
licu i
ffOKP – Obračun kvalifikovanog prihoda.
3. 3. Podaci o delatnosti
Podaci iz polja 3.1 i 3.2 obavezni su. Ukoliko
se ne navede ili pogrešno navede bilo koji od
njih, podneta poreska prijava smatra se formal-
no neispravnom, tj. netačnom.
Pod rednim brojem 3.1 „Pretežna delatnost
upisana u registar Agencije za privredne regi-
stre” unosi se šifra pretežne delatnosti.
Pod rednim brojem 3.2 „Delatnost na osnovu
koje je u obračunskom periodu ostvareno najveće
učešće u ukupnom prihodu” unosi se šifra de-
latnosti na osnovu koje je u obračunskom periodu
ostvareno najveće učešće u ukupnom prihodu.
Nakon popunjavanja delova 1, 2 i 3 poreske
prijave PDP, poreski obveznik dobija moguć-
nost izbora odgovarajućeg poreskog bilansa
(PB 1) i isti popunjava. Po okončanju unosa
poslovnisavetnik.net
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 113
POREZ NA DOBIT
podataka u obrazac PB 1, obveznik prelazi na
unos podataka u priloge koji se podnose uz PB 1.
Nakon popunjavanja podataka u prilozima koji
se podnose uz poreski bilans, poreski obveznik
nastavlja sa unosom ostalih podataka u PDP
obrazac.
3. 5. Podaci od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze
Na osnovu popunjenog poreskog bilansa (PB 1)
automatski se popunjavaju sledeća polja:
ff5.1 „Poreska osnovica” (red. br. 69 obrasca
PB 1),
ff5.2 „Poreska stopa” (15%),
ff5.3 „Obračunati porez” (izračunava se kao 5.1 ×
5.2).
Pod rednim brojem 5.4 „Umanjenje obraču-
natog poreza” unosi se ukupan iznos umanjenja
obračunatog poreza po osnovu prava na poreski
podsticaj ili poreski kredit, a utvrđuje se kao
zbir iznosa iskazanih na red. br. od 5.4.2 do 5.4.9.
5.4 = 5.4.2 + 5.4.3 + 5.4.4 + 5.4.5 + 5.4.6 + 5.4.7 +
5.4.8 + 5.4.9
Poreski obveznik koji ima pravo na određe-
na poreska umanjenja mora da otključa polja pored
odgovarajuće vrste umanjenja kako bi uneo podatke
(treba da označi polje štikliranjem √).
5.4.2 IL – Umanjenje obračunatog poreza za radno
osposobljavanje invalidnih lica
U skladu sa članom 46. Zakona, „oslobađa se pla-
ćanja poreza na dobit pravnih lica preduzeće za
radno osposobljavanje, profesionalnu rehabili-
taciju i zapošljavanje invalidnih lica, srazmer-
no učešću tih lica u ukupnom broju zaposlenih”.
Znači, unosi se taj obračunati iznos srazmernog
umanjenja.
Primer: Obračun umanjenja obračunatog pore-
za za radno osposobljavanje invalidnih lica
Red.
br. Opis Obračun Iznos
1. Ukupan broj zaposlenih 100
2. Broj zaposlenih invalidnih lica 30
3. Učešće invalidnih lica u ukupnom
broju zaposlenih 2 / 1 30%
4. Obračunati porez
(red. br. 5.3 obrasca PDP) 100.000
5. Umanjenje obračunatog poreza 3 × 4 30.000
Dakle, poreski obveznik unosi u polje pod red-
nim brojem 5.4.2 iznos od 30.000 dinara.
Označavanjem (štikliranjem √) polja 5.4.2 IL
obvezniku se omogućava unos iznosa umanjenja po
osnovu radnog osposobljavanja, profesionalne re-
habilitacije i zapošljavanja invalidnih lica (u
slučaju gubitka ne treba štiklirati niti unositi
iznose u ovo polje).
5.4.3 PK/PK 1 – Umanjenje po osnovu ulaganja u
osnovna sredstva iz člana 48. i 48a Zakona
U 2019. godini obveznik ne može da ostvari
podsticaj u skladu sa članovima 48. i 48a Zakona,
ali može da koristi zatečene neiskorišćene po-
reske kredite.
Izmenama Zakona o porezu na dobit pravnih
lica („Sl. glasnik RS”, br. 108/2013) brisan je
član 48. Zakona, a Izmenama Zakona o porezu na do-
bit pravnih lica („Sl. glasnik RS”, br. 119/2012)
član 48a Zakona. Dakle, iznos za koji obveznik ima
pravo na umanjenje obračunatog poreza, u skladu sa
članom 48. Zakona o porezu na dobit pravnih lica
(„Sl. glasnik RS”, br. 25/2001… i 47/2013), unosi
se sa rednog broja 14 obrasca PK, odnosno, u skladu
sa članom 48a Zakona o porezu na dobit pravnih
lica („Sl. glasnik RS”, br. 25/2001… i 101/2011),
sa rednog broja 12 obrasca PK 1.
U vezi sa navedenim potrebno je podsetiti na
to da neiskorišćeni deo poreskog kredita može
da se prenese na račun poreza na dobit iz budućih
obračunskih perioda najviše do limita od 33%,
odnosno 70% obračunatog poreza u tom poreskom
periodu, ali ne duže od deset godina od izvrše-
nog ulaganja.
Obveznik koji za 2019. godinu iskaže gubitak
u poreskom bilansu, a ima još neiskorišćenog
kredita po osnovu ulaganja u osnovna sredstva, ne
može da koristi poreski kredit u 2019. godini jer
nema obračunatog poreza. U tom slučaju ne preki-
da se pravo na to da neiskorišćeni poreski kre-
dit prenese u narednu godinu ili naredne godine
do isteka roka od deset godina od godine u kojoj je
izvršeno ulaganje, naravno pod uslovom da u tim
godinama ima obračunatog poreza.
Za mogućnost korišćenja ostatka neiskorišće-
nog poreskog kredita po osnovu ulaganja u osnovna
sredstva dato je par napomena u vezi sa gubitkom
prava na dalje korišćenje neiskorišćenog dela
kredita. Obveznik gubi pravo na ostatak neisko-
rišćenog kredita ako otuđi osnovno sredstvo na-
kon isteka roka od tri godine od dana nabavke, a
114 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
pre isteka roka od deset godina od dana nabavke.
Gubitak prava u ovom slučaju počinje od poreskog
perioda u kom je obveznik izvršio otuđenje (član
48. stav 7. Zakona).
Pored svega, obveznik gubi pravo i u sledećim
slučajevima, o čemu je mišljenje dalo Ministar-
stvo finansija:
ffU slučaju statusne promene, a u toku trajanja
perioda u kojem je imao pravo na prenos neisko-
rišćenog dela poreskog kredita, kojom obveznik
izvrši promenu pretežne delatnosti, pa mu kao
pretežna nije upisana nijedna od delatnosti
navedenih u članu 48a stav 1. Zakona. Na ovaj na-
čin gubitak prava na dalje korišćenje kredita ne
zahteva od obveznika da plati porez za period u
kojem je ispunjavao uslove (Mišljenje br. 413-00-
2730/2009-04 od 22. 1. 2010. godine).
ffU slučaju otuđenja osnovnog sredstva u postupku
likvidacije (posle izmirenja potraživanja pove-
rilaca i drugih potraživanja) preostala osnovna
sredstva po osnovu kojih je ostvario pravo na po-
reski kredit iz člana 48. Zakona, koja se kao imovi-
na (u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna
društva) raspodeljuju od strane likvidacionog
upravnika članovima društva, a pre isteka roka
od tri godine od dana nabavke tih osnovnih sred-
stava, Ministarstvo finansija smatra da su se
stekli uslovi u kojima obveznik gubi pravo na
poreski kredit, tako da je, s tim u vezi, obveznik
dužan da u poreskoj prijavi koju podnosi (nadle-
žnom poreskom organu) sa stanjem da dan okončanja
postupka likvidacije u skladu sa članom 34. stav
3. tačka 2. Zakona, obračuna i plati porez koji bi
platio da nije koristio poreski kredit, indeksi-
ran od dana podnošenja poreske prijave za poreski
period u kome je ostvario pravo na poreski kredit,
do dana okončanja postupka likvidacije, stopom
rasta cena na malo prema podacima republičkog
organa nadležnog za poslove statistike, imajući
u vidu da se u konkretnom slučaju radi o prenosu
prava raspolaganja (Mišljenje 413-00-0424/2010-
04 od 18. 5. 2010. godine).
ffU slučaju prenosa osnovnih sredstava u po-
stupku statusne promene – za koja je obveznik
ostvario pravo na korišćenje poreskog kredita
iz člana 48. Zakona i započeo da koristi to pravo.
Pravo na korišćenje poreskog kredita ne može
da se prenese na sticaoca koji nije stekao pravo
na njegovo korišćenje. Iako gubi pravo na dalje
korišćenje kredita, nije dužan da plati porez
za period u kojem je ispunjavao uslove za kori-
šćenje poreskog kredita (Mišljenje br. 011-00-
1407/2015-04 od 12. 1. 2016. godine).
ffU slučaju sprovedene eksproprijacije nepo-
kretnosti po osnovu čije nabavke je obveznik
ostvario pravo na poreski kredit. U toku trajanja
perioda u kom je imao pravo na prenos neiskori-
šćenog dela poreskog kredita prestalo je pravo
svojine (obveznikovo) na toj nepokretnosti. Gu-
bitak prava na dalje korišćenje kredita ne zahte-
va da se plati porez za period u kojem je obveznik
ispunjavao uslove za korišćenje poreskog kredita
(Mišljenje br. 430-01-65/2016-04 od 7. 4. 2016. go-
dine).
5.4.4 SU/SU 2 – Umanjenje po osnovu ulaganja u
skladu sa članom 50a Zakona
Članom 50a Zakona predviđeno je da će se pore-
ski obveznik osloboditi plaćanja poreza na dobit
u periodu od deset godina, pri čemu se navedeno po-
resko oslobođenje ostvaruje srazmerno izvršenom
ulaganju u osnovna sredstva. Kako bi se kvalifiko-
vao za to poresko oslobođenje, poreski obveznik
mora da ispuni sledeće zahteve kumulativno:
1) da uloži u svoja osnovna sredstva, odnosno da
drugo lice uloži u njegova osnovna sredstva više
od jedne milijarde dinara;
2) da pomenuta sredstva koristi za obavljanje pre-
težne delatnosti i delatnosti upisane u osnivač-
ki, odnosno drugi akt obveznika kojim se određuju
delatnosti koje obveznik obavlja;
3) da u periodu ulaganja dodatno zaposli najmanje
sto zaposlenih na neodređeno vreme.
Označavanjem (štikliranjem √) polja 5.4.4 SU/
SU2 u poreskoj prijavi omogućava se unos podataka
u obrazac SU, u kojem se utvrđuje iznos umanjenja
po osnovu poreskog oslobođenja za srazmerni iznos
ulaganja u osnovna sredstva – iznos sa rednog broja
6 obrasca SU.
U obrazac SU unose se podaci iz poslovnih
knjiga obveznika o stanju i kretanju imovine, od-
nosno osnovnih sredstava, u skladu sa propisima
o računovodstvu i MRS, odnosno MSFI i MSFI
za MSP. Osnovna sredstva se ne koriguju za proce-
njenu, odnosno fer vrednost koju obveznik (sagla-
sno propisima o računovodstvu i MRS, odnosno
MSFI i MSFI za MSP) vrši nakon početnog
priznavanja.
Poreskim kreditom iz člana 50a Zakona i po-
punjavanjem obrasca SU, uslovima za ostvarenje
umanjenja obračunatog poreza i gubitkom prava
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 115
POREZ NA DOBIT
na poresko oslobođenje detaljno smo se bavili
u broju 7/2018 časopisa – „Poreski podsticaj
iz člana 50a Zakona o porezu na dobit pravnih
lica”.
5.4.5 – Umanjenje obračunatog poreza za dobit
stalne poslovne jedinice u drugoj državi
Ovde se unosi iznos za koji obveznik ima pravo
na umanjenje obračunatog poreza u skladu sa članom
51. Zakona. Rezident Republike koji ostvari dobit
poslovanjem preko stalne poslovne jedinice u dru-
goj državi, koja je uračunata u prihode, ima pravo
na umanjenje obračunatog poreza u visini poreza
isplaćenog u drugoj državi (poreski kredit). Po-
reski kredit ne može da bude veći od iznosa poreza
obračunatog primenom odredaba Zakona na dobit
ostvarenu u inostranstvu.
Pošto po ovom osnovu nije propisan poseban
obrazac, nema dodatnog unošenja u poresku prijavu.
Na zahtev Poreske uprave obveznik će u papirnoj
formi dostaviti obračun ovog poreskog kredita,
kao i drugu potrebnu dokumentaciju (dokaz o visi-
ni poreza plaćenog u drugoj državi itd.).
5.4.6 Aneks PB 1/IPD – Umanjenje obračunatog
poreza za međukompanijske dividende
Označavanjem (štikliranjem √) polja 5.4.6
Aneksa PB 1/IPD u poreskoj prijavi omoguća-
va se unos podataka u obrazac Aneks PB 1, ako je
rezidentni poreski obveznik ostvario umanjenje
obračunatog poreza na dobit za iznos koji je nje-
gova nerezidentna filijala platila u drugoj dr-
žavi na dobit iz koje su isplaćene dividende koje
se uključuju u prihode rezidentnog obveznika, kao
i za iznos poreza po odbitku koji je nerezidentna
filijala platila u drugoj državi na te isplaćene
dividende. Iznos umanjenja iskazuje se na rednom
broju 9 Aneksa PB 1. Ovaj podatak automatski se
prenosi u polje 5.4.6.
Takođe, istovremeno se omogućava i unos (do-
stava) obrasca IPD – Izjava o dobiti ostvare-
noj u drugoj državi iz koje je isplaćena dividenda i
plaćenom porezu na dobit i porezu po odbitku na
dividende iz člana 52. Zakona, jer je ovaj obrazac
obavezan uz obrazac Aneks PB 1.
Obrazac IPD dostavlja se u delu prijave pod
nazivom „Prilozi”, gde se uvozi kao datoteka.
Primeri popunjavanja obrazaca Aneks PB 1 i
IPD dati su u poglavlju 2.4.1. ovog članka.
5.4.7 Aneks 1 PB 1/IPD 1 – Umanjenje obračunatog
poreza na prihode od kamata, autorskih naknada
i naknada po osnovu zakupa ostvarenih
u drugoj državi
Označavanjem (štikliranjem √) polja 5.4.7
Aneksa 1 PB 1/IPD 1 u poreskoj prijavi omoguća-
va se unos podataka u obrazac Aneks 1 PB 1, ako
poreski obveznik ima pravo na umanjenje po osnovu
plaćenog poreza po odbitku u drugoj državi na ka-
mate, autorske naknade, zakup nepokretnosti i po-
kretnih stvari i od dividendi (koje ne ispunjavaju
uslove da bi se na njih primenile odredbe člana 52.
Zakona). Ukupan iznos umanjenja iskazan je na red-
nom broju 4 Aneksa 1 obrasca PB 1. Ovaj podatak
automatski se prenosi u polje 5.4.7.
Takođe, istovremeno se omogućava i unos (do-
stava) obrasca IPD 1 – Izjava o plaćenom porezu
po odbitku na kamate, autorske naknade, nakna-
de po osnovu zakupa nepokretnosti i pokretnih
stvari i dividende iz člana 53a Zakona.
Obrazac IPD 1 dostavlja se u delu prijave pod
nazivom „Prilozi”, gde se uvozi kao datoteka.
Primeri popunjavanja obrazaca Aneks 1 PB 1
i IPD 1 dati su u poglavlju 2.4.2. ovog članka.
5.4.8 Aneks 2 PB 1 – Umanjenje po osnovu plaćenog
poreza na kapitalni dobitak po osnovu prodaje
imovine u drugoj državi
Označavanjem (štikliranjem √) polja 5.4.8
Aneksa 2 PB 1 u poreskoj prijavi omogućava se unos
podataka u obrazac Aneks 2 PB 1, ako poreski ob-
veznik ima pravo na umanjenje po osnovu plaćenog
poreza na kapitalni dobitak po osnovu prodaje
imovine u drugoj državi, u skladu sa članom 53b
Zakona. Ukupan iznos umanjenja iskazan je na red-
nom broju 5 Aneksa 2 obrasca PB 1. Ovaj podatak
automatski se prenosi u polje 5.4.8.
Primer popunjavanja obrasca Aneks 2 PB 1
dat je u poglavlju 2.4.2. ovog članka.
5.4.9 PK 5 – Umanjenje po osnovu ulaganja u kapital
novoosnovanog privrednog društva koje obavlja
inovacionu delatnost
Označavanjem (štikliranjem √) polja 5.4.9 PK 5
u poreskoj prijavi omogućava se unos podataka u
obrazac PK 5 ako poreski obveznik ima pravo na
umanjenje po osnovu ulaganja u kapital novoosnova-
nog privrednog društva koje obavlja inovacionu
116 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZ NA DOBIT
delatnost, u skladu sa članom 50j Zakona. Ukupan
iznos umanjenja iskazan je na rednom broju 5 obra-
sca PK 5. Ovaj podatak automatski se prenosi u
polje 5.4.9.
Takođe, istovremeno se omogućava i unos (do-
stava) obrazaca UID – Izjava o ulaganju u inova-
cione delatnosti, UID 1 – Izjava o ispunjenosti
uslova novoosnovanog privrednog društva koje oba-
vlja inovacionu delatnost (koju potpisuje i ove-
rava odgovorno lice društva u koje je izvršeno
ulaganje) i UID 2 – Izjava o ispunjenosti uslova
novoosnovanog privrednog društva koje obavlja
inovacionu delatnost (koju potpisuje i overava
odgovorno lice novoosnovanog društva koje oba-
vlja inovacionu delatnost).
Podaci na rednom broju 5.5 „Obračunati porez
po umanjenju” učitavaju se automatski (iznos sa
rednog broja 5.3 – Obračunati porez minus iznos
sa 5.4 – Umanjenje obračunatog poreza).
Pod rednim brojem 5.6 „Iznos obračunatog po-
reza po osnovu GPK – Uvećanje obračunatog pore-
za” unosi se iznos obračunatog poreza po osnovu
gubitka prava na poreski podsticaj, u skladu sa Za-
konom, tačnije poreskih kredita iz člana 48, 48a,
50a i 50b Zakona.
Pod rednim brojem 5.7 „Poreska obaveza za pe-
riod” podaci se učitavaju automatski.
Pod rednim brojem 5.8 „Uplaćene akontacije po-
reza” unosi se iznos uplaćenih akontacija za pore-
ski period, nezavisno od toga kada su plaćene. U ovo
polje unose se plaćene akontacije na BOP za 2019.
godinu, kao i pretplata iz ranijih godina (ako ih
ima) koja je preknjižena na BOP za 2019. godinu.
Pod rednim brojem 5.9 „Iznos za uplatu/prepla-
ta” automatski se učitava iznos poreza za uplatu.
Pod rednim brojem 5.9a „Iznos obračunate ka-
mate” unosi se iznos obračunate kamate u slučaju
kada obveznik:
ffpodnese prijavu nakon isteka zakonskog roka za
podnošenje poreske prijave;
ffpodnese izmenjenu prijavu u skladu sa članom 40.
ZPPPA-a, a ima osnov i za obračun kamate po is-
toj (u tom slučaju u polje 1.3 „Izmena prijave” ovog
obrasca uneta je oznaka 1);
ffpodnese prijavu po nalogu kontrole, odnosno
izmenjenu prijavu po nalogu kontrole.
3. 6. Podaci od značaja za utvrđivanje visine
akontacije
FVećina podataka učitava se automatski.
Unos je omogućen u polja koja se odnose na
umanjenje obračunatog poreza.
Podaci se automatski učitavaju u polja:
ff6.1 „Ostatak dobiti” – iznos ostatka oporezive
dobiti sa rednog broja 62 PB 1;
ff6.2 „Poreska stopa” – porez na dobit od 15%;
ff6.3 „Obračunati porez”, koji se utvrđuje kao
proizvod iznosa sa rednih brojeva 6.1 i 6.2, ako je
veći od nula;
ff6.4 „Umanjenje obračunatog poreza” po osnovu
prava na poreski podsticaj ili poreski kredit,
koji se utvrđuje kao zbir iznosa sa red. br. 6.4.1,
6.4.2 i 6.4.3;
ff6.5 „Ukupan iznos akontacije”, koji se utvrđuje
kao razlika iznosa sa rednog broja 6.3 i iznosa sa
rednog broja 6.4, ako je veći od nula;
ff6.6 „Mesečni iznos akontacije”, koji se utvr-
đuje kao količnik ukupnog iznosa akontacije sa
rednog broja 6.5 i broja meseci poreskog perioda
za koji se podnosi poreska prijava.
Novoosnovano pravno lice koje je otpočelo sa
obavljanjem delatnosti tokom 2019. godine utvrđe-
ni iznos deli sa brojem meseci za koji i sastavlja
poreski bilans, pri čemu se broj meseci sa kojim
se deli obračunati porez za 2019. godinu utvrđuje
u skladu sa članom 64. stav 2. Zakona.
Štikliranjem √ se aktiviraju polja u kojima je
moguće izvršiti unose, i to:
ff6.4.1 PK/PK 1 – iznos neiskorišćenog po-
reskog kredita sa rednog broja 15 obrasca PK za
2019. godinu (najviše do visine od 33%, odnosno
70% obračunatog poreza), odnosno sa rednog broja
13 obrasca PK 1 za 2019. godinu;
ff6.4.2 SU/SU 2 – iznos umanjenja obračunatog po-
reza sa rednog broja 6 obrasca SU, koji je sastavljen
za 2019. godinu;
ff6.4.3 Aneks PB 1 – iznos neiskorišćenog pore-
skog kredita sa rednog broja 10 obrasca Aneks PB 1;
ff6.4.4 PK 5 – iznos neiskorišćenog poreskog
kredita sa rednog broja 6 obrasca PK 5, koji je sa-
stavljen za 2019. godinu.
JESTE LI SE VEĆ PRETPLATILI NA ČASOPIS
„POSLOVNI SAVETNIK” ZA OVU GODINU?
011/ 2836-820, 011/2836-821, 011/2836-822 • office@ingpro.rs
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 117
POREZ NA DOBIT
Zaključak
Primenom samooporezivanja obveznici poreza
na dobit utvrđuju konačnu poresku obavezu za odgo-
varajući poreski period, kao i visinu akontaci-
je za naredni poreski period, u skladu sa članom
63. Zakona, i to na obrascu PDP – Poreska prijava
za akontaciono – konačno utvrđivanje poreza na
dobit pravnih lica. Poreska prijava podnosi se
nadležnom poreskom organu elektronskim putem,
preko portala Poreske uprave, a uz nju obveznik
podnosi i prateće obrasce (PB 1, PK, PK 1, SU
itd.) ukoliko je na osnovu njih utvrdio poresku
olakšicu ili poreski kredit, čime je umanjio po-
resku obavezu.
Kada Poreska uprava potvrdi formalnu
ispravnost i matematičku tačnost iskazanih po-
dataka u PDP, a zatim dodeli broj prijave, broj
odobrenja za plaćanje ukupnog iznosa obaveze po
tom osnovu i u elektronskom obliku dostavi po-
menute informacije podnosiocu prijave, smatra
se da je prijava ispravno podneta.
Broj odobrenja plaćanja (BOP) jeste identifi-
kator poreske obaveze, pri čemu se za jedan poreski
period dodeljuje jedan BOP. Takođe, plaćanje pore-
ske obaveze za isti poreski period (akontacione
i konačne) vrši se sa istim BOP-om.
Mesečne akontacije za 2019. godinu, kao i ra-
zliku konačne obaveze u odnosu na plaćene akonta-
cije za 2019. godinu, obveznici plaćaju po osnovu
BOP-a koji im je dodeljen u Obaveštenju o uspe-
šnom prijemu prilikom podnošenja konačne po-
reske prijave za 2018. godinu. Privremene mesečne
akontacije u 2020. godini, počev od akontacije za
januar 2020. godine, obveznici uplaćuju po osnovu
BOP-a koji im je dodeljen u Obaveštenju o uspe-
šnom prijemu prilikom podnošenja konačne po-
reske prijave za 2018. godinu, jer se privremene
akontacije u toku 2020. godine, u skladu sa članom
67. Zakona, plaćaju u visini decembarske akonta-
cije (decembar 2019. godine).
Prilikom podnošenja konačne prijave za
2019. godinu obveznik dobija novi BOP, po kome
plaća akontacije poreza u 2020. godini i konač-
nu obavezu za porez na dobit za 2020. godinu, kao
i privremene akontacije u 2021. godini, sve do
podnošenja konačne prijave poreza na dobit za
2020. godinu. PS