Narodna skupština Republike Srbije usvojila je Zakon o izmenama i dopunama Zakona o porezima na imovinu (dalje: Zakon o izmenama i dopunama), koji je objavljen u „Službenom glasniku RS” broj 86 od 6. decembra 2019. godine i stupio na snagu 1. januara 2020. godine.
Usvojene izmene pre svega imaju za cilj da se poreskim obveznicima smanji administriranje u vezi sa prijavljivanjem poreskih obaveza po osnovu poreza na imovinu, poreza na nasleđe i poklon i poreza na prenos apsolutnih prava, kada poreska obaveza nastane po osnovu isprave koju je sačinio, potvrdio ili overio javni beležnik, odnosno isprave koju je javni beležnik doneo u vršenju zakonom poverenih ovlašćenja.
Skip to PDF contentFEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 189
POREZI
Jelena Dragojlović, samostalni savetnik u Odseku za poreze na imovinu Ministarstva finansija
Stupio je na snagu Zakon o izmenama i
dopunama Zakona o porezima na imovinu
Narodna skupština Republike Srbije usvojila
je Zakon o izmenama i dopunama Zakona o porezima
na imovinu (dalje: Zakon o izmenama i dopunama),
koji je objavljen u „Službenom glasniku RS” broj
86 od 6. decembra 2019. godine i stupio na snagu 1.
januara 2020. godine.
Usvojene izmene pre svega imaju za cilj da se
poreskim obveznicima smanji administriranje u
vezi sa prijavljivanjem poreskih obaveza po osno-
vu poreza na imovinu, poreza na nasleđe i poklon
i poreza na prenos apsolutnih prava, kada poreska
obaveza nastane po osnovu isprave koju je sačinio,
potvrdio ili overio javni beležnik, odnosno is-
prave koju je javni beležnik doneo u vršenju zako-
nom poverenih ovlašćenja.
Stupanjem na snagu usvojenih izmena poreski
obveznici neće imati obavezu da podnose pore-
ske prijave koje se tiču prometa nepokretno-
sti, već će dostavljanje odgovarajućih podataka
i isprava, umesto poreskih obveznika, vršiti
javni beležnici, koji će sve podatke dostavlja-
ti Katastru nepokretnosti (dalje: Katastar), na-
dležnom organu jedinice lokalne samouprave i
Poreskoj upravi.
Izmene će poreskim organima omogućiti bržu
dostupnost informacija koje su neophodne za
pravilno utvrđivanje poreske obaveze u svakom
konkretnom slučaju, dok će poreskim obveznici-
ma uštedeti vreme koje je ranije bilo potrebno
za podnošenje poreskih prijava. Imajući u vidu
da su, osim ukidanja obaveze podnošenja poreskih
prijava, Zakonom o izmenama i dopunama predlo-
žene i druge izmene, kao i da se, u smislu Zakona o
porezima na imovinu („Sl. glasnik RS”, br. 26/01…
i 86/19 – dalje: Zakon), porezima na imovinu sma-
traju porez na imovinu u tzv. statici, porez na
190 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
nasleđe i poklon i porez na prenos apsolutnih
prava, usvojene izmene i dopune biće razmotrene u
nastavku teksta prema obliku poreza na imovinu
na koji se odnose.
1. Porez na imovinu u tzv. statici
Porez na imovinu plaća se na prava, korišće-
nje, odnosno državinu na nepokretnosti koje se
nalaze na teritoriji Republike Srbije. Nepokret-
nostima se, u smislu oporezivanja ovim poreskim
oblikom, smatraju građevinsko, poljoprivredno,
šumsko i drugo zemljište, kao i stambene, poslov-
ne i druge zgrade, stanovi, poslovne prostorije, ga-
raže i drugi (nadzemni i podzemni) građevinski
objekti, odnosno njihovi delovi.
Zakonom o izmenama i dopunama (osim ukida-
nja obaveze podnošenja poreske prijave u propi-
sanim slučajevima) izvršeno je i preciziranje u
delu koji uređuje osnovicu poreza na imovinu ob-
veznika koji vode poslovne knjige, a definisano je
i šta se smatra objektom namenjenim za primarnu
poljoprivrednu proizvodnju u smislu ostvarivanja
prava na poresko oslobođenje.
1.1 Osnovica poreza na imovinu obveznika
koji vodi poslovne knjige
Podsećamo da je obveznik koji vodi poslovne
knjige:
ffpravno lice koje vodi poslovne knjige u skladu
sa propisima Republike Srbije;
ffnerezidentno pravno lice – za nepokretnosti
za koje poresku obavezu ispunjava ogranak tog lica;
ffpreduzetnik (osim preduzetnika koji porez pla-
ća na paušalno utvrđen prihod) koji vodi poslov-
ne knjige – za imovinu koju je evidentirao u svojim
poslovnim knjigama i
ffdrugo lice koje vodi poslovne knjige u skladu sa
propisima Republike Srbije.
Osnovica poreza na imovinu za nepokretno-
sti obveznika koji vodi poslovne knjige i čiju
vrednost u poslovnim knjigama iskazuje po me-
todu fer vrednosti u skladu sa međunarodnim
računovodstvenim standardima (MRS), odnosno
međunarodnim standardima finansijskog izve-
štavanja (MSFI) i usvojenim računovodstve-
nim politikama, jeste fer vrednost iskazana na
poslednji dan poslovne godine obveznika u teku-
ćoj godini.
Dakle, da bi fer vrednost nepokretnosti, is-
kazana u poslovnim knjigama obveznika, činila
osnovicu poreza na imovinu, neophodno je da budu
ispunjeni svi propisani uslovi, a to su:
ffda konkretni obveznik ima status obveznika
koji vodi poslovne knjige u skladu sa Zakonom;
ffda obveznik vrednost nepokretnosti u poslov-
nim knjigama iskazuje po metodu fer vrednosti u
skladu sa međunarodnim računovodstvenim stan-
dardima (MRS), odnosno međunarodnim stan-
dardima finansijskog izveštavanja (MSFI) i
usvojenim računovodstvenim politikama;
ffda je vrednost nepokretnosti u poslovnim knji-
gama poreskog obveznika iskazana u skladu sa MRS,
odnosno MSFI i usvojenim računovodstvenim po-
litikama, na poslednji dan poslovne godine obve-
znika u tekućoj godini.
Podsećamo da je tekuća godina ona godina koja
prethodi godini za koju se utvrđuje poreska oba-
veza po osnovu poreza na imovinu. Poreska godi-
na je godina za koju se porez na imovinu utvrđuje.
Zakonom o izmenama i dopunama izvršeno je
preciziranje načina utvrđivanja osnovice poreza
na imovinu obveznika koji vodi poslovne knjige,
koji je od poreske godine počeo ili prestao da is-
kazuje vrednost nepokretnosti u poslovnim knji-
gama po metodu fer vrednosti u skladu sa MRS,
odnosno MSFI i usvojenim računovodstvenim
politikama.
S tim u vezi, ukoliko obveznik koji vodi
poslovne knjige od poreske godine (npr. 2020)
počne da iskazuje vrednost nepokretnosti u
poslovnim knjigama po metodu fer vrednosti
u skladu sa MRS, odnosno MSFI i usvojenim
računovodstvenim politikama, što znači da
ovako iskazanu vrednost nije imao u poslovnim
knjigama na poslednji dan poslovne godine u
tekućoj godini (2019), taj obveznik će osnovi-
cu poreza na imovinu utvrđivati na način na
koji osnovicu utvrđuju obveznici koji vode
poslovne knjige, koji vrednost nepokretnosti u
poslovnim knjigama ne iskazuju po metodu fer
vrednosti.
Na isti način osnovicu poreza na imovinu
utvrđivaće i obveznici koji vode poslovne knjige,
koji vrednost nepokretnosti u njima od poslovne
godine počnu da iskazuju po metodu fer vrednosti
u skladu sa MRS, odnosno MSFI i usvojenim ra-
čunovodstvenim politikama.
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 191
POREZI
Zakonom je uređeno da osnovicu poreza na
imovinu obveznika koji nepokretnosti u svojim
poslovnim knjigama ne iskazuje po metodu fer
vrednosti u skladu sa MRS, odnosno MSFI i
usvojenim računovodstvenim politikama, čini
vrednost nepokretnosti – za neizgrađeno ze-
mljište, odnosno vrednost objekata uvećana za
vrednost pripadajućeg zemljišta – za ostale ne-
pokretnosti. U tom slučaju vrednost zemljišta,
odnosno objekata utvrđuje se primenom elemenata
korisne površine i prosečne cene kvadratnog
metra odgovarajućih nepokretnosti u zoni u kojoj
se nalazi nepokretnost za koju se utvrđuje poreska
osnovica. Izuzetno, vrednost nepokretnosti je
knjigovodstvena vrednost za Zakonom pobrojane
vrste objekata (npr. skladišni i stovarišni
objekti, objekti za tretman otpada, objekti za
proizvodnju gasa i sl.).
1.2 Oslobođenja od plaćanja poreza na
imovinu
Zakonom su uređene poreske olakšice prili-
kom plaćanja poreza na imovinu u vidu poreskih
oslobođenja, poreskog kredita i izuzimanja od
plaćanja poreza po tom osnovu. S tim u vezi, Za-
konom je, između ostalog, propisano i oslobođenje
od plaćanja poreza na imovinu za objekte obave-
znika poreza na dohodak građana na prihode od
poljoprivrede i šumarstva, odnosno obveznika
kojima je poljoprivreda pretežna registrovana
delatnost, pod uslovom da su ovi objekti namenjeni
i da se koriste isključivo za primarnu poljopri-
vrednu proizvodnju. Međutim, ostvarivanje prava
na propisano oslobođenje nije moguće ukoliko su
navedeni objekti trajno dati drugim licima radi
ostvarivanja prihoda, pri čemu se pod trajnim da-
vanjem smatra svako ustupanje nepokretnosti uz
naknadu, koje u toku dvanaest meseci neprekidno
ili sa prekidima traje duže od sto osamdeset tri
dana.
Zakonom o izmenama i dopunama definisano je
šta se smatra objektima namenjenim za primarnu
poljoprivrednu proizvodnju, za koje se pod nave-
denim uslovima ostvaruje oslobođenje od plaćanja
poreza na imovinu. To su objekti za smeštaj meha-
nizacije za poljoprivredu i repromaterijala, kao
i za smeštaj i čuvanje gotovih poljoprivrednih
proizvoda, zatim staje za gajenje stoke, objekti za
potrebe gajenja i prikazivanja starih autohtonih
sorti biljnih kultura i rasa domaćih životinja i
objekti za gajenje pečurki, puževa i riba.
Prema tome, da bi se navedeno oslobođenje
ostvarilo, neophodno je da budu kumulativno
ispunjeni sledeći uslovi:
● da je u pitanju objekat lica koje je ujedno i ob-
veznik poreza na dohodak građana na prihode od
poljoprivrede i šumarstva, odnosno kome je po-
ljoprivreda pretežna registrovana delatnost;
● da je objekat za koji se utvrđuje porez na imo-
vinu namenjen za primarnu poljoprivrednu
proizvodnju (npr. za smeštaj i čuvanje gotovih
poljoprivrednih proizvoda, repromaterijala,
gajenje stoke i sl.);
● da se objekat faktički koristi za primarnu
poljoprivrednu proizvodnju (a ne za drugu na-
menu);
● da objekat nije ustupljen drugom licu uz nakna-
du, tako da u toku dvanaest meseci (neprekidno
ili sa prekidima) traje duže od sto osamdeset
tri dana.
1.3 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
imovinu
Poreska prijava predstavlja izveštaj poreskog
obveznika poreskom organu o ostvarenim priho-
dima, izvršenim rashodima, dobiti, imovini,
prometu dobara i usluga i drugim transakcijama
od značaja za utvrđivanje poreza. Principijelno,
poreska prijava podnosi se na propisanom obra-
scu, uz koji se prilažu odgovarajući dokazi neop-
hodni za pravilno utvrđivanje poreske obaveze u
svakom konkretnom slučaju.
Podsećamo da je Predlogom zakona o izme-
nama i dopunama Zakona o porezima na imovi-
nu, koji je bio upućen Narodnoj skupštini na
razmatranje i usvajanje, bilo predloženo da se
ukine obaveza obveznicima poreza na imovinu
koji ne vode poslovne knjige da podnose poresku
prijavu za utvrđivanje poreza na imovinu počev
od 1. januara 2021. godine, u slučajevima kad tim
obveznicima poreska obaveza nastane ili pre-
stane po osnovu isprave koju je sastavio, overio
ili potvrdio javni beležnik, odnosno kad po-
reska obaveza nastane po osnovu pravosnažne
odluke koju je doneo javni beležnik. Međutim,
usvojeni Zakon o izmenama i dopunama propi-
suje ukidanje obaveze podnošenja poreske pri-
jave za utvrđivanje poreza na imovinu počev
od poreske 2020. godine, tj. od 1. januara 2020.
godine.
192 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
Dakle, poreska prijava se od 1. januara 2020.
godine ne podnosi kad obvezniku koji ne vodi
poslovne knjige poreska obaveza po osnovu po-
reza na imovinu nastane ili prestane na dan
sastavljanja, overe ili potvrđivanja isprave od
strane javnog beležnika, odnosno kada poreska
obaveza nastane ili prestane na dan pravosna-
žnosti odluke koju je javni beležnik doneo u
vršenju zakonom poverenih javnih ovlašćenja.
S tim u vezi, uvedena je obaveza javnim beležni-
cima da, po službenoj dužnosti, ispravu u roku od
24 sata od trenutka izvršenja radnje (sastavljanja,
overe, odnosno potvrđivanja), odnosno pravosna-
žnu odluku u roku od 24 sata od dana pravosna-
žnosti učine dostupnom, odnosno dostave kroz
e-šalter organu nadležnom za poslove Katastra,
odnosno preko e-šaltera i Servisne magistrale
organa nadležnom organu jedinice lokalne samo-
uprave.
Kako iz isprave odnosno odluke koju javni be-
ležnik dostavlja organ nadležan za utvrđivanje
poreza na imovinu ne može da sagleda sve elemente
neophodne za pravilno utvrđivanje poreske obaveze
u svakom konkretnom slučaju, Zakonom o izmenama
i dopunama propisana je obaveza javnom beležniku
da (uz ispravu odnosno odluku) dostavi i:
ffpodatke iz izjašnjenja poreskog obveznika;
ffdokaze od značaja za utvrđivanje poreske obaveze,
odnosno za ostvarivanje prava na poresko oslobo-
đenje ili poreski kredit;
ffpodatke o ispravi, odnosno pravosnažnoj odlu-
ci;
ffpodatke o nepokretnosti koja je predmet opore-
zivanja.
Podaci iz izjašnjenja
Poreski obveznik javnom beležniku daje i
potpisuje izjašnjenje o podacima koji su neop-
hodni za pravilan poreski tretman nepokret-
nosti koja je predmet oporezivanja porezom na
imovinu.
Poreski obveznik pre svega treba da se izjasni
da li smatra da ima pravo na oslobođenje od plaća-
nja poreza na imovinu za konkretnu nepokretnost,
pri čemu je važno podsetiti na to da su poreska
oslobođenja uređena odredbama čl. 12–12b Zakona.
Pored toga, poreski obveznik treba da se izja-
sni da li smatra da ima pravo na umanjenje obaveze
po osnovu poreskog kredita. Naime, utvrđeni po-
rez na kući za stanovanje ili stanu u kojem stanuje
obveznik umanjuje se za 50%, a najviše 20.000 dina-
ra. Osim toga, utvrđeni porez na kuće za stanovanje
i stanove površine do 60 m², koji nisu na građe-
vinskom zemljištu, odnosno na zemljištu u gra-
đevinskom području i ne daju se u zakup, a u kojima
stanuju samo lica starija od šezdeset pet godina,
umanjuje se za 75%.
Imajući u vidu da organ nadležan za utvrđiva-
nje poreza iz isprave odnosno odluke ne može da
sagleda da li je zemljište na kojem obveznik stiče
pravo svojine granično sa zemljištem na kome je
obveznik već imalac oporezivog prava, tako da je
njihova ukupna površina preko 10 ari, odnosno
da li je prestankom prava na delu zemljišta tom
obvezniku površina preostalog dela zemljišta
do 10 ari, obveznik daje izjašnjenje i o ovim činje-
nicama. S tim u vezi, ukazujemo na to da je predmet
oporezivanja porezom na imovinu pravo svojine
na zemljištu preko 10 ari. Primera radi, ako je
poreski obveznik vlasnik zemljišta koje čine dve
katastarske parcele, od kojih je jedna površine 7, a
druga 5 ari, pri čemu se međusobno graniče, pred-
metne parcele predstavljaju fizičku celinu povr-
šine 12 ari, koja je predmet oporezivanja porezom
na imovinu. Međutim, ako je poreski obveznik vla-
snik zemljišta koje čine dve katastarske parcele,
od kojih je jedna površine 7, a druga 5 ari, pri čemu
se međusobno ne graniče, predmetne parcele pred-
stavljaju posebne fizičke celine koje nisu pred-
met oporezivanja porezom na imovinu.
Poreski obveznik se izjašnjava i o korisnoj
površini nepokretnosti koja je predmet oporezi-
vanja. Korisna površina, kao jedan od elemenata za
utvrđivanje osnovice poreza, u praksi se razlikuje
od ukupne površine nepokretnosti koja se navodi
u ispravi koja je osnov nastanka poreske obaveze.
Primera radi, korisna površina za objekat jeste
zbir podnih površina između unutrašnjih strana
obodnih zidova objekta, pri čemu su iz nje isklju-
čene površine balkona, terasa, lođa, stepeništa
izvan gabarita objekta, neadaptiranih tavanskih
prostora itd.
Imajući u vidu da je osnovica poreza na imo-
vinu za nepokretnosti poreskog obveznika koji ne
vodi poslovne knjige vrednost te nepokretnosti
(koja se utvrđuje u skladu sa Zakonom), koja može da
se umanji za amortizaciju, počev od isteka svake ka-
lendarske godine u odnosu na godinu u kojoj je izvr-
šena izgradnja, odnosno poslednja rekonstrukcija
objekta, kao i da isprava odnosno odluka javnog
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 193
POREZI
beležnika po pravilu neće sadržati podatke o
godini u kojoj je izvršena izgradnja, odnosno po-
slednja rekonstrukcija objekta, poreski obveznik
će te podatke takođe navesti u izjašnjenju koje daje
javnom beležniku.
Dokazi radi ostvarivanja poreskih olakšica
Osim podataka iz izjašnjenja, javni beležnik
će, uz ispravu odnosno odluku, dostaviti Katastru,
kao i organu jedinice lokalne samouprave koji
je nadležan za utvrđivanje poreza na imovinu, i
dokaze koje mu je obveznik dostavio do izvršenja
radnje (npr. do sastavljanja isprave), odnosno do
pravosnažnosti odluke, radi ostvarivanja prava
na poreske olakšice.
Napominjemo da će navedene dokaze javni
beležnik biti dužan da dostavi samo ukoliko
ih je obveznik dostavio javnom beležniku do
izvršenja radnje, odnosno do pravosnažnosti
odluke.
Koje će dokaze poreski obveznik u konkretnom
slučaju dostaviti radi ostvarivanja prava na pro-
pisanu poresku olakšicu – faktičko je pitanje.
Na primer, radi ostvarivanja prava na poreski
kredit, odnosno na umanjenje poreza na kući ili
stanu u kojem stanuje obveznik će dostaviti dokaz o
prebivalištu. Prebivalište poreskog obveznika
dokazuje se na osnovu podataka iz evidencija koje
vodi Ministarstvo unutrašnjih poslova (podatak
u ličnoj karti lica, odnosno uverenje o prebiva-
lištu koje izdaje nadležni organ).
Podaci o ispravi, odnosno o nepokretnosti
Organu nadležnom za poslove Katastra, kao i
organu jedinice lokalne samouprave nadležnom za
utvrđivanje poreza na imovinu, javni beležnik je
dužan da dostavi podatke o ispravi koju je sasta-
vio, overio ili potvrdio, kao i o pravosnažnoj
odluci koju je doneo u vršenju zakonom poverenih
javnih ovlašćenja (npr. o danu nastupanja pravo-
snažnosti).
Podaci o nepokretnosti koja je predmet opo-
rezivanja, koje je javni beležnik dužan da do-
stavi, tiču se vrste, mesta i načina korišćenja
neizgrađenog građevinskog zemljišta i dr. Vrsta
nepokretnosti opredeljuje grupu odgovarajućih
nepokretnosti u koju se konkretna nepokretnost
razvrstava u svrhu utvrđivanja osnovice poreza
na imovinu. Podatak o mestu nepokretnosti neop-
hodan je zbog toga što se vrednost nepokretnosti
za potrebe utvrđivanja poreske osnovice utvrđuje
i primenom elementa prosečne cene kvadratnog
metra odgovarajućih nepokretnosti u zoni u kojoj
se nalazi nepokretnost. Osim toga, u svrhu utvr-
đivanja osnovice poreza na imovinu zemljište se
razvrstava u grupe odgovarajućih nepokretnosti:
građevinsko, poljoprivredno, šumsko ili drugo
zemljište. Međutim, Zakon je propisao mogućnost
da jedinica lokalne samouprave odlukom može da
propiše da se neizgrađeno građevinsko zemljište
na njenoj teritoriji, koje se koristi isključivo za
gajenje biljaka, odnosno sadnog materijala, odnosno
šuma, u svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imo-
vinu razvrstava u poljoprivredno, odnosno šum-
sko zemljište.
Zakonom o izmenama i dopunama propisano je
da će se istekom roka od 24 sata od trenutka iz-
vršenja radnje, odnosno od dana pravosnažnosti
odluke (u kom je javni beležnik dužan da izvrši
dostavljanje) smatrati da je nadležni organ jedi-
nice lokalne samouprave saznao za nastanak ili
prestanak poreske obaveze, kao i da je primio po-
datke i dokaze.
U slučajevima kada obveznik javnom bele-
žniku nije dostavio izjašnjenje ili kad nije
dostavio sve dokaze od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze, odnosno za ostvarivanje prava
na poresko oslobođenje ili poreski kredit, a
nadležni organ ne može da pribavi dokaze raz-
menom podataka između državnih organa preko
Servisne magistrale organa, obveznik je dužan
da dokaze i podatke dostavi nadležnom organu u
roku od trideset dana od isteka roka propisanog
za dostavljanje od strane javnog beležnika (24
sata od trenutka izvršenja radnje, odnosno od
dana pravosnažnosti).
Osim toga, obveznik dokaze i podatke može da
dostavi i na zahtev nadležnog organa u ostavlje-
nom roku u poreskom postupku. Ukoliko obveznik
u propisanom, odnosno ostavljenom roku ne dosta-
vi podatke odnosno dokaze, Zakonom o izmenama i
dopunama uređeno je da će se smatrati da obveznik
tim podacima i dokazima ne raspolaže, pa će na-
dležni organ poresku obavezu utvrditi na osnovu
podataka i dokaza kojima raspolaže.
194 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
1.4 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
imovinu u slučaju nastanka poreske obaveze
po osnovu nasleđa nepokretnosti za koju ne
postoje podaci u Katastru
Iako je namera zakonodavca da principijelno
ukine obavezu podnošenja poreske prijave za utvr-
đivanje poreza na imovinu, kada do nastanka odno-
sno prestanka poreske obaveze obveznika koji ne
vodi poslovne knjige dođe po osnovu isprave odno-
sno odluke javnog beležnika, Zakonom o izmenama
i dopunama uređena je obaveza podnošenja poreske
prijave za utvrđivanje poreza na imovinu (iako je
osnov nastanka poreske obaveze isprava odnosno
odluka javnog beležnika) u situaciji kada lice
ostvari nasleđe nepokretnosti za koju ne postoje
podaci u Katastru, pa tom licu (kao obvezniku koji
ne vodi poslovne knjige) nastane obaveza po osnovu
poreza na imovinu.
Lice koje ostvari nasleđe nepokretnosti za
koju ne postoje podaci u Katastru, kome (kao ob-
vezniku koji ne vodi poslovne knjige) nastane
obaveza po osnovu poreza na imovinu, dužno je
da podnese poresku prijavu za utvrđivanje pore-
za na imovinu zaključno sa danom pravosnažno-
sti odluke po osnovu koje je nasleđe ostvareno,
preko javnog beležnika koji je doneo tu odluku
u vršenju zakonom poverenih javnih ovlašćenja.
U tom slučaju javni beležnik je dužan da pri-
mljenu prijavu, popunjenu i potpisanu od strane
obveznika, sa pravosnažnom odlukom i dokazima
od značaja za utvrđivanje poreske obaveze koje mu je
obveznik predao do dana pravosnažnosti odluke,
u roku od 24 sata od dana pravosnažnosti dosta-
vi organu nadležnom za Katastar (kroz e-šalter),
odnosno nadležnom organu jedinice lokalne sa-
mouprave (preko e-šaltera i Servisne magistrale
organa).
Kada obveznik poresku prijavu podnese preko
javnog beležnika, smatraće se da je istu (danom
predaje prijave javnom beležniku) predao nepo-
sredno nadležnom organu jedinice lokalne samo-
uprave.
Ukoliko lice koje ostvari nasleđe nepokret-
nosti za koju ne postoje podaci u Katastru, kome
(kao obvezniku koji ne vodi poslovne knjige)
nastane obaveza po osnovu poreza na imovinu,
ne podnese poresku prijavu preko javnog bele-
žnika, dužno je da istu podnese nadležnom
organu jedinice lokalne samouprave u roku od
trideset dana od dana pravosnažnosti odluke
javnog beležnika, po osnovu koje mu je nastala
poreska obaveza kao obvezniku koji ne vodi po-
slovne knjige.
2. Porez na nasleđe i poklon
Porez na nasleđe i poklon plaća se na pravo
svojine i druga oporeziva prava na nepokretnosti
koje naslednici naslede, odnosno poklonoprimci
prime na poklon. Takođe, porez na nasleđe i po-
klon plaća se i na nasleđeni/o, odnosno na poklon
primljeni/o:
▶▶gotov novac,
▶▶štedni ulog,
▶▶depozit u banci,
▶▶novčano potraživanje,
▶▶pravo intelektualne svojine i
▶▶pravo svojine na upotrebljavanom motornom
vozilu, upotrebljavanom plovilu, odnosno upo-
trebljavanom vazduhoplovu i drugim pokretnim
stvarima.
U pogledu oporezivanja ovim poreskim obli-
kom Zakonom o izmenama i dopunama propisano
je ukidanje obaveze podnošenja poreske prijave
za utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon, a u
određenim slučajevima izmenjena je i nadle-
žnost poreskog organa kome se podnosi prijava
za utvrđivanje poreza (kada postoji obaveza pod-
nošenja poreske prijave).
2.1 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
nasleđe i poklon
Zakonom o izmenama i dopunama uređeno je da se
od 1. januara 2020. godine ne podnosi poreska pri-
java za utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon u
slučaju kada poreska obaveza po tom osnovu nastane
na dan sastavljanja, overe ili potvrde isprave od
strane javnog beležnika, odnosno kad poreska oba-
veza po tom osnovu nastane na dan pravosnažnosti
odluke koju je beležnik doneo u vršenju zakonom
poverenih javnih ovlašćenja.
Dakle, poreska prijava za utvrđivanje poreza
na nasleđe i poklon od 1. januara 2020. godinu
neće se podnositi za:
● nasleđe stvari i prava koje je ostvareno po
osnovu pravosnažnog rešenja o nasleđivanju
koje je doneo javni beležnik;
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 195
POREZI
● poklon stvari i prava koji je ostvaren u osta-
vinskom postupku koji sprovodi javni bele-
žnik,
● poklon prava na nepokretnosti ostvaren po
osnovu isprave koju je sastavio, overio ili po-
tvrdio javni beležnik ili pravosnažne odluke
koju je doneo javni beležnik.
Istovremeno je uvedena obaveza javnom bele-
žniku da ispravu koja je osnov nastanka obaveze
poreza na nasleđe i poklon u roku od 24 sata od
trenutka izvršenja radnje, odnosno pravosnažnu
odluku u roku od 24 sata od dana pravosnažnosti,
po službenoj dužnosti dostavi organu nadležnom
za poslove Katastra (kroz e-šalter, odnosno kroz
e-šalter i preko Servisne magistrale organa).
Organ nadležan za utvrđivanje obaveze po osno-
vu poreza na nasleđe i poklon iz dostavljene ispra-
ve odnosno odluke u najvećem broju slučajeva neće
moći da sagleda sve elemente neophodne za pravil-
no utvrđivanje poreske obaveze po tim osnovama,
pa je propisana dužnost javnog beležnika da (uz
ispravu, odnosno odluku) dostavi i izjašnjenje ob-
veznika, dokaze i podatke koji su neophodni za pra-
vilan poreski tretman nasleđa odnosno poklona u
svakom konkretnom slučaju.
Obveznik poreza na nasleđe javnom beležni-
ku daje izjašnjenje o tome da li postoje dugovi,
troškovi i drugi tereti koje je dužan da is-
plati ili na drugi način namiri iz nasleđene
imovine. Ovo je neophodno radi pravilnog utvr-
đivanja osnovice poreza na nasleđe koju opredelju-
je tržišna vrednost nasleđene imovine, umanjena
za iznos dugova, troškova i drugih tereta koje je
obveznik dužan da isplati ili na drugi način iz-
miri iz nasleđene imovine na dan nastanka pore-
ske obaveze.
Pored svega, radi pravilnog poreskog tretmana
potrebno je da se obveznik izjasni (i o tome dosta-
vi odgovarajuće dokaze) da li smatra da ima pravo
na poresko oslobođenje od plaćanja poreza, odno-
sno da li smatra da ima pravo na poreski kredit.
Dokaze od značaja za utvrđivanje poreske oba-
veze koje je obveznik dostavio do izvršenja radnje
odnosno do pravosnažnosti odluke, kao i podatke
o ispravi odnosno pravosnažnoj odluci, javni
beležnik je dužan da dostavi organu nadležnom
za Katastar u roku od 24 sata od izvršenja radnje,
odnosno od dana pravosnažnosti. Dostavljanje se
vrši kroz e-šalter, odnosno kroz e-šalter i pre-
ko Servisne magistrale organa.
Organ nadležan za poslove Katastra dužan je
da primljenu ispravu sa izjašnjenjima, dokazima
i podacima odmah po prijemu kroz e-šalter do-
stavi nadležnom poreskom organu, a na dan isteka
propisanog roka smatraće se da je poreski organ
saznao za nasleđe i poklon.
Ukoliko obveznik javnom beležniku nije do-
stavio (sve) dokaze od značaja za utvrđivanje po-
reske obaveze, pri čemu te dokaze poreski organ
ne može da pribavi razmenom podataka između
državnih organa, obveznik je dužan da, na za-
htev poreskog organa, dokaze dostavi tom organu
u roku koji organ opredeli. Međutim, ako obve-
znik ni u ostavljenom roku ne dostavi tražene
dokaze, smatraće se da njima ne raspolaže.
2.2 Nadležnost poreskog organa kome se
podnosi prijava za utvrđivanje poreza na
nasleđe i poklon
Mesna nadležnost poreskog organa obuhvata
njegova prava i dužnosti da na određenoj terito-
riji vrši svoju dužnost.
Zakonom o izmenama i dopunama izmenjena je me-
sna nadležnost poreskog organa kome se podnosi
poreska prijava za nasleđe i poklon u slučajevima
za koje (i dalje) postoji obaveza podnošenja pore-
ske prijave (npr. nasleđe nepokretnosti na kojoj je
konstituisano pravo plodouživanja – kada pore-
ska obaveza ne nastaje na dan pravosnažnosti odlu-
ke javnog beležnika; nasleđe koje se ne ostvaruje
po osnovu odluke javnog beležnika, već po osnovu
rešenja o nasleđivanju koje je doneo sud i sl.).
Poreska prijava se podnosi organizacio-
noj jedinici poreskog organa nadležnoj za te-
ritoriju gde se nalazi prebivalište odnosno
boravište obveznika fizičkog lica, odnosno
sedište obveznika pravnog lica. Na ovaj način
smanjuje se administriranje u slučaju kada jedno
lice nasledi više nepokretnosti koje se nalaze
na teritorijama više organizacionih jedini-
ca poreskog organa, jer se ubuduće neće podno-
siti onoliko prijava na koliko se teritorija
nalaze nasleđene nepokretnosti, već jedna po-
reska prijava. Dakle, od 1. januara 2020. godine
obveznik će podnositi jednu poresku prijavu za
utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon i jednim
rešenjem biće mu utvrđena poreska obaveza po
tom osnovu.
196 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
Izuzetno, za utvrđivanje poreza na poklon
koji za predmet ima samo nepokretnost Zakonom
o izmenama i dopunama uređeno je da će se pore-
ska prijava podnositi organizacionoj jedinici
Poreske uprave nadležnoj za teritoriju na kojoj
se nalazi nepokretnost koja je predmet poklona.
3. Porez na prenos apsolutnih prava
Porez na prenos apsolutnih prava plaća se pri
prenosu uz naknadu:
ffprava svojine na nepokretnosti;
ffprava intelektualne svojine;
ffprava svojine na upotrebljavanom motornom vo-
zilu, osim na mopedu, motokultivatoru, traktoru i
radnoj mašini, kao i prava svojine na upotreblja-
vanom plovilu, odnosno na upotrebljavanom vazdu-
hoplovu sa sopstvenim pogonom, osim državnog;
ffprava korišćenja građevinskog zemljišta.
Sem toga, ovaj porez se plaća i prilikom dava-
nja građevinskog zemljišta u javnoj svojini u za-
kup, u skladu sa zakonom koji uređuje planiranje i
izgradnju, odnosno vodnog zemljišta u javnoj svo-
jini u zakup, u skladu sa zakonom kojim se uređuju
vode, i to na period duži od jedne godine ili na
neodređeno vreme, radi izgradnje objekata.
U pogledu oporezivanja ovim poreskim obli-
kom, Zakonom o izmenama i dopunama izvršeno
je ukidanje obaveze podnošenja poreske prijave
za utvrđivanje poreza na prenos apsolutnih
prava u propisanim slučajevima.
3.1 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
prenos apsolutnih prava
Od 1. januara 2020. godine poreska prijava se
ne podnosi za utvrđivanje poreza na prenos ap-
solutnih prava u slučaju kada poreska obaveza
po tom osnovu nastane na dan sastavljanja, overe
ili potvrde isprave od strane javnog beležni-
ka, odnosno na dan pravosnažnosti odluke koju
je javni beležnik doneo u vršenju zakonom pove-
renih javnih ovlašćenja.
Uvedena je obaveza javnom beležniku da ispra-
vu koja je osnov nastanka poreske obaveze u roku
od 24 sata od trenutka izvršenja radnje, odnosno
pravosnažnu odluku koju je doneo u okviru zakonom
poverenih javnih ovlašćenja u roku od 24 sata od
dana pravosnažnosti dostavi organu nadležnom
za poslove Katastra (kroz e-šalter, odnosno kroz
e-šalter i preko Servisne magistrale organa).
Imajući u vidu da organ iz dostavljene ispra-
ve odnosno odluke ne može da sagleda sve elemente
neophodne za utvrđivanje poreske obaveze po osno-
vu prenosa apsolutnih prava, javni beležnik je,
shodno odredbama Zakona o izmenama i dopunama,
dužan da (uz ispravu, odnosno odluku) dostavi i
odgovarajuća izjašnjenja, dokaze (koje je obveznik
dostavio do izvršenja radnje) i podatke.
Uz ispravu odnosno odluku javni beležnik
dostavlja i izjašnjenje obveznika da li smatra da
ima pravo na poresko oslobođenje i odgovarajuće
dokaze za ostvarivanje tog prava. Koje će dokaze
obveznik biti dužan da dostavi faktičko je pi-
tanje i zavisi od toga na koje poresko oslobođenje
obveznik smatra da ima pravo.
Podsećamo da su oslobođenja od plaćanja poreza
na prenos apsolutnih prava uređena odredbama čl.
31–31b Zakona. S tim u vezi, npr. pri kupovini pr-
vog stana i ostvarivanja poreskog oslobođenja po
tom osnovu dostavlja se, između ostalog, i izjava
kupca da prvi stan kupuje za sebe, odnosno za sebe i
određene članove porodičnog domaćinstva, zatim
dokaz o državljanstvu i prebivalištu, kao i dokaz
da kupac prvog stana u propisanom periodu nije
imao u svojini ili susvojini stan na teritoriji
Republike Srbije i dr.
Organ nadležan za poslove Katastra dužan je
da ispravu sa izjašnjenjima, dokazima i podacima
koje je primio od javnog beležnika odmah po prije-
mu, po službenoj dužnosti, kroz e-šalter dostavi
poreskom organu nadležnom za utvrđivanje poreza
na prenos apsolutnih prava, a na dan isteka ovog
roka smatra se da je poreski organ saznao za prenos
apsolutnih prava.
Ukoliko obveznik javnom beležniku ne do-
stavi (sve) dokaze od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze, pri čemu te dokaze poreski
organ ne može da pribavi razmenom podataka
između državnih organa, odnosno kad obveznik
ne dostavi izjašnjenje ili izjavu, Zakonom o iz-
menama i dopunama uređeno je da je u tom slu-
čaju obveznik dužan da dokaze, izjašnjenje ili
izjavu, na zahtev poreskog organa, dostavi tom
organu u ostavljenom roku u poreskom postupku.
Međutim, ako obveznik ni u ostavljenom roku ne
dostavi tražene dokaze, smatraće se da njima ne
raspolaže. PS
POREZI
Jelena Dragojlović, samostalni savetnik u Odseku za poreze na imovinu Ministarstva finansija
Stupio je na snagu Zakon o izmenama i
dopunama Zakona o porezima na imovinu
Narodna skupština Republike Srbije usvojila
je Zakon o izmenama i dopunama Zakona o porezima
na imovinu (dalje: Zakon o izmenama i dopunama),
koji je objavljen u „Službenom glasniku RS” broj
86 od 6. decembra 2019. godine i stupio na snagu 1.
januara 2020. godine.
Usvojene izmene pre svega imaju za cilj da se
poreskim obveznicima smanji administriranje u
vezi sa prijavljivanjem poreskih obaveza po osno-
vu poreza na imovinu, poreza na nasleđe i poklon
i poreza na prenos apsolutnih prava, kada poreska
obaveza nastane po osnovu isprave koju je sačinio,
potvrdio ili overio javni beležnik, odnosno is-
prave koju je javni beležnik doneo u vršenju zako-
nom poverenih ovlašćenja.
Stupanjem na snagu usvojenih izmena poreski
obveznici neće imati obavezu da podnose pore-
ske prijave koje se tiču prometa nepokretno-
sti, već će dostavljanje odgovarajućih podataka
i isprava, umesto poreskih obveznika, vršiti
javni beležnici, koji će sve podatke dostavlja-
ti Katastru nepokretnosti (dalje: Katastar), na-
dležnom organu jedinice lokalne samouprave i
Poreskoj upravi.
Izmene će poreskim organima omogućiti bržu
dostupnost informacija koje su neophodne za
pravilno utvrđivanje poreske obaveze u svakom
konkretnom slučaju, dok će poreskim obveznici-
ma uštedeti vreme koje je ranije bilo potrebno
za podnošenje poreskih prijava. Imajući u vidu
da su, osim ukidanja obaveze podnošenja poreskih
prijava, Zakonom o izmenama i dopunama predlo-
žene i druge izmene, kao i da se, u smislu Zakona o
porezima na imovinu („Sl. glasnik RS”, br. 26/01…
i 86/19 – dalje: Zakon), porezima na imovinu sma-
traju porez na imovinu u tzv. statici, porez na
190 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
nasleđe i poklon i porez na prenos apsolutnih
prava, usvojene izmene i dopune biće razmotrene u
nastavku teksta prema obliku poreza na imovinu
na koji se odnose.
1. Porez na imovinu u tzv. statici
Porez na imovinu plaća se na prava, korišće-
nje, odnosno državinu na nepokretnosti koje se
nalaze na teritoriji Republike Srbije. Nepokret-
nostima se, u smislu oporezivanja ovim poreskim
oblikom, smatraju građevinsko, poljoprivredno,
šumsko i drugo zemljište, kao i stambene, poslov-
ne i druge zgrade, stanovi, poslovne prostorije, ga-
raže i drugi (nadzemni i podzemni) građevinski
objekti, odnosno njihovi delovi.
Zakonom o izmenama i dopunama (osim ukida-
nja obaveze podnošenja poreske prijave u propi-
sanim slučajevima) izvršeno je i preciziranje u
delu koji uređuje osnovicu poreza na imovinu ob-
veznika koji vode poslovne knjige, a definisano je
i šta se smatra objektom namenjenim za primarnu
poljoprivrednu proizvodnju u smislu ostvarivanja
prava na poresko oslobođenje.
1.1 Osnovica poreza na imovinu obveznika
koji vodi poslovne knjige
Podsećamo da je obveznik koji vodi poslovne
knjige:
ffpravno lice koje vodi poslovne knjige u skladu
sa propisima Republike Srbije;
ffnerezidentno pravno lice – za nepokretnosti
za koje poresku obavezu ispunjava ogranak tog lica;
ffpreduzetnik (osim preduzetnika koji porez pla-
ća na paušalno utvrđen prihod) koji vodi poslov-
ne knjige – za imovinu koju je evidentirao u svojim
poslovnim knjigama i
ffdrugo lice koje vodi poslovne knjige u skladu sa
propisima Republike Srbije.
Osnovica poreza na imovinu za nepokretno-
sti obveznika koji vodi poslovne knjige i čiju
vrednost u poslovnim knjigama iskazuje po me-
todu fer vrednosti u skladu sa međunarodnim
računovodstvenim standardima (MRS), odnosno
međunarodnim standardima finansijskog izve-
štavanja (MSFI) i usvojenim računovodstve-
nim politikama, jeste fer vrednost iskazana na
poslednji dan poslovne godine obveznika u teku-
ćoj godini.
Dakle, da bi fer vrednost nepokretnosti, is-
kazana u poslovnim knjigama obveznika, činila
osnovicu poreza na imovinu, neophodno je da budu
ispunjeni svi propisani uslovi, a to su:
ffda konkretni obveznik ima status obveznika
koji vodi poslovne knjige u skladu sa Zakonom;
ffda obveznik vrednost nepokretnosti u poslov-
nim knjigama iskazuje po metodu fer vrednosti u
skladu sa međunarodnim računovodstvenim stan-
dardima (MRS), odnosno međunarodnim stan-
dardima finansijskog izveštavanja (MSFI) i
usvojenim računovodstvenim politikama;
ffda je vrednost nepokretnosti u poslovnim knji-
gama poreskog obveznika iskazana u skladu sa MRS,
odnosno MSFI i usvojenim računovodstvenim po-
litikama, na poslednji dan poslovne godine obve-
znika u tekućoj godini.
Podsećamo da je tekuća godina ona godina koja
prethodi godini za koju se utvrđuje poreska oba-
veza po osnovu poreza na imovinu. Poreska godi-
na je godina za koju se porez na imovinu utvrđuje.
Zakonom o izmenama i dopunama izvršeno je
preciziranje načina utvrđivanja osnovice poreza
na imovinu obveznika koji vodi poslovne knjige,
koji je od poreske godine počeo ili prestao da is-
kazuje vrednost nepokretnosti u poslovnim knji-
gama po metodu fer vrednosti u skladu sa MRS,
odnosno MSFI i usvojenim računovodstvenim
politikama.
S tim u vezi, ukoliko obveznik koji vodi
poslovne knjige od poreske godine (npr. 2020)
počne da iskazuje vrednost nepokretnosti u
poslovnim knjigama po metodu fer vrednosti
u skladu sa MRS, odnosno MSFI i usvojenim
računovodstvenim politikama, što znači da
ovako iskazanu vrednost nije imao u poslovnim
knjigama na poslednji dan poslovne godine u
tekućoj godini (2019), taj obveznik će osnovi-
cu poreza na imovinu utvrđivati na način na
koji osnovicu utvrđuju obveznici koji vode
poslovne knjige, koji vrednost nepokretnosti u
poslovnim knjigama ne iskazuju po metodu fer
vrednosti.
Na isti način osnovicu poreza na imovinu
utvrđivaće i obveznici koji vode poslovne knjige,
koji vrednost nepokretnosti u njima od poslovne
godine počnu da iskazuju po metodu fer vrednosti
u skladu sa MRS, odnosno MSFI i usvojenim ra-
čunovodstvenim politikama.
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 191
POREZI
Zakonom je uređeno da osnovicu poreza na
imovinu obveznika koji nepokretnosti u svojim
poslovnim knjigama ne iskazuje po metodu fer
vrednosti u skladu sa MRS, odnosno MSFI i
usvojenim računovodstvenim politikama, čini
vrednost nepokretnosti – za neizgrađeno ze-
mljište, odnosno vrednost objekata uvećana za
vrednost pripadajućeg zemljišta – za ostale ne-
pokretnosti. U tom slučaju vrednost zemljišta,
odnosno objekata utvrđuje se primenom elemenata
korisne površine i prosečne cene kvadratnog
metra odgovarajućih nepokretnosti u zoni u kojoj
se nalazi nepokretnost za koju se utvrđuje poreska
osnovica. Izuzetno, vrednost nepokretnosti je
knjigovodstvena vrednost za Zakonom pobrojane
vrste objekata (npr. skladišni i stovarišni
objekti, objekti za tretman otpada, objekti za
proizvodnju gasa i sl.).
1.2 Oslobođenja od plaćanja poreza na
imovinu
Zakonom su uređene poreske olakšice prili-
kom plaćanja poreza na imovinu u vidu poreskih
oslobođenja, poreskog kredita i izuzimanja od
plaćanja poreza po tom osnovu. S tim u vezi, Za-
konom je, između ostalog, propisano i oslobođenje
od plaćanja poreza na imovinu za objekte obave-
znika poreza na dohodak građana na prihode od
poljoprivrede i šumarstva, odnosno obveznika
kojima je poljoprivreda pretežna registrovana
delatnost, pod uslovom da su ovi objekti namenjeni
i da se koriste isključivo za primarnu poljopri-
vrednu proizvodnju. Međutim, ostvarivanje prava
na propisano oslobođenje nije moguće ukoliko su
navedeni objekti trajno dati drugim licima radi
ostvarivanja prihoda, pri čemu se pod trajnim da-
vanjem smatra svako ustupanje nepokretnosti uz
naknadu, koje u toku dvanaest meseci neprekidno
ili sa prekidima traje duže od sto osamdeset tri
dana.
Zakonom o izmenama i dopunama definisano je
šta se smatra objektima namenjenim za primarnu
poljoprivrednu proizvodnju, za koje se pod nave-
denim uslovima ostvaruje oslobođenje od plaćanja
poreza na imovinu. To su objekti za smeštaj meha-
nizacije za poljoprivredu i repromaterijala, kao
i za smeštaj i čuvanje gotovih poljoprivrednih
proizvoda, zatim staje za gajenje stoke, objekti za
potrebe gajenja i prikazivanja starih autohtonih
sorti biljnih kultura i rasa domaćih životinja i
objekti za gajenje pečurki, puževa i riba.
Prema tome, da bi se navedeno oslobođenje
ostvarilo, neophodno je da budu kumulativno
ispunjeni sledeći uslovi:
● da je u pitanju objekat lica koje je ujedno i ob-
veznik poreza na dohodak građana na prihode od
poljoprivrede i šumarstva, odnosno kome je po-
ljoprivreda pretežna registrovana delatnost;
● da je objekat za koji se utvrđuje porez na imo-
vinu namenjen za primarnu poljoprivrednu
proizvodnju (npr. za smeštaj i čuvanje gotovih
poljoprivrednih proizvoda, repromaterijala,
gajenje stoke i sl.);
● da se objekat faktički koristi za primarnu
poljoprivrednu proizvodnju (a ne za drugu na-
menu);
● da objekat nije ustupljen drugom licu uz nakna-
du, tako da u toku dvanaest meseci (neprekidno
ili sa prekidima) traje duže od sto osamdeset
tri dana.
1.3 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
imovinu
Poreska prijava predstavlja izveštaj poreskog
obveznika poreskom organu o ostvarenim priho-
dima, izvršenim rashodima, dobiti, imovini,
prometu dobara i usluga i drugim transakcijama
od značaja za utvrđivanje poreza. Principijelno,
poreska prijava podnosi se na propisanom obra-
scu, uz koji se prilažu odgovarajući dokazi neop-
hodni za pravilno utvrđivanje poreske obaveze u
svakom konkretnom slučaju.
Podsećamo da je Predlogom zakona o izme-
nama i dopunama Zakona o porezima na imovi-
nu, koji je bio upućen Narodnoj skupštini na
razmatranje i usvajanje, bilo predloženo da se
ukine obaveza obveznicima poreza na imovinu
koji ne vode poslovne knjige da podnose poresku
prijavu za utvrđivanje poreza na imovinu počev
od 1. januara 2021. godine, u slučajevima kad tim
obveznicima poreska obaveza nastane ili pre-
stane po osnovu isprave koju je sastavio, overio
ili potvrdio javni beležnik, odnosno kad po-
reska obaveza nastane po osnovu pravosnažne
odluke koju je doneo javni beležnik. Međutim,
usvojeni Zakon o izmenama i dopunama propi-
suje ukidanje obaveze podnošenja poreske pri-
jave za utvrđivanje poreza na imovinu počev
od poreske 2020. godine, tj. od 1. januara 2020.
godine.
192 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
Dakle, poreska prijava se od 1. januara 2020.
godine ne podnosi kad obvezniku koji ne vodi
poslovne knjige poreska obaveza po osnovu po-
reza na imovinu nastane ili prestane na dan
sastavljanja, overe ili potvrđivanja isprave od
strane javnog beležnika, odnosno kada poreska
obaveza nastane ili prestane na dan pravosna-
žnosti odluke koju je javni beležnik doneo u
vršenju zakonom poverenih javnih ovlašćenja.
S tim u vezi, uvedena je obaveza javnim beležni-
cima da, po službenoj dužnosti, ispravu u roku od
24 sata od trenutka izvršenja radnje (sastavljanja,
overe, odnosno potvrđivanja), odnosno pravosna-
žnu odluku u roku od 24 sata od dana pravosna-
žnosti učine dostupnom, odnosno dostave kroz
e-šalter organu nadležnom za poslove Katastra,
odnosno preko e-šaltera i Servisne magistrale
organa nadležnom organu jedinice lokalne samo-
uprave.
Kako iz isprave odnosno odluke koju javni be-
ležnik dostavlja organ nadležan za utvrđivanje
poreza na imovinu ne može da sagleda sve elemente
neophodne za pravilno utvrđivanje poreske obaveze
u svakom konkretnom slučaju, Zakonom o izmenama
i dopunama propisana je obaveza javnom beležniku
da (uz ispravu odnosno odluku) dostavi i:
ffpodatke iz izjašnjenja poreskog obveznika;
ffdokaze od značaja za utvrđivanje poreske obaveze,
odnosno za ostvarivanje prava na poresko oslobo-
đenje ili poreski kredit;
ffpodatke o ispravi, odnosno pravosnažnoj odlu-
ci;
ffpodatke o nepokretnosti koja je predmet opore-
zivanja.
Podaci iz izjašnjenja
Poreski obveznik javnom beležniku daje i
potpisuje izjašnjenje o podacima koji su neop-
hodni za pravilan poreski tretman nepokret-
nosti koja je predmet oporezivanja porezom na
imovinu.
Poreski obveznik pre svega treba da se izjasni
da li smatra da ima pravo na oslobođenje od plaća-
nja poreza na imovinu za konkretnu nepokretnost,
pri čemu je važno podsetiti na to da su poreska
oslobođenja uređena odredbama čl. 12–12b Zakona.
Pored toga, poreski obveznik treba da se izja-
sni da li smatra da ima pravo na umanjenje obaveze
po osnovu poreskog kredita. Naime, utvrđeni po-
rez na kući za stanovanje ili stanu u kojem stanuje
obveznik umanjuje se za 50%, a najviše 20.000 dina-
ra. Osim toga, utvrđeni porez na kuće za stanovanje
i stanove površine do 60 m², koji nisu na građe-
vinskom zemljištu, odnosno na zemljištu u gra-
đevinskom području i ne daju se u zakup, a u kojima
stanuju samo lica starija od šezdeset pet godina,
umanjuje se za 75%.
Imajući u vidu da organ nadležan za utvrđiva-
nje poreza iz isprave odnosno odluke ne može da
sagleda da li je zemljište na kojem obveznik stiče
pravo svojine granično sa zemljištem na kome je
obveznik već imalac oporezivog prava, tako da je
njihova ukupna površina preko 10 ari, odnosno
da li je prestankom prava na delu zemljišta tom
obvezniku površina preostalog dela zemljišta
do 10 ari, obveznik daje izjašnjenje i o ovim činje-
nicama. S tim u vezi, ukazujemo na to da je predmet
oporezivanja porezom na imovinu pravo svojine
na zemljištu preko 10 ari. Primera radi, ako je
poreski obveznik vlasnik zemljišta koje čine dve
katastarske parcele, od kojih je jedna površine 7, a
druga 5 ari, pri čemu se međusobno graniče, pred-
metne parcele predstavljaju fizičku celinu povr-
šine 12 ari, koja je predmet oporezivanja porezom
na imovinu. Međutim, ako je poreski obveznik vla-
snik zemljišta koje čine dve katastarske parcele,
od kojih je jedna površine 7, a druga 5 ari, pri čemu
se međusobno ne graniče, predmetne parcele pred-
stavljaju posebne fizičke celine koje nisu pred-
met oporezivanja porezom na imovinu.
Poreski obveznik se izjašnjava i o korisnoj
površini nepokretnosti koja je predmet oporezi-
vanja. Korisna površina, kao jedan od elemenata za
utvrđivanje osnovice poreza, u praksi se razlikuje
od ukupne površine nepokretnosti koja se navodi
u ispravi koja je osnov nastanka poreske obaveze.
Primera radi, korisna površina za objekat jeste
zbir podnih površina između unutrašnjih strana
obodnih zidova objekta, pri čemu su iz nje isklju-
čene površine balkona, terasa, lođa, stepeništa
izvan gabarita objekta, neadaptiranih tavanskih
prostora itd.
Imajući u vidu da je osnovica poreza na imo-
vinu za nepokretnosti poreskog obveznika koji ne
vodi poslovne knjige vrednost te nepokretnosti
(koja se utvrđuje u skladu sa Zakonom), koja može da
se umanji za amortizaciju, počev od isteka svake ka-
lendarske godine u odnosu na godinu u kojoj je izvr-
šena izgradnja, odnosno poslednja rekonstrukcija
objekta, kao i da isprava odnosno odluka javnog
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 193
POREZI
beležnika po pravilu neće sadržati podatke o
godini u kojoj je izvršena izgradnja, odnosno po-
slednja rekonstrukcija objekta, poreski obveznik
će te podatke takođe navesti u izjašnjenju koje daje
javnom beležniku.
Dokazi radi ostvarivanja poreskih olakšica
Osim podataka iz izjašnjenja, javni beležnik
će, uz ispravu odnosno odluku, dostaviti Katastru,
kao i organu jedinice lokalne samouprave koji
je nadležan za utvrđivanje poreza na imovinu, i
dokaze koje mu je obveznik dostavio do izvršenja
radnje (npr. do sastavljanja isprave), odnosno do
pravosnažnosti odluke, radi ostvarivanja prava
na poreske olakšice.
Napominjemo da će navedene dokaze javni
beležnik biti dužan da dostavi samo ukoliko
ih je obveznik dostavio javnom beležniku do
izvršenja radnje, odnosno do pravosnažnosti
odluke.
Koje će dokaze poreski obveznik u konkretnom
slučaju dostaviti radi ostvarivanja prava na pro-
pisanu poresku olakšicu – faktičko je pitanje.
Na primer, radi ostvarivanja prava na poreski
kredit, odnosno na umanjenje poreza na kući ili
stanu u kojem stanuje obveznik će dostaviti dokaz o
prebivalištu. Prebivalište poreskog obveznika
dokazuje se na osnovu podataka iz evidencija koje
vodi Ministarstvo unutrašnjih poslova (podatak
u ličnoj karti lica, odnosno uverenje o prebiva-
lištu koje izdaje nadležni organ).
Podaci o ispravi, odnosno o nepokretnosti
Organu nadležnom za poslove Katastra, kao i
organu jedinice lokalne samouprave nadležnom za
utvrđivanje poreza na imovinu, javni beležnik je
dužan da dostavi podatke o ispravi koju je sasta-
vio, overio ili potvrdio, kao i o pravosnažnoj
odluci koju je doneo u vršenju zakonom poverenih
javnih ovlašćenja (npr. o danu nastupanja pravo-
snažnosti).
Podaci o nepokretnosti koja je predmet opo-
rezivanja, koje je javni beležnik dužan da do-
stavi, tiču se vrste, mesta i načina korišćenja
neizgrađenog građevinskog zemljišta i dr. Vrsta
nepokretnosti opredeljuje grupu odgovarajućih
nepokretnosti u koju se konkretna nepokretnost
razvrstava u svrhu utvrđivanja osnovice poreza
na imovinu. Podatak o mestu nepokretnosti neop-
hodan je zbog toga što se vrednost nepokretnosti
za potrebe utvrđivanja poreske osnovice utvrđuje
i primenom elementa prosečne cene kvadratnog
metra odgovarajućih nepokretnosti u zoni u kojoj
se nalazi nepokretnost. Osim toga, u svrhu utvr-
đivanja osnovice poreza na imovinu zemljište se
razvrstava u grupe odgovarajućih nepokretnosti:
građevinsko, poljoprivredno, šumsko ili drugo
zemljište. Međutim, Zakon je propisao mogućnost
da jedinica lokalne samouprave odlukom može da
propiše da se neizgrađeno građevinsko zemljište
na njenoj teritoriji, koje se koristi isključivo za
gajenje biljaka, odnosno sadnog materijala, odnosno
šuma, u svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imo-
vinu razvrstava u poljoprivredno, odnosno šum-
sko zemljište.
Zakonom o izmenama i dopunama propisano je
da će se istekom roka od 24 sata od trenutka iz-
vršenja radnje, odnosno od dana pravosnažnosti
odluke (u kom je javni beležnik dužan da izvrši
dostavljanje) smatrati da je nadležni organ jedi-
nice lokalne samouprave saznao za nastanak ili
prestanak poreske obaveze, kao i da je primio po-
datke i dokaze.
U slučajevima kada obveznik javnom bele-
žniku nije dostavio izjašnjenje ili kad nije
dostavio sve dokaze od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze, odnosno za ostvarivanje prava
na poresko oslobođenje ili poreski kredit, a
nadležni organ ne može da pribavi dokaze raz-
menom podataka između državnih organa preko
Servisne magistrale organa, obveznik je dužan
da dokaze i podatke dostavi nadležnom organu u
roku od trideset dana od isteka roka propisanog
za dostavljanje od strane javnog beležnika (24
sata od trenutka izvršenja radnje, odnosno od
dana pravosnažnosti).
Osim toga, obveznik dokaze i podatke može da
dostavi i na zahtev nadležnog organa u ostavlje-
nom roku u poreskom postupku. Ukoliko obveznik
u propisanom, odnosno ostavljenom roku ne dosta-
vi podatke odnosno dokaze, Zakonom o izmenama i
dopunama uređeno je da će se smatrati da obveznik
tim podacima i dokazima ne raspolaže, pa će na-
dležni organ poresku obavezu utvrditi na osnovu
podataka i dokaza kojima raspolaže.
194 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
1.4 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
imovinu u slučaju nastanka poreske obaveze
po osnovu nasleđa nepokretnosti za koju ne
postoje podaci u Katastru
Iako je namera zakonodavca da principijelno
ukine obavezu podnošenja poreske prijave za utvr-
đivanje poreza na imovinu, kada do nastanka odno-
sno prestanka poreske obaveze obveznika koji ne
vodi poslovne knjige dođe po osnovu isprave odno-
sno odluke javnog beležnika, Zakonom o izmenama
i dopunama uređena je obaveza podnošenja poreske
prijave za utvrđivanje poreza na imovinu (iako je
osnov nastanka poreske obaveze isprava odnosno
odluka javnog beležnika) u situaciji kada lice
ostvari nasleđe nepokretnosti za koju ne postoje
podaci u Katastru, pa tom licu (kao obvezniku koji
ne vodi poslovne knjige) nastane obaveza po osnovu
poreza na imovinu.
Lice koje ostvari nasleđe nepokretnosti za
koju ne postoje podaci u Katastru, kome (kao ob-
vezniku koji ne vodi poslovne knjige) nastane
obaveza po osnovu poreza na imovinu, dužno je
da podnese poresku prijavu za utvrđivanje pore-
za na imovinu zaključno sa danom pravosnažno-
sti odluke po osnovu koje je nasleđe ostvareno,
preko javnog beležnika koji je doneo tu odluku
u vršenju zakonom poverenih javnih ovlašćenja.
U tom slučaju javni beležnik je dužan da pri-
mljenu prijavu, popunjenu i potpisanu od strane
obveznika, sa pravosnažnom odlukom i dokazima
od značaja za utvrđivanje poreske obaveze koje mu je
obveznik predao do dana pravosnažnosti odluke,
u roku od 24 sata od dana pravosnažnosti dosta-
vi organu nadležnom za Katastar (kroz e-šalter),
odnosno nadležnom organu jedinice lokalne sa-
mouprave (preko e-šaltera i Servisne magistrale
organa).
Kada obveznik poresku prijavu podnese preko
javnog beležnika, smatraće se da je istu (danom
predaje prijave javnom beležniku) predao nepo-
sredno nadležnom organu jedinice lokalne samo-
uprave.
Ukoliko lice koje ostvari nasleđe nepokret-
nosti za koju ne postoje podaci u Katastru, kome
(kao obvezniku koji ne vodi poslovne knjige)
nastane obaveza po osnovu poreza na imovinu,
ne podnese poresku prijavu preko javnog bele-
žnika, dužno je da istu podnese nadležnom
organu jedinice lokalne samouprave u roku od
trideset dana od dana pravosnažnosti odluke
javnog beležnika, po osnovu koje mu je nastala
poreska obaveza kao obvezniku koji ne vodi po-
slovne knjige.
2. Porez na nasleđe i poklon
Porez na nasleđe i poklon plaća se na pravo
svojine i druga oporeziva prava na nepokretnosti
koje naslednici naslede, odnosno poklonoprimci
prime na poklon. Takođe, porez na nasleđe i po-
klon plaća se i na nasleđeni/o, odnosno na poklon
primljeni/o:
▶▶gotov novac,
▶▶štedni ulog,
▶▶depozit u banci,
▶▶novčano potraživanje,
▶▶pravo intelektualne svojine i
▶▶pravo svojine na upotrebljavanom motornom
vozilu, upotrebljavanom plovilu, odnosno upo-
trebljavanom vazduhoplovu i drugim pokretnim
stvarima.
U pogledu oporezivanja ovim poreskim obli-
kom Zakonom o izmenama i dopunama propisano
je ukidanje obaveze podnošenja poreske prijave
za utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon, a u
određenim slučajevima izmenjena je i nadle-
žnost poreskog organa kome se podnosi prijava
za utvrđivanje poreza (kada postoji obaveza pod-
nošenja poreske prijave).
2.1 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
nasleđe i poklon
Zakonom o izmenama i dopunama uređeno je da se
od 1. januara 2020. godine ne podnosi poreska pri-
java za utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon u
slučaju kada poreska obaveza po tom osnovu nastane
na dan sastavljanja, overe ili potvrde isprave od
strane javnog beležnika, odnosno kad poreska oba-
veza po tom osnovu nastane na dan pravosnažnosti
odluke koju je beležnik doneo u vršenju zakonom
poverenih javnih ovlašćenja.
Dakle, poreska prijava za utvrđivanje poreza
na nasleđe i poklon od 1. januara 2020. godinu
neće se podnositi za:
● nasleđe stvari i prava koje je ostvareno po
osnovu pravosnažnog rešenja o nasleđivanju
koje je doneo javni beležnik;
FEBRUAR 2020. ● POSLOVNI SAVETNIK 195
POREZI
● poklon stvari i prava koji je ostvaren u osta-
vinskom postupku koji sprovodi javni bele-
žnik,
● poklon prava na nepokretnosti ostvaren po
osnovu isprave koju je sastavio, overio ili po-
tvrdio javni beležnik ili pravosnažne odluke
koju je doneo javni beležnik.
Istovremeno je uvedena obaveza javnom bele-
žniku da ispravu koja je osnov nastanka obaveze
poreza na nasleđe i poklon u roku od 24 sata od
trenutka izvršenja radnje, odnosno pravosnažnu
odluku u roku od 24 sata od dana pravosnažnosti,
po službenoj dužnosti dostavi organu nadležnom
za poslove Katastra (kroz e-šalter, odnosno kroz
e-šalter i preko Servisne magistrale organa).
Organ nadležan za utvrđivanje obaveze po osno-
vu poreza na nasleđe i poklon iz dostavljene ispra-
ve odnosno odluke u najvećem broju slučajeva neće
moći da sagleda sve elemente neophodne za pravil-
no utvrđivanje poreske obaveze po tim osnovama,
pa je propisana dužnost javnog beležnika da (uz
ispravu, odnosno odluku) dostavi i izjašnjenje ob-
veznika, dokaze i podatke koji su neophodni za pra-
vilan poreski tretman nasleđa odnosno poklona u
svakom konkretnom slučaju.
Obveznik poreza na nasleđe javnom beležni-
ku daje izjašnjenje o tome da li postoje dugovi,
troškovi i drugi tereti koje je dužan da is-
plati ili na drugi način namiri iz nasleđene
imovine. Ovo je neophodno radi pravilnog utvr-
đivanja osnovice poreza na nasleđe koju opredelju-
je tržišna vrednost nasleđene imovine, umanjena
za iznos dugova, troškova i drugih tereta koje je
obveznik dužan da isplati ili na drugi način iz-
miri iz nasleđene imovine na dan nastanka pore-
ske obaveze.
Pored svega, radi pravilnog poreskog tretmana
potrebno je da se obveznik izjasni (i o tome dosta-
vi odgovarajuće dokaze) da li smatra da ima pravo
na poresko oslobođenje od plaćanja poreza, odno-
sno da li smatra da ima pravo na poreski kredit.
Dokaze od značaja za utvrđivanje poreske oba-
veze koje je obveznik dostavio do izvršenja radnje
odnosno do pravosnažnosti odluke, kao i podatke
o ispravi odnosno pravosnažnoj odluci, javni
beležnik je dužan da dostavi organu nadležnom
za Katastar u roku od 24 sata od izvršenja radnje,
odnosno od dana pravosnažnosti. Dostavljanje se
vrši kroz e-šalter, odnosno kroz e-šalter i pre-
ko Servisne magistrale organa.
Organ nadležan za poslove Katastra dužan je
da primljenu ispravu sa izjašnjenjima, dokazima
i podacima odmah po prijemu kroz e-šalter do-
stavi nadležnom poreskom organu, a na dan isteka
propisanog roka smatraće se da je poreski organ
saznao za nasleđe i poklon.
Ukoliko obveznik javnom beležniku nije do-
stavio (sve) dokaze od značaja za utvrđivanje po-
reske obaveze, pri čemu te dokaze poreski organ
ne može da pribavi razmenom podataka između
državnih organa, obveznik je dužan da, na za-
htev poreskog organa, dokaze dostavi tom organu
u roku koji organ opredeli. Međutim, ako obve-
znik ni u ostavljenom roku ne dostavi tražene
dokaze, smatraće se da njima ne raspolaže.
2.2 Nadležnost poreskog organa kome se
podnosi prijava za utvrđivanje poreza na
nasleđe i poklon
Mesna nadležnost poreskog organa obuhvata
njegova prava i dužnosti da na određenoj terito-
riji vrši svoju dužnost.
Zakonom o izmenama i dopunama izmenjena je me-
sna nadležnost poreskog organa kome se podnosi
poreska prijava za nasleđe i poklon u slučajevima
za koje (i dalje) postoji obaveza podnošenja pore-
ske prijave (npr. nasleđe nepokretnosti na kojoj je
konstituisano pravo plodouživanja – kada pore-
ska obaveza ne nastaje na dan pravosnažnosti odlu-
ke javnog beležnika; nasleđe koje se ne ostvaruje
po osnovu odluke javnog beležnika, već po osnovu
rešenja o nasleđivanju koje je doneo sud i sl.).
Poreska prijava se podnosi organizacio-
noj jedinici poreskog organa nadležnoj za te-
ritoriju gde se nalazi prebivalište odnosno
boravište obveznika fizičkog lica, odnosno
sedište obveznika pravnog lica. Na ovaj način
smanjuje se administriranje u slučaju kada jedno
lice nasledi više nepokretnosti koje se nalaze
na teritorijama više organizacionih jedini-
ca poreskog organa, jer se ubuduće neće podno-
siti onoliko prijava na koliko se teritorija
nalaze nasleđene nepokretnosti, već jedna po-
reska prijava. Dakle, od 1. januara 2020. godine
obveznik će podnositi jednu poresku prijavu za
utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon i jednim
rešenjem biće mu utvrđena poreska obaveza po
tom osnovu.
196 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
POREZI
Izuzetno, za utvrđivanje poreza na poklon
koji za predmet ima samo nepokretnost Zakonom
o izmenama i dopunama uređeno je da će se pore-
ska prijava podnositi organizacionoj jedinici
Poreske uprave nadležnoj za teritoriju na kojoj
se nalazi nepokretnost koja je predmet poklona.
3. Porez na prenos apsolutnih prava
Porez na prenos apsolutnih prava plaća se pri
prenosu uz naknadu:
ffprava svojine na nepokretnosti;
ffprava intelektualne svojine;
ffprava svojine na upotrebljavanom motornom vo-
zilu, osim na mopedu, motokultivatoru, traktoru i
radnoj mašini, kao i prava svojine na upotreblja-
vanom plovilu, odnosno na upotrebljavanom vazdu-
hoplovu sa sopstvenim pogonom, osim državnog;
ffprava korišćenja građevinskog zemljišta.
Sem toga, ovaj porez se plaća i prilikom dava-
nja građevinskog zemljišta u javnoj svojini u za-
kup, u skladu sa zakonom koji uređuje planiranje i
izgradnju, odnosno vodnog zemljišta u javnoj svo-
jini u zakup, u skladu sa zakonom kojim se uređuju
vode, i to na period duži od jedne godine ili na
neodređeno vreme, radi izgradnje objekata.
U pogledu oporezivanja ovim poreskim obli-
kom, Zakonom o izmenama i dopunama izvršeno
je ukidanje obaveze podnošenja poreske prijave
za utvrđivanje poreza na prenos apsolutnih
prava u propisanim slučajevima.
3.1 Poreska prijava za utvrđivanje poreza na
prenos apsolutnih prava
Od 1. januara 2020. godine poreska prijava se
ne podnosi za utvrđivanje poreza na prenos ap-
solutnih prava u slučaju kada poreska obaveza
po tom osnovu nastane na dan sastavljanja, overe
ili potvrde isprave od strane javnog beležni-
ka, odnosno na dan pravosnažnosti odluke koju
je javni beležnik doneo u vršenju zakonom pove-
renih javnih ovlašćenja.
Uvedena je obaveza javnom beležniku da ispra-
vu koja je osnov nastanka poreske obaveze u roku
od 24 sata od trenutka izvršenja radnje, odnosno
pravosnažnu odluku koju je doneo u okviru zakonom
poverenih javnih ovlašćenja u roku od 24 sata od
dana pravosnažnosti dostavi organu nadležnom
za poslove Katastra (kroz e-šalter, odnosno kroz
e-šalter i preko Servisne magistrale organa).
Imajući u vidu da organ iz dostavljene ispra-
ve odnosno odluke ne može da sagleda sve elemente
neophodne za utvrđivanje poreske obaveze po osno-
vu prenosa apsolutnih prava, javni beležnik je,
shodno odredbama Zakona o izmenama i dopunama,
dužan da (uz ispravu, odnosno odluku) dostavi i
odgovarajuća izjašnjenja, dokaze (koje je obveznik
dostavio do izvršenja radnje) i podatke.
Uz ispravu odnosno odluku javni beležnik
dostavlja i izjašnjenje obveznika da li smatra da
ima pravo na poresko oslobođenje i odgovarajuće
dokaze za ostvarivanje tog prava. Koje će dokaze
obveznik biti dužan da dostavi faktičko je pi-
tanje i zavisi od toga na koje poresko oslobođenje
obveznik smatra da ima pravo.
Podsećamo da su oslobođenja od plaćanja poreza
na prenos apsolutnih prava uređena odredbama čl.
31–31b Zakona. S tim u vezi, npr. pri kupovini pr-
vog stana i ostvarivanja poreskog oslobođenja po
tom osnovu dostavlja se, između ostalog, i izjava
kupca da prvi stan kupuje za sebe, odnosno za sebe i
određene članove porodičnog domaćinstva, zatim
dokaz o državljanstvu i prebivalištu, kao i dokaz
da kupac prvog stana u propisanom periodu nije
imao u svojini ili susvojini stan na teritoriji
Republike Srbije i dr.
Organ nadležan za poslove Katastra dužan je
da ispravu sa izjašnjenjima, dokazima i podacima
koje je primio od javnog beležnika odmah po prije-
mu, po službenoj dužnosti, kroz e-šalter dostavi
poreskom organu nadležnom za utvrđivanje poreza
na prenos apsolutnih prava, a na dan isteka ovog
roka smatra se da je poreski organ saznao za prenos
apsolutnih prava.
Ukoliko obveznik javnom beležniku ne do-
stavi (sve) dokaze od značaja za utvrđivanje
poreske obaveze, pri čemu te dokaze poreski
organ ne može da pribavi razmenom podataka
između državnih organa, odnosno kad obveznik
ne dostavi izjašnjenje ili izjavu, Zakonom o iz-
menama i dopunama uređeno je da je u tom slu-
čaju obveznik dužan da dokaze, izjašnjenje ili
izjavu, na zahtev poreskog organa, dostavi tom
organu u ostavljenom roku u poreskom postupku.
Međutim, ako obveznik ni u ostavljenom roku ne
dostavi tražene dokaze, smatraće se da njima ne
raspolaže. PS