RAČUNOVODSTVO

  • Računovodstveni otpis potraživanja od kupca iz inostranstva

 

POREZ NA DODATU VREDNOST

  • Isporuka opreme za video-nadzor sa ugradnjom smatra se prometom dobara iz oblasti građevinarstva
  • Na ugovore koji se ne smatraju ugovorom o donaciji u smislu člana 24. stav 1. tačka 16a) Zakona o PDV-u, ne može se primeniti oslobođenje od PDV-a propisano tom odredbom
  • Modularni kontejneri za smeštaj zaposlenih na gradilištu – s aspekta PDV-a i poreza na imovinu
  • Obveznik PDV-a izdaje račun licu kome vrši promet, nezavisno od toga koje lice će izvršiti plaćanje
  • U osnovicu za obračun PDV-a za uvoz naftnih derivata uračunava se naknada za unapređenje energetske efikasnosti
  • Uslovi za oslobođenje od PDV-a kod prvog prenosa prava raspolaganja na objektu koji se nalazi u slobodnoj zoni
  • U osnovicu za obračun PDV-a za promet energije odnosno energenata uračunava se naknada za unapređenje energetske efikasnosti

 

POREZ NA DOBIT PRAVNIH LICA

  • Nova ulaganja u osnovna sredstva, izvršena u periodu trajanja poreskog oslobođenja, iskazuju se u obrascu SU
  • Iskazivanje podataka na rednom broju 4 obrasca SU o osnovnim sredstvima za koja se ne ostvaruje pravo na podsticaj (npr. putnički automobil), u slučaju obveznika koji je obavljao delatnost pre početka perioda ulaganja
  • Prihod koji je ostvarilo nerezidentno pravno lice, kao stečajni poverilac, u postupku namirenja potraživanja iz stečajne mase rezidentnog pravnog lica

 

POREZ NA DOHODAK GRAĐANA

  • Oporezivanje zarade nerezidenta koju ostvaruje od inostranog poslodavca, a upućen je na rad u Srbiju
  • Oporezivanje zarade koju rezident Srbije ostvari iz radnog odnosa u Kataru
  • Obaveza plaćanja poreza na dohodak građana prilikom isplate nagrade
  • Računanje perioda od najmanje deset godina vlasništva nad udelom u privrednom društvu kao uslova za ostvarivanje prava na poresko izuzimanje
  • Naknada za korišćenje ličnog imena fizičkog lica
  • Primanje zaposlenog po osnovu korišćenja sindikalnih sredstava sakupljenih sa računa poslodavca predstavlja primanje zaposlenog koje ima tretman zarade

 

POREZI NA IMOVINU

  • Osnovica poreza na imovinu za nepokretnost za koju je poreska obaveza nastala po osnovu sudske odluke
  • Oslobođenje od poreza na prenos apsolutnih prava ne može da se ostvari po osnovu kupovine drugog stana
  • Uslovi za primenu oslobođenja od poreza na imovinu za objekte koji su namenjeni i koriste se isključivo za primarnu poljoprivrednu proizvodnju
  • Utvrđivanje osnovice poreza na imovinu za kuću za stanovanje obveznika koji ne vodi poslovne knjige
  • Razvrstavanje ribnjaka za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu

 

DEVIZNO POSLOVANJE

Transakcije po osnovu premija osiguranja i prenosa po osnovu životnih osiguranja između rezidenata i između rezidenata i nerezidenata u Republici mogu se vršiti i u devizama

View Fullscreen
144 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
Izvodi iz aktuelnih mišljenja
Ministarstva finansija
RAČUNOVODSTVO
● Računovodstveni otpis potraživanja od kupca
iz inostranstva
POREZ NA DODATU VREDNOST
● Isporuka opreme za video-nadzor sa ugrad-
njom smatra se prometom dobara iz oblasti gra-
đevinarstva
● Na ugovore koji se ne smatraju ugovorom o do-
naciji u smislu člana 24. stav 1. tačka 16a) Zakona
o PDV-u, ne može se primeniti oslobođenje od
PDV-a propisano tom odredbom
● Modularni kontejneri za smeštaj zaposlenih
na gradilištu – s aspekta PDV-a i poreza na imo-
vinu
● Obveznik PDV-a izdaje račun licu kome vrši
promet, nezavisno od toga koje lice će izvršiti
plaćanje
● U osnovicu za obračun PDV-a za uvoz naftnih
derivata uračunava se naknada za unapređenje
energetske efikasnosti
● Uslovi za oslobođenje od PDV-a kod prvog pre-
nosa prava raspolaganja na objektu koji se nalazi
u slobodnoj zoni
● U osnovicu za obračun PDV-a za promet ener-
gije odnosno energenata uračunava se naknada za
unapređenje energetske efikasnosti
POREZ NA DOBIT PRAVNIH LICA
● Nova ulaganja u osnovna sredstva, izvršena u
periodu trajanja poreskog oslobođenja, iskazuju
se u obrascu SU
● Iskazivanje podataka na rednom broju 4 ob-
rasca SU o osnovnim sredstvima za koja se ne
ostvaruje pravo na podsticaj (npr. putnički au-
tomobil), u slučaju obveznika koji je obavljao
delatnost pre početka perioda ulaganja
● Prihod koji je ostvarilo nerezidentno pravno
lice, kao stečajni poverilac, u postupku nami-
renja potraživanja iz stečajne mase rezidentnog
pravnog lica
POREZ NA DOHODAK GRAĐANA
● Oporezivanje zarade nerezidenta koju ostva-
ruje od inostranog poslodavca, a upućen je na rad
u Srbiju
● Oporezivanje zarade koju rezident Srbije
ostvari iz radnog odnosa u Kataru
● Obaveza plaćanja poreza na dohodak građana
prilikom isplate nagrade
● Računanje perioda od najmanje deset godina
vlasništva nad udelom u privrednom društvu
kao uslova za ostvarivanje prava na poresko iz-
uzimanje
● Naknada za korišćenje ličnog imena fizičkog
lica
● Primanje zaposlenog po osnovu korišćenja
sindikalnih sredstava sakupljenih sa računa po-
slodavca predstavlja primanje zaposlenog koje
ima tretman zarade
POREZI NA IMOVINU
● Osnovica poreza na imovinu za nepokretnost
za koju je poreska obaveza nastala po osnovu sud-
ske odluke
● Oslobođenje od poreza na prenos apsolutnih
prava ne može da se ostvari po osnovu kupovine
drugog stana
● Uslovi za primenu oslobođenja od poreza na
imovinu za objekte koji su namenjeni i koriste
se isključivo za primarnu poljoprivrednu pro-
izvodnju
● Utvrđivanje osnovice poreza na imovinu za
kuću za stanovanje obveznika koji ne vodi po-
slovne knjige
● Razvrstavanje ribnjaka za svrhu utvrđivanja
osnovice poreza na imovinu
DEVIZNO POSLOVANJE
● Transakcije po osnovu premija osiguranja i
prenosa po osnovu životnih osiguranja između
rezidenata i između rezidenata i nerezidenata
u Republici mogu se vršiti i u devizama
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 145
PRIVREDNA STATISTIKA
Računovodstvo
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-495/2019-16 od 19. 8. 2019. godine
Računovodstveni otpis potraživanja od kupca
iz inostranstva
Odredbama člana 16. stav 8. Pravilnika o
Kontnom okviru i sadržini računa u Kontnom
okviru za privredna društva, zadruge i pre-
duzetnike („Službeni glasnik RS”, broj 95/14 –
dalje: Pravilnik), propisano je da se na računu
205 – Kupci u inostranstvu, iskazuju potraživa-
nja od stranih lica po osnovu izvoza robe i uslu-
ga u inostranstvu u korist odgovarajućih računa
prihoda (grupe 60 i 61). Na ovom računu izvozni-
ci evidentiraju i potraživanja iz inostranstva
na osnovu izvoza u svoje ime za tuđi račun, u ko-
rist računa 441 – Obaveze po osnovu izvoza za tuđ
račun i računa 442 – Obaveze po osnovu komisione
i konsignacione prodaje.
Odredbama člana 46. stav 9. Pravilnika pro-
pisano je da se na računu 576 – Rashodi po osnovu
direktnih otpisa potraživanja, iskazuju ras-
hodi po osnovu direktnih otpisa potraživanja
čija je nenaplativost dokumentovana.
Na računima grupe 58 – Rashodi po osnovu
obezvređenja imovine koje se vrednuje po fer
vrednosti kroz Bilans uspeha, iskazuju se ne-
gativni efekti vrednosnih usklađivanja nema-
terijalnih ulaganja, nekretnina, postrojenja,
opreme i bioloških sredstava, dugoročnih i
kratkoročnih finansijskih plasmana, zaliha,
hartija od vrednosti i potraživanja u skladu sa
MRS 36 i drugim relevantnim MRS i računovod-
stvenom politikom prema nazivima računa ove
grupe. Na analitičkom računu 585 – Obezvređe-
nje potraživanja i kratkoročnih finansijskih
plasmana iskazuju se rashodi po osnovu obezvre-
đenja potraživanja (računi grupa 20, 21 i 22) i
kratkoročnih finansijskih plasmana (računi
grupe 23).
Imajući u vidu gorenavedeno, a kako je izve-
sno da pružalac usluga (rezident) ne može na-
platiti potraživanje od kupca iz inostranstva
u skladu sa izdatim (evidentiranim) računom
(sadrži usluge koje nisu pružene), mišljenja
smo da sa računovodstvenog stanovišta nema
smetnji da rezident u svojim poslovnim knjiga-
ma izvrši otpis predmetnog potraživanja sa-
glasno odredbama Pravilnika i po tom osnovu
iskaže odgovarajući rashod u Bilansu uspeha.
Želeli bismo na kraju da ponovo istaknemo
da je za istinito i pošteno prikazivanje finan-
sijskog položaja i uspešnosti poslovanja pravnog
lica propisana kolektivna odgovornost (zakon-
skog zastupnika, organa upravljanja, nadzornog or-
gana i lica koje sastavlja finansijske izveštaje),
dok je krajnja odgovornost revizora da potvrdi,
odnosno izrazi mišljenje o usklađenosti tih fi-
nansijskih izveštaja sa odgovarajućom računo-
vodstvenom regulativom (npr. MSFI).
Porez na dodatu vrednost
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 413-00-55/2019-04 od 14. 8. 2019. godine
Isporuka opreme za video-nadzor sa ugradnjom
smatra se prometom dobara iz oblasti
građevinarstva
Za promet dobara i usluga iz oblasti gra-
đevinarstva koji obveznik PDV vrši drugom
obvezniku PDV, odnosno licu iz člana 9. stav 1.
Zakona o porezu na dodatu vrednost („Službeni
glasnik RS”, br. 84/04, 86/04 – ispravka, 61/05,
61/07, 93/12, 108/13, 68/14 – dr. zakon, 142/14, 83/15
i 108/16 – u daljem tekstu: Zakon), obavezu obraču-
navanja i plaćanja PDV ima obveznik PDV – pri-
malac dobara i usluga kao poreski dužnik iz
člana 10. stav 2. tačka 3) Zakona. Pravilnikom o
utvrđivanju dobara i usluga iz oblasti građevi-
narstva za svrhu određivanja poreskog dužnika
za porez na dodatu vrednost („Službeni glasnik
RS”, broj 86/15 – u daljem tekstu: Pravilnik) bli-
že se uređuje šta se, u smislu člana 10. stav 2.
tačka 3) Zakona, smatra dobrima i uslugama iz
oblasti građevinarstva.
Prema tome, prometom dobara iz oblasti
građevinarstva, u smislu člana 10. stav 2. tačka
3) Zakona, kao aktivnost iz grupe 43.21 – Posta-
vljanje električnih instalacija Klasifikaci-
je delatnosti, koja je navedena u članu 2. stav 1.
tačka 11) Pravilnika, smatra se isporuka opreme
za sve vrste sistema tehničke zaštite za čije je
funkcionisanje potrebna isključivo električna
instalacija, kao što je, u konkretnom slučaju,
oprema za video-nadzor sa ugradnjom, odnosno
montažom.
Isporuka navedenih dobara bez ugradnje ne
smatra se prometom dobara iz oblasti građevi-
narstva u smislu člana 10. stav 2. tačka 3) Zakona.
Prema tome, kako za promet dobara i usluga iz
oblasti građevinarstva koji obveznik PDV vrši
146 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
drugom obvezniku PDV, odnosno licu iz člana 9.
stav 1. Zakona, obveznik PDV – isporučilac do-
bara nije poreski dužnik, račun za taj promet,
između ostalog, treba da sadrži i napomenu o
odredbi Zakona na osnovu koje PDV nije obraču-
nat, a koja može da glasi: „PDV nije obračunat u
skladu sa članom 10. stav 2. tačka 3) Zakona”.
Napominjemo da, u konkretnom slučaju, na
poreski tretman predmetnog prometa nije od
uticaja da li promet vrši obveznik PDV – pre-
duzetnik ili obveznik PDV – društvo sa ograni-
čenom odgovornošću.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-604/2019-04 od 14. 8. 2019. godine
Na ugovore koji se ne smatraju ugovorom
o donaciji u smislu člana 24. stav 1. tačka
16a) Zakona o PDV-u, ne može se primeniti
oslobođenje od PDV-a propisano tom
odredbom
Odredbom člana 24. stav 1. tačka 16a) Zakona
o porezu na dodatu vrednost („Službeni gla-
snik RS”, br. 84/04, 86/04 – ispravka, 61/05, 61/07,
93/12, 108/13, 68/14 – dr. zakon, 142/14, 83/15, 108/16,
113/17 i 30/18 – u daljem tekstu: Zakon) propisa-
no je poresko oslobođenje sa pravom na odbi-
tak prethodnog poreza, tj. da se PDV ne plaća na
promet dobara i usluga koji se vrši u skladu sa
ugovorima o donaciji zaključenim sa državnom
zajednicom Srbija i Crna Gora, odnosno Repu-
blikom, ako je tim ugovorom predviđeno da se
iz dobijenih novčanih sredstava neće plaćati
troškovi poreza, u delu koji se finansira do-
bijenim novčanim sredstvima osim ako ratifi-
kovanim međunarodnim ugovorom nije drukčije
predviđeno.
Međutim, kada se, u okviru realizacije Pro-
jekta „Tehničko putnička stanica (TPS) Zemun
– Faza 2” finansiranog sredstvima zajma Evrop-
ske banke za obnovu i razvoj (u daljem tekstu:
EBRD) na osnovu Ugovora o zajmu između Akcio-
narskog društva za železnički prevoz putnika
„SRBIJA VOZ” a. d i EBRD za koji je Republika
Srbija garant (operativni broj zajma: 48405),
vrši promet konsultantskih usluga koji se fi-
nansira sredstvima donacije EBRD u skladu sa
Ugovorom o grantu zaključenim između „SRBIJA
VOZ” i EBRD (broj: C41495/8218/45106), PDV se
obračunava i plaća u skladu sa Zakonom, imajući
u vidu da se navedeni ugovor ne smatra ugovorom
iz člana 24. stav 1. tačka 16a) Zakona.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-623/2019-04 od 12. 8. 2019. godine
Modularni kontejneri za smeštaj zaposlenih
na gradilištu – s aspekta PDV-a i poreza na
imovinu
1. Sa aspekta Zakona o porezu na dodatu vred-
nost
Odredbama člana 3. Zakona o porezu na doda-
tu vrednost („Službeni glasnik RS”, br. 84/04,
86/04 – ispravka, 61/05, 61/07, 93/12, 108/13, 68/14
– dr. zakon, 142/14, 83/15, 108/16, 113/17 i 30/18, u
daljem tekstu: ZPDV) propisano je da su predmet
oporezivanja PDV isporuka dobara i pružanje
usluga (u daljem tekstu: promet dobara i usluga)
koje poreski obveznik izvrši u Republici uz
naknadu, u okviru obavljanja delatnosti, kao i
uvoz dobara u Republiku.
Promet usluga, u smislu ovog zakona, su svi
poslovi i radnje u okviru obavljanja delatnosti
koji nisu promet dobara iz člana 4. ovog zakona
(član 5. stav 1. ZPDV).
Sa prometom usluga uz naknadu izjednačava se
pružanje usluga koje poreski obveznik izvrši
bez naknade za lične potrebe osnivača, vlasni-
ka, zaposlenih ili drugih lica, odnosno drugo
pružanje usluga bez naknade u neposlovne svrhe
poreskog obveznika (član 5. stav 4. tačka 2) ZPDV).
Odredbom člana 5. stav 1. Pravilnika o utvr-
đivanju šta se smatra uzimanjem i upotrebom
dobara, drugim prometom dobara i pružanjem
usluga, bez naknade, o utvrđivanju uobičajenih
količina poslovnih uzoraka, reklamnim mate-
rijalom i drugim poklonima manje vrednosti
(„Službeni glasnik RS”, br. 118/12 – u daljem tek-
stu: Pravilnik) propisano je da se pružanjem
usluga, u smislu člana 5. stav 4. tačka 2) Zakona,
smatra pružanje usluga bez naknade koje poreski
obveznik izvrši:
1) za lične potrebe osnivača, vlasnika, zaposle-
nih ili drugih lica;
2) u neposlovne svrhe poreskog obveznika.
Pružanjem usluga iz stava 1. tačka 2) ovog člana
smatra se pružanje usluga koje se ne vrši u cilju
povećanja prihoda, odnosno smanjenja rashoda
poreskog obveznika (stav 2. istog člana Pravil-
nika).
Saglasno odredbi člana 27. ZPDV, prethodni
porez je iznos PDV obračunat u prethodnoj fazi
prometa dobara i usluga, odnosno plaćen pri
uvozu dobara, a koji obveznik može da odbije
od PDV koji duguje.
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 147
PRIVREDNA STATISTIKA
Prema odredbama člana 28. stav 1. ZPDV, pra-
vo na odbitak prethodnog poreza obveznik može
da ostvari ako dobra nabavljena u Republici
ili iz uvoza, uključujući i nabavku opreme, kao
i objekata za vršenje delatnosti i ekonomski
deljivih celina u okviru tih objekata (u daljem
tekstu: objekti za vršenje delatnosti), odnosno
primljene usluge, koristi ili će ih koristiti za
promet dobara i usluga:
1) koji je oporeziv PDV;
2) za koji u skladu sa članom 24. ovog zakona po-
stoji oslobođenje od plaćanja PDV;
3) koji je izvršen u inostranstvu, ako bi za taj
promet postojalo pravo na odbitak prethodnog
poreza da je izvršen u Republici.
Pravo na odbitak prethodnog poreza, u skladu
sa odredbama člana 28. stav 2. ZPDV, obveznik
može da ostvari ako poseduje:
1) račun izdat od strane drugog obveznika u pro-
metu o iznosu prethodnog poreza, u skladu sa
ovim zakonom;
2) ili dokument o izvršenom uvozu dobara u ko-
jem je iskazan PDV i dokument kojim se potvrđuje
da je iskazani PDV plaćen prilikom uvoza.
Odredbama stava 3. istog člana ZPDV propisa-
no je da u poreskom periodu u kojem su ispunjeni
uslovi iz st. 1. i 2. ovog člana obveznik može da
odbije prethodni porez od dugovanog PDV, i to:
1) obračunati i iskazani PDV za promet dobara i
usluga, koji je ili će mu biti izvršen od strane
drugog obveznika u prometu;
2) PDV koji je plaćen prilikom uvoza dobara.
Saglasno odredbi stava 4. istog člana ZPDV,
pravo na odbitak prethodnog poreza nastaje da-
nom ispunjenja uslova iz st. 1–3 ovog člana.
Odredbom člana 28. stav 5. ZPDV, pravo na
odbitak prethodnog poreza može da ostvari i
poreski dužnik:
1) iz člana 10. stav 1. tačka 3) i stav 2. t. 1)–5) ovog
zakona, pod uslovom da je obračunao PDV u skla-
du sa ovim zakonom i da primljena dobra i uslu-
ge koristi za promet dobara i usluga iz stava 1.
ovog člana;
2) iz člana 10. stav 2. tačka 6) ovog zakona, pod
uslovom da poseduje račun prethodnog učesnika
u prometu u skladu sa ovim zakonom, da je obraču-
nao PDV u skladu sa ovim zakonom i da će ta do-
bra i usluge koristiti za promet dobara i usluga
iz stava 1. ovog člana.
Prema odredbi stava 6. istog člana ZPDV, ob-
veznik može da ostvari pravo na odbitak pret-
hodnog poreza u roku od pet godina od isteka
godine u kojoj je stekao ovo pravo.
Saglasno navedenom, obveznik PDV – izvo-
đač radova koji nabavlja modularne kontejnere
za svrhu izgradnje privremenih građevinskih
objekata na gradilištu, koji će biti korišćeni
za smeštaj zaposlenih i obavljanje administra-
tivnih i drugih poslova, ima pravo na odbitak
prethodnog poreza po osnovu nabavke predmet-
nih dobara uz ispunjenje uslova propisanih
ZPDV. Kada obveznik PDV – izvođač radova
pruža usluge smeštaja zaposlenima na gradi-
lištu bez naknade, nije dužan da po tom osnovu
obračuna PDV, s obzirom da je u tom slučaju reč
o uslugama koje se pružaju u poslovne svrhe, tj. u
cilju smanjenja rashoda obveznika PDV – izvođa-
ča radova, što znači da promet tih usluga nije
predmet oporezivanja PDV.
Pored toga napominjemo, promet usluga sme-
štaja zaposlenih na gradilištu ne smatra se
prometom usluga iznajmljivanja, odnosno davanja
na korišćenje stanova za stambene potrebe za
koje je propisano poresko oslobođenje bez prava
na odbitak prethodnog poreza u smislu člana 25.
stav 2. tačka 4) ZPDV.
2. Sa aspekta Zakona o porezima na imovinu
● Prema odredbi člana 2. stav 1. Zakona o po-
rezima na imovinu („Službeni glasnik RS”, br.
26/01, 45/02 – SUS, 80/02, 80/02 – dr. zakon, 135/04,
61/07, 5/09, 101/10, 24/11, 78/11, 57/12 – US, 47/13,
68/14 – dr. zakon, 95/18 i 99/18 – US – u daljem tek-
stu: Zakon), porez na imovinu iz člana 1. tačka 1)
ovog zakona (u daljem tekstu: porez na imovinu),
plaća se na nepokretnosti koje se nalaze na teri-
toriji Republike Srbije, i to na:
1) pravo svojine, odnosno na pravo svojine na ze-
mljištu površine preko 10 ari;
2) pravo zakupa, odnosno korišćenja, stana ili
kuće za stanovanje, konstituisano u korist fi-
zičkog lica;
3) pravo korišćenja građevinskog zemljišta po-
vršine preko 10 ari, u skladu sa zakonom kojim se
uređuje pravni režim građevinskog zemljišta;
4) pravo korišćenja nepokretnosti u javnoj svo-
jini od strane imaoca prava korišćenja, u skla-
du sa zakonom kojim se uređuje javna svojina;
5) korišćenje nepokretnosti u javnoj svojini od
strane korisnika nepokretnosti, u skladu sa za-
konom kojim se uređuje javna svojina;
6) državinu nepokretnosti na kojoj imalac pra-
va svojine nije poznat ili nije određen;
148 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
7) državinu nepokretnosti u javnoj svojini, bez
pravnog osnova;
8) državinu i korišćenje nepokretnosti po
osnovu ugovora o finansijskom lizingu.
Prema odredbi člana 2. stav 2. Zakona, nepo-
kretnostima se, u smislu stava 1. tog člana, sma-
traju:
1) zemljište, i to: građevinsko, poljoprivredno,
šumsko i drugo;
2) stambene, poslovne i druge zgrade, stanovi,
poslovne prostorije, garaže i drugi (nadzemni
i podzemni) građevinski objekti, odnosno njiho-
vi delovi (u daljem tekstu: objekti).
Prema odredbi člana 2. stav 1. tačka 22) Zako-
na o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik
RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US, 24/11,
121/12, 42/13 – US, 50/13 – US, 98/13 – US, 132/14, 145/14,
83/18, 31/19 i 37/19 – dr. zakon – u daljem tekstu:
Zakon o planiranju i izgradnji), objekat jeste
građevina spojena sa tlom, izvedena od svrsishodno
povezanih građevinskih proizvoda, od-
nosno građevinskih radova, koja predstavlja
fizičku, funkcionalnu, tehničko-tehnološku
ili biotehničku celinu (zgrade i inženjerski
objekti i sl.), koji može biti podzemni ili nad-
zemni.
Dakle, predmet oporezivanja porezom na imo-
vinu su prava, korišćenje, odnosno državina iz
člana 2. stav 1. Zakona na nepokretnostima – ze-
mljištu (građevinskom, poljoprivrednom, šum-
skom i drugom), kao i na stambenim, poslovnim
i drugim zgradama, na stanovima, na poslovnim
prostorijama, na garažama i na drugim (nadzem-
nim i podzemnim) građevinskim objektima, od-
nosno na njihovim delovima.
Za opredeljivanje da li je neka stvar pokretna
ili nepokretna nije od uticaja vrsta materijala
od koga je izrađena, niti da li je reč o trajnom
ili o privremenom objektu, već da li je ona ne-
pokretnost po svojoj suštini, tj. da li se može
premeštati sa mesta na mesto bez oštećenja
njene suštine.
Pokretne stvari (stvari koje nisu inkor-
porisane u zemljištu, već su postavljene na
zemljištu u svom finalnom obliku i samo su
„prividno nepokretne”, pa se mogu premeštati
sa jednog na drugo mesto bez oštećenja njihove
suštine), nisu predmet oporezivanja porezom na
imovinu. S tim u vezi, modularni kontejner koji
nije inkorporisan u zemljište, odnosno u temelj
inkorporisan sa zemljištem, već je postavljen
na zemljište i može se premeštati sa mesta sa
mesto bez oštećenja njegove suštine, jeste po-
kretna stvar i nije predmet oporezivanja pore-
zom na imovinu.
Imajući u vidu da u zahtevu, između ostalog,
navodite da se na gradilištima grade privre-
meni objekti za smeštaj građevinskih radnika,
da se ti objekti izrađuju montažom modularnih
kontejnera, da radovi na montaži obuhvataju
montažu stepenica, krova, hodnika, vodovod-
nih i električnih instalacija u skladu sa projek-
tom iz građevinske dozvole, nakon pribavljenog
mišljenja o usklađenosti izgradnje temelja sa
projektnom dokumentacijom, kao i da će se ti
kontejneri nakon završetka radova demonti-
rati iz temelja, mišljenja smo da modularni
kontejneri koji su inkorporisani u zemljištu,
odnosno u betoniranoj podlozi – temelju in-
korporisanom u zemljištu, pa se ne mogu preme-
štati sa mesta na mesto bez oštećenja njihove
suštine, od dana inkorporisanja jesu nepokret-
nost. Stoga je od tog dana pravo svojine na toj
nepokretnosti predmet oporezivanja porezom
na imovinu (pod uslovom da na tim kontejne-
rima nije konstituisano pravo, državina ili
korišćenje iz člana 2. stav 1. t. 4) do 8) Zakona
u korist lica koje nije vlasnik te nepokretno-
sti). Na nastanak i postojanje poreske obaveze
nije od uticaja da li je za tako izgrađeni objekat
izdata trajna ili privremena građevinska do-
zvola, niti namera vlasnika objekta da ga nakon
završetka projekta ukloni.
Zakup građevinskog zemljišta nije predmet
oporezivanja porezom na imovinu, pa zakupac
zemljišta nije obveznik poreza na imovinu za
zakupljeno zemljište.
● Prema odredbi člana 23. stav 2. Zakona, po-
rez na prenos apsolutnih prava plaća se i kod
davanja građevinskog zemljišta u javnoj svojini
u zakup, u skladu sa zakonom koji uređuje planira-
nje i izgradnju, odnosno vodnog zemljišta u jav-
noj svojini u zakup, u skladu sa zakonom kojim se
uređuju vode, na period duži od jedne godine ili
na neodređeno vreme, radi izgradnje objekata.
Prema odredbi člana 86. Zakona o planiranju
i izgradnji, vlasnik građevinskog zemljišta u
javnoj svojini može građevinsko zemljište
dati u zakup radi izgradnje objekta za koji se iz-
daje privremena građevinska dozvola u skladu
sa članom 147. tog zakona, u slučaju realizacije
projekata od značaja za Republiku Srbiju, kao i
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 149
PRIVREDNA STATISTIKA
u slučajevima predviđenim u članu 100. st. 2. i 3.
tog zakona. Kada se građevinsko zemljište daje u
zakup radi izgradnje objekata za koje je zakonom
predviđeno izdavanje privremene građevinske
dozvole, ugovor o zakupu se zaključuje na određe-
no vreme, najduže do pet godina.
Prema tome, mišljenja smo da se kod davanja
građevinskog zemljišta u javnoj svojini u zakup,
u skladu sa zakonom koji uređuje planiranje i
izgradnju, na period od dve godine (kako ste u
zahtevu naveli), radi izgradnje privremenih
građevinskih objekata, koja će se vršiti inkor-
porisanjem modularnih kontejnera u zemljište,
odnosno u betoniranu podlogu – temelj inkorpo-
risan u zemljištu, porez na prenos apsolutnih
prava plaća.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-374/2019-04 od 2. 8. 2019. godine
Obveznik PDV-a izdaje račun licu kome
vrši promet, nezavisno od toga koje lice će
izvršiti plaćanje
Prava i obaveze obveznika PDV određena su
Zakonom o porezu na dodatu vrednost („Službe-
ni glasnik RS”, br. 84/04, 86/04 – ispravka, 61/05,
61/07, 93/12, 108/13, 68/14 – dr. zakon, 142/14, 83/15,
108/16, 113/17 i 30/18 – u daljem tekstu: Zakon).
Kod realizacije ugovora, u konkretnom slu-
čaju ugovora nazvanog ugovorom o konsultant-
skim uslugama, zaključenog između naručioca
posla – javnog preduzeća i izvršilaca posla
– dva konsultanta (pravno lice sa sedištem u
inostranstvu i pravno lice sa sedištem u Re-
publici Srbiji) između kojih postoji zaključen
ugovor nazvan ugovorom o zajedničkom poduhva-
tu (partner 1 i partner 2), pri čemu oba konsul-
tanta pružaju određene usluge naručiocu posla
– javnom preduzeću, pravno lice sa sedištem
u inostranstvu, odnosno obveznik PDV – ogra-
nak tog pravnog lica sa sedištem u Republi-
ci Srbiji nema pravo da PDV iskazan u računu
drugog konsultanta – obveznika PDV odbije
kao prethodni porez. Naime, pravo na odbitak
prethodnog poreza u skladu sa Zakonom može da
ostvari obveznik PDV koji nabavljena dobra,
odnosno primljene usluge koristi za promet sa
pravom na odbitak prethodnog poreza i koji po-
seduje račun izdat u skladu sa Zakonom (u slučaju
kada mu je promet usluga izvršio obveznik PDV
koji je za taj promet poreski dužnik u skladu sa
Zakonom). S tim u vezi, činjenica da se, prema
ugovoru o konsultantskim uslugama, plaćanje
naknade za promet konsultantskih usluga od
strane naručioca posla – javnog preduzeća vrši
obvezniku PDV – ogranku stranog pravnog lica,
a da obveznik PDV – ogranak stranog pravnog
lica deo novčanih sredstava prenosi obvezni-
ku PDV – konsultantu sa sedištem u Republici
Srbiji, nema uticaj na određivanje prava i oba-
veza propisanih Zakonom. U navedenoj situaciji
obveznik PDV – konsultant sa sedištem u Repu-
blici Srbiji dužan je da za promet usluga koje
pruža naručiocu – javnom preduzeću izda račun
tom licu u skladu sa Zakonom, a ne obvezniku
PDV – ogranku stranog pravnog lica kojem taj
promet ne vrši, već od kojeg naplaćuje naknadu
za promet usluga pruženih naručiocu posla –
javnom preduzeću.
Prema tome, a u konkretnom slučaju, obve-
znik PDV – ogranak stranog pravnog lica nema
pravo da PDV iskazan u računu obveznika PDV
– konsultanta sa sedištem u Republici Srbiji
odbije kao prethodni porez, niti pravo da za-
hteva povraćaj tog poreza.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-442/2019-04 od 31. 7. 2019. godine
U osnovicu za obračun PDV-a za uvoz naftnih
derivata uračunava se naknada za unapređenje
energetske efikasnosti
U skladu sa Zakonom o porezu na dodatu vred-
nost („Službeni glasnik RS”, br. 84/04, 86/04
– ispravka, 61/05, 61/07, 93/12, 108/13, 68/14 – dr.
zakon, 142/14, 83/15, 108/16, 113/17 i 30/18 – u da-
ljem tekstu: Zakon), osnovica kod uvoza dobara
je vrednost uvezenog dobra utvrđena po carin-
skim propisima. U osnovicu kod uvoza dobara
uračunavaju se akciza, carina, druge uvozne da-
žbine i ostali javni prihodi, osim PDV, kao i
svi sporedni troškovi koji su nastali do prvog
odredišta u Republici. Prema tome, u osnovicu
za obračunavanje PDV za uvoz dobara – derivata
nafte uračunava se iznos naknade za unapređe-
nje energetske efikasnosti koja je propisana za-
konom kojim se uređuju naknade za korišćenje
javnih dobara.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-426/2019-04 od 29. 7. 2019. godine
Uslovi za oslobođenje od PDV-a kod prvog
prenosa prava raspolaganja na objektu koji se
nalazi u slobodnoj zoni
150 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
U skladu sa Zakonom o porezu na dodatu vred-
nost („Službeni glasnik RS”, br. 84/04, 86/04
– ispravka, 61/05, 61/07, 93/12, 108/13, 68/14 – dr.
zakon, 142/14, 83/15, 108/16, 113/17 i 30/18 – u daljem
tekstu: Zakon), na promet dobara koji izvrši ob-
veznik PDV korisniku slobodne zone, u slobodnoj
zoni, ukoliko bi obveznik PDV – sticalac dobara
(korisnik slobodne zone) imao pravo na odbitak
prethodnog poreza kada bi ta dobra nabavljao
za potrebe obavljanja delatnosti van slobodne
zone, PDV se ne obračunava i ne plaća uz ispunje-
nje propisanih uslova. S tim u vezi, pod pretpo-
stavkom da je u konkretnom slučaju reč o prvom
prenosu prava raspolaganja na novoizgrađenom
građevinskom objektu – proizvodnoj hali koji se
nalazi u slobodnoj zoni (s obzirom na to da je pre-
ma navodima iz dostavljenog zahteva obveznik
PDV – Grad Smederevo u toku 2014. godine izgra-
dio predmetni objekat u svojstvu investitora),
na taj promet – prvi prenos prava raspolaganja
PDV se ne obračunava i ne plaća ako su ispunjeni
propisani uslovi. Naime, obveznik PDV – Grad
Smederevo koji izvrši predmetni promet i koji
je poreski dužnik za taj promet u skladu sa Zako-
nom, može da ostvari predmetno poresko oslo-
bođenje ako poseduje: dokument preduzeća koje
upravlja slobodnom zonom kojim se potvrđuje
da između tog preduzeća i korisnika slobodne
zone – primaoca dobara postoji važeći ugovor o
korišćenju slobodne zone, račun obveznika koji
vrši promet dobara u slobodnoj zoni korisniku
slobodne zone – primaocu dobara i izjavu kori-
snika zone da se radi o dobrima za koja bi obve-
znik – primalac dobara imao pravo na odbitak
prethodnog poreza kada bi ta dobra nabavljao
za potrebe obavljanja delatnosti van slobodne
zone. Ako bilo koji od navedenih uslova nije is-
punjen (npr. ako obveznik PDV – Grad Smederevo
izvrši promet korisniku slobodne zone koji nije
obveznik PDV ili izvrši promet obvezniku PDV
koji nije korisnik slobodne zone), prvi prenos
prava raspolaganja na novoizgrađenom građevin-
skom objektu – proizvodnoj hali oporezuje se PDV
po poreskoj stopi od 20%, a poreski dužnik za taj
promet je obveznik PDV – Grad Smederevo.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 110-00-00434/2019-04 od 19. 7. 2019. godine
U osnovicu za obračun PDV-a za promet energi-
je odnosno energenata uračunava se naknada za
unapređenje energetske efikasnosti
Razmotrili smo vaš zahtev broj: 110-00-
00038/2019-06 od 5. jula 2019. godine, koji ste
uputili Ministarstvu finansija, i s tim u vezi,
sa aspekta Zakona o porezu na dodatu vred-
nost („Službeni glasnik RS”, br. 84/04, 86/04
– ispravka, 61/05, 61/07, 93/12, 108/13, 68/14 – dr.
zakon, 142/14, 83/15, 108/16, 113/17 i 30/18) obave-
štavamo vas sledeće:
U skladu sa Zakonom o porezu na dodatu vred-
nost („Službeni glasnik RS”, br. 84/04, 86/04
– ispravka, 61/05, 61/07, 93/12, 108/13, 68/14 – dr.
zakon, 142/14, 83/15, 108/16, 113/17 i 30/18 – u daljem
tekstu: Zakon), osnovicu kod prometa dobara,
odnosno usluga, čini iznos naknade (u novcu,
stvarima ili uslugama) koju obveznik prima ili
treba da primi za isporučena dobra ili pruže-
ne usluge od primaoca dobara ili usluga ili tre-
ćeg lica, uključujući subvencije i druga primanja
(u daljem tekstu: subvencije), u koju nije uključen
PDV, ako ovim zakonom nije drukčije propisano.
U osnovicu za obračunavanje PDV uračunavaju se
akcize, carina i druge uvozne dažbine, kao i
ostali javni prihodi (osim PDV) i svi spored-
ni troškovi koje obveznik zaračunava primao-
cu dobara i usluga. S tim u vezi, u osnovicu za
obračunavanje PDV za promet energije, odnosno
energenata (električne energije, prirodnog
gasa i dr.) uračunava se iznos naknade za unapre-
đenje energetske efikasnosti koja je propisana
zakonom kojim se uređuju naknade za korišćenje
javnih dobara.
Porez na dobit pravnih lica
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-602/2019-04 od 8. 8. 2019. godine
Nova ulaganja u osnovna sredstva, izvršena
u periodu trajanja poreskog oslobođenja,
iskazuju se u obrascu SU
U skladu sa odredbom člana 50a stav 1. Zako-
na o porezu na dobit pravnih lica („Službeni
glasnik RS”, br. 25/01… 95/18 – u daljem tekstu:
Zakon), poreski obveznik koji uloži u svoja
osnovna sredstva, odnosno u čija osnovna sred-
stva drugo lice uloži više od jedne milijarde
dinara, koji ta sredstva koristi za obavljanje
pretežne delatnosti i delatnosti upisanih u
osnivačkom aktu obveznika, odnosno navede-
nih u drugom aktu obveznika, kojim se određuju
delatnosti koje obveznik obavlja i u periodu
ulaganja dodatno zaposli na neodređeno vreme
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 151
PRIVREDNA STATISTIKA
najmanje 100 lica, oslobađa se plaćanja poreza na
dobit pravnih lica u periodu od deset godina
srazmerno tom ulaganju.
Poresko oslobođenje primenjuje se po ispu-
njenju uslova iz stava 1. ovog člana, od prve go-
dine u kojoj je ostvarena oporeziva dobit (član
50a stav 4. Zakona).
Srazmerni iznos ulaganja u osnovna sredstva
iz člana 50a stav 1. Zakona, izvršenih na teri-
toriji Republike, utvrđuje se na način propi-
san Pravilnikom o sadržaju poreskog bilansa
i drugim pitanjima od značaja za način utvrđi-
vanja poreza na dobit pravnih lica („Službeni
glasnik RS”, br. 20/14… 101/16 – u daljem tekstu:
Pravilnik), i iskazuje na obrascu SU, kao odnos
vrednosti osnovnih sredstava za koja je izvrše-
no ulaganje po osnovu kog se priznaje pravo na
poreski podsticaj iz člana 50a Zakona (iskazane
na red. br. 1. i 3. obrasca SU) i vrednosti ukupnih
osnovnih sredstava (iskazane na rednom broju 4.
obrasca SU).
U smislu odredaba člana 6. Pravilnika, pod
rednim brojem 3. obrasca SU unose se podaci
o ulaganjima izvršenim u osnovna sredstva za
koja obveznik može da ostvari pravo na poresko
oslobođenje iz člana 50a Zakona, koja je obveznik
stavio u upotrebu, odnosno koja koristi za oba-
vljanje delatnosti, u iznosu koji je, do poslednjeg
dana perioda za koji se sastavlja poreski bi-
lans, plaćen dobavljaču, a pod rednim brojem 4.
obrasca SU unosi se vrednost ukupnih osnovnih
sredstava obveznika, uključujući osnovna sred-
stva evidentirana pod rednim brojem 3. ovog
obrasca, kao i druga osnovna sredstva koja su
evidentirana u poslovnim knjigama obveznika,
pri čemu se pod ovim rednim brojem ne unose po-
daci o osnovnim sredstvima koja nisu stavljena
u upotrebu, kao ni avansi za nabavku osnovnih
sredstava.
Ulaganja izvršena u osnovna sredstva u toku
trajanja poreskog oslobođenja obveznik iska-
zuje u obrascu SU u kojem je prethodno utvrdio
procenat umanjenja obračunatog poreza, i po tom
osnovu utvrđuje novu srazmeru ulaganja na način
propisan ovim pravilnikom (član 6. stav 6. Pra-
vilnika).
Imajući u vidu da se srazmera ulaganja utvr-
đuje za svaki poreski period za vreme trajanja
poreskog podsticaja (deset godina), obveznik,
u smislu Zakona i Pravilnika, sva (eventualna)
nova ulaganja u osnovna sredstva izvršena u pe-
riodu trajanja poreskog oslobođenja iskazuje u
obrascu SU, i ukoliko je neophodno koriguje sra-
zmeru, odnosno procenat umanjenja obračunatog
poreza.
Prema tome, ukoliko obveznik (koji poreski
podsticaj koristi zaključno sa 2021. godinom)
izvrši (nova) ulaganja u osnovna sredstva u
toku 2020. i 2021. godine, iznos izvršenih ula-
ganja unosi na red. br. 1, odnosno 3. i 4. obrasca
SU, koji podnosi za navedene godine – poreske
periode.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-434/2019-04 od 30. 7. 2019. godine
Iskazivanje podataka na rednom broju 4
obrasca SU o osnovnim sredstvima za koja
se ne ostvaruje pravo na podsticaj (npr.
putnički automobil), u slučaju obveznika koji
je obavljao delatnost pre početka perioda
ulaganja
U skladu sa odredbom člana 50a stav 1. Zako-
na o porezu na dobit pravnih lica („Službeni
glasnik RS”, br. 25/01… 95/18 – u daljem tekstu:
Zakon), poreski obveznik koji uloži u svoja
osnovna sredstva, odnosno u čija osnovna sred-
stva drugo lice uloži više od jedne milijarde
dinara, koji ta sredstva koristi za obavljanje
pretežne delatnosti i delatnosti upisanih u
osnivačkom aktu obveznika, odnosno navede-
nih u drugom aktu obveznika, kojim se određuju
delatnosti koje obveznik obavlja i u periodu
ulaganja dodatno zaposli na neodređeno vreme
najmanje 100 lica, oslobađa se plaćanja poreza na
dobit pravnih lica u periodu od deset godina
srazmerno tom ulaganju.
Poresko oslobođenje primenjuje se po ispu-
njenju uslova iz stava 1. ovog člana, od prve godi-
ne u kojoj je ostvarena oporeziva dobit (član 50a
stav 4. Zakona).
U skladu sa članom 50i stav 3. Zakona, pravo
na poreski podsticaj kod ulaganja iz člana 50a
ovog zakona ne ostvaruje se za nabavku opreme
već korišćene u Republici, kao i za osnovna
sredstva, i to za: vazduhoplove i plovne objek-
te koji se ne koriste za obavljanje delatnosti;
putničke automobile, osim automobila za tak-
si prevoz, rentakar, obuku vozača i specijalnih
putničkih automobila sa ugrađenim uređaji-
ma za bolesnike; nameštaj, osim nameštaja za
opremanje hotela, motela, restorana, omladin-
skih, dečijih i radničkih odmarališta; tepihe;
152 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
umetnička dela likovne i primenjene umetnosti
i ukrasne predmete za uređenje prostora; mobil-
ne telefone; klima uređaje; opremu za video
nadzor; oglasna sredstva, kao i alat i inventar
sa kalkulativnim otpisom.
Srazmerni iznos ulaganja u osnovna sredstva
iz člana 50a stav 1. Zakona, izvršenih na teri-
toriji Republike, utvrđuje se na način propi-
san Pravilnikom o sadržaju poreskog bilansa
i drugim pitanjima od značaja za način utvrđi-
vanja poreza na dobit pravnih lica („Službeni
glasnik RS”, br. 20/14… 8/19 – u daljem tekstu:
Pravilnik), i iskazuje na obrascu SU, kao odnos
vrednosti osnovnih sredstava za koja je izvrše-
no ulaganje po osnovu kog se priznaje pravo na
poreski podsticaj iz člana 50a Zakona (iskazane
na red. br. 1. i 3. obrasca SU) i vrednosti ukupnih
osnovnih sredstava (iskazane na rednom broju 4.
obrasca SU).
Obveznik koji je obavljao delatnost pre po-
reskog perioda u kome je prvi put izvršio ula-
ganja po članu 50a Zakona, pod rednim brojem 4.
iskazuje podatak o iznosu ulaganja iskazanih na
rednom broju 1. uključujući i nabavnu vrednost
osnovnih sredstava za koja, u momentu stica-
nja prava na poresko oslobođenje, ne ispunjava
uslov za ostvarivanje prava na poresko oslobo-
đenje u smislu člana 50a Zakona (npr. nabavljeno
osnovno sredstvo za koje nije izvršeno plaćanje
dobavljaču), uvećanih za iznos nabavne vredno-
sti zatečenih osnovnih sredstava, kao i ostalih
osnovnih sredstava evidentiranih u poslovnim
knjigama obveznika, umanjenih po osnovu isprav-
ke vrednosti tih osnovnih sredstava (u daljem
tekstu: sadašnja vrednost osnovnih sredstava)
za koja obveznik nema pravo na poresko oslo-
bođenje iz člana 50a Zakona, na poslednji dan
perioda u kome je ispunio uslove za korišćenje
ovog oslobođenja. Na rednom broju 4. obveznik
iskazuje iznos sadašnje vrednosti osnovnih
sredstava za koje ne ostvaruje pravo na ovo po-
resko oslobođenje, i to u istom iznosu do isteka
poreskog oslobođenja iz člana 50a Zakona (član
6. stav 5. Pravilnika).
Imajući u vidu navedeno, obveznik koji je
obavljao delatnost pre poreskog perioda u
kome je prvi put izvršio ulaganja po članu 50a
Zakona, a koji je u periodu ulaganja izvršio na-
bavku osnovnih sredstava za koja ne ostvaruje
pravo na predmetni poreski podsticaj u skla-
du sa članom 50i Zakona, prilikom utvrđivanja
srazmere ulaganja, na rednom broju 4. obrasca
SU unosi, između ostalog, sadašnju vrednost
osnovnih sredstava iz člana 50i stav 3. Zakona
(na poslednji dan poreskog perioda u kojem je
ispunio uslove za korišćenje predmetnog pore-
skog podsticaja).
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-585/2019-04 od 19. 7. 2019. godine
Prihod koji je ostvarilo nerezidentno pravno
lice, kao stečajni poverilac, u postupku
namirenja potraživanja iz stečajne mase
rezidentnog pravnog lica
U skladu sa članom 40. stav 1. t. 2), 3), 4) i 5) Za-
kona o porezu na dobit pravnih lica („Službeni
glasnik RS”, br. 25/01… 95/18 – u daljem tekstu:
Zakon), ukoliko međunarodnim ugovorom o iz-
begavanju dvostrukog oporezivanja nije drukčije
uređeno, porez na dobit po odbitku po stopi od
20% obračunava se i plaća na prihode koje ostva-
ri nerezidentno pravno lice od rezidentnog
pravnog lica po osnovu:
2) naknada od autorskog i srodnih prava i prava
industrijske svojine (dalje: autorska naknada);
3) kamata;
4) naknada od zakupa i podzakupa nepokretnosti
i pokretnih stvari na teritoriji Republike;
5) naknada od usluga istraživanja tržišta, ra-
čunovodstvenih i revizorskih usluga i drugih
usluga iz oblasti pravnog i poslovnog saveto-
vanja, nezavisno od mesta njihovog pružanja ili
korišćenja, odnosno mesta gde će biti pružene
ili korišćene.
U smislu člana 40. stav 8. Zakona, porez po
rešenju obračunava se i plaća, između ostalog,
na prihode iz stava 1. t. 2), 3), 4) i 5) ovog člana
koje nerezidentno pravno lice ostvari po osno-
vu namirenja potraživanja u postupku izvršenja,
odnosno u svakom drugom postupku namirenja po-
traživanja, u skladu sa zakonom.
U konkretnom slučaju, nerezidentno pravno
lice (nerezident), na osnovu ugovora o kupopro-
daji robe, zaključenim sa rezidentnim pravnim
licem (rezident), izvršilo je avansnu uplatu
kupoprodajne cene. S obzirom na to da rezident
nije izvršio svoju ugovornu obavezu, tj. nije is-
poručio predmetnu robu, nerezident je, radi
naplate duga, protiv rezidenta podneo tužbu na
osnovu koje je nadležni sud doneo presudu ko-
jom je usvojen tužbeni zahtev nerezidenta (kao
tužioca u predmetnom sporu). Imajući u vidu da
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 153
PRIVREDNA STATISTIKA
je nad rezidentom otvoren stečaj, nerezident je
svoje potraživanje (nastalo po osnovu ugovora o
kupoprodaji) prijavio u stečajnom postupku, i na
taj način ostvario prihod.
S tim u vezi, na prihod koji je, u konkretnom
slučaju, ostvario nerezident (kao stečajni po-
verilac) u postupku namirenja potraživanja iz
stečajne mase stečajnog dužnika (rezidenta), ne
obračunava se i ne plaća porez, imajući u vidu
da se radi o prihodu koji je nastao po osnovu
zaključenog ugovora o kupoprodaji robe, a ne o
prihodu iz stava 1. t. 2), 3), 4) i 5) člana 40. Za-
kona.
Porez na dohodak građana
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-392/2019-04 od 13. 8. 2019. godine
Oporezivanje zarade nerezidenta koju
ostvaruje od inostranog poslodavca, a upućen
je na rad u Srbiju
I Sa stanovišta oporezivanja prihoda fizičkih
lica, saglasno odredbama čl. 7. i 8. Zakona
o porezu na dohodak građana („Službeni glasnik
RS”, br. 24/01, 80/02, 80/02 – dr. zakon, 135/04,
62/06, 65/06 – ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11,
91/11 – US, 93/12, 114/12 – US, 47/13, 48/13 – ispravka,
108/13, 57/14, 68/14 – dr. zakon, 112/15, 113/17 i 95/18
– u daljem tekstu: Zakon), obveznik poreza na do-
hodak građana je fizičko lice – rezident Repu-
blike Srbije za prihod ostvaren na teritoriji
Republike i u drugoj državi, kao i nerezident
Republike za dohodak ostvaren na teritoriji
Republike.
Saglasno odredbi člana 100a stav 2. Zakona,
obveznik koji ostvaruje zarade i druge priho-
de u ili iz druge države, kod diplomatskog ili
konzularnog predstavništva strane države, od-
nosno međunarodne organizacije ili kod pred-
stavnika i službenika takvog predstavništva,
odnosno organizacije, dužan je da sam obračuna
i uplati porez po odbitku po odredbama ovog
zakona, ako porez ne obračuna i ne uplati ispla-
tilac prihoda. Obavezu obračunavanja i plaćanja
poreza ima i obveznik – stranac upućen na rad u
Republiku Srbiju, po osnovu primanja koje ostva-
ruje od poslodavca u ili iz druge države (stav 5.
tog člana Zakona).
U tom slučaju fizičko lice kao poreski obve-
znik dužno je da samooporezivanjem obračuna i
plati pripadajući porez na ostvarenih prihod
i da nadležnom poreskom organu dostavi pore-
sku prijavu o obračunatom i plaćenom porezu na
obrascu PP OPO – Poreska prijava o obračuna-
tom porezu samooporezivanjem i pripadajućim
doprinosima na zaradu/drugu vrstu prihoda od
strane fizičkog lica kao poreskog obveznika,
koji je propisan Pravilnikom o poreskoj prija-
vi o obračunatom porezu samooporezivanjem i
pripadajućim doprinosima na zaradu, odnosno
drugu vrstu prihoda od strane fizičkog lica kao
poreskog obveznika („Službeni glasnik RS”, br.
15/16, 20/18 i 27/19).
II Između Savezne vlade Savezne Republike
Jugoslavije i Vlade Narodne Republike Kine
zaključen je Ugovor o izbegavanju dvostrukog
oporezivanja u odnosu na poreze na dohodak i
na imovinu („Službeni list SRJ – Međunarodni
ugovori”, broj 2/97 – u daljem tekstu: Ugovor) koji
se primenjuje od prvog januara 1998. godine. Ugo-
vor proizvodi pravno dejstvo i u bilateralnim
ekonomskim odnosima između Republike Srbije
i Narodne Republike Kine.
Napominjemo da Ustav Republike Srbije
(„Službeni glasnik RS”, broj 98/06) u članu 16,
pored ostalog, predviđa da su opšteprihvaćena
pravila međunarodnog prava i potvrđeni među-
narodni ugovori sastavni deo pravnog poretka
Republike Srbije i neposredno se primenjuju.
Ugovor, u članu 15. (Radni odnos) st. 1, 2. i 3.
(pored ostalog) propisuje:
„1. Zavisno od odredaba čl. 16, 18, 19, 20. i 21.
ovog ugovora, zarade, naknade i druga slična
primanja koja rezident države ugovornice (u
konkretnom slučaju, rezident NR Kine) ostvari
iz radnog odnosa oporezuju se samo u toj državi
(u konkretnom slučaju, u NR Kini), osim ako se
rad obavlja u drugoj državi ugovornici (u kon-
kretnom slučaju, u Republici Srbiji). Ako se rad
obavlja u drugoj državi ugovornici (u konkret-
nom slučaju, u Republici Srbiji) takva primanja
koja se u njoj ostvaruju mogu se oporezivati u toj
drugoj državi (u konkretnom slučaju, u Republi-
ci Srbiji).”
U vezi sa navedenim, ukazujemo na to da se rad-
ni odnos obavlja u drugoj državi ugovornici (u
konkretnom slučaju, u Republici Srbiji) ako se
delatnost u odnosu na koju se isplaćuju zarade,
naknade i druga slična primanja stvarno obavlja
u toj drugoj državi (u konkretnom slučaju, u Repu-
blici Srbiji), tj. ako je zaposleno lice fizički
prisutno u toj drugoj državi (u konkretnom slu-
154 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
čaju, u Republici Srbiji) radi obavljanja radnog
odnosa.
„2. Izuzetno od odredaba stava 1. ovog čla-
na, primanja koja rezident države ugovornice
(u konkretnom slučaju, NR Kine) ostvari iz rad-
nog odnosa u drugoj državi ugovornici (u kon-
kretnom slučaju, u Republici Srbiji) oporezuju
se samo u prvopomenutoj državi (u konkretnom
slučaju, u NR Kini):
1) ako primalac boravi u drugoj državi (u kon-
kretnom slučaju, u Republici Srbiji) u periodu
ili periodima koji ukupno ne prelaze 183 dana u
odnosnoj kalendarskoj godini; i
2) ako se primanja isplaćuju od strane ili u ime
poslodavca koji nije rezident druge države (u
konkretnom slučaju, ako poslodavac nije rezi-
dent Republike Srbije);
3) ako primanja ne padaju na teret stalne jedi-
nice (u konkretnom slučaju, ogranka) ili stalne
baze koju poslodavac (u konkretnom slučaju, re-
zident NR Kine) ima u drugoj državi (u konkret-
nom slučaju, u Republici Srbiji).
3. Izuzetno od prethodnih odredaba ovog
člana, primanja koja ostvari rezident države
ugovornice (u konkretnom slučaju, NR Kine) opo-
rezuju se u toj državi (u konkretnom slučaju, u NR
Kini) ako su primanja isplaćena za:
1) rad obavljen u drugoj državi ugovornici (u
konkretnom slučaju, u Republici Srbiji) u vezi
sa gradilištem, građevinskim, montažnim
ili instalacionim radovima ili nadzornim
delatnostima u vezi sa tim radovima (što je,
u konkretnom slučaju, činjenica koju navodite
u vašem zahtevu i koju ste nam potvrdili u te-
lefonskom razgovoru) za period od 12 meseci u
kojem to gradilište, radovi ili delatnosti ne
predstavljaju stalnu jedinicu (u konkretnom slu-
čaju, ogranak) u toj drugoj državi (u konkretnom
slučaju, u Republici Srbiji).”
* * *
Imajući u vidu navedeno kao i, posebno, da se
(u konkretnom slučaju, kako navodite u vašem
zahtevu i kako ste nam potvrdili u telefon-
skom razgovoru) radi o izvođenju građevinskih
radova (iz člana 15. Radni odnos) stav 3. tačka 1)
Ugovora, zarada koju, radom na teritoriji Repu-
blike Srbije, ostvari rezident NR Kine u peri-
odu kraćem od 12 meseci (što treba utvrditi u
svakom konkretnom slučaju) oporezuje se SAMO
u NR Kini (u svemu, u skladu sa domaćim pore-
skim zakonodavstvom NR Kine).
Međutim, kako je u članu 1. Ugovora izričito
navedeno da se isti primenjuje na lica koja su
rezidenti jedne ili obe države ugovornice uka-
zujemo na to da je, pre primene napred navedenog
rešenja iz člana 15. (Radni odnos) stav 3. tačka 1)
Ugovora (oporezivanja zarade koju rezident NR
Kine ostvari radom na teritoriji Republike
Srbije, samo u NR Kini – što je posebna pogod-
nost predviđena citiranom odredbom člana 15.
stav 3. tačka 1) Ugovora), neophodno obezbediti
validnu potvrdu o rezidentnosti NR Kine, pot-
pisanu i overenu od strane nadležnih organa
NR Kine (na osnovu člana 3. – Opšte definicije,
stav 1. tačka 9) Ugovora, to je Državna admini-
stracija za oporezivanje, odnosno njen ovlašće-
ni predstavnik).
Status rezidenta države sa kojom je zaklju-
čen ugovor o izbegavanju dvostrukog oporeziva-
nja, shodno članu 159a stav 1. Zakona o poreskom
postupku i poreskoj administraciji („Službeni
glasnik RS”, br. 80/02… i 95/18 – u daljem tekstu:
ZPPPA) nerezident dokazuje potvrdom o rezi-
dentnosti overenom od nadležnog organa druge
države ugovornice (u konkretnom slučaju, NR
Kine) čiji je rezident i to na posebnom obrascu
ili overenom prevodu potvrde na obrascu koji
propisuje nadležni organ države sa kojom je
zaključen ugovor o izbegavanju dvostrukog opo-
rezivanja (u konkretnom slučaju, na obrascu koji
propisuju nadležni organi NR Kine).
Ukoliko nisu ispunjeni napred navedeni uslo-
vi iz Ugovora i ZPPPA, primeniće se odgovara-
juće odredbe Zakona koje uređuju oporezivanje u
Republici Srbiji.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-390/2019-04 od 12. 8. 2019. godine
Oporezivanje zarade koju rezident Srbije
ostvari iz radnog odnosa u Kataru
I Prema članu 7. stav 1. Zakona o porezu na
dohodak građana („Službeni glasnik RS”, br.
24/01… i 95/18 – u daljem tekstu: ZPDG) obveznik
poreza na dohodak građana je rezident Republi-
ke Srbije (u daljem tekstu: rezident) za dohodak
ostvaren na teritoriji Republike Srbije (u da-
ljem tekstu: Republika) i u drugoj državi (u kon-
kretnom slučaju, u Kataru).
Rezident Republike, saglasno članu 7. stav 2.
ZPDG, jeste fizičko lice koje:
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 155
PRIVREDNA STATISTIKA
1) na teritoriji Republike ima prebivalište
ili centar poslovnih i životnih interesa, ili
2) na teritoriji Republike, neprekidno ili sa
prekidima, boravi 183 ili više dana u periodu
od 12 meseci koji počinje ili se završava u od-
nosnoj poreskoj godini.
Fizičko lice koje u određenoj poreskoj godi-
ni nije boravilo na teritoriji Republike i koje
u njoj ne ispunjava uslov da se smatra poreskim
rezidentom po osnovu kriterijuma predviđenih
u stavu 2. tačka 1) člana 7. ZPDG, neće se smatra-
ti rezidentom Republike za tu poresku godinu
(član 7. stav 4. ZPDG).
Shodno članu 8. stav 1. ZPDG, obveznik poreza
na dohodak građana je i fizičko lice koje nije
rezident (u daljem tekstu: nerezident) za doho-
dak ostvaren na teritoriji Republike.
Odredbama člana 8. stav 2. ZPDG propisano je
da se dohotkom, u smislu stava 1. tog člana, naro-
čito smatra dohodak koji fizičko lice ostvari
po osnovu:
1) rada koji obavlja na teritoriji Republike;
2) korišćenja ili raspolaganja pravom na teri-
toriji Republike.
Ako obveznik – rezident Republike ostva-
ri dohodak u drugoj državi, na koji je plaćen
porez u toj državi, na račun poreza na dohodak
građana utvrđenog prema odredbama ZPDG odo-
brava mu se poreski kredit u visini poreza na
dohodak plaćenog u toj državi, s tim da pore-
ski kredit ne može biti veći od iznosa koji bi
se dobio primenom odredaba ZPDG na dohodak
ostvaren u drugoj državi (član 12. ZPDG).
Odredbom člana 87. stav 1. ZPDG propisano
je da godišnji porez na dohodak građana plaćaju
fizička lica koja su u kalendarskoj godini ostva-
rila dohodak veći od trostrukog iznosa prosečne
godišnje zarade po zaposlenom isplaćene
u Republici u godini za koju se utvrđuje porez,
prema podacima republičkog organa nadležnog
za poslove statistike, i to:
1) rezidenti za dohodak ostvaren na teritoriji
Republike i u drugoj državi (u konkretnom slu-
čaju, u Kataru);
2) nerezidenti za dohodak ostvaren na terito-
riji Republike.
II Između Vlade Republike Srbije i Vlade
Države Katar zaključen je Ugovor o izbegavanju
dvostrukog oporezivanja u odnosu na poreze na
dohodak („Službeni glasnik RS – Međunarod-
ni ugovori”, broj 1/10 – u daljem tekstu: Ugovor)
koji se primenjuje od prvog januara 2011. godi-
ne.
Napominjemo da Ustav Republike Srbije
(„Službeni glasnik RS”, br. 98/06) u članu 16.
(pored ostalog) predviđa da su, opšteprihva-
ćena pravila međunarodnog prava i potvrđeni
međunarodni ugovori sastavni deo pravnog po-
retka Republike Srbije i neposredno se prime-
njuju.
Ugovor, u članu 15. (Radni odnos) stav 3. (po-
red ostalog) propisuje:
„3. … primanja ostvarena iz radnog odnosa
obavljenog na pomorskom brodu ili vazduho-
plovu u međunarodnom saobraćaju, oporezuju se
u državi ugovornici u kojoj se nalazi sedište
stvarne uprave preduzeća.”
Imajući u vidu navedeno, u konkretnom slu-
čaju koji navodite u vašem dopisu, pravo opo-
rezivanja zarada iz radnog odnosa koje fizičko
lice (rezident Republike Srbije) ostvari iz
radnog odnosa obavljenog u avionu (u svojstvu
člana posade) preduzeća (koje je poreski rezi-
dent Katara) koje obavlja međunarodni vazdu-
šni saobraćaj ima Katar (u svemu, po poreskim
propisima Katara).
Navedeno pravo oporezivanja je neisključi-
vo, što znači da i Republika Srbija (shodno
odredbama domaćeg poreskog zakonodavstva, u
konkretnom slučaju ZPDG) ima pravo oporezi-
vanja.
Dvostruko oporezivanje koje tom prilikom
može nastati, izbegava se primenom metoda
kredita predviđenog u članu 23. stav 1. Ugovora
koji (pored ostalog) predviđa da:
„Ako rezident države ugovornice (u kon-
kretnom slučaju, Republike Srbije) ostvaruje
dohodak (u konkretnom slučaju, zaradu iz radnog
odnosa) koji se, u skladu s odredbama ovog ugo-
vora, može oporezivati u drugoj državi ugovor-
nici (u konkretnom slučaju, u Kataru što je, kako
je napred navedeno, nesporno) prvopomenuta
država (u konkretnom slučaju, Republika Srbi-
ja) odobrava, kao odbitak od poreza na dohodak
tog rezidenta, iznos jednak porezu na dohodak
koji je plaćen u toj drugoj državi (u konkretnom
slučaju, u Kataru).
Taj odbitak ne može biti veći od dela pore-
za na dohodak, kako je obračunat pre izvršenog
odbijanja, koji odgovara dohotku koji se može
oporezivati u toj drugoj državi (u konkretnom
slučaju, u Kataru).”
156 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
Posebno ukazujemo na to da izraze „oporezu-
je se u državi ugovornici” i „može se opore-
zivati u državi ugovornici” treba tumačiti na
način da država ugovornica kojoj je na osnovu
odgovarajućih odredaba ugovora o izbegavanju
dvostrukog oporezivanja dato pravo oporezi-
vanja, to pravo i koristi, ali pod uslovom da u
domaćem poreskom zakonodavstvu postoji odgo-
varajući porez na odnosne prihode (u konkret-
nom slučaju, porez na zaradu iz radnog odnosa).
Ukoliko takav porez ne postoji u domaćem
poreskom zakonodavstvu države ugovornice
kojoj je, na osnovu odgovarajućih odredba ugovo-
ra o izbegavanju dvostrukog oporezivanja dato
pravo oporezivanja, ona to svoje pravo ne može
da iskoristi (ovo iz razloga jer se odredbama
ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja
u poreski sistem države ugovornice ne mogu
uvoditi porezi koji, u oj državi i inače ne po-
stoje).
S obzirom na izneto, posebno ukazujemo na
to da se napred navedeno rešenje (deoba prava
oporezivanja zarade iz radnog odnosa između
države rezidentnosti – Republike Srbije i dr-
žave izvora zarade – Katara) prema kojem se, u
konkretnom slučaju, radi o fizičkom licu – dr-
žavljaninu i rezidentu Republike Srbije koje
ostvaruje zaradu iz radnog odnosa kod pravnog
lica (avio-kompanije koja obavlja međunarodni
vazdušni saobraćaj) koje je poreski rezident
Katara ne primenjuje, ako odnosno fizičko
lice nije poreski rezident Republike Srbije
već poreski rezident Katara. Ovo zato jer lice
u Kataru živi i radi i ima centar poslovnih
i životnih interesa (što u svakom konkret-
nom slučaju treba dokazivati – pored ostalog
i, potvrdom o rezidentnosti izdatom od stra-
ne nadležnih organa Katara na koju činjenicu,
imajući u vidu odredbe ZPDG i Ugovora, nadle-
žni poreski organi Republike Srbije nemaju
primedaba).
U navedenom slučaju, isključivo pravo opo-
rezivanja zarade koju fizičko lice – rezident
Katara, ostvari iz radnog odnosa kod pravnog
lica (avio-kompanije koja obavlja međunarodni
vazdušni saobraćaj) koje je poreski rezident Ka-
tara ima Katar (ali ne i Republika Srbija). Na-
vedeno, u svemu po odredbama domaćeg poreskog
zakonodavstva Katara (zato jer je, u konkretnom
slučaju, reč o isključivo unutrašnjem pitanju Ka-
tara).
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 413-00-42/2019-04 od 8. 8. 2019. godine
Obaveza plaćanja poreza na dohodak građana
prilikom isplate nagrade
Odredbama čl. 1. i 2. Zakona o porezu na doho-
dak građana („Službeni glasnik RS”, br. 24/01…
95/18 – u daljem tekstu: Zakon) propisano je da
porez na dohodak građana plaćaju fizička lica
koja ostvaruju dohodak, na prihode iz svih izvo-
ra, sem onih koji su posebno izuzeti Zakonom.
Porez na dohodak građana plaća se na taksa-
tivno navedene vrste prihoda, bilo da su ostva-
reni u novcu, u naturi, činjenjem ili na drugi
način (član 3. Zakona).
Poreski obveznik je fizičko lice koje je po
odredbama tog zakona dužno da plati porez
(član 6. Zakona).
Prema odredbi člana 85. stav 1. tačka 16)
Zakona ostalim prihodima, u smislu ovog
zakona, smatraju se i drugi prihodi koji po
svojoj prirodi čine dohodak fizičkog lica, a
naročito svi drugi prihodi koji nisu opore-
zovani po drugom osnovu ili nisu izuzeti od
oporezivanja ili oslobođeni plaćanja poreza
po ovom zakonu.
Porez na druge prihode plaća se po stopi od
20%, koja se primenjuje na osnovicu koju čini opo-
rezivi prihod kao bruto prihod umanjen za nor-
mirane troškove u visini od 20% (član 85. stav
3. i član 86. stav 1. Zakona).
Prema odredbama člana 99. stav 1. tačka 9) i
člana 101. Zakona porez na ostale prihode, kada
je isplatilac pravno lice, preduzetnik ili
preduzetnik paušalac, utvrđuje se i plaća po
odbitku od svakog pojedinačno ostvarenog pri-
hoda, tako što isplatilac za svakog obveznika i
za svaki pojedinačno isplaćeni prihod obraču-
nava, obustavlja i uplaćuje porez na propisani
jedinstveni uplatni račun u momentu isplate
prihoda, u skladu sa propisima koji važe na dan
isplate prihoda, osim ako Zakonom nije drukči-
je propisano.
Prema odredbi člana 17. Odluke o priznanji-
ma grada Kragujevca („Službeni list grada Kra-
gujevca”, br. 18/14 – prečišćen tekst i 11/18 – u
daljem tekstu: Odluka) godišnja nagrada grada
Kragujevca – Đurđevdanska nagrada (u daljem
tekstu: Nagrada) dodeljuje se za delo koje pred-
stavlja najvrednije dostignuće u Kragujevcu u
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 157
PRIVREDNA STATISTIKA
oblastima: privrede, privatnog preduzetni-
štva, pronalazaštva, umetnosti; nauke; medi-
cine; arhitekture i urbanizma; novinarstva;
obrazovanja, sporta, doprinosa u akcijama hu-
manitarnog karaktera i drugim oblastima zna-
čajnim za Grad.
Nagradu može dobiti fizičko ili pravno
lice koje ima prebivalište, odnosno sedište
na teritoriji grada Kragujevca i može biti do-
deljena pojedincu ili grupi za zajedničko delo
(član 18. st. 1. i 2. Odluke).
Nagrada se dodeljuje za dostignuće u navede-
nim oblastima, za period od 1. januara do 31. de-
cembra godine, koja prethodi godini u kojoj se
nagrada dodeljuje (član 19. Odluke).
Odredbama člana 20. Odluke uređeno je šta
se podrazumeva pod dostignućem koje je postalo
dostupno javnosti iz oblasti umetnosti, nauke,
medicine, arhitekture i urbanizma, novinar-
stva, obrazovanja, sporta, privrede ili privat-
nog preduzetništva, u oblasti humanitarnog
karaktera i drugim oblastima značajnim za Grad.
Odbor nadležan za obeležavanje praznika,
jubileja i dodelu priznanja najkasnije do 1. fe-
bruara u godini za koju se dodeljuje nagrada, ob-
javljuje javni poziv za dostavljanje predloga za
dodelu Nagrade (član 22. stav 1. Odluke).
Odluku o dodeli Nagrade donosi Skupština
grada Kragujevca (član 27. Odluke).
Nagrada se uručuje u obliku diplome i novča-
ne nagrade (član 28. stav 1. Odluke).
Imajući u vidu navedeno, primanje koje
fizičko lice ostvari kao godišnju nagradu
grada Kragujevca – Đurđevdansku nagradu za
delo koje predstavlja najvrednije dostignuće
ostvareno u kalendarskoj godini koja pretho-
di godini u kojoj se nagrada dodeljuje u obla-
stima značajnim za grad Kragujevac saglasno
Odluci, ima poreski tretman drugog prihoda
u skladu sa čl. 85. i 86. Zakona.
Porez na drugi prihod obračunava se i plaća
po odbitku.
Sa stanovišta doprinosa za obavezno soci-
jalno osiguranje ističemo da ne postoji obaveza
plaćanja doprinosa kada se davanja (u konkret-
nom slučaju, po osnovu godišnje nagrade grada
koja se dodeljuje za dostignuće u određenoj obla-
sti) vrše fizičkim licima koja nisu zaposlena
kod isplatioca, a koja (davanja) nisu u vezi sa
radom u odnosu na isplatioca.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-258/2019-04 od 2. 8. 2019. godine
Računanje perioda od najmanje deset godina
vlasništva nad udelom u privrednom društvu
kao uslova za ostvarivanje prava na poresko
izuzimanje
Odredbom člana 72. stav 1. tačka 3) Zakona o
porezu na dohodak građana („Službeni glasnik
RS”, br. 24/01… 95/18 – u daljem tekstu: Zakon)
propisano je da kapitalni dobitak, odnosno gu-
bitak u smislu ovog zakona predstavlja razliku
između prodajne cene prava, udela i hartija od
vrednosti i njihove nabavne cene, ostvarenu
prenosom udela u kapitalu pravnih lica, akcija
i ostalih hartija od vrednosti.
Pod prenosom se smatra prodaja ili drugi
prenos uz novčanu ili nenovčanu naknadu (član
72. stav 2. Zakona).
Odredbom člana 72a stav 1. tačka 5) Zakona
propisano je da se kapitalnim dobitkom, odno-
sno gubitkom u smislu ovog zakona ne smatra ra-
zlika nastala prenosom prava, udela ili hartija
od vrednosti, kada je obveznik izvršio prenos
prava, udela ili hartija od vrednosti koje je pre
prenosa imao u svom vlasništvu neprekidno naj-
manje deset godina.
Prodajnom cenom za svrhu određivanja kapi-
talnog dobitka, saglasno odredbama člana 73. st.
1. i 2. Zakona, smatra se ugovorena cena, odnosno
tržišna cena koju utvrđuje nadležni poreski
organ ako oceni da je ugovorena cena niža od
tržišne, pri čemu se kao ugovorena, odnosno
tržišna cena uzima cena bez poreza na prenos
apsolutnih prava.
Nabavnom cenom za svrhu određivanja kapi-
talnog dobitka, u smislu Zakona, smatra se cena
po kojoj je obveznik stekao pravo, udeo ili harti-
ju od vrednosti (član 74. stav 1. Zakona).
Nabavna cena uvećava se godišnjim indek-
som potrošačkih cena od dana sticanja do dana
prenosa, prema podacima republičkog organa
nadležnog za poslove statistike (član 74. stav
9. Zakona).
Prema odredbi člana 44. stav 3. Zakona o pri-
vrednim društvima („Službeni glasnik RS”,
br. 36/11… 95/18) osnovni (registrovani) kapi-
tal društva je novčana vrednost upisanih uloga
158 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
članova društva u društvo koja je registrovana
u skladu sa zakonom o registraciji.
Saglasno odredbama člana 45. st. 1. i 3. Zakona
o privrednim društvima, ulozi u društvo mogu
da budu novčani i nenovčani i izražavaju se u
dinarima, s tim što nenovčani ulozi mogu biti
u stvarima i pravima, ako tim zakonom za poje-
dine forme društava nije drugačije određeno.
Vrednost nenovčanog uloga utvrđuje se od
strane jedinog člana društva ili sporazumno
od strane svih članova društva, odnosno putem
procene u skladu sa čl. 51. do 58. ovog zakona
(član 50. stav 1. Zakona o privrednim društvi-
ma).
Prema odredbi člana 92. stav 1. Zakona o pri-
vrednim društvima, preduzetnik može doneti
odluku o nastavku obavljanja delatnosti u formi
privrednog društva, pri čemu se shodno prime-
njuju odredbe ovog zakona o osnivanju date for-
me društva.
Odredbom člana 92. stav 2. Zakona o privred-
nim društvima propisano je da se na osnovu
odluke iz stava 1. ovog člana vrši istovremeno
brisanje preduzetnika iz registra privrednih
subjekata i registracija osnivanja privrednog
društva iz stava 1. ovog člana koje preuzima sva
prava i obaveze preduzetnika nastale iz poslo-
vanja do trenutka osnivanja tog privrednog dru-
štva.
Odredbom člana 151. stav 1. Zakona o privred-
nim društvima propisano je da član društva
stiče udeo u društvu srazmerno vrednosti njego-
vog uloga u ukupnom osnovnom kapitalu društva,
osim ako je osnivačkim aktom pri osnivanju dru-
štva ili jednoglasnom odlukom skupštine odre-
đeno drugačije.
Član društva može imati samo jedan udeo u
društvu (član 151. stav 2. Zakona o privrednim
društvima).
Imajući u vidu navedeno, kako se pravo na po-
resko izuzimanje kod prodaje udela ostvaruje u
slučaju kada je fizičko lice udeo u privrednom
društvu pre prenosa imalo u svom vlasništvu
neprekidno najmanje deset godina, za ostvari-
vanje prava na poresko izuzimanje od značaja je
okolnost da je fizičko lice neprekidno najmanje
deset godina imalo u svom vlasništvu predmet-
ni udeo u privrednom društvu.
Period od najmanje deset godina vlasništva
nad udelom u privrednom društvu (kao uslov za
ostvarivanje prava na poresko izuzimanje) raču-
na se počev od dana kada je lice steklo udeo u
privrednom društvu.
Dakle, okolnost da je fizičko lice obavljalo
preduzetničku delatnost duže od deset godina
pre osnivanja privrednog društva u kome ima
udeo nije od značaja za računanje perioda od de-
set godina vlasništva nad udelom u privred-
nom društvu (kao uslov za ostvarivanje prava
na poresko izuzimanje) jer se navedeni peri-
od odnosi na vreme tokom kog je fizičko lice
imalo u svom vlasništvu udeo u konkretnom
privrednom društvu, a ne na vreme tokom kog
je obavljalo preduzetničku delatnost pre nego
što je nastavilo da obavlja delatnosti u formi
privrednog društva.
Nabavnom cenom udela smatra se cena po kojoj
je obveznik stekao udeo u privrednom društvu.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-482/2017-04 od 2. 8. 2019. godine
Naknada za korišćenje ličnog imena
fizičkog lica
1. Sa stanovišta Zakona o porezu na dohodak
građana
Prema odredbi člana 85. stav 1. tačka 16) Za-
kona o porezu na dohodak građana („Službeni
glasnik RS”, br. 24/01… 95/18 – u daljem tekstu:
ZPDG) ostalim prihodima, u smislu ovog zako-
na, smatraju se i drugi prihodi koji po svojoj
prirodi čine dohodak fizičkog lica, a naro-
čito svi drugi prihodi koji nisu oporezovani
po drugom osnovu ili nisu izuzeti od oporezi-
vanja ili oslobođeni plaćanja poreza po ovom
zakonu.
Porez na druge prihode plaća se po stopi od
20%, koja se primenjuje na osnovicu koju čini opo-
rezivi prihod kao bruto prihod umanjen za nor-
mirane troškove u visini od 20% (član 85. stav
3. i član 86. stav 1. ZPDG).
Odredbama člana 99. stav 1. tačka 9) i člana
101. ZPDG propisano je da se porez na ostale pri-
hode, kada je isplatilac pravno lice, preduzet-
nik ili preduzetnik paušalac, utvrđuje i plaća
po odbitku od svakog pojedinačno ostvarenog
prihoda, tako što isplatilac za svakog obve-
znika i za svaki pojedinačno isplaćeni prihod
obračunava, obustavlja i uplaćuje porez na pro-
pisani jedinstveni uplatni račun u momentu is-
plate prihoda, u skladu sa propisima koji važe
na dan isplate prihoda, osim ako ZPDG nije druk-
čije propisano.
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 159
PRIVREDNA STATISTIKA
Saglasno članu 28. st. 1. i 2. Zakona o zdrav-
stvenoj zaštiti („Službeni glasnik RS”, broj
25/19) zdravstvena ustanova može da se osnuje
sredstvima u javnoj ili privatnoj svojini, ako
ovim zakonom nije drugačije uređeno, s tim da
zdravstvenu ustanovu u privatnoj svojini osniva
pravno ili fizičko lice, pod uslovima propisa-
nim ovim zakonom.
Na organe zdravstvene ustanove u privat-
noj svojini, statusne promene, promenu pravne
forme i prestanak postojanja, shodno se prime-
njuju propisi kojima se uređuje pravni položaj
privrednih društava (član 28. stav 4. Zakona o
zdravstvenoj zaštiti).
Na osnovu rešenja o ispunjenosti propisanih
uslova za obavljanje zdravstvene delatnosti,
zdravstvena ustanova i njena organizaciona je-
dinica van sedišta zdravstvene ustanove, upi-
suje se u Registar zdravstvenih ustanova, koji se
vodi u APR, u skladu sa zakonom, i zdravstvena
ustanova stiče svojstvo pravnog lica i počinje sa
radom danom upisa u registar (član 33. st. 8. i 9.
Zakona o zdravstvenoj zaštiti).
Saglasno odredbi člana 30. stav 1. Zakona o
privrednim društvima („Službeni glasnik RS”,
br. 36/11… 95/18) poslovno ime društva može da
sadrži lično ime fizičkog lica uz njegovu sagla-
snost, a ako je to lice umrlo uz saglasnost njego-
vih zakonskih naslednika.
Ako član privrednog društva čije je lično
ime sadržano u nazivu društva prestane da
bude član tog društva, naziv tog društva može
nastaviti da sadrži to lično ime samo uz sagla-
snost tog lica, a ako je to lice umrlo uz sagla-
snost njegovih zakonskih naslednika (član 30.
stav 2. Zakona o privrednim društvima).
Odredbom člana 352. stav 1. Porodičnog za-
kona („Službeni glasnik RS”, br. 18/05… 6/15)
propisano je da imalac može i uz naknadu dati
pristanak za upotrebu svog ličnog imena ili
dela imena u dopuštene svrhe.
Imajući u vidu navedeno, prihod koji fi-
zičko lice ostvari od zdravstvene ustanove
(pravno lice) po osnovu ugovora kojim se ure-
đuje korišćenje dela ličnog imena tog fizičkog
lica (u konkretnom slučaju, prezime) u nazivu
te ustanove sa kojom je fizičko lice zaključilo
predmetni ugovor, ima poreski tretman drugog
prihoda u skladu sa čl. 85. i 86. ZPDG. Porez na
drugi prihod obračunava se i plaća po odbitku.
2. Sa stanovišta Zakona o porezu na dobit
pravnih lica
Saglasno odredbi člana 1. stav 1. Zakona o po-
rezu na dobit pravnih lica („Službeni glasnik
RS”, br. 25/01… 95/18 – u daljem tekstu: ZPDPL),
poreski obveznik poreza na dobit pravnih lica
(u daljem tekstu: poreski obveznik) je privred-
no društvo, odnosno preduzeće, odnosno drugo
pravno lice koje je osnovano radi obavljanja de-
latnosti u cilju sticanja dobiti.
Odredbom člana 6. stav 1. ZPDPL, propisano
je da je osnovica poreza na dobit pravnih lica
oporeziva dobit.
Oporeziva dobit utvrđuje se u poreskom bi-
lansu usklađivanjem dobiti obveznika iskaza-
ne u bilansu uspeha, koji je sačinjen u skladu sa
međunarodnim računovodstvenim standardima
(u daljem tekstu: MRS), odnosno međunarodnim
standardima finansijskog izveštavanja (u da-
ljem tekstu: MSFI), odnosno međunarodnim
standardom finansijskog izveštavanja za mala
i srednja pravna lica (u daljem tekstu: MSFI za
MSP) i propisima kojima se uređuje računovod-
stvo, na način utvrđen ovim zakonom (član 6.
stav 2. ZPDPL).
U smislu člana 7. stav 1. ZPDPL, za utvrđivanje
oporezive dobiti priznaju se rashodi u iznosi-
ma utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa MRS,
odnosno MSFI i MSFI za MSP, kao i propisi-
ma kojima se uređuje računovodstvo, osim onih
rashoda za koje je ovim zakonom propisan drugi
način utvrđivanja (član 7. stav 1. ZPDPL).
Za utvrđivanje oporezive dobiti obveznika
koji, prema propisima kojima se uređuje raču-
novodstvo, ne primenjuje MRS, odnosno MSFI
i MSFI za MSP, priznaju se rashodi utvrđeni
u skladu sa načinom priznavanja, merenja i pro-
cenjivanja rashoda koji propisuje ministar fi-
nansija, osim rashoda za koje je ovim zakonom
propisan drugi način utvrđivanja (član 7. stav
2. ZPDPL).
Saglasno navedenom, ukoliko obveznik nak-
nadu koju plaća fizičkom licu, po osnovu ugo-
vora kojim se uređuje korišćenje dela ličnog
imena tog fizičkog lica, u svojim poslovnim
knjigama (a saglasno relevantnim računovod-
stvenim propisima), evidentira kao rashod,
tako iskazan rashod priznaje se u poreskom bi-
lansu, u skladu sa članom 7. ZPDPL.
160 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-338/2019-04 od 30. 7. 2019. godine
Primanje zaposlenog po osnovu korišćenja
sindikalnih sredstava sakupljenih sa računa
poslodavca predstavlja primanje zaposlenog
koje ima tretman zarade
Kako navodite u dopisu, Posebnim kolek-
tivnim ugovorom za javna preduzeća u komunal-
noj delatnosti na teritoriji Republike Srbije
predviđeno je da, u cilju prevencije radne inva-
lidnosti, poslodavac može da izdvaja sredstva
u skladu sa opštim aktom i programom poslova-
nja. Na osnovu Posebnog kolektivnog ugovora za
javna komunalna preduzeća čiji je osnivač grad
Čačak i Kolektivnog ugovora JKP „XXX” Čačak,
u cilju prevencije radne invalidnosti, poslo-
davac je dužan da izdvaja sredstva do 0,2% na
masu sredstava isplaćenih na ime zarade za
svaki mesec za prevenciju radne invalidnosti,
a zaposleni su dužni da ista koriste u skladu
sa kriterijumima koje utvrdi reprezentativni
sindikat i poslodavac.
Odredbom člana 13. stav 1. Zakona o porezu
na dohodak građana („Službeni glasnik RS”, br.
24/01… 95/18 – u daljem tekstu: Zakon) propisano
je da se pod zaradom u smislu ovog zakona smatra
zarada koja se ostvaruje po osnovu radnog odno-
sa, definisana zakonom kojim se uređuju radni
odnosi i druga primanja zaposlenog.
Prema odredbi člana 14. stav 1. Zakona, zara-
dom, u smislu ovog zakona, smatraju se i prima-
nja u obliku bonova, hartija od vrednosti, osim
akcija stečenih u postupku svojinske transfor-
macije, novčanih potvrda, robe, kao i primanja
ostvarena činjenjem ili pružanjem pogodnosti,
opraštanjem duga, kao i pokrivanjem rashoda ob-
veznika novčanom nadoknadom ili neposrednim
plaćanjem.
Porez na zarade utvrđuje se i plaća po odbit-
ku od svakog pojedinačno ostvarenog prihoda
(član 99. stav 1. tačka 1) Zakona).
Imajući u vidu navedene Zakonske odredbe,
kao i navode iz vašeg zahteva i usmenog poja-
šnjenja, da se u predmetnom slučaju vrši davanje
zaposlenima iz sredstava sindikata, koja u skla-
du sa kolektivnim ugovorom obezbeđuje poslo-
davac na teret sopstvenih sredstava tako što
izdvaja iznos do 0,2% na masu sredstava isplaće-
nih na ime zarade za svaki mesec u cilju preven-
cije radne invalidnosti zaposlenih, smatramo
da takvo primanje zaposlenog koje ostvaruje po
osnovu korišćenja sindikalnih sredstava sa-
kupljenih prenosom sredstava sa računa poslo-
davca (a ne od članarine koja se plaća iz zarade
zaposlenog iz koje su prethodno plaćeni porez
i doprinosi) predstavlja primanje zaposle-
nog koje ima poreski tretman zarade, saglasno
odredbama čl. 13. i 14. Zakona.
Kako se porez na zarade obračunava i plaća
po odbitku, obavezu obračunavanja i plaćanja
poreza na zarade ima poslodavac kod koga je za-
posleni u radnom odnosu.
U vezi sa primenom odredaba Zakona o radu,
za davanje odgovora nadležno je Ministarstvo
za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pita-
nja.
Porezi na imovinu
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-00474/2019-04 od 16. 8. 2019. godine
Osnovica poreza na imovinu za nepokretnost
za koju je poreska obaveza nastala po osnovu
sudske odluke
Prema odredbi člana 7. stav 1. Zakona o po-
rezima na imovinu („Službeni glasnik RS”,
br. 26/01, 45/02 – SUS, 80/02, 80/02 – dr. zakon,
135/04, 61/07, 5/09, 101/10, 24/11, 78/11, 57/12 – US,
47/13, 68/14 – dr. zakon, 95/18 i 99/18 – US – u da-
ljem tekstu: Zakon), osnovica poreza na imovinu
za nepokretnosti obveznika koji vodi poslov-
ne knjige i čiju vrednost u poslovnim knjigama
iskazuje po metodu fer vrednosti u skladu sa
međunarodnim računovodstvenim standardi-
ma (MRS), odnosno međunarodnim standardima
finansijskog izveštavanja (MSFI) i usvojenim
računovodstvenim politikama je fer vrednost
iskazana na poslednji dan poslovne godine obve-
znika u tekućoj godini.
Za nepokretnost iz st. 1. i 8. ovog člana i
člana 7a stav 6. ovog zakona, za eksploataciona
polja i za objekte iz člana 7. stav 6. ovog zakona,
koju obveznik koji vodi poslovne knjige izgradi,
stekne ili mu po drugom osnovu nastane poreska
obaveza u toku godine za koju se utvrđuje porez
na imovinu (u daljem tekstu: poreska godina) ili
u tekućoj godini nakon početka poslovne godi-
ne obveznika koja je različita od kalendarske,
osnovica poreza na imovinu za tu godinu je njena
nabavna vrednost iskazana u poslovnim knjigama
obveznika, a za naredne godine utvrđuje se pri-
menom st. 1. do 8. i stava 10. ovog člana.
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 161
PRIVREDNA STATISTIKA
Prema odredbi člana 20. Zakona o računovod-
stvu („Službeni glasnik RS”, br. 62/13 i 30/18), za
priznavanje, vrednovanje, prezentaciju i obelo-
danjivanje pozicija u finansijskim izveštajima,
velika pravna lica, pravna lica koja imaju oba-
vezu sastavljanja konsolidovanih finansijskih
izveštaja (matična pravna lica), javna društva,
odnosno društva koja se pripremaju da postanu
javna, u skladu sa zakonom kojim se uređuje trži-
šte kapitala, nezavisno od veličine, primenjuju
MSFI.
Prema tome, osnovica poreza na imovinu za
2019. godinu za nepokretnost obveznika koji
vodi poslovne knjige koji je, prema propisima
kojima se uređuje računovodstvo razvrstan u ve-
liko pravno lice i koji vrednost nepokretnosti
u poslovnim knjigama iskazuje po fer vrednosti
u skladu sa međunarodnim računovodstvenim
standardima (MRS), odnosno međunarodnim
standardima finansijskog izveštavanja (MSFI)
i usvojenim računovodstvenim politikama, za
koju je poreska obaveza nastala u 2019. godini,
po osnovu sudske odluke, jeste nabavna vrednost
te nepokretnosti iskazana u poslovnim knjigama
obveznika.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 413-00-00061/2019-04 od 14. 8. 2019. godine
Oslobođenje od poreza na prenos apsolutnih
prava ne može da se ostvari po osnovu
kupovine drugog stana
Prema odredbi člana 31a stav 1. Zakona o po-
rezima na imovinu („Službeni glasnik RS”, br.
26/01, 45/02 – SUS, 80/02, 80/02 – dr. zakon, 135/04,
61/07, 5/09, 101/10, 24/11, 78/11, 57/12 – US, 47/13, 68/14
– dr. zakon, 95/18 i 99/18 – US – u daljem tekstu: Za-
kon), porez na prenos apsolutnih prava ne plaća
se na prenos prava svojine na stanu ili porodičnoj
stambenoj zgradi (u daljem tekstu: stan), od-
nosno svojinskom udelu na stanu ili porodičnoj
stambenoj zgradi fizičkom licu koje kupuje prvi
stan (u daljem tekstu: kupac prvog stana), za povr-
šinu koja za kupca prvog stana iznosi do 40 m²
i za članove njegovog porodičnog domaćinstva
koji od 1. jula 2006. godine nisu imali u svojini,
odnosno susvojini stan na teritoriji Republike
Srbije do 15 m² po svakom članu (u daljem tekstu:
odgovarajući stan), pod uslovom da:
1) je kupac prvog stana punoletni državljanin Re-
publike Srbije, sa prebivalištem na teritoriji
Republike Srbije;
2) kupac prvog stana od 1. jula 2006. godine do
dana overe ugovora o kupoprodaji na osnovu
koga kupac stiče prvi stan, nije imao u svojini,
odnosno susvojini stan na teritoriji Republike
Srbije.
Prema odredbi člana 31b stav 1. Zakona, pravo
na poresko oslobođenje u skladu sa odredbama
člana 31a ovog zakona nema obveznik koji pravo
svojine na stanu prenosi:
1) licu na osnovu čije prve kupovine stana je jed-
nom ostvareno pravo na refundaciju poreza na
dodatu vrednost, u skladu sa zakonom kojim se
uređuje porez na dodatu vrednost, ili na pore-
sko oslobođenje od plaćanja poreza na prenos ap-
solutnih prava u skladu sa odredbama ovog stava
i člana 31a ovog zakona;
2) članu porodičnog domaćinstva kupca prvog
stana za koga je jednom ostvareno pravo na re-
fundaciju poreza na dodatu vrednost, u skladu sa
zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vred-
nost, ili na poresko oslobođenje od plaćanja
poreza na prenos apsolutnih prava u skladu sa
odredbama ovog stava i člana 31a ovog zakona.
Zakonom o porezima na imovinu nije pro-
pisano pravo na refundaciju poreza na prenos
apsolutnih prava, kao ni oslobođenje od poreza
na prenos apsolutnih prava kod kupovine drugog
stana. Na prenos prava svojine na stanu kupcu pr-
vog stana ostvaruje se poresko oslobođenje kad
su za to propisani uslovi. Da bi se ostvarilo
oslobođenje od poreza na prenos apsolutnih
prava po osnovu kupovine prvog stana u skladu sa
Zakonom, između ostalih, uslovi su i da fizičko
lice koje kupuje prvi stan 1. jula 2006. godine do
dana overe ugovora o kupoprodaji na osnovu koga
stiče prvi stan nije imalo u svojini, odnosno u
susvojini, stan na teritoriji Republike Srbije,
odnosno da kupac na osnovu prve kupovine stana
nije ostvario pravo na refundaciju poreza na
dodatu vrednost.
Prema tome, kad je fizičko lice po osnovu za-
ključenog i izvršenog ugovora (kako navodite,
cena je plaćena, stan predat kupcu u posed, kupac
se uselio u stan) steklo „prvi” stan u Republici
Srbiji i kao kupac „prvog” stana ostvarilo re-
fundaciju poreza na dodatu vrednost, nakon čega
je raskinulo taj ugovor i od fizičkih lica kupi-
lo „drugi” stan za koji prenos je rešenjem pore-
skog organa utvrđen porez na prenos apsolutnih
prava, koji je izmirio kupac kao jemac (zato što
je obavezu plaćanja poreza preuzeo ugovorom o
162 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
kupovini stana iako je prodavac obveznik pore-
za po tom osnovu), nema zakonskog osnova da se
fizičkom licu-kupcu „drugog” stana koje je kod
kupovine tog stana platilo porez na prenos ap-
solutnih prava, izvrši refundacija plaćenog
poreza.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-00427/2019-04 od 13. 8. 2019. godine
Uslovi za primenu oslobođenja od poreza na
imovinu za objekte koji su namenjeni i koriste
se isključivo za primarnu poljoprivrednu
proizvodnju
Prema odredbi člana 12. stav 1. tačka 10) Za-
kona o porezima na imovinu („Službeni glasnik
RS”, br. 26/01, 45/02 – SUS, 80/02, 80/02 – dr. za-
kon, 135/04, 61/07, 5/09, 101/10, 24/11, 78/11, 57/12
– US, 47/13, 68/14 – dr. zakon, 95/18 i 99/18 – US
– u daljem tekstu: Zakon), porez na imovinu ne
plaća se na nepokretnosti – objekte obveznika
poreza na dohodak građana na prihode od poljo-
privrede i šumarstva, odnosno obveznika kome
je poljoprivreda pretežna registrovana delat-
nost, koji su namenjeni i koriste se isključivo za
primarnu poljoprivrednu proizvodnju, u skladu
sa zakonom kojim se uređuje poljoprivredno ze-
mljište.
Odredbe člana 12. stav 1. t. 2) do 11), t. 13) i
14) i stava 2. ovog člana ne primenjuju se na nepo-
kretnosti koje se trajno daju drugim licima radi
ostvarivanja prihoda, osim na nepokretnosti iz
stava 1. tačka 7) ovog člana za koje je ugovorom o
koncesiji uređeno da koncesionar neće plaćati
porez na imovinu (član 12. stav 3. Zakona).
Trajnim davanjem drugim licima, u smislu
stava 3. ovog člana, smatra se svako ustupanje ne-
pokretnosti drugom licu uz naknadu, koje u toku
12 meseci, neprekidno ili sa prekidima, traje
duže od 183 dana (član 12. stav 4. Zakona).
Prema odredbi člana 1. stav 1. Zakona o pore-
zu na dohodak građana („Službeni glasnik RS”,
br. 24/01, 80/02 – dr. zakon, 80/02, 135/04, 62/06,
65/06 – ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11, 91/11 –
US, 93/12, 114/12 – US, 47/13, 48/13 – ispravka, 108/13,
57/14, 68/14 – dr. zakon, 112/15, 113/17 i 95/18 – u da-
ljem tekstu: ZPDG), porez na dohodak građana pla-
ćaju, u skladu sa odredbama ovog zakona, fizička
lica koja ostvaruju dohodak.
Prema odredbi člana 31. stav 1. ZPDG priho-
dom od samostalne delatnosti smatra se prihod
ostvaren od privrednih delatnosti, uključujući
i delatnosti poljoprivrede i šumarstva, pru-
žanjem profesionalnih i drugih intelektual-
nih usluga, kao i prihod od drugih delatnosti,
ukoliko se na taj prihod po ovom zakonu porez
ne plaća po drugom osnovu.
Prema tome, obveznik poreza na imovinu
može primenom člana 12. stav 1. tačka 10) Zakona
ostvariti poresko oslobođenje na objekte koji
su namenjeni i koji se koriste isključivo za pri-
marnu poljoprivrednu proizvodnju, u skladu sa
zakonom kojim se uređuje poljoprivredno zemlji-
šte, koji nisu ustupljeni drugom licu uz naknadu,
pri čemu to ustupanje u toku 12 meseci (neprekid-
no ili sa prekidima) traje duže od 183 dana, pod
uslovom da je:
● obveznik poreza na imovinu – fizičko lice
ujedno i obveznik poreza na dohodak građana na
prihode od poljoprivrede i šumarstva;
● obvezniku poreza na imovinu – pravnom licu
poljoprivreda pretežna registrovana delat-
nost.
Dakle, kad ispunjava sve propisane uslove,
po navedenom osnovu poresko oslobođenje može
ostvariti i pravno lice.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-00619/2019-04 od 13. 8. 2019. godine
Utvrđivanje osnovice poreza na imovinu za
kuću za stanovanje obveznika koji ne vodi
poslovne knjige
Prema odredbi člana 5. stav 1. Zakona o po-
rezima na imovinu („Službeni glasnik RS”, br.
26/01, 45/02 – SUS, 80/02, 80/02 – dr. zakon, 135/04,
61/07, 5/09, 101/10, 24/11, 78/11, 57/12 – US, 47/13,
68/14 – dr. zakon, 95/18 i 99/18 – US – u daljem
tekstu: Zakon), osnovica poreza na imovinu za
nepokretnosti poreskog obveznika koji ne vodi
poslovne knjige je vrednost nepokretnosti utvr-
đena u skladu sa ovim zakonom.
Prema odredbi člana 6. stav 1. Zakona, vred-
nost nepokretnosti iz člana 5. ovog zakona utvr-
đuje se primenom sledećih elemenata:
1) korisna površina;
2) prosečna cena kvadratnog metra (u daljem tek-
stu: prosečna cena) odgovarajućih nepokretno-
sti u zoni u kojoj se nalazi nepokretnost.
Korisna površina objekta je zbir podnih
površina između unutrašnjih strana obodnih
zidova objekta (iz koje su isključene površine
balkona, terasa, lođa, stepeništa izvan gaba-
rita objekta, neadaptiranih tavanskih prosto-
OKTOBAR 2019. ● POSLOVNI SAVETNIK 163
PRIVREDNA STATISTIKA
ra i prostora u zajedničkoj nedeljivoj svojini
svih vlasnika posebnih delova istog objekta,
osim površine ispod nosećih zidova i nosećih
stubova koji prolaze kroz objekat koji su isto-
vremeno poseban i zajednički deo objekta), a za
objekat koji nema horizontalnu podnu površinu
ili obodne zidove korisna površina je površi-
na njegove vertikalne projekcije na zemljište
(član 6. stav 2. tačka 2) Zakona).
Prema odredbi člana 6. stav 5. Zakona, pro-
sečnu cenu odgovarajućih nepokretnosti po
zonama na teritoriji jedinice lokalne samo-
uprave utvrđuje svaka jedinica lokalne samou-
prave aktom nadležnog organa, na osnovu cena
ostvarenih u prometu odgovarajućih nepokret-
nosti po zonama u periodu od 1. januara do 30.
septembra godine koja prethodi godini za koju
se utvrđuje porez na imovinu (u daljem tekstu:
tekuća godina).
Prosečna cena u zoni u kojoj nije bilo naj-
manje tri prometa (u daljem tekstu: zona u kojoj
nije bilo prometa) odgovarajućih nepokret-
nosti u periodu iz stava 5. ovog člana, za te
nepokretnosti utvrđuje se na osnovu proseka
prosečnih cena ostvarenih u graničnim zona-
ma u kojima je u tom periodu bilo najmanje tri
prometa odgovarajućih nepokretnosti (član 6.
stav 6. Zakona).
Odredbama člana 6a stav 1. Zakona propisano
je da se za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na
imovinu, nepokretnosti razvrstavaju u sledeće
grupe odgovarajućih nepokretnosti:
1) građevinsko zemljište;
2) poljoprivredno zemljište;
3) šumsko zemljište;
4) drugo zemljište;
5) stan;
6) kuća za stanovanje;
7) poslovne zgrade i drugi (nadzemni i podzem-
ni) građevinski objekti koji služe za obavljanje
delatnosti;
8) garaže i garažna mesta.
Prema tome, korisna površina kuće za sta-
novanje je zbir podnih površina između unutra-
šnjih strana njenih obodnih zidova (nezavisno
od toga da li je podna površina iznad ili ispod
nivoa zemljišta u koje je ta kuća inkorporisa-
na), pri čemu se u tu površinu ne uključuju povr-
šine balkona, terasa, lođa, stepeništa izvan
gabarita objekta i neadaptiranih tavanskih
prostora, a uključuje se površina ispod nosećih
zidova i nosećih stubova koji prolaze kroz taj
objekat. To znači da se u korisnu površinu kuće
za stanovanje koja je delom ispod nivoa zemlji-
šta uračunava i površina tog dela, tj. podrum-
skog prostora koji se, kako navodite, sastoji od
pet ostava, pretprostora i hodnika.
Zakonom nije propisana posebna grupa za
razvrstavanje objekata i njihovih delova čija je
podna površina ispod nivoa zemljišta, pa se ni
prosečne cene kvadratnog metra odgovarajućih
nepokretnosti u zonama (kao elementa za utvrđi-
vanje osnovice poreza na imovinu), ne utvrđuju
posebno za takve nepokretnosti. Stoga se vred-
nost kuće za stanovanje (koja čini osnovicu pore-
za na imovinu) obveznika koji ne vodi poslovne
knjige, koja je jedinstvena celina, a čija je podna
površina delom ispod nivoa zemlje, utvrđuje
primenom prosečne cene Kuća za stanovanje u
zoni u kojoj se ona nalazi (pod uslovom da je tu
prosečnu cenu jedinica lokalne samouprave ob-
javila na način na koji se objavljuju njeni opšti
akti, do 30. novembra godine koja prethodi godi-
ni za koju se utvrđuje porez na imovinu). Ta vred-
nost se može umanjiti za amortizaciju u skladu
sa članom 5. stav 3. Zakona.
Prosečnu cenu odgovarajućih nepokretno-
sti po zonama na teritoriji jedinice lokalne
samouprave utvrđuje svaka jedinica lokalne sa-
mouprave, svake godine. U konkretnom slučaju,
Skupština grada Beograda je Odlukom o utvr-
đivanju prosečnih cena kvadratnog metra od-
govarajućih nepokretnosti na teritoriji grada
Beograda za utvrđivanje poreza na imovinu za
2019. godinu („Službeni list grada Beograda”,
broj 108/18), koju je objavila 30. novembra 2018.
godine, utvrdila i prosečne cene kvadratnog me-
tra Kuća za stanovanje u ekstra zoni stanovanja,
čijom primenom se utvrđuje porez na imovinu
za te kuće, za 2019. godinu, u iznosu od 223.043
dinara.
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 430-00-00317/2019-04 od 12. 8. 2019. godine
Razvrstavanje ribnjaka za svrhu utvrđivanja
osnovice poreza na imovinu
Ekonomski objekat – ribnjak se, za svrhu utvr-
đivanja osnovice poreza na imovinu, razvrstava
u grupu nepokretnosti iz člana 6a stav 1. tačka
7) Zakona – Poslovne zgrade i drugi (nadzemni
i podzemni) građevinski objekti koji služe za
obavljanje delatnosti.
164 POSLOVNI SAVETNIK ● poslovnisavetnik.net
PRIVREDNA STATISTIKA
Devizno poslovanje
Mišljenje Ministarstva finansija
br. 011-00-00446/2019-16 od 22. 7. 2019. godine
Transakcije po osnovu premija osiguranja
i prenosa po osnovu životnih osiguranja
između rezidenata i između rezidenata i
nerezidenata u Republici mogu se vršiti
i u devizama
U dopisu najpre postavljate pitanje da li se
i pod kojim uslovima može izvršiti isplata
osigurane sume osiguraniku koji je nerezident –
fizičko lice koje je zaposleno u predstavništvu
rezidenta – pravnog lica u inostranstvu, pri
čemu je osnov za isplatu osigurane sume ugovor
o kolektivnom životnom osiguranju koji je rezi-
dent – pravno lice, kao poslodavac nerezidenta
– fizičkog lica, zaključio sa rezidentom – dru-
štvom za osiguranje, a isplata bi se izvršila
na račun osiguranika koji je otvoren kod banke
u inostranstvu. S tim u vezi, ukazujemo na to da
je članom 3. Zakona propisano da se plaćanje, na-
plaćivanje i prenos po tekućim poslovima izme-
đu rezidenata i nerezidenata vrši slobodno, u
skladu sa ovim zakonom, te da plaćanja i preno-
si po osnovu tekućih poslova obuhvataju, izme-
đu ostalog, i prenose u korist fizičkih lica po
osnovu likvidiranih šteta po osnovu ugovora o
osiguranju.
Pored toga, Šifarnikom osnova naplate, pla-
ćanja i prenosa u platnom prometu sa inostran-
stvom, koji je Prilog 2 Uputstva za sprovođenje
Odluke o uslovima i načinu obavljanja platnog
prometa sa inostranstvom („Službeni glasnik
RS”, od broja 24/07 do broja 82/17), propisana
je šifra priliva i odliva 259 koja se unosi u
naloge platnog prometa sa inostranstvom pri-
likom, između ostalog, naplate i plaćanja pre-
mija osiguranja i prenosa po osnovu osiguranja
života koje nerezidenti vlasnici polisa plaća-
ju rezidentnim društvima za osiguranje. Ipak,
kako je Narodna banka Srbije nadležna za tuma-
čenje podzakonskih propisa o obavljanju platnog
prometa sa inostranstvom, a kojim propisima je
obuhvaćeno i Uputstvo za sprovođenje Odluke o
uslovima i načinu obavljanja platnog prometa sa
inostranstvom, upućujemo vas da se za dobijanje
mišljenja u vezi sa primenom šifre 259 obrati-
te toj instituciji.
Dalje u dopisu postavljate pitanje da li se
i pod kojim uslovima može izvršiti isplata
osigurane sume osiguraniku koji je rezident –
fizičko lice, pri čemu je osnov za isplatu osi-
gurane sume ugovor o individualnom životnom
osiguranju koji je rezident – fizičko lice zaklju-
čilo sa rezidentom – društvom za osiguranje. U
vezi s ovim pitanjem ukazujemo na to da je članom
34. stav 1. Zakona propisano da se plaćanje, na-
plaćivanje i prenos između rezidenata i između
rezidenata i nerezidenata u Republici vrši u
dinarima, dok je stavom 2. tačkom 4) istog čla-
na Zakona propisano da se, izuzetno od odred-
be stava 1. ovog člana, plaćanje, naplaćivanje i
prenos u Republici mogu vršiti i u devizama po
osnovu premija osiguranja i prenosa po osnovu
životnih osiguranja. S obzirom na navedeno, ne
vidimo smetnju da se transakcije po osnovu pre-
mija osiguranja i prenosa po osnovu životnih
osiguranja između rezidenata i između rezide-
nata i nerezidenata u Republici vrše, osim u
dinarima, i u devizama.
Odgovor u vezi sa primenom propisa dali
smo prema podacima iznetim u zahtevu. Napo-
minjemo da, shodno članu 8. stav 1. Zakona o Na-
rodnoj skupštini („Službeni glasnik RS”, broj
9/10), Narodna skupština donosi autentično
tumačenje zakona, kao i da, u skladu sa članom
80. stav 2. Zakona o državnoj upravi („Službeni
glasnik RS”, br. 79/05, 101/07, 95/10, 99/14, 37/18
i 30/18), mišljenja organa državne uprave nisu
obavezujuća. PS